कुशाग्रस्य शिखया गृहित्वा, स्वाहा-शब्देन शिरसः सूक्ष्मेण च तं बिन्दुं प्रथमं विष्णवे समर्पयेत्, ततः क्षणेनैव रुद्ररूपाय निवेदयेत्। स्वात्मानं चिन्तयन्, नाभौ तं स्थापयित्वा तर्पणं कुर्यात्; अङ्गुलिप्रमाणेन दर्भेन अङ्गुष्ठनामिकाग्राभ्यां स्पृशेत्। उभाभ्यां हस्ताभ्यां गृहीत्वा, अग्निं प्रतिमुखं स्थित्वा, शस्त्रस्य भावेन तर्पणं समाचरेत्; हृदयात् स्वात्मनश्च तद्वद् तर्पणं कार्यम्। हृदयसम्भूतदर्भं ज्वालयित्वा, शस्त्रस्य प्रक्षेपेण तं विशुद्धं कुर्यात्; अन्येन दीप्तदर्भेन सम्यक् समुन्मार्जयित्वा सन्दीपयेत्। शस्त्र-मन्त्रेण पुनः अग्नौ दर्भं दह्येत्; प्रक्षिप्य, ग्रन्थिनिबद्धमङ्गुलिप्रमाणदर्भं गृहित्वा तं घृते स्थापयेत्। तत्र घृते द्वे पक्षे त्रयश्च इडादयो ध्यानं कुर्यात्; क्रमेण त्रीन् भागान् स्रुवेण गृहित्वा समर्पयेत्। एवं अग्नौ एकं घृतभागं जुहुयात्, शेषं च अनुक्रमेण; "ॐ हां अग्नये स्वाहा, ॐ हां सोमाय स्वाहा, ॐ हां अग्निसोमाभ्यां स्वाहा" इत्येवं; नेत्रावरोधाय अग्नित्रिनेत्रेभ्यः समर्पयेत्। स्रुवेण घृतपूर्णेन चतुर्थी होमाहुति: "ॐ हां अग्नये स्विष्टकृते स्वाहा" इत्येवम्; षडङ्गैः गव्य-न्यस्तमुद्रया जागरयेत्। त्रिसूत्रैः घृतं आवृत्य, बाणसूक्ष्मेण रक्षेत्; हृदयात् घृतबिन्दून् क्षिपन् प्रोक्षणेन शुद्धिं कुर्यात्। मुखसंयोगं तेषां चैक्यं कुर्यात्; "ॐ हां सद्योजाताय स्वाहा, ॐ हां वामदेवाय स्वाहा, ॐ हां अघोराय स्वाहा, ॐ तत्पुरुषाय स्वाहा, ॐ हां ईशानाय स्वाहा" इत्येवं, प्रत्येकघृते मुखसंयोगं समाचरेत्। "ॐ हं सद्योजात-वामदेवाभ्यां स्वाहा, ॐ हं वामदेव-अघोराभ्यां स्वाहा, ॐ हं अघोर-तत्पुरुषाभ्यां स्वाहा, ॐ हं तत्पुरुष-ईशानाभ्यां स्वाहा" इति क्रमशः, अग्नितः वायोः पर्यन्तं, निरृत्यन्तं, शिवे च, पञ्चमुखध्यानं विधिना कुर्यात्। एवं मुखानि संन्यस्य, स्रुवेण घृतं प्रक्षिपेत्; "ॐ हं सद्योजात-वामदेव-अघोर-तत्पुरुष-ईशानाभ्यः स्वाहा" इत्येवं, इच्छितमुखे तेषां रूपाणां समावेशं स्थापयेत्। ईशानसंयुक्तमग्निं पूजयित्वा, अस्त्र-मन्त्रेण त्रिः आहुतिं दत्त्वा, पूर्णचित्तः नामोच्चारणं कुर्यात्— "त्वं शिवोऽग्निर् हविर्भुजः" इति। हृदि पूजयित्वा अग्निं स्थाप्य, पितृभ्यो नियतां पूर्णां हविं मूलमन्त्रेण वौषट्-पर्यन्तं विधिवत् समर्पयेत्। ततः हृदयकमले, सर्वाङ्गसमेतं, गणसमन्वितं, तेजस्विनं परमं, पूर्ववत् आह्वयित्वा पूजयेत्; अनुमत्यर्थं शिवाय समर्पयेत्। अग्नेश्च शिवस्य च नाड्यः स्वात्मनि संयोज्य, मूलमन्त्राङ्गैः दशांशेन होमं समाचरेत्। घृतस्य एकः