ईशानाद्याः दिशां पालेषु प्रतिष्ठिताः सन्ति, नागादयश्च द्वयोः कक्षयोः निवसन्ति। मरीच्यादयः षट्पत्रासनेषु विराजन्ते, ब्रह्मा नवासनः इत्येव विख्यातः। नगरे ग्रामे वा पल्लीषु वा शतासनयुक्तं गृहमपि स्यात्, कोणे कोणे द्वे शृङ्खले स्थाप्ये, यत्र तद्गृहं दुरजयम् अपाकर्तुं च सदा कठिनम्। यथा देवालये व्यवस्था क्रियते, तथा शतासनगृहेऽपि सम्यग्व्यवस्था विधेयाः; तत्र ग्रहाः, स्कन्दादयश्च, षट्पत्रासनानि च ज्ञेयानि। चरकादयः पञ्चभूतासनानि, यथापूर्वं शृङ्खलाश्च स्थम्भाश्च स्थाप्याः; प्रदेशस्य संस्थायाम् त्रिशत्-चतुस्त्रिंशदासनयुक्तं गृहम् आचर्यम्। ब्रह्मा, मरीच्यादयश्च देवताः चतुःषष्ट्यक्षरैः वर्ण्यन्ते; अष्टौ सारांशाश्च अग्नयश्च चतु:पञ्चाशदक्षरैः व्यक्ताः। ईशानाद्याः शक्तयः नवाक्षराः कथ्यन्ते; तथैव चरकादयः, राज्जुवंश्याश्च पूर्ववत्। वास्तुमण्डलं सहस्राक्षरसम्पन्नं वंशक्रमेण ज्ञेयम्; तत्र न्यासः नवधा, प्रदेशवास्तुयोग्येन विधिना कर्तव्यः। वेतालाकृत्यग्निचितायां वास्तु पंचविंशत्यक्षरयुक्तं स्मर्यते; अन्यद्वास्तु नवाक्षरम्, अपरं षोडशाङ्गकम्। षट्कोणत्रिकोणवृत्तमध्यभागे चतुर्भुजं रूपं स्थाप्यं; वास्तु-खननकर्मणि पृष्ठभागः समः स्यात्, तत्र ब्रह्मशिलायाः स्थापना विधेया। मृतदेहस्याधारे प्रतिमायाः स्थापने च, पायसं नैवेद्यं दातव्यं, सर्वेभ्यो वा समर्पणीयम्। यथोक्तमपूर्वं वास्तुन्यासे, तस्य मापं पञ्चहस्तपरिमितम्; गृहस्य वा प्रासादस्य प्रमाणतः वास्तु सदा श्रेष्ठम्। भगवानुवाच—ईशादीनां गतिदेवतानां च, यथापूर्वं बहिः पूजनं कर्तव्यम्; प्रत्येकदेवतायाः त्रयो बलयो विधेयाः। यथाकालं भूतबली समर्प्य, शिलाः क्रमशः स्थापनीयाः; मध्यसूत्रे शक्तिं च, अनन्तं च कलशे प्रतिष्ठाप्यते। ‘न’ इत्यक्षरे मूलं स्थाप्य, शिलां कलशे स्थापयेत्; अष्टौ कलशाः, सुभद्रादयः, पूर्वदिकादिषु क्रमशः स्थापनीयाः। दिक्पालान् तेषु शक्तिप्रतिष्ठितकुंभेषु स्थाप्य, नन्दाद्याः शिलाः क्रमशः विधेयाः। प्रभूणां प्रतिमाः यथा भित्तिमध्ये दृश्यन्ते, तथैव धर्माद्यष्टकं कोणात् कोणं विभाग्य स्थापनीयम्। सुभद्रादिषु नन्दाद्यश्चत्वारः वह्निकोणे स्थापनीयाः; अजिताद्याः पूर्वादिविजयदिषु प्रतिष्ठापनीयाः। ब्रह्मा उपरि स्थाप्यः, महेश्वरः सर्वव्यापी च; तयोः प्रतिष्ठां दिव्यप्रासादस्य मध्यभागे चिन्तयेत्। बलिपूर्वकं पापदोषनिवारणायास्त्रविद्या जपनीयम्; पञ्चशिलायामपि लघ्वङ्कुरः यथायोग्यं प्रदर्श्यते। मध्यदेशे पूर्णशिला सुभद्राकलशे अर्धेन स्थाप्यते; पद्मादिषु नन्दादयः वह्न्यादिकोणेषु क्रमशः स्थापनीयाः। मध्यभागे चत्वारः अपि