सर्वे शास्त्रविधिं अनुसरन्, पुराणपुरुषाः प्रतिमाधारिणः कङ्कणैः शृङ्गैः च, कटकैः च, तेषु तेषु वेदीमण्डलेषु स्थापनीयाः, यत्र यत्र तद्विदः सन्ति। तत्र चतुर्वर्गे, अर्धचतुर्वर्गे, वृत्तमण्डले, पद्माकारमण्डले च, पूर्वदिशायां द्वारस्य आरम्भे, पिप्पल, उदुम्बर, वटवृक्षाः उपयोज्याः। प्रथमं सुन्दरः प्लक्षवृक्षः स्थापनीयः, द्वारस्य आरम्भे च सुभद्रः, अन्दकः च; सुखर्मन्, सुहोत्रः च जलप्रधानदिशायाम्, सौम्यदिशायाम्, उन्नतिस्थाने च स्थापनीयौ। पञ्चहस्तपरिमाणे स्थापयित्वा, स्योनां पृथिवीं च पूजयितव्या; द्वारस्तम्भस्य अधः शुभाङ्कुरयुक्तानि जलघटानि स्थापनीयानि। तानि उपरि समर्प्य, सुधर्शनचक्रं अपि निर्मीय, ध्वजः पञ्चहस्तपरिमाणेन विवेकिना कर्तव्यः। तस्य विस्तारः षोडशाङ्गुलः कर्तव्यः; उत्तमं वेदीमण्डलं सप्तहस्तोन्नतं निर्मीयते। तस्य वर्णः अरुणाग्निवर्णः, कृष्णः, श्वेतः, पीतः, रक्तः, श्वेतः च, यथाक्रमं श्वेताद्यः। ध्वजदेवताः—कुमुदः, कुमुदाक्षः, पुण्डरीकः, वामनः, शङ्कुकर्णः, सर्वनेत्रः, सुमुखः, सुप्रतिष्ठितः—पूर्वादिदिशायाः आरम्भे पूजनीयाः, कोटिगुणाधिकैः समर्पणैः। जलघटाः पूर्णफलसदृशाः, गोलाकाराः, पूर्णजलयुक्ताः स्थापनीयाः। एकशतमष्टचत्वारिंशत् घटाः, अलङ्काररहिताः, सुवर्णवस्त्रपरिकण्ठिताः, बाह्यद्वारे स्थापनीयाः। वेदीकोणेषु, पूर्वादिदिशायां आरम्भे, चतुर्घटाः, मन्त्रैः संस्कृताः, हस्तस्पर्शरहिताः स्थापनीयाः। इन्द्रादीन् घटेषु आवाह्य, पूर्वदिशायाः आरम्भे पूजनीयः—"इन्द्र, आगच्छ, देवाधिप, वज्रधारिन्, गजारूढः, पूर्वद्वारं रक्ष, देवैः सह; नमस्ते।" पूजायाम् सम्यक् मन्त्रेण इन्द्रं रक्षकम् पूजयित्वा, यज्ञं समर्पयेत्। "अग्नि, शूलधारिन्, अजारूढः, वीर्ययुक्तः, दक्षिणपूर्वदिशायां देवैः सह पूज्यः; नमस्ते।" अग्निं "अग्निः शिरः" अथवा "नमः अग्नये" इति मन्त्रेण पूजयेत्। "यम, महाबल, दण्डधारिन्, महिषारूढः, दक्षिणद्वारं रक्ष, वैवस्वत; नमस्ते।" एवं मन्त्रेण यमं पूजयेत्। "नैरृत, खड्गधारिन्, शक्तियुक्तवाहनसहितः, अर्घ्यं, पाद्यं च, दक्षिणपश्चिमदिशायां रक्ष; नमस्ते।" नैरृतमन्त्रेण अर्घ्यादिसमर्पणैः पूजयेत्। "वरुण, मकरारूढः, पाशधारिन्, महाबल, पश्चिमद्वारं रक्ष, रक्ष, नमस्ते।" गुरुः वरुणराजं अर्घ्यादिसमर्पणैः पूजयेत्। "वायुः, महाबल, ध्वजधारिन्, वाहनसहितः, देवैः मरुत्सहितः, उत्तरपश्चिमदिशायां रक्ष; नमस्ते।" वायुः "वात" अथवा "नमः