ਅਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਮ੍

ਉਚ੍ਛਾਯਾ ਦ੍ਵ੍ਯਙ੍ਗੁਲਂ ਚਾਗ੍ਰੇ ਕਰਵੀਰੋਪਮਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ। ਅਨ੍ਤਰਂ ਚਕ੍ਸ਼ੁषੋਃ ਕਾਰ੍ਯਂ ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਮਾਨਤਃ

ਅੱਗੇ ਨੱਕ ਦੀ ਉਭਾਰ ਦੋ ਉਂਗਲਾਂ, ਜੋ ਕਰਵੀਰ ਦੇ ਫੁੱਲ ਵਰਗੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਚਾਰ ਉਂਗਲਾਂ ਦਾ ਤਿਰਛਾ ਮਾਪ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਦ੍ਵ੍ਯਙ੍ਗੁਲਂ ਚਾਕ੍ਸ਼ਿਕੋਣਂ ਚ ਦ੍ਵ੍ਯਙ੍ਗੁਲਂ ਚਾਨ੍ਤਰਂ ਤਯੋਃ। ਤਾਰਾ ਨੇਤ੍ਰਤ੍ਰਿਭਾਗੇਣ ਦृਕ੍‌ਤਾਰਾ ਪਞ੍ਚਮਾਂਸ਼ਿਕਾ

ਅੱਖ ਦਾ ਕੋਨਾ ਦੋ ਉਂਗਲਾਂ, ਤੇ ਦੋ ਉਂਗਲਾਂ ਹੀ ਦੋਨਾਂ ਕੋਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ। ਅੱਖ ਦੀ ਪੂਪਲੀ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪੰਜਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਤ੍ਰ੍ਯਙ੍ਗੁਲਂ ਨੇਤ੍ਰਵਿਸ੍ਤਾਰਂ ਦ੍ਰੋਣੀ ਚਾਰ੍ਦ੍ਧਾਙ੍ਗੁਲਾ ਮਤਾ। ਤਤ੍‌ਪ੍ਰਮਾਣਾ ਭ੍ਰੁਵੋਰ੍ਲੇਖਾ ਭ੍ਰੁਵੌ ਚੈਵ ਸਮੇ ਮਤੇ

ਅੱਖ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਤਿੰਨ ਉਂਗਲਾਂ, ਤੇ ਅੱਖ ਦਾ ਖੋਹ ਅੱਧ ਉਂਗਲ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਭੌਂਹ ਦੀ ਲਕੀਰ ਵੀ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਮਾਪ, ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਭੌਂਹ ਇਕੋ ਜਿਹੀਆਂ ਹੋਣ।

ਭ੍ਰੂਮਧ੍ਯਂ ਦ੍ਵ੍ਯਙ੍ਗੁਲਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਭ੍ਰੂਦੈਰ੍ਘ੍ਯਂ ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਮ੍ । षਟ੍‌ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦਙ੍ਗੁਲਾਯਾਮਮ੍ਮਸ੍ਤਕਸ੍ਯ ਤੁ ਵੇष੍ਟਨਮ੍

ਭੌਂਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੋ ਉਂਗਲਾਂ ਦਾ ਫਾਸਲਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਭੌਂਹ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਚਾਰ ਉਂਗਲਾਂ। ਸਿਰ ਦਾ ਘੇਰਾ ਛੱਤੀ ਉਂਗਲਾਂ ਦਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਮੂਰ੍ਤ੍ਤੀਨਾਂ ਕੇਸ਼ਵਾਦੀਨਾਂ ਦ੍ਵਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦ੍ਵੇष੍ਟਨਂ ਭਵੇਤ੍। ਪਞ੍ਚ ਨੇਤ੍ਰਾ ਤ੍ਵਧੋਗ੍ਰੀਵਾ ਵਿਸ੍ਤਾਰਦ੍ਵੇष੍ਟਨਂ ਪੁਨਃ

ਕੇਸ਼ਵ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੋਰ ਮੂਰਤੀਆਂ ਲਈ ਘੇਰਾ ਬੱਤੀ ਉਂਗਲਾਂ ਦਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪੰਜ ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਗਲ੍ਹ ਹੋਵੇ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਚੌੜਾਈ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਘੇਰਾ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤ੍ਰਿਗੁਣਂ ਤੁ ਭਵੇਦੂਦ੍ਧਰ੍ਵਂ ਵਿਸ੍ਤृਤਾष੍ਟਾਙ੍ਗੁਲਂ ਪੁਨਃ। ਗ੍ਰੀਵਾਤ੍ਰਿਗੁਣਮਾਯਾਮਂ ਗ੍ਰੀਵਾਵਕ੍ਸ਼ੋਨ੍ਤਰਂ ਭਵੇਤ੍

