कलियुगे, यज्ञोपवीतस्य निर्माणे कापासं, रेश्मं, पद्मतन्तुं वा तद्वत् अन्यतन्तुं उपयोगयेत्। तत्र नवसु तन्तुषु क्रमशः पवित्राक्षरं, चन्द्रः, अग्निः, ब्रह्मा, सर्पः, गुहः, हरिः, सर्वेश्वरः, सर्वदेवाः च प्रतिष्ठापनीयाः। तन्तूनां संख्या शताष्टाधिकं, तदर्धं वा, श्रेष्ठं वा, अथवा एकोनशीतिः, त्रिंशत्, अष्टाधिकं वा, पञ्चाशत् समविभक्तग्रन्थिसहितं निर्माणीयम्। तन्तुं द्वादशाङ्गुलपरिमाणं, अष्टाङ्गुलविस्तारं, लिङ्गस्य चतुर्विस्तारं, पादपीठस्पर्शश्चतुर्थं सर्वदेवतायाः। गङ्गावतरणं सुशुद्धतन्तुना, सम्यग्वेष्टितेन, सम्यक् धौतवस्त्रेण कार्यम्। तत्र ग्रन्थिं वामहस्तेन कृत्वा, अघोरमन्त्रेण शुद्धिं कुर्यात्। रक्तचन्दनं, केसरं, कस्तूरि, पीतवर्णं च तन्तुं रञ्जयेत्। दशग्रन्थयः कस्तूरि, पीतवर्ण, कर्पूर, हरिद्रा, रक्तमृत्तिका च तेन वा तन्तूनां संख्यया निर्मीयन्ते। तेषां मध्ये रम्यविस्तारः एकद्विचतुरङ्गुलविस्तारः कार्यः। तन्तुं पुरुषः, वीरः, अजितः, जयः, विजयः, अजितः, सदाशिवः, मनोन्मनी, सर्वमुखी—एते शुभग्रन्थयः, सामान्यसंख्यायाः अधिकाः। एते ग्रन्थयः चन्द्राय, अग्नये, सूर्याय, यज्ञोपवीताय, शिवाय, पुष्पार्पणाय, गुरवे, समूहाय वा निर्माणीयाः। द्वारस्य, दिशापालकस्य, घटस्यादीनां च यज्ञोपवीतं हस्तात् नवहस्तपर्यन्तं विस्तारयेत्। अष्टाविंशत्यादि क्रमशः दशदशसंख्या वर्धयेत्; मध्ये द्व्यङ्गुलविस्तारः, क्रमशः एकाङ्गुलविस्तारः। ग्रन्थिविस्तारं लिङ्गविस्तारानुसारं भवेत्। सप्तमे वा त्रयोदशे दिवसे, शुद्ध्यादिनित्यकर्मणि कृत्ये, सायं पुष्पवस्त्रैः यज्ञशालां भूषयेत्। सन्ध्योपचारं, जलार्पणं विशेषतः कृत्वा, संस्कृतभूमिं यज्ञोपवीतेन ग्राह्यं कृत्वा, सूर्यपूजनं कुर्यात्। आचम्य, पूर्वकर्मसमाप्त्यन्ते, गुरु: प्रणवमन्त्रं च अर्घ्यं ददाति। द्वारं शस्त्रमन्त्रेण अभिषिञ्च्य, पूर्वतः क्रमशः पूजां कुर्यात्; शान्तिद्वारे द्वारपालकयोः पूजां यथाक्रमं कुर्यात्। निवृत्तिद्वारे, कलारूपे प्रतिष्ठाय, तत्र द्वारयोः द्वारपालकयोः पूजां कुर्यात्। जन्मदिवसे महाकालाय, भृङ्गिणे, गणाय, वृषभाय, स्कन्दाय, देव्यै, चण्डाय, चक्रमाताय च पूजां कुर्यात्। सर्वदा, द्वारपालकान् अतिक्रम्य, पश्चिमद्वारे पूजायां, स्थलस्य शुद्धिं कुर्यात्, शिवार्पणं विशेषार्घ्यं ददात्। प्रारम्भिकाभिषेकानन्तरं, यज्ञसामग्रीं संकल्प्य, कुशदूर्वापुष्पैः हृदयादिमन्त्रैः जपं