अग्निपुराणम्

प्रद्युम्नः भगवन् गदाचक्रशङ्खपद्मधारः तिष्ठति, अनिरुद्धः अपि चक्रगदाशङ्खपद्मधारी। तौ अस्मान् रक्षेताम्। देवाधिदेवः पद्मशङ्खाभरणः, गदायाः प्रभवन्, पुरुषोत्तमः, अधोक्षजः पद्मगदाशङ्खचक्रधरः भवति। स त्वां रक्षेत्। अहं नरसिंहं नमामि, यः चक्रपद्मगदाशङ्खधारी; अच्युतः गदापद्मचक्रशङ्खधारी, स त्वां रक्षेत्। बालरूपे उपेन्द्रः शङ्खगदां धारयति, चक्रपद्मं च; जनार्दनः पद्मचक्रशङ्खगदधारी। हरिः शङ्खपद्मचक्रधारी कौमुदकीगदायुक्तः; कृष्णः शङ्खगदापद्मचक्रधारी, स मे भोगमोक्षदः। वासुदेवः आदिरूपः; तस्मात् संकर्षणः उत्पन्नः; संकर्षणात् प्रद्युम्नः; प्रद्युम्नात् अनिरुद्धः। केशवादिभेदैः प्रत्येकः त्रिधा क्रमेण; द्वादशाक्षरं स्तोत्रं च चतुर्विंशतिरूपयुक्तम्। यः एतत् पठति वा शृणोति वा, शुद्धः, सर्वं प्राप्नोति। भगवान् उवाच—मats्याद्यवतारदशानां लक्षणानि कथयिष्यामि। मत्स्यः मत्स्यरूपधारी, कूर्मः कूर्मरूपधारी। वराहस्य पुरुषरूपं निर्मितव्यम्, यः गदाद्यायुधधारी; दक्षिणे वा वामे शङ्खं वा लक्ष्मीम् वा पद्मं स्थापयेत्। कूर्मस्य वामपार्श्वे लक्ष्मीः, पादयोः भूमिः; वराहं स्थाप्य, राज्यं संसारसागरस्य च पारम् लभ्यते। नरसिंहः, व्याप्तमुखः, असुरं वामोरुना विदारयति; माल्येन भूषितः, तेजोमयचक्रगदायुक्तः। वामनः छत्रदण्डयुक्तः चित्रितः, अथवा चतुर्भुजः; रामः धनुः, खड्गं, परशुं धारयति। रामः धनुष्या, बाणैः, खड्गशङ्खेन वा, द्विभुजः; गदहलयुक्तः वा चतुर्भुजः। उपर्यधरे वामे हलं, तले शोभनं शङ्खं; उपर्यधरे दक्षिणे गदां, तले शोभनं चक्रं स्थापयेत्। कल्किः तृणधनुर्धारी, द्विजः म्लेच्छनाशकः; अथवा अश्वारूढः, खड्गशङ्खचक्रबाणधारी। वासुदेवादिनवस्वरूपलक्षणानि कथयिष्यामि—उपर्यधरे दक्षिणे गदा, वामे परमं चक्रं। ब्रह्मा ईशः च सदा पार्श्वयोः, वासुदेवः पूर्ववत्; शङ्खं वरदं च धारयति, द्विभुजः वा चतुर्भुजः। रामः हलमुषलधारी स्मृतः; प्रद्युम्नः दक्षिणे वज्रं, वामे शङ्खं, धनुः धारयति। प्रद्युम्नः गदाभिः कण्ठे परिवृतः, अथवा धनुष्या बाणैः; अनिरुद्धः चतुर्भुजः, तथा श्रीनारायणः। ब्रह्मा चतुर्मुखः चतुर्भुजः, विस्तीर्णवक्षाः; जटाजूटयुक्तः, हंसारूढः। दक्षिणे जपमाला वा समिध्, वामे कमण्डलुं धारयति; सरस्वती सावित्री च वामदक्षिणे। विष्णुः अष्टभुजः गरुडारूढः; दक्षिणे खड्गं, वामे गदा, बाणं, वरदं, धनुः, कवचं। नरसिंहः चतुर्भुजः, चक्रशङ्खधारी; अथवा शङ्खचक्रधारी, महासुरं विदारितवान्। वराहः चतुर्भुजः, हस्ते शेषः; एकेन भुवं धारयति, वामे पद्मं। भूमिः पादे स्थाप्य, लक्ष्मीः पादयोः; अष्टभुजगरुडारूढरूपं दक्षिणे। वामे चक्रखड्गमुषलाङ्कुशं धारयति; शङ्खधनुगदपाशपद्मवीणायुक्तः। लक्ष्मीसरस्वती चित्रयेत्; विश्वरूपं दक्षिणे; हस्ते मुद्गरपाशशूलत्रिशूलबाणं। वामे शङ्खधनुगदपाशशक्तिं; हलपरशुदण्डछुरिकाकवचं। स विंशतिभुजः चतुर्मुखः, दक्षिणवामे स्थितः; वामे त्रिनेत्रः, जलशय्यायाम्। एकपादेन श्रीयुक्तः, विमलादिभिः स्तुतः; हरिः नाभिपद्मयुक्तः चतुर्मुखः, हरिशङ्कररूपः। दक्षिणे शूलशक्तिधारी, पादे गदाचक्रयुक्तः; रुद्रजटिलः, लक्ष्मीलक्षणयुक्तः, गौरीलक्ष्मीसमेतः। हरिः शङ्खचक्रगदवेदधारी, अश्वशीर्षयुक्तः; वामपादे शेषः, दक्षिणे कूर्मपीठः। दत्तात्रेयः द्विभुजः, वामाङ्के श्रीयुक्तः; विष्वक्सेनः चक्रगदाहलशङ्खधारी, हरिसंनिधौ। भगवान् उवाच—चण्डीः विंशतिभुजाः चित्रयेत्, दक्षिणे त्रिशूलखड्गशूलचक्रपाशकवचायुधाभयमुद्रायुक्तः। वामे डमरुदार्तराजपाशकवचपरश्वाङ्कुशधनुर्बेलपताकागदायुक्तः। चण्डीः दशभुजः, दर्पणमुद्गरधारिणी; अधस्तात् महिषासुरः शिरः छिन्नं, पतितं। असुरग्रीवात् कोपितः पुरुषः आयुधोन्नतः निर्गच्छति; त्रिशूलधारी, रक्तधारः, रक्तमाल्यकेशनेत्रयुक्तः। महिषः सिंहेन खाद्यमानः, ग्रीवायां पाशेन बद्धः; सिंहः याम्यायाः वामपादेन पद्यते, असुरः अधस्तात्। एषा चण्डिका त्रिनेत्री, आयुधयुक्ता, शत्रुनाशिनी, नवदलपद्मस्थले स्वरूपेण पूज्या, दुर्गारूपेण।