ਅਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਮ੍

ਅਙ੍‌ਘ੍ਨਿਪृष੍ਠੌ ਸ੍ਫਿਚੌ ਕਟ੍ਯਾਂ ਯਥਾਯੋਗਂ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪਯੇਤ੍। ਸਪ੍ਤਾਂਸ਼ੋਨਾਸ੍ਤਥਾਙ੍ਗੁਲ੍ਯੋ ਦੀਰ੍ਘਂ ਵਿष੍ਕਮ੍ਭਨਾਹਤਮ੍

ਟਖਣਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛਲੇ ਭਾਗ, ਕਮਰ ਤੇ ਹਿਪ ਜਿਵੇਂ ਲੋੜ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਬਣਾਓ। ਉਂਗਲਾਂ ਸੱਤ ਭਾਗਾਂ ਦੀਆਂ ਹੋਣ, ਤੇ ਲੰਬਾਈ ਹਥੇਲੀ ਦੇ ਫੈਲ ਨਾਲ ਘਟਾ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਨੇਤ੍ਰੈਕਵਰ੍ਜਿਤਾਯਾਮਾ ਜਙ੍ਘੋਰੂ ਚ ਤਥਾ ਕਟਿਃ। ਮਧ੍ਯਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਂ ਚ ਤਦ੍‌ਵृਤ੍ਤਂ ਘਨਂ ਪੀਨਂ ਕੁਚਦ੍ਵਯਮ੍

ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਅੱਖ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਉਥੇ رانਾਂ, ਗੋਡਿਆਂ ਤੇ ਕਮਰ ਦਾ ਹਾਲ ਵੀ ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਧੜ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਗੋਲ ਤੇ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਛਾਤੀਆਂ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਭਾਰੀ ਤੇ ਭਰਪੂਰ ਹਨ।

ਤਾਲਮਾਤ੍ਰੌ ਸ੍ਤਨੌ ਕਾਰ੍ਯ੍ਯੌ ਕਟਿਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਕਲਾਧਿਕਾ। ਲਕ੍ਸ਼੍ਮ ਸ਼ੇषਂ ਪੁਰਾਵਤ੍ਸ੍ਯਾਤ੍ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਚਾਮ੍ਬੁਜਂ ਕਰੇ

ਛਾਤੀਆਂ ਹਥੇਲੀ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦੀਆਂ ਹੋਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ; ਕਮਰ ਅੱਧ ਇਕਾਈ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਵੱਧ ਹੋਵੇ; ਹੋਰ ਨਿਸ਼ਾਨ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹੋਣ, ਤੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਕਮਲ ਹੋਵੇ।

ਵਾਮੇ ਵਿਲ੍ਵਂ ਸ੍ਵਿਯੌ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਸ਼ੁਭੇ ਚਾਮਰਹਸ੍ਤਕੇ। ਦੀਰ੍ਘਘੋਣਸ੍ਤੁਗਰੁਡਸ਼੍ਚਕ੍ਰਾਙ੍ਗਾਦ੍ਯਾਨਥੋ ਵਦੇ

ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਬੇਲ ਦਾ ਫਲ ਹੋਵੇ; ਦੋਵੇਂ ਪਾਸਿਆਂ ਉੱਤੇ ਸੁਭਕਾਮਨਾ ਵਾਲਾ ਚਵਰ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ; ਨੱਕ ਲੰਮੀ, ਠੋਡੀ ਭਾਰੀ, ਅਤੇ ਅੰਗਾਂ ਉੱਤੇ ਚੱਕਰ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੋਵੇ—ਇਹ ਮੈਂ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।

ਭਗਵਾਨੁਵਾਚ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮਾਦਿਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਵਕ੍ਸ਼ਯੇਹਂ ਭੁਕ੍ਤਿਮੁਕ੍ਤਿਦਾਃ। ਵਾਸੁਦੇਵੋऽਸਿਤੋ ਦ੍ਵਾਰੇ ਸ਼ਿਲਾਲਗ੍ਨਦ੍ਵਿਚਕ੍ਰਕਃ

