अथ स यजमानः, विधिवत् सर्वान् कर्तव्यान् सम्पाद्य, अन्ते तेषां शैवाज्ञां प्रघोषयेत्। ततः सः सम्यगुपरिष्टादधःमुखं चमसं स्रुचं च गृह्णीयात्। तौ वह्नौ सम्यगुत्प्लुष्टौ कृत्वा, कुशग्रामूलमध्यमग्राणि स्पृशेत्। यत्र कुशेन स्पृष्टं तत्र आत्मविद्यां शिवभावं च आवाहयेत्। तत्र सः त्र्यंशान् क्रमशः स्थापयेत्—हां, हीं, हूं, सं, र इत्येतानि अक्षराणि यथाक्रमम्। चमसे हृदयाणुस्थापनपूर्वकं शक्तिं शम्भुं च पूजयेत्। ततः त्रिगुणितसूत्राभ्यां ग्रीवाभ्यां संयुक्तौ तौ पुष्पादिभिः सम्पूज्य, स्वदक्षिणे पार्श्वे कुशाग्रे स्थापयेत्। ततः निरीक्षणादिभिः शुद्धं गोघृतं गृह्णीयात्, तदा स्वं रूपं ब्रह्ममयं संकल्प्य तद्घृतं गृह्णीयात्। ततः वेदीमुपरि हृदयदेशे वह्निमण्डलमध्ये तद् घृतं परिभ्रम्य, विष्णोराकृतिं पुनः ध्यानं कृत्वा, ईशानक्षेत्रे तद् घृतं स्थापयेत्। ततश्च कुशाग्रस्य अग्रेण तद् गृहित्वा, शिरसः स्निग्धनम्रतया ‘स्वाहा’ इति उच्चार्य, विष्णवे एकबिन्दुं जुहोति, ततः शीघ्रं रुद्राय च। स्वात्मानं चिन्तयन्, नाभिदेशे तद् धारयित्वा, अङ्गुष्ठनामिकाग्रैः व्याप्तयाम् एकदर्भपणेन तद् स्रावयेत्। उभाभ्यां हस्ताभ्यां कुशं धारयित्वा वह्निं प्रति स्थित्वा, शस्त्रमुद्रया स्रावनं कुर्यात्; एवं हृदयात्मानं प्रति अपि स्रावनं कुर्यात्। हृदयदग्धदर्भं लब्ध्वा, शस्त्रेण तं शुद्धीकुर्यात्; अन्येन दग्धदर्भेण तं मार्जयेत्, दीपयेत् च। शस्त्रबीजमन्त्रेण पुनर्दग्धदर्भं वह्नौ निक्षिपेत्; ततो गाठितकुशं, व्याप्तमात्रं, घृते स्थापयेत्। तत्र घृते, इडा आदि द्वौ पक्षौ त्र्यङ्गानि च संकल्प्य, चमसेन त्रीणि घृतांशानि क्रमशः गृहित्वा वह्नौ जुहोति। एवं वह्नौ घृतांशं जुहोति, शेषघृतं क्रमशः—‘ॐ हं अग्नये स्वाहा, ॐ हं सोमाय स्वाहा, ॐ हं अग्निसोमाभ्यां स्वाहा’ इति। त्रीणि अग्निचक्षूंषि विमोचनार्थं। ततः चमसपूरितघृते चतुर्थं होमं कुर्यात्—‘ॐ हं अग्नये स्विष्टकृते स्वाहा’ इति। षडङ्गोपासनया, गव्यमुद्रया जागरयेत्। त्र्यङ्गरूपेण घृतं आवृत्य, शरमुद्रया रक्षेत्; हृदयदेशात् एकबिन्दुं स्राव्य, तेन मार्जनशुद्धिं कुर्यात्। ततो मुखैक्यं संयोगं च कुर्यात्—‘ॐ हं सद्योजाताय स्वाहा, ॐ हं वामदेवाय स्वाहा, ॐ हं अघोराय स्वाहा, ॐ तत्पुरुषाय स्वाहा, ॐ हं ईशानाय स्वाहा’ इति। प्रत्येकघृते मुखस्पर्शनं कुर्यात्। ‘ॐ हं सद्योजातवामदेवाभ्यां स्वाहा, ॐ हं वामदेवाघोराभ्यां स्वाहा, ॐ हं अघोरतत्पुरुषाभ्यां स्वाहा, ॐ हं तत्पुरुषेशानाभ्यां स्वाहा’ इति। एवं क्रमशः मुखसंयोगं कुर्यात्, अग्नितो वायुः