अनन्तरं साधकः हृदयमन्त्रेण त्रिर्हुतिं दद्यात्। पुत्रोत्पत्तये तृतीयमासे सः वामहस्तेन पूजनं कुर्यात्। षष्ठे मासि केशविभागोत्सवे, शिरसि जलबिन्दुभिः सह त्रिः होतव्यं, तदा तद्रूपस्य पूजनं विधायेत्। ततः शिखया सह, शिखया एव त्रिः आहुतिं दद्यात्। मुखस्य अङ्गानि सम्यक् स्थापयित्वा, मुखविवरणशुद्धिकर्म चाचरेत्। दशमे मासि जातकर्म च पुरुषकारकर्म च पूर्ववत् आचरितव्ये। कुशतृणैः अग्निं सम्प्रज्वाल्य, गर्भशौचं निवर्त्य स्नानं कुर्यात्। तदा देवीसंबद्धं सुवर्णबन्धनं चिन्तयन्, हृदयेन पूजनं कुर्यात्। जातशौचस्य त्वरितनिवृत्तये अस्त्रसंस्कृतजलस्य प्रक्षालनं विधेयम्। पात्रं बहिः अस्त्रेण ताडयित्वा कवचेन शुद्धयेयुः। अस्त्रस्य स्पर्शेन मेखलायाः ऊर्ध्वाधः भागौ स्पृशेत्, कुशान् च बहिः स्थापयेत्। स्थाप्य संस्थाप्य च हृदयेन वेष्टनं विस्तारेत्। ततः अस्त्रमन्त्रेण ऋत्विजः त्रयाणां स्तम्बानां शिरांसि सम्बोधयेत्। घृतसिक्तानि पञ्च समिधः शिरसि मूलयोः च जुहोयात्। हृदयेन ब्रह्माणं शंकरं विष्णुं च अनन्तं पूजयेत्। दूर्वाक्षतान् गृहित्वा वेष्टनस्य प्रदक्षिणं क्रमशः कुर्यात्। इन्द्रादिषाणान्तं विस्तारस्थानानि क्रमशः परिक्रमेत्। हृदयेन तेषां पूजनं कुर्यात् ये अग्निसंबद्धाः स्वस्वदिकायाम्। एवं विघ्नान् निवर्तयित्वा बालस्य रक्षां कुर्यात्। अन्ते एभ्यः शैवाज्ञां निवेद्य, चमसपात्रेण च सृक्कुं गृहित्वा, ऊर्ध्वाधःमुखानि क्रमशः स्थापयेत्। तेषां दग्ध्वा अग्नौ, कुशमूलमध्याग्रेषु स्पृशेत्। कुशस्पृष्टस्थले आत्मज्ञानं शिवस्वरूपं च आवाहयेत्। हाँ, हीं, हूँ, सं, र इति क्रमशः त्र्यंशानि स्थापयेत्। चमसस्थे हृदयाणवे शम्भुं शक्तिं स्तौयेत्। त्रैशिख्ययुक्तौ द्वौ पुष्पादिभिः पूजयित्वा, स्वदक्षिणे कुशोपरि स्थापयेत्। गोघृतं निरीक्ष्य शुद्धीकृत्य गृह्णीयात्, ततः आत्मानं ब्रह्ममयं सञ्ज्ञाय तद्घृतं गृह्णीयात्। वेदिकायाः उपरि, हृदयसमं वहन्, अग्निव्याप्तौ, पुनः विष्णोराकारं ध्यानं कृत्वा, ईशानक्षेत्रे घृतं स्थापयेत्। कुशाग्रात् घृतं गृहित्वा, शिरसि स्वाहा उच्चार्य, विष्णवे एकबिन्दुं जुहोति, ततः रुद्राय च। आत्मानं चिन्तयित्वा, नाभौ तद् धारयेत्, अङ्गुष्ठनामाङ्गुल्यग्रेण स्पर्शयन्, प्रादेशमात्रेण कुशद्वयेन तद् वहयेत्। उभाभ्यां हस्ताभ्यां कुशं गृहित्वा, अग्निं प्रति स्थित्वा अस्त्रमुद्रया वहनं कुर्यात्। तथैव हृदयस्य आत्मनः च वहनं कुर्यात्। हृदयदग्धं कुशं लब्ध्वा, अस्त्रेण क्षिप्य शुद्धयेयुः। अन्येन दीप्तकुशेन