ਭਗਵਾਨ ਨੇ فرمایا: ਮੈਂ ਹੁਣ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਆਦਿ ਰੂਪਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ, ਜੋ ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਵਾਸੁਦੇਵ ਦਰਵਾਜੇ ਉੱਤੇ ਕਾਲਾ, ਪੱਥਰ ਵਿੱਚ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਦੋ ਚੱਕਰਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਜ੍ਞੇਯਃ ਸਙ੍ਕਰ੍षਣੋ ਲਗ੍ਨਦ੍ਵਿਚਕ੍ਰੋ ਰਕ੍ਤ ਉਤ੍ਤਮਃ। ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਚਕ੍ਰੋ ਬਹੁਚ੍ਛਿਦ੍ਰਃ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨੋ ਨੀਲਦੀਰ੍ਘਕਃ

ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਦੋ ਚੱਕਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ, ਚੰਗਾ ਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦਾ ਜਾਣੋ; ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਸੁੱਖਮ ਚੱਕਰ ਵਾਲਾ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਛੇਦਾਂ ਵਾਲਾ, ਨੀਲਾ ਤੇ ਲੰਮਾ ਹੈ।

ਪੀਤੋਨਿਰੁਦ੍ਧਃ ਪਦ੍ਮਾਙ੍ਕੋ ਵਰ੍ਤ੍ਤੁਲੋ ਦ੍ਵਿਤ੍ਰਿਰੇਖਵਾਨ੍। ਕृष੍ਣੋ ਨਾਰਾਯਣੋ ਨਾਭ੍ਯੁਨ੍ਨਤਃ ਸ਼ੁषਿਰਦੀਰ੍ਘਵਾਨ੍

ਪੀਲਾ ਨਿਰੁੱਧ, ਕਮਲ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ, ਗੋਲ, ਦੋ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਲਕੀਰਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨਾਰਾਇਣ ਨਾਭੀ ਉੱਤੇ ਉੱਭਰਾ ਹੋਇਆ, ਖੋਹ ਵਾਲਾ ਤੇ ਲੰਮਾ ਹੈ।

ਪਰਮੇष੍ਠੀ ਸਾਬ੍ਜਚਕ੍ਰਃ ਪृष੍ਠਚ੍ਛਿਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਵਿਨ੍ਦੁਮਾਨ੍। ਸ੍ਥੂਲਚਕ੍ਰੋऽਸਿਤੋ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਮਧ੍ਯੇ ਰੇਖਾ ਗਦਾਕृਤਿਃ

ਪਰਮੇਸ਼ਠੀ ਕਮਲ ਚੱਕਰ ਨਾਲ, ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਛੇਦ ਤੇ ਬਿੰਦੀ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਵਿਸ਼ਨੂ ਕਾਲਾ, ਮੋਟਾ ਚੱਕਰ, ਵਿਚਕਾਰ ਗਦਾ ਆਕਾਰ ਦੀ ਲਕੀਰ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਨृਸਿਂਹਃ ਕਪਿਲਃ ਸ੍ਥੂਲਚਕ੍ਰਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਪਞ੍ਚਵਿਨ੍ਦੁਕਃ। ਵਰਾਹਃ ਸ਼ਕ੍ਤਿਲਿਙ੍ਗਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਤਚ੍ਚਕ੍ਰੌ ਵਿषਮੌ ਮृਤੌ

