देवता ब्रह्मरथेन तद्वत् उपकरणैः शीघ्रं समानीय, मण्डपे पश्चिमद्वारे शय्यायां स्थापनीया। शक्त्यादिभिः शक्तिपर्यन्तं सर्वाः शुभासने सम्यक् विन्यस्य, पश्चिमे पादपीठस्य ब्रह्मशिलां स्थापयेत्। शस्त्राणि, अस्त्राणि, शततृणासनं, निद्रापात्रं, स्थिरासनं च समारभ्य, शिवार्कोणे हृदया अर्घ्यं समर्पयेत्। लिङ्गं उत्थाप्य, तस्य शिरः पूर्वं निर्दिष्टे आसने स्थापयेत्; धर्मसुतादीन् सृष्ट्या तत्र प्रतिष्ठापयेत्। धूपं दद्यात् पूजां च, वस्त्राणि कवचानि च समर्पयेत्; गृहद्रव्याणि, भोजनं च यथाशक्त्या हृदया दद्यात्। घृतमधुसंयुक्तं पात्रं पादाभिषेकाय, आचार्यः तत्र स्थित्वा षट्त्रिंशत् तत्त्वानि संगृह्णाति। शक्त्यादिभिः भूमिपर्यन्तं पुष्पत्रयं तत्तत् अधिपतिसहितं विन्यस्य त्रयं स्थापयेत्। शक्तितत्त्वान्ते मायामण्डले, दिशाभिर्विभक्ते अष्टवृत्ते, सृष्टिक्रमे शिवं आत्मज्ञानतत्त्वरूपं स्थापयेत्। प्रतिघटकं तत्र रूपारूपेश्वरान्—ब्रह्मा, विष्णु, हरं—पूर्वादिक्रमे यथायोग्यं स्थापयेत्। पृथिव्यादिरूपाणि—अग्नि, यजमान, सूर्य, आपः, वायु, चन्द्र, आकाशरूपं—तत्तत् अधिपतिसहितं विन्यस्येत्। पशुपति, उग्र, रुद्र, भव, मखेश्वर, महादेव, भीम—एतेषां मन्त्राः तत्तत्त्वनिदर्शकाः। 'ल', 'व', 'श', 'च', 'य', 'ह' त्रिप्रमाणयुक्तं, प्रणव, हृदय, अणु वा मूलमन्त्रः प्रयुज्यते। पञ्चाग्नियोगे पञ्चरूपाणि, अथवा भूतानि—पृथिवी, आपः, अग्नि, वायु, आकाश—स्थापयेत्। तेषां पञ्चाधिपान्—ब्रह्मा, धरणीधर, रुद्र, ईश, सदाख्य—सृष्टिक्रमे मन्त्रविदा विन्यस्येत्। मोक्षकामाय निवृत्त्यादि तत्त्वानि तत्तत् अधिपतिसहितं, अथवा सर्वव्यापि कारणरूप त्रितत्त्वानि स्थापयेत्। शुद्धात्मनि ज्ञानेश्वरान्, अशुद्धे लोकाधिपान्, रूपाणि, बन्धान्, भोक्तृन्, मन्त्रेश्वरान् च दर्शयेत्। पञ्चविंशति, ततः अष्ट, पञ्च, त्रयः—एषां तत्त्वानां तत्तत् अधिपान्—इन्द्रादीन्—यथाक्रमं स्थापयेत्। 'ॐ हां' शक्तितत्त्वाय नमः, तथा शक्तितत्त्वाधिपाय नमः, 'ॐ हां' पृथिवीरूपाय नमः, 'ॐ हां' शिवाय पृथिवीरूपाधिपाय नमः, 'ॐ हां' पृथिवीरूपाय नमः, 'ॐ हां' ब्रह्मणे रूपाधिपाय नमः, 'ॐ हां' रुद्राय शिवतत्त्वाधिपाय नमः—इति नाभिमूलात् घोषयित्वा, घंटानिनादं विस्तारयेत्; ब्रह्मादिकारणं त्यक्त्वा द्वादशान्तपर्यन्तं गच्छेत्। मन्त्रं मनसि विशिष्टं, प्राप्यसुखरससदृशं द्वादशान्तात् आहृत्य, निराकारं सर्वव्यापि शिवे विलीनं कुर्यात्। शिवं त्रयस्त्रिंशद्भिः