आचार्यः शिवहस्तमुत्पाद्य, स्वशिरसि सम्यग्विन्यस्य, आत्मानं शिवमूलं सर्वज्ञं मुख्ययाजमानं मनसि चिन्तयेत्। ततः ज्ञानखड्गं धारयन्, देवतां गम्भीरं ध्यायन्, उत्तराभिमुखः दक्षिणपश्चिमदिग्भागं सम्प्राप्य तत्रैव तं न्यसेत्। अर्घ्यजलपञ्चगव्यादीनि यथाविधि यज्ञमण्डपे सम्यक् प्रोक्षयेत्, चतुर्दिक्षु चतुष्कोणे सम्यगवलोकनाद्यनुष्ठानैः समर्चयेत्। तत्र होमद्रव्याणि विक्षिप्य, कुशधाराः सञ्चिनुयात्, ईशान्यां तासां पीठं विधाय स्थापयेत्। नैऋत्यवास्तुद्वारयोर्लक्ष्मीं सम्यगर्चयेत्, घटं सर्वेषां शिरसि पश्चिमाभिमुखं स्थापयेत्। ततः प्रणवेन वृषारूढां सिंहस्थां वर्द्धनीं च देवतां पूजयेत्, घटे शिवं धनुर्धरं वर्द्धनीमन्त्रेण सम्पूजयेत्। दिशासु शक्रादिग्रहपालान् विष्णुं ब्रह्माणं शिवं च सम्यक् गृहीत्वा, घटानुगां वर्द्धनीं चाष्टदिक्पालान् सम्यग्गृहीत्वा स्थापयेत्। पूर्वतोऽथ ईशानान्तं शिवाज्ञां पुरोहितः घोषयेत्, मूलमन्त्रं सलिलधारया उच्चारयेत्। तां सर्वतः कवचरूपेण रक्षार्थं सञ्चालयेत्, घटं स्थाप्य तस्य वामभागे शस्त्रं निधाय। घटस्थां देवतां पूर्णपीठे सम्यक् स्थाप्य, वर्द्धन्यां प्रणवस्थाने, ततोऽस्त्रस्थानमध्यमे पूजयेत्। लिङ्गमुद्रया लिङ्गस्य भगेन संयोगं स्थापयेत्, घटे समर्प्य ज्ञानमुत्थाप्य मूलमन्त्रं जपेत्। वर्द्धन्यां दशभागे रक्षां घोषयेत्, गणेशं वायूं च पूजयित्वा, हरं पञ्चामृतादिभिः सम्पूजयेत्। पूर्ववत् स्नाप्य, पूजयित्वा, वह्निकुण्डे शिवाग्निं पूजयेत्, हविर्द्रव्यं सम्यगुपस्कृत्य, हुताशनं समर्पयेत्। स्रुचाव् त्रिधा विभाग्य, देवाग्न्यात्मनां विभागं कृत्वा, शिवायाग्नये च भागान् दत्त्वा, आत्मनः भागं रक्षेत्। दन्तकाष्ठकवचेन पूर्वदिग्भागे प्रथमं समर्पयेत्, ततो दक्षिणपश्चिमदिग्भागे तीक्ष्णज्वालया मृदं समर्पयेत्। सद्योजातहृदये, उत्तरदिग्भागे वामभागे समर्पयेत्, दक्षिणहस्तेन शिरसि जलं, ईशाय गन्धयुक्तं जलं दद्यात्। पञ्चगव्यं पलाशपत्रपुटं च सर्वतः समर्पयेत्, ईशान्यां पुष्पं, आग्नेय्यां रोचनां च दद्यात्। नैऋत्ये अगुरुं, वायव्यां चतुर्विधं समर्पयेत्, सर्वाणि हव्यद्रव्याणि सद्योजातकुशेन समर्पयेत्। रूपाय दण्डमक्षसूत्रं यज्ञोपवीतं कौपीनं भिक्षापात्रं च समर्पयेत्, अञ्जनं कुङ्कुमतैलं दण्डं केशशोधनं च दद्यात्। ताम्बूलं दर्पणं च समर्पयेत्, उत्तरदिग्भागे रोचनां, आसनं पादुके