यमुनानदी श्यामवर्णा, कूर्मे समासीनाभूत्, घटं धारयन्ती विराजते। तत्र तु तुंबुरुः श्वेतवर्णः, वीणां धारयन् दृश्यते। त्रिशूलधारी महेश्वरः वृषभारूढः मातरं पुरतः स्थितः। तत्र गौर्याः ब्राह्म्याख्यायाः चतुर्मुख्याः रूपं, जपमालां दैत्यं च धारयन्त्याः वर्ण्यते। कुण्डक्षपात्रिणी शुक्लवर्णा, हंसारूढा शाङ्करीरूपेण शोभते। तस्या दक्षिणहस्तयोः शरच्चापौ विराजेते, वामहस्तयोः चक्रं वृषधनुः च दृश्येते। कुमार्याः मयूरपिच्छाभूषिता रक्तवर्णा, शूलधारिणी द्विभुजा च वर्णिता। वामभागे लक्ष्मीः चक्रशङ्खगदाधारिणी स्थिताऽस्ति। वाराही महिषारूढा, दण्डशङ्खखड्गगदाधारिणी दृश्यते। ऐन्द्र्यपि वामे वज्रधारिणी, सहस्रनेत्रा सिद्ध्यर्थं विराजते। चामुण्डा चक्षुषोऽवशिष्टमांसहीना, त्रिनेत्रा च वर्ण्यते। सा केवलं अस्थिसंस्थानशरीरा, उर्ध्वकेशा, कृशोदराऽस्ति। वामे व्याघ्रचर्मवस्त्रा, कपालखड्गधारिणी च। दक्षिणे त्रिशूलं कृपाणं च धारयन्ती, शवारूढा, अस्थिभूषणाभूषिता। विनायकः मानवाकृतिः, विशालोदरी, गजवदनः च। दीर्घसूण्डः, यज्ञोपवीती, सप्ताङ्गुलमुखी, सूण्डा षट्त्रिंशदङ्गुलोच्छ्राया च। द्वादशाङ्गुलः कलामानः, ग्रीवा नाडी सहितः, अर्धकलया त्रिंशदङ्गुलोच्छ्राया, गुप्ताङ्गं द्व्यर्धाङ्गुलं च। नाभिः ऊरू च द्वादशाङ्गुलौ, जानुचरणौ अपि तथैव। दक्षिणहस्ते दन्तः, वामे परशु, मोदकं वा नीलोत्पलमपि धारयति। सुन्दरमुखी, बिडालनेत्रा, पार्श्वे स्कन्दः मयूरवाहनः। स्वामी, शाख, विशाख इति द्विभुजाः बालरूपेण दृश्यन्ते। दक्षिणे शक्तिः, कुक्कुटः च। कदाचित् एकमुखः, कदाचित् षण्मुखः; षड्भुजः, ग्रामे द्वादशभुजः, वने द्विभुजः च। शूलबाणपाशखड्गपट्टिशाभयमुद्रायुक्तः, दक्षिणेषु शूलः, वामेषु षड्भुजेषु अपि शूलः। मयूरपिच्छाभूषिता, पताका, अभयमुद्रा, कुक्कुटः च धारयति; उग्रशान्तस्वरूपा, कपालं कृपाणं त्रिशूलं पाशं च धारयति। गजचर्मवसना, उन्नतमुखपादया रुद्रचर्चिका देवी, अष्टभुजा, मुण्डमेखलाभूषिता विराजते। एषा रुद्रचामुण्डा, नर्तनप्रिया, नृत्यन्ती महालक्ष्मी, चतुर्मुखी उपविष्टा। सा पुरुषान्, अश्वान्, महिषांश्च हस्तग्रहितान् ग्रसन्ती, दशभुजा, त्रिनेत्रा, आयुधानि, खड्गं, त्रिशूलं च धारयति। दक्षिणहस्ते घंटा, पट्टिशः; गदा त्रिशूलश्च। सा सिद्धचामुण्डा इति कथ्यते। सिद्धयोगेश्वरी देवी, सर्वसिद्धिदात्री, अपररूपेण रक्तवर्णा, पाशाङ्कुशभूषिता। भैरवी