रौहिण्याम् आरोपितः स बालकः रौहिणेय इति प्रसिद्धः अभवत्। कृष्णपक्षाष्टम्यां मध्यरात्रे चतुर्भुजः स भगवान् अवतरितः। तदा द्विभुजः बालकः देवक्या वसुदेवेन च स्तुतः। वसुदेवः कंसस्य भीत्या तम् शिशुम् यशोदायाः शय्यां निन्ये। यशोदायाः कन्यां आदाय देवक्या शय्यायाम् स्थापयामास। कंसः शिशोः रुदितम् श्रुत्वा ताम् शिलायाम् प्राहिणोत्। अपि च सा कन्या, देवक्या अष्टमगर्भः, मम मृत्युर्भूतः शिशुरूपेण अभवत्। मम वचः शरीररहितम् श्रुत्वा कंसः गर्भान् हिनस्ति। ये गर्भाः देवक्यै विवाहकाले दत्ताः, ते विनष्टाः; किन्तु कन्या, क्षिप्ता सती, व्योम्नः कंसं प्रति इदं वाक्यम् उवाच— "कंस, किं मां क्षिपसि? यो त्वां हन्तुं जातः, स आगतः; देवतानां सारः, पृथिव्याः भारहरः सः।" एवं उक्त्वा सा, सुम्भादीन् हत्वा इन्द्रेण स्तुता, आर्या दुर्गा वेदानां गर्भः अम्बिका च भद्रकाली च अभवत्। सा भद्रा, क्षोम्या, क्षेमकरी, बहुभुजा; अहम् ताम् नमामि। यः त्रिसन्ध्ये तस्याः नाम पठति, स सर्वान् अभिलषितान् प्राप्तुम् अर्हति। कंसः अपि पूतनाम् अन्यांश्च शिशुहत्याय प्रेषितवान्। यशोदा नन्दश्च वसुदेवेन समर्पितौ, शिशुं पालयामासतुः। तयोः रक्षायै, भीत्या, रामकृष्णौ गोकुले गोपबालैः सह गोचारणम् अकुर्वताम्। तौ विश्वस्य रक्षकौ गोपौ अभवताम्। यशोदया कृष्णः उरुग्रन्थिना व्यग्रायाः शिलायाम् बद्धः अभवत्। स बालः यमलार्जुनयोः मध्ये गतः, वृक्षौ भग्नौ; मातुः स्तनम् इच्छन् शिशुः रथं पादेन पतितवान्। पूतना हन्तुं आगता, तया स्तन्यदानेन हता। कृष्णः वृन्दावनं गत्वा यमुनायाः सरसि कालियं दमनम् अकरोत्। कालियं जलात् जित्वा निष्कास्य, बलस्य प्रशंसया तालनवनं धेनुकासुरं हत्वा सुरक्षितम् अकरोत्। अरिष्टं वृषरूपिणम् केशिं अश्वरूपिणम् हत्वा, इन्द्रयागं परित्यज्य गोपयज्ञं कारयामास। पर्वतं उद्धृत्य इन्द्रेण कृतं वर्षं स्थगयामास। ततः महेन्द्रेण गोविन्दः पूजितः, अर्जुनाय समर्पितः। कृष्णः तदा प्रीतः इन्द्रयागं पुनः कारयामास। रथे आरूढः, कंसस्य आज्ञया अक्रूरेण स्तुतः, मथुरां जगाम। स गोपिकाभिः प्रेम्णा निरीक्षितः, ताभिः क्रीडितः। वस्रदायकः नकारयन् वस्राणि अपहृत्य जितः। रामेण सह माल्यं धारयित्वा माल्यकाराय वरं दत्तवान्। कुब्जां, यः तं अनुलेपितवती, सः सिध्वलां कृतवान्, गजं च हत्वा। अखिलैः कंसादिभिः उपविष्टैः सभायां सः कुवलयापीडं द्वारे अपि मदोन्मत्तं