ਗਰਦਨ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਹੋਵੇ, ਲੰਬਾਈ ਫੇਰ ਅੱਠ ਅੰਗਲ ਹੋਵੇ। ਗਰਦਨ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਗਰਦਨ ਤੇ ਛਾਤੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜਿੰਨੀ ਜਗ੍ਹਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਇਹੀ ਅੰਦਾਜ਼ ਨਾਲ ਹੋਵੇ।

ਸ੍ਕਨ੍ਦਾਵष੍ਟਾਙ੍ਗੁਲੌ ਕਾਰ੍ਯੌ ਤ੍ਰਿਕਲਾਵਂਸ਼ਕੌ ਸ਼ੁਭੌ। ਸਪ੍ਤਨੇਤ੍ਰੌ ਸ੍ਮृਤੌ ਬਾਹੂ ਪ੍ਰਵਾਹੂ षੋਡਸ਼ਾਙ੍ਗੁਲੌ

ਮੋਢੇ ਅੱਠ ਅੰਗਲ ਚੌੜੇ ਬਣਾਏ ਜਾਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸੇ ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੋਣ, ਜੋ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬਾਂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਜੋੜ ਹੋਣ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਬਾਂਹਾਂ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਸੋਲਾਂ ਅੰਗਲ ਲੰਬੇ ਹੋਣ।

ਤ੍ਰਿਕਲੌ ਵਿਸ੍ਤृਤੌ ਬਾਹੂ ਪ੍ਰਵਾਹੂ ਚਾਪਿ ਤਤ੍‌ਸਮੌ। ਬਾਹੁਦਣ੍ਡੋਦ੍ਧ੍‌ਰ੍ਵਤੋ ਜ੍ਞੇਯਃ ਪਰਿਣਾਹਃ ਕਲਾ ਨਵ

ਬਾਂਹਾਂ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੇ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ, ਤੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਵੀ ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਮਾਪ ਹੋਵੇ। ਬਾਂਹ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਉਪਰ, ਗੋਲਾਈ ਨੌ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਜਾਣੀ ਜਾਵੇ।

ਨਾਹਃ ਪ੍ਰਬਾਹੁਮਧ੍ਯੇ ਤੁ षੋਡਸ਼ਾਙ੍ਗੁਲ ਉਚ੍ਯਤੇ। ਅਗ੍ਰਹਸ੍ਤੇ ਪਰੀਣਾਹੋ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਙ੍ਗੁਲ ਉਚ੍ਯਤੇ

ਬਾਂਹ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਗੋਲਾਈ ਸੋਲਾਂ ਅੰਗਲ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਥੇਲੀ ਉੱਤੇ ਗੋਲਾਈ ਬਾਰਾਂ ਅੰਗਲ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਵਿਸ੍ਤਾਰੇਣ ਕਰਤਲਂ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਂ ਤੁ षਡਙ੍ਗੁਲਮ੍। ਦੈਰ੍ਘ੍ਯਂ ਸਪ੍ਤਾਙ੍ਗੁਲਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਮਧ੍ਯਾ ਪਞ੍ਚਾਙ੍ਗੁਲਾ ਮਤਾ

ਹਥੇਲੀ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਛੇ ਅੰਗਲ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਸੱਤ ਅੰਗਲ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਵਿਚਕਾਰਲੀ ਉਂਗਲ ਪੰਜ ਅੰਗਲ ਦੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਤਰ੍ਜ੍ਜਨ੍ਯਨਾਮਿਕਾ ਚੈਵ ਤਸ੍ਮਾਦਰ੍ਦ੍ਧਾਙ੍ਗੁਲਂ ਵਿਨਾ। ਕਨਿष੍ਠਾਙ੍ਗੁष੍ਠਕੌ ਕਾਰ੍ਯੌ ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਮ੍ਮਿਤੌ