वायवे" इति मन्त्रेण पूजनीयः। "सोम, महाबल, गदाधारिन्, वाहनसहितः, उत्तरद्वारं कुबेरसहितं रक्ष; नमस्ते।" अथवा "नमः सोमाय" इति मन्त्रेण सोमराजं पूजयेत्। "ईशान, महाबल, त्रिशूलधारिन्, वृषारूढः, उत्तरपूर्वदिशायां यज्ञमण्डपं रक्ष; नमस्ते।" "ईशानमस्य" अथवा "नमः ईशानाय" इति मन्त्रेण ईशानं पूजयेत्। "ब्रह्मन्, हंसारूढः, स्रुक्स्रुवधारिन्, ऊर्ध्वदिशायां स्वलोकसहितं रक्ष; अजजात यज्ञस्य, नमस्ते।" "हिरण्यगर्भ" अथवा "नमः ब्रह्मणे" इति मन्त्रेण हिरण्यगर्भं पूजयेत्। "अनन्त, चक्रधारिन्, नागाधिपः, कूर्मारूढः, अधोदिशायां रक्ष, रक्ष; अनन्तेश, नमस्ते।" "नमः सर्पाय" अथवा अनन्ते यज्ञं वा नमः समर्पयेत्। भगवान् उवाच—भूमिं सीमांकयेत्, तण्डुलं, राईबीजं च विकीर्य, पञ्चगव्येन सम्प्रक्षिप्य, नारसिंहमन्त्रेण आपत्तिप्रशमनार्थं जपेत्। सम्यक् घटेन, रत्नैः, यथायोग्योपकरणैः, पीतवर्णेन भूमिं पूजयित्वा, अस्त्रमन्त्रेण शताष्टकहोमं तत्र समर्पयेत्। अविच्छिन्नधारया तण्डुलं सम्प्रक्ष्य, तं स्थापयेत्; ततः दक्षिणवर्तेन घटं प्रदक्षिणीकृत्य, क्षेत्रे विकीर्येत्। पुनः, वस्त्रं घटे स्थाप्य, अच्युतं श्रीं च पूजयेत्; "संयुक्तं संयुक्तं" इति मन्त्रेण, षड्दिशायां मण्डले शय्यायां तौ स्थापयेत्। शय्यायां कुशतृणशय्यायां, उपवस्त्रपृष्ठे, सर्वदिशायां, विष्णुं ज्ञानाधिपं मधुघातं त्रिविक्रमं च पूजयेत्। दिशायां वाताद्यां वामनं श्रीधरं हृषीकेशं च, विष्णुं ज्ञानाधिपं मधुघातं त्रिविक्रमं च पूजयेत्। उत्तरपूर्वदिशायां पञ्चपात्रैः वेदीस्थले पूज्य, सर्वोपकरणानि स्नानमण्डपं नयित्वा तत्र स्थापयेत्। स्नानघटेषु चतुर्दिशायां घटाः स्थाप्य, कलशाः अभिषेकार्थं यथायोग्यं स्थापयेत्। वट, उदुम्बर, अश्वत्थ, चम्पक, अशोक, श्री, पलाश, अर्जुन, प्लक्ष, कदम्ब, बकुल, आम्रशाखाः संगृह्येत्। तदङ्कुराणि पूर्वघटे स्थाप्य, पद्मक, रोचना, दूर्वा, दर्भपुच्छं च योजयेत्। जातिपुष्पं, कुन्दपुष्पं, चन्दनं, रक्तचन्दनं, सिद्धार्थ, तगर, तण्डुलं दक्षिणपार्श्वे स्थाप्येत्। सुवर्णं, रजतं, द्विविधनदीमृत्तिका, विशेषतः जाह्नवीसमुद्रगामिनीमृत्तिका स्थाप्येत्। गोमय, यव, तण्डुल, तिलबीजं च, विष्णुपर्णी, श्यामलता, भृङ्गराज, शताधरिप्लन्तानि च स्थाप्येत्। एवं विधिना, भगवत्पूजायाः, यज्ञमण्डपस्य, देवताद्वारपालानां, भूमिसंस्कारस्य, अभिषेकोपकरणानां च, विधिपूर्वकं, श्रद्धया, सम्यक् सम्पादनं कर्तव्यम्।