स्वाध्यायेन योगशक्तिं आत्मनि स्थापयित्वा, तां पात्रे निवेशयेत्। रुद्रं कारणरूपेण आह्वय्य, तस्य शिशोः सम्बन्धं निवेदयेत्। ततः मातरं पितरं च आह्वयित्वा, शिशुं हृदि स्पृशेत्। पूर्वमन्त्रेण प्रविश्य, तद् आत्मनि स्थापयेत्। यथापूर्वं आकर्षणं गृहणं च कृत्वा, तद् आत्मनि एकीकुर्यात्। वामहस्तेन गर्भे एकीकरणं कुर्यात्, द्वादशान्तस्थानात् गृह्य। शरीरसिद्धिं जन्माधिकारं च सम्पादयेत्, भोगं लयम् शुद्धिं च नाडीशुद्धिं तत्त्वस्पष्टतां च साधयेत्। सर्वमलापसरणाय, कर्मबंधनाद्यपाशच्छेदाय, विधिवत् प्रायश्चित्तं शतयागं च कुर्यात्। अस्त्र-मन्त्रेण पाशान् विमोचयेत्, मलशक्तिं गुह्यं कुर्यात्, छिन्ध्यात्, द्रवयेत्, चक्ररूपेण स्थापयेत्। दाहं अक्षराभावं प्रायश्चित्तं च विधीयते; रुद्राण्याः आह्वानं पूजनं रूपगन्धार्पणं च कुर्यात्। "ॐ ह्रीं रूपगन्धं शुल्कं—हे रुद्र, गृह्णीहि! स्वाहा!" इति शम्भवीशासनं उद्घोष्य, रुद्रं कारणरूपेण विमोच्य, चैतन्यं आत्मनि स्थापयेत्, पाशसूत्रे तं निवेशयेत्। शिरसि बिन्दुं स्थापयित्वा, मातरं पितरं च विमोच्य, सम्पूर्णार्पणं विधिवत् दद्यात्, सर्वकर्माणि पूरयेत्। ज्ञानकर्मणि ताडनं च पूर्ववत् कुर्यात्; विशेषबीजमन्त्रं प्रयुञ्ज्यात्, तेन ज्ञानं शुद्ध्यति। अथ भगवान् उवाच—एकं तत्त्वदीक्षां संक्षेपेण प्रवक्ष्यामि। सूत्रबंधनं तदन्यं च विधिपूर्वकं कुर्यात्। कालाग्निशिवान्तं तत्त्वानि चिन्तयेत्, सर्वाणि तत्त्वानि समत्वेन सूत्रे मणिगणवत् ग्रथयेत्। शिवतत्त्वादीनि आह्वयित्वा, गर्भादिकं कर्म पूर्ववत् मूलमन्त्रेण कुर्यात्, सर्वशुल्कं विधिवत् दद्यात्। ततः तत्त्वव्रतसम्पन्नं सम्पूर्णार्पणं कुर्यात्; तेनैव शिष्यः मोक्षं प्राप्नोति। शिवसंयोगाय स्थैर्यस्थापनाय च, सम्पूर्णार्पणं दत्त्वा, शिवपात्रेण अभिषेकं कुर्यात्। भगवान् पुनः उवाच—शिवं पूज्य, शिष्यादीनां अभिषेकं कुर्यात्; अष्टसप्त्यां दारुमञ्चेषु नवसंक्रमणं विधायेत्। तत्र, क्षारोदं, क्षीरोदं, दधोदं, घृतोदं, इक्षुरसोदं, मध्वोदं, मधोदं, अष्टोदं च स्थापयेत्। तदनुसारं ज्ञानेश्वरान् अष्ट स्थापयेत्; एकं चूडीधृतं रुद्रं, श्रीकण्ठं द्वितीयं। सप्तमः परमशिवः, त्रिमूर्ति, एकाक्षरुद्रः, एकाक्षः, परमशिवः; सप्तमः सूक्ष्मनाम्ना अनन्तः, अष्टमः रुद्रः। मध्ये शिवं, समुद्रं, शिंवमन्त्रं च स्थापयेत्, यज्ञशालायां स्नानमण्डपे। द्विहस्तप्रमाणं, अष्टाङ्गुलोन्नतं वेदीं निर्माय, श्रीपर्णासनादि