ਤर्जਨੀ ਤੇ ਅਨਾਮਿਕਾ ਉਂਗਲ, ਅੱਧ ਅੰਗਲ ਘੱਟ ਕਰਕੇ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ। ਛੋਟੀ ਉਂਗਲ ਤੇ ਅੰਗੂਠਾ ਚਾਰ ਅੰਗਲ ਦੇ ਬਣਾਏ ਜਾਣ।

ਦ੍ਵਿਪਰ੍ਵੋਙਗੁष੍ਠਕਃ ਕਾਰ੍ਯਃ ਸ਼ੇषਾਂਗੁਲ੍ਯਸ੍ਤ੍ਰਿਪਰ੍ਵਿਕਾਃ। ਸਰ੍ਵਾਸਾਂ ਪਰ੍ਵਣੋਰ੍ਦ੍ਧੇਨ ਨਖਮਾਨਂ ਵਿਧੀਯਤੇ

ਅੰਗੂਠੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਜੋੜ ਹੋਣ, ਤੇ ਬਾਕੀ ਸਾਰੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਜੋੜ ਹੋਣ। ਹਰ ਜੋੜ ਦੇ ਉੱਤੇ ਨਖ ਦੀ ਮਾਪ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਵਕ੍ਸ਼ਸੋ ਯਤ੍ ਪ੍ਰਮਾਣਨ੍ਤੁ ਜਠਰਂ ਤਤ੍‌ਪ੍ਰਮਾਣਤਃ। ਅਙ੍‌ਗੁਲੈਕਂ ਭਵੇਨ੍ਨਾਭੀ ਵੇਧੇਨ ਚ ਪ੍ਰਮਾਣਤਃ

ਛਾਤੀ ਦੀ ਮਾਪ ਜਿੰਨੀ ਹੈ, ਓਹੋ ਜਿਹੀ ਮਾਪ ਪੇਟ ਦੀ ਵੀ ਹੋਵੇ। ਨਾਭੀ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਇੱਕ ਅੰਗਲ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਤਤੋ ਮੇਢ੍ਰਾਨ੍ਤਰਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਤਾਲਮਾਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਮਾਣਤਃ। ਨਾਭਿਮਧ੍ਯੇ ਪਰੀਣਾਹੋ ਦ੍ਵਿਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਦਙ੍ਗੁਲੈਃ

ਫਿਰ, ਗੁਪਤ ਅੰਗਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਹਥ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਨਾਭੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀ ਗੋਲਾਈ ਬਿਆਲੀ ਅੰਗਲ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਅਨ੍ਤਰਂ ਸ੍ਤਨਯੋਃ ਕਾਰ੍ਯ੍ਯਂ ਤਾਲਮਾਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਮਾਣਤਃ। ਚਿਵੁਕੌ ਯਵਮਾਨੌ ਤੁ ਮਣ੍ਡਲਂ ਦ੍ਵਿਪਦਂ ਭਵੇਤ੍

ਦੋ ਛਾਤੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਹਥ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਨਿੱਪਲ ਜੌ ਦੇ ਦਾਣੇ ਵਰਗੇ ਹੋਣ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੋਲ ਚੱਕਰ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਦੋ ਅੰਗਲ ਹੋਵੇ।

ਚਤੁਃ षष੍ਟ੍ਯਙ੍ਗੁਲਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਵੇष੍ਟਨਂ ਵਕ੍ਸ਼ਸਃ ਸ੍ਫੁਟਮ੍। ਚਤੁਰ੍ਮੁਖਞ੍ਚ ਤਦਧੋਵੇष੍ਟਨਂ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਮ੍

ਛਾਤੀ ਦੇ ਗੋਲਾਈ ਦੀ ਲਪੇਟ ਚੌਂਸਠ ਅੰਗਲ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਚਾਰ-ਮੂੰਹ ਵਾਲੀ ਮੂਰਤੀ ਲਈ ਵੀ ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਲਪੇਟ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।

ਪਰਿਣਾਹਸ੍ਤਥਾ ਕਟ੍ਯਾ ਚਤੁਃ ਪਞ੍ਚਾਸ਼ਦਙ੍ਗੁਲੈਃ। ਵਿਸ੍ਤਾਰਸ਼੍ਚੋਰੁਮੂਲੇ ਤੁ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਤੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਙ੍ਗੁਲਃ