ਨਰਸਿੰਘ ਕਪਿਲ ਰੰਗ ਦਾ, ਮੋਟਾ ਚੱਕਰ ਤੇ ਪੰਜ ਬਿੰਦੀਆਂ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਵਰਾਹ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਾਲਾ, ਜੇ ਚੱਕਰ ਅਣਸਮਾਨ ਹੋਣ ਤਾਂ ਉਹ ਅਸ਼ੁਭ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਇਨ੍ਦ੍ਰਨੀਲਨਿਭਃ ਸ੍ਥੂਲਸ੍ਤ੍ਰਿਰੇਖਾਲਾਞ੍ਛਿਤਃ ਸ਼ੁਭਃ। ਕੂਰ੍ਮਸ੍ਤਥੋਨ੍ਨਤਃ ਪृष੍ਠੇ ਵਰ੍ਤ੍ਤਲਾਵਰ੍ਤ੍ਤਕੋऽਸਿਤਃ

ਇੰਦਰਨੀਲ ਵਰਗਾ, ਮੋਟਾ, ਤਿੰਨ ਲਕੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਸ਼ੁਭ ਹੈ; ਕੂਰਮ ਵੀ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਉੱਭਰਾ ਹੋਇਆ, ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਤੇ ਕਾਲਾ ਹੈ।

ਹਯਗ੍ਰੀਵੋਙ੍ਕੁਸ਼ਾਕਾਰਰੇਖੋ ਨੀਲਃ ਸਵਿਨ੍ਦੁਕਃ। ਵੈਕੁਣ੍ਠਃ ਏਕਚਕ੍ਰੋऽਬ੍ਜੀ ਮਣਿਭਃ ਪੁਚ੍ਛਰੇਖਕਃ

ਹਯਗ੍ਰੀਵ ਅੰਕੁਸ਼ ਵਰਗਾ ਨਿਸ਼ਾਨ, ਨੀਲਾ ਤੇ ਬਿੰਦੀਆਂ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਵੈਕੁੰਠ ਇੱਕ ਚੱਕਰ ਵਾਲਾ, ਕਮਲ ਵਰਗਾ, ਮਣੀ ਵਰਗਾ ਤੇ ਪੂੰਛ ਦੀ ਲਕੀਰ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਮਤ੍ਸ੍ਯੋ ਦੀਰ੍ਘਸ੍ਤ੍ਰਿਵਿਨ੍ਦੁਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਕਾਚਵਰ੍ਣਸ੍ਤੁ ਪੂਰਿਤਃ। ਸ਼੍ਯਾਮਸ੍ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮੋ ਦਕ੍ਸ਼ਰੇਖਸ੍ਤੁ ਵਰ੍ਤ੍ਤੁਲਃ

ਮਤਸਯ ਲੰਮਾ, ਤਿੰਨ ਬਿੰਦੀਆਂ ਵਾਲਾ, ਕਾਂਚ ਵਰਗਾ ਰੰਗ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ; ਸ਼ਿਆਮ ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਲਕੀਰ ਤੇ ਗੋਲ ਹੈ।

ਵਾਮਨੋ ਵਰ੍ਤ੍ਤੁਲਸ਼੍ਚਾਤਿਹ੍ਰਸ੍ਵੋ ਨੀਲਃ ਸਵਿਨ੍ਦੁਕਃ। ਸ਼੍ਯਾਮਸ੍ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮੋ ਦਕ੍ਸ਼ਰੇਖੋ ਵਾਮੇਨ ਵਿਨ੍ਦੁਕਃ

ਵਾਮਨ ਗੋਲ, ਬਹੁਤ ਛੋਟਾ, ਨੀਲਾ ਤੇ ਬਿੰਦੀਆਂ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਸ਼ਿਆਮ ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਲਕੀਰ, ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਬਿੰਦੀ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਅਨਨ੍ਤੋ ਨਾਗਭੋਗਾਙ੍ਗੋ ਨੈਕਾਭੋ ਨੈਕਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਮਾਨ੍। ਸ੍ਥੂਲੋ ਦਾਮੋਦਰੋ ਮਧ੍ਯਚਕ੍ਰੋ ਦ੍ਵਾਃ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਵਿਨ੍ਦੁਕਃ

