वागीशायाः योनिमण्डले शिवबीजं ध्यानपूर्वकं चिन्तयन्, वागीश्वरदेवेन तद्बीजं सम्यक् निक्षिप्तमिति साक्षात्करोति। ततोऽर्चकः भूमौ उपविश्य, स्वहृदयात् आत्मनं प्रत्यर्पयन्, तत् बीजं निक्षिपेत्। नाभिदेशे अन्तर्योनिजबीजानि समाहरेत्। हृदयेन आवरणग्रहणं, शोधनं, आचमनं च सम्यक् कुर्यात्। योन्यग्निं पूजयित्वा, तस्य रक्षार्थं अस्त्रं युञ्जीत्। तदनन्तरं, योनिसंभूतां देवीकङ्कणं तस्या मृदुलायाः हस्ते बध्नीयात्। सद्योजातेन गर्भाधानाय वह्निं पूजयेत्। हृदयमन्त्रेण त्रिः होमं दद्यात्। पुत्रोत्पत्त्यर्थं तृतीयमासे वामभागे पूजां कुर्यात्। त्रीणि होमानि कृत्वा, शिरसि जलबिन्दुना सह दद्यात्। षष्ठे मासे रूपदेवीं पूजयित्वा, केशविभागकर्म आचरन्। शिखया त्रिः होमं दद्यात्, शिखया एव। मुखसंस्कारं, मुखविवरणं, शुद्धिं च सम्यगाचरेत्। दशमे मासे, यथापूर्वं जातिकर्म च पुरुषकर्म च कुर्यात्। कुशादिभिः वह्निं प्रज्वाल्य, योनिमलशान्त्यर्थं स्नानं कुर्यात्। कनकबन्धनं देवीसमर्पितं हृदयेन ध्यानं कृत्वा पूजयेत्। जातिमलनाशनाय, अस्त्रविद्याप्रयुक्तेन जलेन प्रोक्षयेत्। घटं अस्त्रेण ताडयित्वा, कवचेन शुद्धिं कुर्यात्। अस्त्रेण कुशान् उत्तरीयपूर्वयोः अन्ते बहिः स्थापयेत्। स्थापयित्वा, हृदयेन विस्तीर्णमावरणं स्थापयेत्। ततः वक्तृणामस्त्रविद्यया त्रिषु कुशाग्रेषु विन्यसेत्। पंच दर्भान् घृतसिक्तान् अग्रे मूलस्थाने च स्थापयेत्। हृदयेन ब्रह्माणं, शंकरं, विष्णुं, अनन्तं च पूजयेत्। दूर्वादलं गृहीत्वा, क्रमशः सीमा परितः प्रदक्षिणं कुर्यात्। इन्द्रादिभ्यः प्रभृत्येकैकं स्थानं यथाक्रमं गच्छेत्। वह्निं प्रति मुखं कृत्वा, सर्वदिशासु हृदयेन पूजां कुर्यात्। विघ्ननिवारणं, बालरक्षणं च कुर्यात्। ततः शैवाज्ञां तेषां निवेदयेत्। स्रुक्-स्रुवौ गृहीत्वा, तयोर्मुखे ऊर्ध्वाधः क्रमशः स्थापयेत्। अग्नौ तापयित्वा, कुशमूलमध्यमग्राणि स्पृशेत्। कुशस्पृष्टस्थले आत्मानं ज्ञानरूपेण शिवरूपेण च चिन्तयेत्। हां, हीं, हूं, सं इति अक्षरैः त्र्यंशान् क्रमशः स्थापयेत्। स्रुचि शक्तिं, स्रुवे शंभुं, हृदयाणुना स्थापयेत्। त्रिसूत्रैः ग्रीवां भूषयित्वा, पुष्पादिभिः पूजयित्वा, कुशोपरि दक्षिणे स्थापयेत्। गोघृतं दृष्टिपूत्यादिभिः शुद्धीकृत्य गृह्णीयात्। आत्मानं ब्रह्मरूपेण चिन्तयित्वा तद्घृतं गृह्णीयात्। वेदीमूर्धनि, हृदयमध्यवह्निमण्डले घृतं परिभ्रम्य, विष्णुरूपं ध्यानं कृत्वा, ईशानमण्डले तद्घृतं स्थापयेत्। कुशाग्रेण गृहित्वा, "स्वाहा" इति शिरस्यानुना समर्पयेत्। तद्बिन्दुं विष्णवे, ततः शीघ्रं रुद्ररूपाय दद्यात्। आत्मानं चिन्तयित्वा, नाभौ तं बिन्दुं धारयेत्, ततः तं