ਕਮਰ ਦੀ ਗੋਲਾਈ ਚੌਂਵੰਜਾ ਅੰਗਲ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। رانਾਂ ਦੇ ਮੁੱਢ ਤੇ ਚੌੜਾਈ ਬਾਰਾਂ ਅੰਗਲ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।

ਤਸ੍ਮਾਦਭ੍ਯਧਿਕਂ ਮਧ੍ਯੇ ਤਤੋ ਨਿਮ੍ਨਤਰਂ ਕ੍ਰਮਾਤ੍। ਵਿਸ੍ਤृਤਾष੍ਟਾਙ੍ਗੁਲਂ ਜਾਨੁਤ੍ਰਿਗੁਣਾ ਪਰਿਣਾਹਤਃ

ਉੱਥੋਂ, ਵਿਚਕਾਰ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਘੁੱਟੇ ਦੀ ਗੋਲਾਈ ਚੌੜਾਈ ਦੇ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ, ਅੱਠ ਅੰਗਲ ਦੇ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਜਙ੍ਘਾ ਮਧ੍ਯੇ ਤੁ ਵਿਸ੍ਤਾਰਃ ਸਪ੍ਤਾਙ੍ਗੁਲ ਉਦਾਹृਤਃ। ਤ੍ਰਿਗੁਣਾ ਪਰਿਧਿਸ਼੍ਚਾਸ੍ਯ ਜਙ੍ਘਾਗ੍ਰਂ ਪਞ੍ਚਵਿਸ੍ਤਰਾਤ੍

ਪਿੰਡਲੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਚੌੜਾਈ ਸੱਤ ਅੰਗਲ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਗੋਲਾਈ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਪਿੰਡਲੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਚੌੜਾਈ ਪੰਜ ਅੰਗਲ ਹੋਵੇ।

ਤ੍ਰਿਗੁਣਾ ਪਰਿਧਿਸ੍ਚਾਸ੍ਯ ਪਾਦੌ ਤਾਲਪ੍ਰਮਾਣਕੌ। ਆਯਾਮਾਦੁਤ੍ਥਿਤੌ ਪਾਦੌ ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਮੇਵ ਚ

ਇਸ ਦੀ ਗੋਲਾਈ ਵੀ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਪੈਰ ਹਥ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮਾਪੇ ਜਾਣ। ਪੈਰ ਉੱਠੇ ਹੋਏ ਚਾਰ ਅੰਗਲ ਲੰਬੇ ਹੋਣ।

ਗੁਲ੍ਫਾਤ੍ ਪੂਰ੍ਵਂ ਤੁ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਂ ਪ੍ਰਮਾਣਾਚ੍ਚਤੁਰਙ੍ਗੇਲਮ੍। ਤ੍ਰਿਕਲਂ ਵਿਸ੍ਤृਤੌ ਪਾਦੌ ਤ੍ਰ੍ਯਙ੍ਗੁਲੋ ਗੁਹ੍ਯਕਃ ਸ੍ਮृਤਃ

ਟਖਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚੌੜਾਈ ਚਾਰ ਅੰਗਲ ਮਾਪੀ ਜਾਵੇ। ਪੈਰ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੋ, ਤੇ ਐੜੀ ਤਿੰਨ ਅੰਗਲ ਦੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਪਞ੍ਚਾਙ੍ਗੁਲਨ੍ਤੁ ਨਾਹੋਸ੍ਯ ਦੀਰ੍ਘਾ ਤਦ੍ਵਤ੍ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਿਨੀ। ਅष੍ਟਮਾष੍ਟਾਂਸ਼ਤੋ ਨ੍ਯੂਤਾਃ ਸ਼ੇषਾਙ੍ਗੁਲ੍ਯਃ ਕ੍ਰਮੇਣ ਤੁ

ਵੱਡੀ ਉਂਗਲ ਪੰਜ ਅੰਗਲ ਲੰਬੀ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਇੰਝ ਹੀ ਦੂਜੀ ਉਂਗਲ ਵੀ। ਬਾਕੀ ਉਂਗਲਾਂ ਹਰ ਇੱਕ ਪਿਛਲੀ ਤੋਂ ਅੱਠਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਘੱਟ ਹੋਣ।

ਸਪਾਦਾਙ੍ਗੁਲਮੁਤ੍ਤਸੇਧਮਙਗੁष੍ਠਸ੍ਯ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਮ੍। ਯਵੋਨਮਙ੍ਗੁਲਂ ਕਾਰ੍ਯਮਙ੍ਗੁष੍ਠਸ੍ਯ ਨਖਂ ਤਥਾ