यावत् शिवान्तम्। चमसेन घृतधारया मुखैक्यं स्थापयेत्—‘ॐ हं सद्योजातवामदेवाघोरतत्पुरुषेशानाभ्यः स्वाहा’ इति। इच्छितमुखे तद्रूपेण संयोगः सिध्यति। ईशानवह्निं सम्पूज्य, शस्त्रेण त्रिः होमं कृत्वा, पूर्णसंकल्पेन नामोच्चारणं कुर्यात्—‘त्वं शिवाग्निर्भव हुताशन’ इति। हृदयवह्निं सम्पूज्य विमोच्य, पितरौ च सम्यगर्चयित्वा, मूलान्तवौषडन्तेन पूर्णाहुतिं दद्यात्। ततो हृदयकमले सर्वाङ्गसमेतं, गणोपेतं, तेजस्विनं, परं पूजयेत्, पूर्ववत्सम्प्रार्थनां च शिवाय निवेदयेत्। स्वस्मिन् नाड्यन्तरेण वह्निशिवसंयोगं स्थाप्य, मूलशस्त्राभ्यां दशांशाहुतिं कुर्यात्। घृतस्य कार्षिकं प्रमाणं, क्षीरस्य मधुनश्च तथैव; दध्नः शुक्तिप्रमाणं, पायसस्य प्रसृतिप्रमाणं। सर्वभक्ष्येषु लाजमुष्टिः, कन्देषु त्रयः, फलानां स्वप्रमाणम्। पक्तेऽर्धमुष्टिः, सूक्ष्मेषु पञ्चाहुतयः; इक्षोः अपरविकं प्रमाणम्, लतानां द्विः अङ्गुलम्। पुष्पपर्णयोः स्वप्रमाणम्, समिधां दशाङ्गुलम्; चन्द्रकान्तचन्दनकश्मीरगन्धमुष्कयक्षरसाणां च। गुग्गुलोः कलायमात्रं, वज्रबीजस्य काकोलकस्य च; कन्दस्याष्टमांशः, यथोत्तमं नियतम्। एवं ब्रह्मबीजैः होमं कुर्यात्, चमसे पूर्णघृतं अधोमुखेन स्थापयेत्। तत्र चमसाग्रे पुष्पं स्थाप्य, वामहस्तेन धारयेत्; ततः दक्षिणहस्तेन उभौ गृहित्वा शङ्खमुद्रां विधायेत्। अर्धोत्थितः, पदद्वयं संहित्य, पुष्पं नाभौ स्थापयेत्, चमसाग्रं नेत्रे प्रति नयेत्। ब्रह्मादिकारणं त्यक्त्वा, सुषुम्नया निष्कास्य, वामस्तनं प्रति, तेषां मूलदेशे, सम्यक् नयेत्। मूलमन्त्रं अस्पष्टया वौषटन्तं जपेत्, ततः यवमात्रं घृतं वह्नौ जुहोति। आचम्य चन्दनं च दद्यात्, ताम्बूलादीन् भक्त्या समर्प्य, तद्विभूतिं पूजयेत्, परमं नमः कुर्यात्। ततः वह्निं सम्यगर्चयित्वा, ‘फट्’ शस्त्रबीजमन्त्रेण संहतिं संगृह्य, लयमुद्रया ‘क्षमस्व’ इति वदेत्। तेजसीं सीमाः प्राणेना सूक्ष्महृदया च, परया श्रद्धया, स्वहृदकमले स्थापयेत्। ततः मुख्यं पक्तान्नं गृहित्वा द्वौ मण्डलौ विधाय, वह्निकुण्डस्य अन्तर्बहिश्च बलीं दद्यात्। पूर्वे रुद्रेषु ‘ॐ हां स्वाहा’, दक्षिणे मातृषु, हां वरुणाय, गणेषु स्वाहा; एषा बली ते। उत्तरदिग्यक्षेषु हां, ईशानदिग्ग्रहेषु हां; अग्नौ असुरेषु हां, नैऋत्ये राक्षसेषु बलीम्। वायव्ये नागेषु हां, मध्ये नक्षत्रेषु हां, राशिषु हां स्वाहा; अग्नौ विश्वेभ्यः, नैऋत्ये च बलीम्। पश्चिमे क्षेत्रपालाय अन्तरबलीम्, द्वितीयमण्डले बहिः इन्द्राय अग्नियमाय च बलीम्। एवं स यजमानः, शास्त्रानुसारेण सर्वं कर्म सम्यगाचरन्, परमं पुण्यं लभते।