मातृस्वरूपिणः स्वीकृताः; हे पूर्ण, त्वं विश्वमहोऽसि, सर्वसम्बन्धलक्षणः। अत्र सर्वं सम्यक् पूरय, हे अंगिरसः सुत; हे नन्द, त्वं नन्दिनी, त्वां अत्र पुरुषेषु स्थापयामि। प्रासादे सुखेन वस, यावत् चन्द्रार्कतारका विराजन्ते; हे वसिष्ठतनये, देहिनां दीर्घायुः, कामं, श्रीं, मुदं च ददातु। अस्मिन्प्रासादे सदा त्वया यत्नेन रक्षणं कर्तव्यम्; हे शुभे, सर्वेषां लोकानां कल्याणं सदा कुरु, हे कश्यपवंशजे। हे देवी, सदा प्राणदात्री, कामदायिनी, श्रीदायिनी च भव; हे विजयी, अत्रैव सदा श्रीप्रदायिनी प्राणदात्री च भव। हे विजयी देवी, मया स्थापिता अत्रैव सदा स्थित्वा, अधिपत्यं कुरु, हे भार्गवि, नित्यविजयाय कल्याणाय च। हे शुद्धे, अतिक्रियावशिष्टदोषविनाशिनि, सिद्धिमुक्तिप्रदायिनि, शुभे; सर्वत्र सदा अत्रैव विश्वरूपे स्थित्वा भव। आकाशं वेदिकां कृत्वा, तत्र त्रिप्रinciple स्थापनीयाः; ततः शान्तिकर्म सम्यक् कृत्वा, यज्ञं विसर्जयेत्। ईश्वर उवाच—प्रासादे लिङ्गप्रतिष्ठां वक्ष्यामि, या भोगमोक्षप्रदायिनी; देवतावासरे सदा एतानि कर्माणि मोक्षभोगार्थं कर्तव्यानि। चैत्रं विहाय, माघस्यादौ वर्जयित्वा, पञ्चमासेषु, गुरौ शुक्रे चोदयमाने, त्रिकरणादौ प्रतिष्ठा कार्या। विशेषतः शुक्लपक्षे, कृष्णपक्षे पञ्चम्यां, चतुर्थी, नवमी, षष्ठी, चतुर्दशी वर्जयित्वा। शुभतिथयः षष्ठी, क्रूरवासररहिताः; नक्षत्राणि शतभिषक्, धनिष्ठा, आर्द्रा, अनुराधा, त्रयः उत्तराः च शुभाः। रोहिणी, श्रवणं च शुभं दृढारम्भाय; लग्नानि कुम्भ, सिंह, तुला, वृष, धनु, तेषां त्रिकोणानि च। जीवः (बृहस्पतिः) नवस्थानेषु, सप्तमे च सदा शुभः; बुधः षष्ठे, अष्टमे, दशमे, सप्तमे च शुभः, शनिश्च निर्दोषे हितकरः। चन्द्रः लग्नात् सप्तमे, वा देवैः सह स्थितः, सदा बलप्रदः; राहुः दशमे, तृतीये, षष्ठे, देवैश्च सह, शुभः। शनिः, भौमः, सूर्यः, धूमकेतवः षष्ठे, तृतीये, एकादशे च शुभाः; सर्वे ग्रहाः, सौम्या, क्रूरा, पापाश्च, एकादशे शुभाः। तेषां दृष्टिः लग्ने पूर्णा, ग्रहेषु अर्धा, चतुर्थाष्टमे पादे च पादोनिता, चतुर्थाष्टमपादौ वर्जयित्वा। चतुर्दिशां चतुर्थपादवियोगे, मीनमेषयोः भोगः; वृषकुम्भयोः चतुर्दिशां चतुर्थपादवियोगः। मकरमिथुनपञ्चसु, धनुस्तुलाकर्कटसिंहयोः; तुलावन्ययोः षड्वियोगः, घाटिकायां पञ्चार्धवियोगः। सिंह, वृष, कुम्भः स्थिराः, सिद्धिप्रदाः; धनुस्तुलामेषाश्चलाः, तेषां तृतीयांशः द्विस्वभावः। एवं शास्त्रविधानानुसारं वास्तुस्थापनं, शक्तिप्रतिष्ठा, शिलान्यासः, देवतानां पूजनं, ग्रहानुशासनं, तिथिनक्षत्रादिविचारः, सर्वं यथाक्रमं कर्तव्यमिति महर्षयः प्राहुः।