कर्षः, तथैव क्षीरमधूनाम्; दध्नः शङ्खपूर्णः, पायसस्य प्रसृतिः। सर्वभक्ष्ये, धान्ये च, मुष्टिप्रमाणं दद्यात्; कन्दफलयोस्त्रयः, स्वमात्रया। पाकस्य अर्धमुखं, सूक्ष्मस्य पञ्चभागः; इक्षोः अग्रसंयुक्तमात्रम्, लतानां द्व्यङ्गुलम्। पुष्पपत्राणि स्वमात्रेण, समिधां दशाङ्गुलम्; कर्पूरचन्दनकुङ्कुमकस्तूरीनां च रालस्य— एतेषां कलायमात्रं, गुग्गुलोः बदरीबीजमात्रम्; कन्दस्य अष्टमांशः, यथोचितम्। एवं ब्रह्मबीजैः होमं विधाय, स्रुवं घृतपूर्णपात्रे अधोमुखं स्थापयेत्। स्रुवाग्रे पुष्पं स्थाप्य, वामहस्तेन धारयेत्; पुनः दक्षिणहस्तेन उभयं शंखाकृत्या धारयेत्। अर्धोन्नमितशरीरः, संयुक्तपादः, तां मुद्रां नाभौ स्थापयित्वा, स्रुवाग्रदृष्टिं कुर्यात्। ब्रह्मादिकारणात् निवर्त्य, सुषुम्नया निर्गम्य, वामस्तनं नीत्वा, तत्रैव मूलं सम्यक् स्थापयेत्। मूलमन्त्रं अस्पष्टं वौषट्-पर्यन्तं जपेत्; ततः यवमात्रं घृतं वह्नौ जुहुयात्। आचम्य, चन्दनं दत्वा, ताम्बूलादिकं च, भक्त्या तं महिमानं पूजयित्वा, परं नमः समाचरेत्। ततः वह्निं पूजयित्वा, अस्त्र-मन्त्रेण फट्-पर्यन्तं जपित्वा, संहारमुद्रां विधाय, क्षमस्वेति वदेत्। तेजस्विनः परिवेष्टृनलान् प्राणहृदयं सूक्ष्मात्मना, परमश्रद्धया हृदयकमले स्थापयेत्। सर्वश्रेष्ठं हविः गृहित्वा, द्वौ मण्डलौ कृत्वा, अन्तर्यज्ञकुण्डे अग्निसमीपे अभ्यन्तरबहिर्यागं समर्पयेत्। "ॐ हां रुद्रेभ्यः स्वाहा"; पूर्वे मातृभ्यः, दक्षिणे च; पश्चिमे "हां वरुणगणाय स्वाहा"—एषा होमाहुति: तेषां। उत्तरे "हां यक्षेभ्यः", ईशान्यां "हां ग्रहाय", वह्नौ "हां असुरेभ्यः", नैऋत्यां राक्षसेभ्यः। वायव्यां "हां नागेभ्यः", मध्ये नक्षत्रेभ्यः, "हां राशिभ्यः स्वाहा", वह्नौ सर्वेभ्यश्च तथा नैऋत्ये। पश्चिमे क्शेत्रपालाय अन्तर्यागः, द्वितीयबहिर्मण्डले इन्द्राग्नियमाय च। नैरृत्ये, अपां पतये, वायवे, धनाध्यक्षाय, पूर्वादौ ईशानाय, ब्रह्मरूपेण ईशानाय नमः। नैरृत्ये विष्णवे स्वाहा, बाह्याहुतिः काकादिभ्यः; द्वयोरपि होमानां मन्त्रान् संहृत्यात्मनि लयं नयेत्। ईश्वर उवाच—अर्घ्यपात्रं गृहीत्वा, सुपिहिते वह्निगृहे गच्छेत्; दिव्यदृष्ट्या सर्वोपकरणानि सम्यक् सज्जयेत्। उत्तराभिमुखः वह्निकुण्डं निरीक्षेत्, कुशेन सिञ्चेत्, प्रहरणं च कुर्यात्; कवचमन्त्रेण नियतानि कर्माणि समाचरेत्, कवचेन सिञ्चेत्। खड्गेन उत्खातमृत्तिकां निष्कास्य, पूरयित्वा समं कुर्यात्; कवचेन सिञ्चेत्, बाणमन्त्रेण सम्यक् ताडयेत्। सदा समुन्मार्जनं लेपनं कलारूपविन्यासं च कुर्यात्; त्रिसूत्रं धारयित्वा कवचेन पूजयेत्।