मञ्जनं दाहं च कुर्यात्। अस्त्रमन्त्रेण पुनः दग्धं कुशं अग्नौ क्षिपेत्। ततः प्रादेशमात्रं ग्रन्थिकुशं घृते स्थापयेत्। इडा-आदीनां द्वे पक्षे त्र्यङ्गानि घृते सञ्ज्ञाप्य, चमसेन घृतत्रयं क्रमशः गृहित्वा अग्नौ जुहोति। तत्र घृतभागं जुहोति, शेषं घृतं— "ॐ हं अग्नये स्वाहा, ॐ हं सोमाय स्वाहा, ॐ हं अग्निसोमाभ्यां स्वाहा" इति। त्रिनेत्राय अग्नेः नेत्रविवरणाय। चमसेन घृतपूर्णेन चतुर्थीं जुहोति— "ॐ हं अग्नये स्विष्टकृते स्वाहा" इति। षडङ्गध्यानं कृत्वा, गव्यमुद्रया जागरणं कुर्यात्। त्र्यङ्गघृतच्छादनेन तद् बाणमुद्रया रक्षेत्। हृदयात् घृतबिन्दुं क्षिप्य प्रक्षालनशुद्धिं कुर्यात्। मुखसंयोगं च, "ॐ हं सद्योजाताय स्वाहा, ॐ हं वामदेवाय स्वाहा, ॐ हं अघोराय स्वाहा, ॐ तत्पुरुषाय स्वाहा, ॐ हं ईशानाय स्वाहा" इति। प्रति घृताहुते मुखस्पर्शनं कुर्यात्। "ॐ हं सद्योजातवामदेवाभ्यां स्वाहा, ॐ हं वामदेवाघोराभ्यां स्वाहा, ॐ हं अघोरतत्पुरुषाभ्यां स्वाहा, ॐ हं तत्पुरुषेशानाभ्यां स्वाहा" इति मन्त्रैः, अग्निवाय्वादिषु, शिवान्ते मुखसंयोगं कुर्यात्। चमसघृतधारया मुखैकत्वं स्थापयेत्— "ॐ हं सद्योजातवामदेवाघोरतत्पुरुषेशानाभ्यः स्वाहा" इति। इच्छिते मुखे तद्रूपे मुखसंयोगः सिध्यति। ईशानाग्निपूजनं कृत्वा, अस्त्रेण त्रिः आहुतिं दद्यात्। ततो नामोच्चारणं कुर्यात्— "शिवाग्निस्त्वं हुताशन" इति। अग्निं हृदये पूज्य विसृज्य, पितृद्वयं सम्यक् सम्पूज्य, सम्पूर्णाहुतिं मूलान्तवौषडन्तेन दद्यात्। ततः हृदयपद्मे सर्वाङ्गयुक्ते, गणसमेतं, दीप्तं, परं पूर्ववत् पूज्य, शिवाय काम्यं याचेत्। स्वशरीरनाड्यन्तरेण हुताशनशिवसंयोगं स्थाप्य, मूलास्त्रयुतं होमं दशांशाङ्गेन कुर्यात्। घृतस्य कार्षिकं मापं, क्षीरमधुयोः तद्वत्। दध्नः शुक्तिमितं, पायसस्य प्रसृतिमितं। भोज्येषु लाजमुष्टिः, मूलानां त्रयः, फलानां स्वमितिः। पक्ते अर्धमुष्टिः, सूक्ष्मे पञ्चाहुतयः। इक्षोः अपरविकमितं, लतानां द्व्यङ्गुलमितं। पुष्पपर्णयोः स्वमितिः, समिधां दशाङ्गुलमितिः। चन्द्रकान्तचन्दनकश्मीरगन्धमृगचौर्यादीनां च। गुग्गुलोः कलायमितं, बदीद्व्यष्टिमितं; कन्दानां षष्ठांशमितं, यथोत्तमम्। एवं ब्रह्मबीजैः होमं कुर्यात्, पूर्णचमसेन घृतं, चमसं अधोमुखं स्थापयेत्। चमसाग्रे पुष्पं स्थाप्य, वामहस्तेन धारयेत्। ततः दक्षिणहस्तेन उभयं शङ्खाकारमुद्रां कुर्यात्। अर्धशरीरमुत्थाप्य, पादौ संयुक्तौ कृत्वा, पुष्पं नाभौ स्थापयेत्, चमसाग्रं नेत्राभिमुखं स्थापयेत्।