ਅਨੰਤ ਸੱਪ ਦੀ ਕੁੰਡਲੀ ਵਰਗਾ, ਕਈ ਨਿਸ਼ਾਨ ਤੇ ਕਈ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਦਾਮੋਦਰ ਮੋਟਾ, ਵਿਚਕਾਰ ਚੱਕਰ, ਦਰਵਾਜੇ ਉੱਤੇ ਸੁੱਖਮ ਬਿੰਦੀ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਸੁਦਰ੍ਸ਼ਨਸ੍ਤ੍ਵੇਕਚਕ੍ਰੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਨਾਰਾਯਣੋ ਦ੍ਵਯਾਤ੍। ਚਿਤ੍ਰਕ੍ਰਸ਼੍ਚਾਚ੍ਯੁਤੋ ਦੇਵਸ੍ਤ੍ਰਿਚਕ੍ਰੋ ਵਾ ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮਃ

ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਇੱਕ ਚੱਕਰ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਲਕਸ਼ਮੀ ਨਾਰਾਇਣ ਦੋ ਚੱਕਰਾਂ ਵਾਲਾ; ਚਿਤ੍ਰਕ੍ਰ ਅਚੁਤ ਦੇਵਤਾ ਤਿੰਨ ਚੱਕਰਾਂ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ ਹੈ।

ਜਨਾਰ੍ਦ੍ਦਨਸ਼੍ਚਤੁਸ੍ਚਕ੍ਰੋ ਵਾਸੁਦੇਵਸ੍ਚ ਪਞ੍ਚਭਿਃ। षਟ੍ਰਚਕ੍ਰਸ੍ਚੌਵ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਃ ਸਙ੍ਕਰ੍षਣਸ਼੍ਚ ਸਪ੍ਤਭਿਃ

ਜਨਾਰਦਨ ਚਾਰ ਚੱਕਰਾਂ ਵਾਲਾ; ਵਾਸੁਦੇਵ ਪੰਜ ਚੱਕਰਾਂ ਵਾਲਾ; ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਛੇ ਚੱਕਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਸੱਤ ਚੱਕਰਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮੋष੍ਟਚਕ੍ਰੋ ਨਵਵ੍ਯੂਹੋ ਨਵਾਙ੍ਕਿਤਃ। ਦਸ਼ਾਵਤਾਰੋ ਦਸ਼ਭਿਰ੍ਦ੍ਦਸ਼ੈਕੇਨਾਨਿਰੁਦ੍ਧਕਃ

ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਅੱਠ ਚੱਕਰਾਂ ਵਾਲਾ; ਨਵਵਿਉਹ ਨੌ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਵਾਲਾ; ਦਸ਼ਾਵਤਾਰ ਦਸ, ਤੇ ਅਨਿਰੁੱਧ ਦਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਵੱਧ ਚੱਕਰਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਦ੍ਵਾਧਸ਼ਾਤ੍ਮਾ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਭਿਰਤ ਊਦ੍‌ਰ੍ਧ੍ਵਮਨਨ੍ਤਕਃ

ਬਾਰਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਬਾਰਾਂ ਚੱਕਰਾਂ ਨਾਲ ਹੈ; ਉੱਤੇ ਅਨੰਤ ਵੀ ਇੰਝ ਹੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਭਗਵਾਨੁਵਾਚ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮਾਦਿਚਕ੍ਰਾਙ੍ਕਪੂਜਾਃ ਸਿਦ੍ਧ੍ਯੈਵਦਾਮਿ ਤੇ। ਤ੍ਰਿਵਿਧਾਸ੍ਯਾਦ੍ਧਰੇਃ ਪੂਜਾ ਕਾਮ੍ਯਾਕਾਮ੍ਯੋਭਯਾਤ੍ਮਿਕਾ