ਅੰਗੂਠੇ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਨਖ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਇੱਕ ਤੇ ਪੌਣਾ ਅੰਗਲ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ। ਅੰਗੂਠੇ ਦਾ ਨਖ ਜੌ ਦੇ ਦਾਣੇ ਜਿੰਨਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ।

ਅਰ੍ਦ੍ਧਾਙ੍ਗੁਲਂ ਤਥਾਨ੍ਯਾਸਾਂ ਕ੍ਰਮਾਨ੍ ਨ੍ਯੂਨਂ ਤੁ ਕਾਰਯੇਤ੍। ਤ੍ਰ੍ਯਙ੍ਗੁਲੌ ਵृषਣੌ ਕਾਰ੍ਯੌ ਮੇਢ੍ਰਂ ਤੁ ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਮ੍

ਹੋਰ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਹਰ ਵਾਰੀ ਅੱਧੀ ਉਂਗਲ ਘੱਟ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਵੱਡੇ ਅੰਗ ਤਿੰਨ ਉਂਗਲ ਦੇ, ਤੇ ਲਿੰਗ ਚਾਰ ਉਂਗਲ ਦਾ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਪਰਿਣਾਹੋਤ੍ਰ ਕੋषਾਗ੍ਰਂ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਞ੍ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਮ੍। षਡਙ੍ਗੁਲਪਰੀਣਾਹੌ ਵृषਣੌ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤੌ

ਥੈਲੀ ਦਾ ਅੱਗਾ ਚਾਰ ਉਂਗਲ ਦਾ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਵੱਡੇ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਗੇਰਾਈ ਛੇ ਉਂਗਲ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।

ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਭੂषਣਾਢ੍ਯਾ ਸ੍ਯਾਦੇਤਦੁਦ੍ਦੇਸ਼ਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍। ਅਨਯੈਵ ਦਿਸ਼ਾ ਕਾਰ੍ਯਂ ਲੋਕੇ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੁ ਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍

ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਸਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਵੇਖੇ ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਇਹ ਤਿਆਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਤੁ ਕਰੇ ਚਕ੍ਰਮਧਸ੍ਤਾਤ੍ ਪਦ੍ਮਮੇਵ ਚ। ਵਾਮੇ ਸ਼ਙ੍ਖਂ ਗਦੀਦਸਿਤਦ੍ਵਾਸੁਦੇਵਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍

ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਚੱਕਰ ਤੇ ਥੱਲੇ ਪਦਮ ਹੋਵੇ, ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਗਦਾ ਹੋਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਾਲੇ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਵਾਲੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੀਪੁष੍ਟੀ ਚਾਪਿ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯੇ ਪਦ੍ਮਵੀਣਾਕਰਾਨ੍ਵਿਤੇ। ਊਰੁਮਾਤ੍ਰੋਚ੍ਛਿਤਾਯਾਮੇ ਮਾਲਾਵਿਦ੍ਯਾਧਰੌ ਤਥਾ

ਸ਼੍ਰੀ ਤੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਵੀ ਬਣਾਉ, ਇਕ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਤੇ ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਵੀਣਾ ਹੋਵੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਰਾਣੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਤੇ ਲੰਬੀਆਂ ਹੋਣ, ਮਾਲਾ ਤੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਵੀ ਨਾਲ ਹੋਣ।

ਪ੍ਰਭਾਮਣ੍ਡਲਸਂਸ੍ਥੌ ਤੌ ਪ੍ਰਭਾ ਹਸ੍ਤ੍ਯਾਦਿਭੂषਣਾ। ਪਦ੍ਮਾਭਂ ਪਾਦਪੀਠਨ੍ਤੁ ਪ੍ਰਤਿਮਾਸ੍ਵੇਵਮਾਚਰੇਤ੍

ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਚਮਕਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਜਾਣ, ਹਾਥੀ ਆਦਿ ਵਰਗੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਹੋਏ। ਪੈਰਾਂ ਹੇਠਾਂ ਪਦਮ ਵਰਗਾ ਆਸਨ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਮੂਰਤੀਆਂ ਲਈ ਇਹੀ ਢੰਗ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।