तर्पयेत्। अङ्गुष्ठनामिकाग्रयोर्दर्भमेकाङ्गुलं गृहित्वा स्पृशेत्। उभाभ्यां हस्ताभ्यां वह्निं प्रति मुखं कृत्वा अस्त्रेण तर्पणं कुर्यात्। हृदयेन आत्मनः तर्पणं तथैव कुर्यात्। हृदयदग्धदर्भेण अस्त्रेण क्षिप्त्वा शुद्धिं कुर्यात्। अन्येन दग्धदर्भेण सम्यक् मार्जनं, ज्वालनं च कुर्यात्। अस्त्रविद्यया पुनः दर्भं वह्नौ दग्ध्वा, तद्बन्धनदर्भमेकाङ्गुलमात्रं गृहित्वा घृते स्थापयेत्। तत्र घृते द्विपक्षौ, त्रयश्च इडादयः चिन्तयेत्। क्रमशः स्रुवेण त्रिंशघृतांशान् गृहित्वा समर्पयेत्। एवं वह्नौ एकांशं घृतं दद्यात्, शेषं क्रमशः। "ॐ हां अग्नये स्वाहा, ॐ हां सोमाय स्वाहा, ॐ हां अग्निसोमाभ्यां स्वाहा" इति। त्रिनेत्रायाग्नेः नेत्रविवरणाय त्रयः होमाः। स्रुवेण घृतपूर्णेन चतुर्थं होमं दद्यात्। "ॐ हां अग्नये स्विष्टकृते स्वाहा" इति। षडङ्गैः गावमुद्रया जागरणं कुर्यात्। त्रिसूत्रैः घृतं छादयित्वा, बाणाणुना रक्षेत्। हृदयात् घृतबिन्दून् विक्षिप्य प्रोक्षणशुद्धिं कुर्यात्। मुखसंयोगं, तदैक्यं च कुर्यात्। "ॐ हां सद्योजाताय स्वाहा, ॐ हां वामदेवाय स्वाहा, ॐ हां अघोराय स्वाहा, ॐ तत्पुरुषाय स्वाहा, ॐ हां ईशानाय स्वाहा" इति। प्रत्येकघृतदाने मुखसंयोगं कुर्यात्। "ॐ हं सद्योजातवामदेवाभ्यां स्वाहा, ॐ हं वामदेवाघोराभ्यां स्वाहा, ॐ हं अघोरतत्पुरुषाभ्यां स्वाहा, ॐ हं तत्पुरुषईशानाभ्यां स्वाहा" इति। एवं पञ्चमुखानां ध्यानं, क्रमशः अग्नितः वायुपर्यन्तं, निरृत्यन्तं, शिवान्तं च कुर्यात्। मुखानि संगृह्य, स्रुचि घृतं क्षिपेत्। "ॐ हं सद्योजातवामदेवाघोरतत्पुरुषईशानाभ्यः स्वाहा" इति। इच्छिते मुखे तेषां संयोगः, रूपाणां च प्रतिष्ठा भवति। ईशानसहितं वह्निं पूजयित्वा, अस्त्रविद्यया त्रिः होमं दद्यात्। ततः संकल्पपूर्वकं नामोच्चारणं कुर्यात्—"त्वं शिवोऽग्निर्यज्ञभोक्ता" इति। हृदये पूजां कृत्वा, वह्निं संस्थाप्य, पितृभ्यः सम्पूर्णं विधिवत् हविर्दद्यात्, मूलमन्त्रेण "वौषट्" अन्तेन। ततः हृदयपद्मे सर्वाङ्गसंयुक्ते, गणसमेतं, प्रभास्वरं, परमं च पूर्ववत् आवाह्य पूजयेत्। अनुमत्यर्थं शिवाय समर्पयेत्। होमवाहिनाड्यः शिवेन आत्मनि संयोज्य, मूलमन्त्रेण दशांशं हविर्दद्यात्। घृतस्य एकः कर्षः, क्षीरस्य तद्वत्, मधूनां तद्वत्। दध्नः शङ्खपूर्णं, पायसस्य प्रासृतिः। सर्वेषां भोज्यानां, धान्यानां च एकमुष्टिः। कन्दफलानां त्रयः, स्वमात्रया। पक्तान्नस्य अर्धमुष्टिः, सूक्ष्माणां पञ्चांशाः। इक्षोः उपरिग्रन्थिः, लतानां द्व्यङ्गुलम्। पुष्पपत्राणि स्वमात्रया, समिधः दशाङ्गुलम्। कर्पूरचन्दनकुङ्कुमकस्तूरीनवसादीनि च—इत्येवं विधिना यथाक्रमं सम्यग्भावेन सर्वं यज्ञकर्म आचरितव्यम्।