पात्रं योगपट्टकं छत्रं च समर्पयेत्। ईशमन्त्रेण ईशान्यां तुष्ट्यर्थं समर्पयेत्, पूर्वदिग्भागे सर्पिष्मन्तं चारुं, नवे गन्धद्रव्याणि च समर्पयेत्। शुद्धिकराणि गृहीत्वा, अर्घ्येन प्रोक्षितानि, मन्त्रैः शुद्धीकृतानि वह्निसन्निधौ स्थापयेत्। कृष्णाजिनेन छाद्य, संवत्सररूपं सर्वकर्मरक्षकममृतं स्मरन् स्थितः। ततः स्वेति हेति मन्त्रसमूहयुक्त्या यज्ञोपवीतानि एकविंशतिवारं जलैः शुद्धयेत्। गृहमन्यद्वा तन्तुभिः परिव्य, आदित्याय गन्धद्रव्याणि समर्प्य, पूज्य आचम्य, न्यासार्घ्यादिकं सम्यगनुष्ठाय। ततो नन्द्यादिभ्यो गन्धदेवतायै च पूजां कृत्वा, गृहे प्रविश्य शस्त्राणां, दिशापालानां, स्वनाम्ना शुभे घटे च पूजां विधाय। वर्द्धनीं विघ्नपतिं गुरुं स्वमात्मानं च पूजयेत्, सर्वौषधिभिरलिप्य, पुष्पकुशधूपेण शुद्धीकुर्यात्। तं पवित्रं कृताञ्जलौ मध्ये स्थाप्य, विधिपूर्वकं क्रियालोपपूरणार्थं आह्वयेत्। "त्वां प्रबोधयामि, हे बलिन्, सर्वकामफलप्रद, यं पूजयेत् तस्य सिद्धिं देहि, चेतनाचेतनाधिपते" इति प्रार्थयेत्। "शम्भो, सर्वदा सर्वथा नमोऽस्तु ते, अनुगृहाण माम्, त्वं देवैः सह देवीमुख्यैः आहूयसे" इत्यादि स्तुवीत्। मन्त्रवाहकैर् मुण्डिनोत्तमैः पार्षदैः सह सर्वानाह्वयेत्, प्रातः पवित्रं धारयेत्। "तेन ते आदेशेन व्रतम् आचरिष्यामि, परमेश्वर" इत्यादि स्वीकृत्य, एवं कृत्वा, निष्वासं सुधामयं कृत्वा, मूलमन्त्रेण "शिव" अन्तेन शिवाय समर्पयेत्। जपस्तोत्रनमस्कारं कृत्वा, शम्भोः क्षमायाचना कुर्यात्। तृतीयांशं हविर्द्रव्यस्य शिवाग्नौ समर्पयेत्, दिशापालानां, दिक्पतिनां, मातृगणानां च समर्पयेत्। "रुद्रेभ्यो क्षेत्रपालेभ्यश्च नमः स्वाहा" इति पूर्वदिग्भागे, दिक्करीश्वराद्येभ्यः क्षेत्रायाग्नये च हविः समर्पयेत्। "ॐ अग्नये स्वाहा, सोमाय स्वाहा, ॐ अग्निसोमाभ्यां स्वाहा, अग्नये स्विष्टकृते च स्वाहा" इति चतुर्हविर्यागं कृत्वा, संयोगविधिं कुर्यात्। वह्निकुण्डे यथापूजितां देवतां, मण्डले शिवं च संयोगविधिना योजयेत्। नाडीसंयोगविधिना तान् संयोज्य, वेणुकृतादिपात्रे स्थापयेत्, हृदये चास्त्रमन्त्रं न्यस्येत्। यज्ञोपवीतानि वा अङ्गुलिभिः वा मन्त्रानुच्चारयेत्, षडङ्गैर्मूलमन्त्रैश्च हृदयं कवचं शस्त्रं च न्यस्येत्। तन्तुभिः परिव्य, अङ्गोद्भवैः पूजयित्वा, रक्षार्थं तं विश्वनाथं भक्त्या प्रणम्य समर्पयेत्।