उपरि अनन्तचेतनं स्थापयेत्। शिष्यं पूर्वाभिमुखं उपवेश्य, पूर्णं कृत्वा, मेखलां, तण्डुलं, मृत्तिकां, विभीतं, दूर्वां, गोमयगोलकं च पूजयेत्। ततः सिद्धतण्डुलेन, दध्ना, अभिषिक्तजलैः अभिषेकं कुर्यात्; क्रमशः क्षीरतण्डुलेन, ज्ञानेश्वरमन्त्रैः च। घटैः शिष्यं स्नापयेत्, स्वधास्थापनसमेतम्; शुद्धवस्त्रेण वस्त्रं दत्त्वा, शिवस्य दक्षिणे उपवेश्य। पूर्वोक्ते आसने पुनः शिष्यं पूजयेत्, शिरोवेष्टनं, योगपट्टं, किरीटं, कर्तरं, कुम्भं च दद्यात्। मालयाः, पुस्तकस्य च, पालकीद्वारेण च, दीक्षादायित्वज्ञानं, व्याख्यानं, स्थापनेन च, अद्य आरभ्य त्वया। सम्यक् परीक्षणं कृत्वा, विधिं सम्पादयेत्; आदेशं घोषयेत्—"शिष्यं नमस्कृत्य, महेशं प्रणम्य—"। विघ्नदाहनिवारणाय, याचना कुर्यात्—"त्वया उपदिष्टोऽहं, गुरुरूप, अभिषेकार्थम्।" "शास्त्रज्ञः स मया अभिषिक्तः, हे शिव, मन्त्रचक्रस्य तुष्ट्यर्थं, पञ्चपञ्चार्पणं दद्यात्।" ततः सम्पूर्णार्पणं दद्यात्, शिष्यं स्वदक्षिणे स्थापयेत्; शिष्यदक्षिणे पाणौ, कनिष्ठाद्यङ्गुल्यः क्रमशः स्थापयेत्। दर्भाग्रदग्धेन बद्धं स्पृशेत्; हस्ते पुष्पं निवेश्य, प्रणामं कारयेत्। घटे, अग्नौ, शिवे, आत्मनि—तत्र तत्र कर्माणि कुर्यात्; शिष्यः त्वया ग्राह्यः, शास्त्रैः सम्यक् परीक्षणीयः। राज्ञः, ब्राह्मणस्य, पुरुषस्य, अन्येषां च, अभिषेकः इच्छया; "आं श्रां श्रौं पशुं हूं फट्" इति अस्त्रराजेन, अभिषेकात्। ईश्वरः उक्तवान्—अभिषिक्तः शिवं, विष्णुं, सूर्यं, अन्यान् च पूजयेत्; शङ्खदुन्दुभ्यादिनादेन, पञ्चगव्येन स्नापयेत्। यो देवांश्च देवलोकं च पूजयति, स स्वकुलं प्राप्नोति, तं उद्धरति; यत् पापं लक्षलक्षकोटिवर्षे संचितम्। देवगृतेन घृताभिषेकात्, अग्नौ तद् दह्यते; घृतमात्रस्नानात् देवगृतेन, स देवत्वं प्राप्नोति। चन्दनाभिषेकानन्तरं, नन्द्यादिप्रदानैः पूजयेत्, स्तुत्यैः सुलभैः देवांश्च सदा स्तौति। ते पूर्वापरज्ञानं, मन्त्रदृष्टिं, बुद्धिं, भोगं, मोक्षं च ददाति; सूक्ष्मप्रश्नग्रहणेन, शुभाशुभफलं द्वाभ्याम् उपायाभ्यां निर्णीयते। त्रिभिः जीवात्मा मूलतत्त्वं च; चतुर्भिः ब्राह्मणादीनां बुद्धिः; पंचादौ तत्त्वानि, तदन्यं जपकर्म च। एकत्र, त्रिके, त्रिगणे, द्वये चान्ते, मध्ये अशुभं, मध्ये मध्यमं, त्रिषु इन्द्रः शुभः, राजन्। एवं विधिना दीक्षायाः, पूजनस्य, अभिषेकस्य, शुद्ध्याः, तत्त्वज्ञानस्य, मोक्षस्य च, विधिपूर्वकं सम्पादनं दर्शितम्।