कुर्यात्। शिवहस्तं एवं निर्माय, स्वशिरसि स्थापयेत्, शिवः अहं, आदिः, सर्वज्ञः, मम यज्ञः श्रेष्ठः इति चिन्तयेत्। गुरुः ज्ञानखड्गं धारयन्, देवतां गम्भीरं ध्यायेत्; उत्तराभिमुखः, दक्षिणपश्चिमदिकं गच्छेत्, तत्र स्थापयेत्। अर्घ्यजलं, पञ्चगव्यं, सर्वं यज्ञमण्डपे अभिषिञ्चेत्; चतुःसंक्रान्तौ विधिवत्, दृष्टिपूर्वकं सावधानीं कुर्यात्। तत्र हविषां सञ्चयम्, कुशान् समुद्धृत्य, उत्तरपूर्वे आसनं स्थापयेत्। नैरृत्यवास्तुद्वारे लक्ष्म्याः पूजां कुर्यात्; घटः सर्वेषां उपरि पश्चिमाभिमुखः स्थापनीयः। प्रणवेन वृषवाहनं, सिंहासीनं, वर्धनीं देवीं पूजयेत्; घटे शिवं धनुर्धरं, वर्धनीमन्त्रेण पूजयेत्। दिशासु शक्रादिदिक्पालान्, विष्णुं, ब्रह्माणं, शिवं च, वर्धनीं घटानुगां अष्टदिक्पालान् सम्यक् पूजयेत्। पूर्वाद्येशानपर्यन्तं शिवाज्ञां ब्राह्मणः उद्घोषयेत्; मूलमन्त्रं जलधारया उच्चारयेत्। तां सर्वतः रक्षायै चलयेत्, शस्त्ररूपेण; घटं स्थाप्य, शस्त्रं तस्य वामे स्थापयेत्। घटस्थदेवतां पूर्णासने सुष्ठु पूजयेत्; वर्धन्यां प्रणवस्थानं, शस्त्रस्थानं तयोः मध्ये पूजयेत्। लिङ्गस्य भगेन संयोजनं लिङ्गमुद्रया स्थापयेत्; घटे समर्प्य, ज्ञानं जागरयेत्, मूलमन्त्रं जपेत्। वर्धन्यां दशमभागे रक्षां उद्घोषयेत्; गणेशं, वायूं पूजयेत्, हरं पञ्चामृतादिभिः पूजयेत्। पूर्ववत् स्नानं, पूजनं, अग्निकुण्डे शिवाग्निं पूजयेत्; सम्यक् हविः निर्माय, आहुतीनां प्रक्षेपेण शुद्धिं कुर्यात्। स्रुवेण त्रिधा विभज्य, देवता, अग्नि, आत्मा इति; शिवाय, अग्नये भागं दत्त्वा, स्वभागं रक्षयेत्। दन्तधावनेन, कवचेन, पूर्वे प्रथमं समर्पयेत्; दक्षिणे, पश्चिमे तुषाराग्निना मृत्तिकां समर्पयेत्। साद्योजातहृदयेन, उत्तरदिशि वाममार्गे; जलं वामहस्तेन शिरसि, ईशाय सुगन्धितं जलं समर्पयेत्। पञ्चगव्यं, पलाशपत्रपुटं सर्वतः समर्पयेत्; उत्तरपूर्वे पुष्पं, दक्षिणपूर्वे रोचनां दद्यात्। नैरृत्ये अगुरुं, वायव्ये चतुर्विधं समर्पयेत्; सर्वे यज्ञार्पणानि, साद्योजातकुशेन। रूपाय दण्डं, माला, यज्ञोपवीतं, कौपीनं, भिक्षापात्रं; अञ्जनं, कुङ्कुमतेलं, दण्डं, केशधावनं समर्पयेत्। ताम्बूलं, दर्पणं, उत्तरदिशि रोचनां च; आसनं, पादत्राणं, पात्रं, योगपट्टं, छत्रं च समर्पयेत्। एवं विधिना शिवपूजायाः यज्ञोपवीतादि निर्माणं, यज्ञशालायाः पूजनं, घटस्थदेवतापूजनं, सर्वदेवताराधनं च विधिपूर्वकं सम्पन्नं भवति।