ज्ञानस्वरूपा, द्वादशभुजा। अष्टौ क्रूरमातरः श्मशानसम्भवाः स्मर्यन्ते। धैर्ययुक्ता, मङ्गलाभूषिता, वृद्धा, द्विभुजा, प्रसन्नमुखी, दीर्घदन्ता, कल्याणप्रदा, भूमौ उपविष्टा, जानुकृतहस्तका च। यक्षिण्यः स्थूलदीर्घनेत्राः, शाकिन्यः तिर्यग्विलोकिन्यः, कपिलनेत्राः, रम्यरूपाः, सदा सुरनर्तकीसदृश्याः। नन्दी जपमालात्रिशूलधारी द्वारपालः, महाकालः छिन्नमस्तकः, शूलगदाधारी च। कृशः भृङ्गिः नृत्यति, कुमाण्डः स्थूलः वामनश्च। गजमुखगवमुखाद्याः गणाः, वीरभद्रप्रमुखाः। घण्टाकर्णाः, दशोष्ठाः, दशबाहवः, पापकष्टनाशकाः, वज्रखड्गदण्डचक्रमुसलाङ्कुशगदाधारिणः। दक्षिणे तर्जनी, पट्टिशः, शूलः, कपालं, पाशः; धनुः, घंटा, परशु, द्वाभ्यां त्रिशूलः च धार्यते। घण्टामालाभूषितो देवः, विदारणविध्वंसनकर्ता च। ततः भगवाञ्श्रीभगवानुवाच—सूर्यः सप्ताश्वरथे, एकचक्रे स्थितः, द्विलोटसधारी, दक्षिणे करकं लेखनीं कुम्भं च धारयति। वामे द्वारस्थः पिङ्गलः दण्डधारी, सूर्यस्य पार्षदः। उभयतो द्वे चामरधारिण्यौ, रश्मिहीनराज्ञी च तिष्ठति। अपि वा भास्करः एकः अश्वारूढः चित्र्यते। दिशां पालकाः सर्वे शस्त्रधारिणः, द्विलोटसहस्ताः, वरदाः, क्रमशः व्यवस्थिताः। दिशासु स्थिताः, मुषलत्रिशूलचक्रपद्मधारिणः, सूर्यः, अर्यमाञ्चान्ये चतुर्भुजाः, द्वादशदलपद्मे स्थाप्यन्ते। वरुणः, सूर्यनामकः, सहस्रांशुः; धाता तपनाख्यः, सविता, गभस्तिकः। रविः, पर्जन्यः, त्वष्टा, मित्रः, विष्णुकः; मेषादिराशिषु, मार्गशीर्षात् कर्तिकान्तं स्थापनीया। कृष्णः, रक्तः, अरुणः, पीतः, पाण्डुः, श्वेतः, पिङ्गलः, हरितः, शुक्लः, धूम्रः, नीलश्च—एते वर्णाः क्रमशः। रश्मिप्रान्तेषु शक्तयः—इडा, सुषुम्णा, विश्वर्ची, इन्दु, प्रमर्दिनी। ग्रहर्षणी, महाकाली, कपिला, प्रबोधिनी; नीलाम्बरा मेघवासी, अमृताख्या—एता शक्तयः। वरुणाद्याः वर्णाः रश्मिप्रान्तेषु स्थापनीयाः। तेजः, उग्रं महत्, द्विभुजं, पद्मखड्गधारि। कुण्डिका जपमालाचन्द्रधरिणी, कुजः शूलजपमालाधारी; बुधः धनुर्जपमालाधारी, जीवः कुम्भजपमालाधारी। शुक्रः कुम्भमालाभूषितः, घण्टास्रग्वान्, हारकामः; राहुः अर्धचन्द्रधरः, केतुः खड्गदीपधारी। अनन्तः, तक्षकः, कर्क्कः, पद्मः, महाब्जः, शङ्खकः, कुलिकः—एते सर्वे नागाः, मणिमुक्ताफणिनः, महाप्रभामण्डिताः। एवं देवीदेवतागणाः, विविधरूपविभूषिताः, स्वस्वशक्त्यायुधैः विराजमानाः, भगवतीमुपास्य, जगद्रक्षणार्थं स्थिताः।