समागत्य, मल्लयुद्धे प्रविष्टः। चाणूरः कृष्णेन, मुष्टिकः बलरामेण युद्धे हतः; अन्ये मल्लाः अपि हताः। तौ चाणूरमुष्टिकौ जरासन्धस्य पुत्रौ। जरासन्धः ज्ञात्वा मथुरां समरबन्धेन यदुभिः सह कंसाय युद्धम् अकरोत्। रामकृष्णौ मथुरां विहाय गोमन्तं गतौ; युद्धे जरासन्धं जित्वा पौण्ड्रकवासुदेवम् अपि अभिभूतवन्तौ। द्वारकानगरं स्थाप्य, तत्र यदुभिः परिवृतः वासमकरोत्; भौमासुरं हत्वा तत्र कन्याः आनयामास। जनार्दनः ताः देवगन्धर्वयक्षजाः कन्याः विवाहितवान्; रुक्मिण्याद्याः षोडशसहस्रः पत्न्यः, अष्टौ अन्याः अपि। सत्यभामया सह, नरकासुरविजयी, हरिः गरुडेण मणिगिरिं गतः; इन्द्रं जित्वा दिव्यरत्नं आनयामास। पारिजातवृक्षं आनयित्वा सत्यभामायाः गृहे स्थापयामास। सान्दीपनिम् शस्त्रविद्यां शिक्षित्वा, तस्य पुत्रं पुनः प्रत्यर्पितवान्। पञ्चजनासुरं जित्वा यमेन मह्यं पूजितः। कालयवनं हत्वा मुचुकुन्देन पूजितः। वसुदेवम् देवकीं च भक्तब्राह्मणान् च पूजितवान्। बलभद्रः रेवत्याः सह यज्ञं कृत्वा प्रस्थानाय सज्जः अभवत्। कृष्णात् जाम्बवत्यां शांबः, अन्यासु अन्याः पुत्राः अभवन्। रुक्मिण्यां प्रद्युम्नः जातः, षष्ठे दिवसे शांबरः तं बलात् अपहृत्य समुद्रे क्षिप्तवान्। मत्स्यरूपेण मत्स्यग्राही तं मत्स्यं शांबराय दत्तवान्; तत्र मायावती शांबरसहितः आसीत्। सा स्वं पतिम् मत्स्ये दृष्ट्वा स्नेहेन पोषयित्वा उवाच— "अहं रतिः, त्वं मम पति:"। "त्वं कामः शिवेन शरीरहीनः कृतः, अहं शांबरस्य अपहृता; न अहं तस्य पत्नी। त्वं मायाविद्, शांबरं हन्याः।" एवं श्रुत्वा प्रद्युम्नः शांबरं हत्वा, पत्न्या मायावत्या सह कृष्णं गत्वा, कृष्णः रुक्मिण्यः च हर्षितौ। प्रद्युम्नात् अनिरुद्धः उत्पन्नः, उषायाः स्वामी, उदारचित्तः। बाणः बलिपुत्रः, शोणितपुर्यां कन्यां उषां अलभत्। तपसा सः शिवस्य पुत्रः, मयूरध्वजः अभवत्। शिवः तुष्टः बाणं प्रति अवदत्— "युद्धं प्राप्स्यसि।" गौरीं शिवेन क्रीडन्तीं दृष्ट्वा उषा पतिं अचिन्तयत्। गौरी उषायै अवदत्— "रात्रौ स्वप्ने तव पतिः प्रकटः भविष्यति।" वैशाखमासस्य द्वादशी तिथौ पुरुषः पतिः भविष्यति। गौरीवाक्येन हृष्टा उषा स्वप्ने गृहं तं ददर्श। तयोः संयोगं ज्ञात्वा, मित्रम् चित्रलेखा, पटे तस्य चित्रं लिखित्वा, अनिरुद्धं विघ्नरहितम् आनयामास। अनिरुद्धः कृष्णस्य पौत्रः, द्वारकात् गत्वा, बाणस्य मन्त्रिणः कुम्भाण्डस्य पुत्र्या उषया सह अभवत्।