ਭਗਵਾਨ ਨੇ فرمایا: ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਆਦਿ ਚੱਕਰ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਾਲੀਆਂ ਪੂਜਾਵਾਂ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ; ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੈ—ਇੱਛਾ ਵਾਲੀ, ਨਿਰਿਛਾ ਤੇ ਦੋਹਾਂ ਮਿਲੀ ਹੋਈ।

ਮੀਨਾਦੀਨਾਨ੍ਤ ਪਞ੍ਚਾਨਾਂ ਕਾਮ੍ਯਾਥੋ ਵੋਭਯਾਤ੍ਮਿਕਾ ਵਰਾਹਸ੍ਪ ਨृਸਿਂਹਸ੍ਯ ਵਾਮਨਸ੍ਯ ਚਮੁਕ੍ਤਯੇ

ਮੱਛਲੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪੰਜ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਜੇ ਮਨੋਰਥ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਦੋਹਾਂ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਸੂਰ, ਨਰਸਿੰਘ ਤੇ ਵਾਮਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਚਕ੍ਰਾਦੀਨਾਂ ਤ੍ਰਯਾਣਾਨ੍ਤੁ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮਾਰ੍ਚ੍ਚਨਂ ਸ਼੍ਰृਣੁ। ਉਤ੍ਤਮਾ ਨਿष੍ਫਲਾ ਪੂਜਾ ਕਨਿष੍ਠਾ ਸਫਲਾਰ੍ਚਨਾ

ਹੁਣ ਚੱਕਰ ਆਦਿਕ ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਪੱਥਰ ਉੱਤੇ ਪੂਜਾ ਸੁਣ। ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਪੂਜਾ ਫਲ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਨੀਵੀਂ ਪੂਜਾ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਮਧ੍ਯਮਾ ਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਪੂਜਾ ਸ੍ਯਾਚ੍ਚਕ੍ਰਾਵ੍ਜੇ ਚਤੁਰਸ੍ਰਕੇ। ਪ੍ਰਣਵਂ ਹृਦਿ ਵਿਨ੍ਯਸ੍ਯ षਡਙ੍ਗਙ੍ਕਰਦੇਹਯੋਃ

ਮੱਧਮ ਪੂਜਾ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੈ, ਜੋ ਚੱਕਰ, ਕਮਲ ਤੇ ਚੌਰਸ ਉੱਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉੱਚਾਰਨ ਨੂੰ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਤੇ ਛੇ ਅੰਗ ਹੱਥਾਂ ਤੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ।

ਕृਤਮੁਦ੍ਰਾਤ੍ਰਯਸ਼੍ਚਕ੍ਰਾਦ੍ ਬਹਿਃ ਪੂਰ੍ਵੇ ਗੁਰੁਂ ਯਜੇਤ੍। ਆਪ੍ਯੇ ਗਣਂ ਵਾਯਵੇ ਚ ਧਾਤਾਰਂ ਨੈਰ੍ऋਤੇ ਯਜੇਤ੍

ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਤਿੰਨ ਮੂਦਰਾਂ ਬਣਾਕੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਵਾਯੂ ਦੇ ਗਣ ਦੀ, ਦੱਖਣ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ।

ਵਿਧਾਤਾਰਞ੍ਚ ਕਰ੍ਤ੍ਤਾਰਂ ਹਰ੍ਤ੍ਤਾਰਂ ਦਕ੍ਸ਼ਸੌਮ੍ਯਯੋਃ। ਵਿष੍ਵਕਸੇਨਂ ਯਜੇਦੀਸ਼ੇ ਆਗ੍ਨੇਯੇ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਪਾਲਕਮ੍

ਵਿਧਾਤਾ ਤੇ ਕਰਤਾ ਦੀ, ਦੱਖਣ ਤੇ ਉੱਤਰੀ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਹਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਉੱਤਰੀ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਕਸੇਨ ਤੇ ਦੱਖਣ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਖੇਤ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ।