किरणैः, सहस्रदीप्त्या, सर्वशक्तिसम्पन्नं, स्वाङ्गयुक्तं ध्यानं कृत्वा लिङ्गे प्रतिष्ठापयेत्। एवं लिङ्गे प्राणप्रतिष्ठा सर्वार्थसिद्ध्यर्थं सम्पन्ना; अधुनातः पीठादिप्रतिष्ठाविधिं कथयामि। पीठं स्नाप्य, चन्दनादिभिः अभिषिक्तं, उत्तमवस्त्रैः आच्छाद्य, योनिचिह्नविवरे स्थापयेत्। पञ्चरत्नादिभिः संयुक्तं लिङ्गस्य उत्तरस्यां स्थापयेत्; लिङ्गवत् प्रतिष्ठां कृत्वा विधिवत् पूजां कुर्यात्। स्नानादिकं कृत्वा, शिलां लिङ्गमूलस्थले स्थापयेत्; स्नानाद्यभिषेकं शक्त्यादि वृषणं च यावत् कुर्यात्। प्रणवस्य आरम्भे, तदन्ते 'हुं', 'पूं', 'ह्रीं' वा मध्ये, कर्मशक्तिसम्पन्नं शिलारूपं पिण्डं निर्मायेत्। विभूति, कुश, तिलैः त्रिवलयं रचयेत्; बाह्यतः दिशापालान् शस्त्रसंपन्नान् रक्षार्थं पूजयेत्। 'ॐ हूं ह्रं कर्मशक्त्यै नमः', 'ॐ हूं ह्रां हः', 'हे महती शुभे रुद्रप्रियास्वाहा'—पिण्डे जपेत्; 'ॐ हां धारकशक्त्यै नमः', 'ॐ हां वृषाय नमः'। पञ्चदेवीः—धारिका, ज्योत्स्ना, धार्त्री, विधार्त्री—रूपशक्तिसम्पन्ना स्थापयेत्। त्रिदेवीः—वामा, ज्येष्ठा, कर्मज्ञानविभागशक्त्यः, तथा शान्तरूपे कर्म, ज्ञान, इच्छा—पूर्ववत् स्थापयेत्। पञ्च—तमः, मोहः, धैर्यं, पूर्णता, मृत्यु, मायाजन्मज्वराः; तदनन्तरं महामोहाः, तीव्रत्रयज्वराः स्थापयेत्। त्रिदेवीः—कर्म, ज्ञान, विघ्ननिवारिण्यः—आत्मादितत्त्वत्रये तीव्ररूपे स्थापयेत्। इहापि पिण्डं ब्रह्मशिलादौ विधिवत् स्थापयेत्; पूर्ववत् सर्वं कुर्यात्, गोआदिबन्धनैः। एवं स्थाप्य, अग्निकुण्डसमीपं गच्छेत्; कुण्डमध्यस्थले महेशानं, वलयेषु महेश्वरं स्थापयेत्। अन्येषु वलयेषु, शब्दमूलस्थले कर्मशक्तिं स्थापयेत्; वेदीमध्ये अग्निपात्रं स्थापयेत्। शक्तिं पद्मसूत्रसदृशीं, तीव्रगत्या सूर्यपथे प्रविष्टां, बहिः प्रवहन्तीं चिन्तयेत्। पुनः शून्यपथे प्रविष्टां चिन्तयेत्; एवं सर्वत्र रूपाणि परस्परं संयुक्तानि कुर्यात्। धारकशक्तिं पूज्य, अग्निकुण्डे यथाक्रमं समर्प्य, तत्त्वेश्वररूपाणि तत्तत् भागैः घृतादिभिः हविर्दानं कुर्यात्। पूज्य, हविर्दानं कृत्वा, समस्तपिण्डसमक्षं शतं वा सहस्त्रं पूर्णं वा अर्धं समर्पयेत्। तत्त्वेश्वररूपाणि तत्तत् भागैः, धारकशक्तिसहितं, समक्षे रूपधारिणः अपि हविर्दानं कुर्यात्। ततः शक्तिं ब्राह्मणैः, अंगैः, यथाद्रव्यं यथाकालं तुष्ट्वा, कुसमूलात् घटोदकं सिञ्चयेत्। शुद्ध्यर्थं लिङ्गमूलं स्पृशेत्, विष्ण्वादिसहितं; पूर्ववत् सर्वं कुर्यात्, जपहविर्गणनं च।