ऋਗਾਦਿਵੇਦਾਨ੍ ਪ੍ਰਾਗਾਦੌ ਆਧਾਰਾਨਨ੍ਤਕਂ ਭੁਵਮ੍। ਪੀਠਂ ਪਦ੍ਮਂ ਚਾਰ੍ਕ ਵਨ੍ਦ੍ਰਵਹ੍ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਂ ਮਣ੍ਡਲਤ੍ਰਯਮ੍

ਰਿਗ ਆਦਿਕ ਵੇਦ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਅਨੰਤ ਤੱਕ ਆਧਾਰ ਬਣਾਓ। ਆਸਨ, ਕਮਲ ਤੇ ਤਿੰਨ ਮੰਡਲ—ਅਰਕ, ਵੰਦ੍ਰਾ ਤੇ ਵਹਵਿਆ—ਬਣਾਓ।

ਆਸਨਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਰ੍ਣੇਨ ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਸ਼ਿਲਾਂ ਯਜੇਤ੍। ਵ੍ਯਸ੍ਤੇਨ ਚ ਸਮਸ੍ਤੇਨ ਸ੍ਵਬੀਜੇਨ ਯਜੇਤ੍ ਕ੍ਰਮਾਤ੍

ਬਾਰਾਂ ਸਪੋਕਾਂ ਵਾਲੇ ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਪੱਥਰ ਰੱਖ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤੇ ਇਕੱਠੇ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਬੀਜ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰੋ।

ਪੂਰ੍ਵਾਦਾਵਥ ਵੇਦਾਦ੍ਯੈਰ੍ਗਾਯਤ੍ਰੀਭ੍ਯਾਂ ਜਿਤਾਦਿਨਾ। ਪ੍ਰਣਵੇਨਾਰ੍ਚ੍ਚਯੇਤ੍ ਪਞ੍ਚਾਨ੍ਮੁਦ੍ਰਾਸ੍ਤਿਸ੍ਰਃ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਯੇਤ੍

ਫਿਰ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਵੇਦਾਂ ਤੇ ਗਾਇਤਰੀ ਨਾਲ, ਜਿਤਾ ਆਦਿਕ ਨਾਲ, ਪੰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਉੱਚਾਰਨ ਨਾਲ ਕਰੋ ਤੇ ਤਿੰਨ ਮੂਦਰਾਂ ਦਿਖਾਓ।

ਵਿष੍ਵਕ੍‌ਸੇਨਸ੍ਯ ਚਕ੍ਰਸ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਪਾਲਸ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਯੇਤ੍। ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮਸ੍ਯ ਪ੍ਰਥਮਾ ਪੂਜਾਥੋ ਨਿष੍ਫਲੋਚ੍ਯਤੇ

ਵਿਸ਼ਵਕਸੇਨ, ਚੱਕਰ ਤੇ ਖੇਤ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਦੀਆਂ ਮੂਦਰਾਂ ਦਿਖਾਓ। ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੂਜਾ ਨਿਸ਼ਫਲ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍ षੋਡਸ਼ਾਰਞ੍ਚ ਸਪਦ੍ਮਂ ਮਣ੍ਡਲਂ ਲਿਖੇਤ੍। ਸ਼ਙ੍ਖਚਕ੍ਰਗਦਾਖਡ੍‌ਗੈਰ੍ਗੁਰ੍ਵਾਦ੍ਯਂ ਪੂਰ੍ਵਂਵਦ੍ਯਜੇਤ੍

ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਸੋਲਾਂ ਸਪੋਕਾਂ ਵਾਲਾ ਚੱਕਰ ਤੇ ਕਮਲ ਵਾਲਾ ਮੰਡਲ ਬਣਾਓ। ਗੁਰੂ ਆਦਿਕ ਦੀ ਪੂਜਾ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੰਖ, ਚੱਕਰ, ਗਦਾ ਤੇ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਕਰੋ।