ਅਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਮ੍

ਮੁਕੁਟੋਪਰਿ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਂ ਸੂਤ੍ਰਮੇਕਂ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣੈਃ। ਸੂਤ੍ਰਾਣ੍ਯੂਦ੍‌ਰ੍ਧ੍ਵਂ ਪ੍ਰਦੇਯਾਨਿ ਸਪ੍ਤੈਵ ਕਮਲੋਦ੍ਭਵ

ਮੁਕੁਟ ਦੇ ਉੱਤੇ ਇਕ ਧਾਗਾ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਕਮਲ ਤੋਂ ਜੰਮੇ, ਉੱਤੇ ਕੁੱਲ ਸੱਤ ਧਾਗੇ ਲਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

ਕਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਰਿਕਾਨ੍ਤਰੇਣੈਵ षਟ੍ ਸੂਤ੍ਰਾਣਿ ਪ੍ਰਦਾਪਯੇਤ੍। ਮਧ੍ਯਸੂਤ੍ਰਂ ਤੁ ਸਨ੍ਤ੍ਯਜ੍ਯ ਸੂਤ੍ਰਾਣ੍ਯੇਵ ਨਿਵੇਦਯੇਤ੍

ਬਾਂਹਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਕੁਹਣੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਛੇ ਧਾਗੇ ਲਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਵਿਚਕਾਰ ਵਾਲਾ ਧਾਗਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਧਾਗੇ ਹੀ ਚੜ੍ਹਾਉਣੇ ਹਨ।

ਲਲਾਟਂ ਨਾਸਿਕਾਵਕ੍ਤ੍ਰਂ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਞ੍ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਮ੍। ਗ੍ਰੀਵਾਕਰ੍ਣੌ ਤੁ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯੌ ਆਯਾਮਾਚ੍ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲੌ

ਮੱਥਾ, ਨੱਕ ਤੇ ਮੂੰਹ ਚਾਰ ਉਂਗਲਾਂ ਲੰਬੇ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਗਲ੍ਹ ਤੇ ਕੰਨ ਵੀ ਚਾਰ ਉਂਗਲਾਂ ਲੰਬੇ ਬਣਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

ਦ੍ਵ੍ਯਙ੍ਗੁਲੇ ਹਨੁਕੇ ਕਾਰ੍ਯ੍ਯੇ ਵਿਸ੍ਤਾਰਾਚ੍ਚਿਵੁਕਨ੍ਤਥਾ। ਅष੍ਟਾਙ੍ਗੁਲਂ ਲਲਾਟਨ੍ਤੁ ਵਿਸ੍ਤਾਰੇਣ ਪ੍ਰਕੀਤ੍ਤਿਂਤਮ੍

ਠੋਡੀ ਦੋ ਉਂਗਲਾਂ ਚੌੜੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਜਬੜਾ ਵੀ। ਮੱਥਾ ਅੱਠ ਉਂਗਲਾਂ ਚੌੜਾ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਪਰੇਣ ਦ੍ਵ੍ਯਙ੍ਗੁਲੌ ਸ਼ਙ੍ਖੌ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਾਵਲਕਾਨ੍ਵਿਤੌ। ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਮਾਖ੍ਯਾਤਮਨ੍ਤਰਂ ਕਰ੍ਣਨੇਤ੍ਰਯੋਃ

ਕਪਾਲ ਦੋ ਉਂਗਲਾਂ ਚੌੜੇ, ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਹੋਣ। ਕੰਨ ਤੇ ਅੱਖ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਚਾਰ ਉਂਗਲਾਂ ਦਾ ਫਾਸਲਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਦ੍ਵ੍ਯਙ੍ਗੁਲੌ ਪृਥੁਕੌ ਕਰ੍ਣੌ ਕਰ੍ਣਾਪਾਙ੍ਗਾਰ੍ਦ੍ਧਂਪਞ੍ਚ ਮੇ। ਭ੍ਰੂਸਭੇਨ ਤੁ ਸੂਤ੍ਰੇਣ ਕਰ੍ਣਕ੍ਸ਼ੋਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਕੀਤ੍ਤਿਤਮ੍

ਕੰਨ ਦੋ ਉਂਗਲਾਂ ਚੌੜੇ ਹੋਣ, ਤੇ ਕੰਨ ਦੇ ਬਾਹਰਲੇ ਅੱਧੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਪੰਜ ਉਂਗਲਾਂ ਮਾਪ ਹੈ। ਭੌਂਹ ਵਾਲੇ ਧਾਗੇ ਨਾਲ ਕੰਨ ਦਾ ਰਸਤਾ ਮਾਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਵਿਦ੍ਧਂ षਡਙ੍ਗੁਲਂ ਕਰ੍ਣਮਵਿਦ੍ਧਞ੍ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਮ੍। ਚਿਵੁਕੇਨ ਸਮਂ ਵਿਦ੍ਧਮਵਿਦ੍ਧਂ ਵਾ षਡਙ੍ਗੁਲਮ੍

ਛੇ ਉਂਗਲਾਂ ਲੰਮਾ ਕੰਨ ਜਿਹੜਾ ਛੇਦਿਆ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਚਾਰ ਉਂਗਲਾਂ ਜਿਹੜਾ ਨਾ ਛੇਦਿਆ ਹੋਵੇ। ਛੇਦਿਆ ਕੰਨ ਜਬੜੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ, ਤੇ ਨਾ ਛੇਦਿਆ ਵੀ ਛੇ ਉਂਗਲਾਂ।

ਗਨ੍ਧਪਾਤ੍ਰਂ ਤਥਾਵਰ੍ਤ੍ਤਂ ਸ਼ष੍ਕੁਲੀਂ ਕਲ੍ਵਯੇਤ੍ਤਥਾ। ਦ੍ਵ੍ਯਙ੍ਗੁਲੇਗਧਰਃ ਕਾਰ੍ਯਸ੍ਤਸ੍ਯਾਰ੍ਦ੍ਧੇਨੋਤ੍ਤਰਾਧਰਃ

ਸੁਗੰਧ ਵਾਲਾ ਪਾਤਰ, ਗੋਲ ਗਹਿਣਾ ਤੇ ਪੂੜੀ ਬਣਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉੱਪਰਲਾ ਹੋਠ ਦੋ ਉਂਗਲਾਂ, ਹੇਠਲਾ ਹੋਠ ਉਸ ਦਾ ਅੱਧਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਅਰ੍ਦ੍ਧਾਙ੍ਗੁਲਂ ਤਥਾ ਨੇਤ੍ਰਂ ਵਕ੍ਤ੍ਰਨ੍ਤੁ ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਮ੍। ਆਯਾਮੇਨ ਤੁ ਵੈਪੁਲ੍ਯਾਤ੍ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਮਙ੍ਗੁਲਮੁਚ੍ਯਤੇ

ਅੱਖ ਅੱਧ ਉਂਗਲ ਦੀ, ਤੇ ਮੂੰਹ ਚਾਰ ਉਂਗਲਾਂ ਦਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਲੰਬਾਈ ਤੇ ਚੌੜਾਈ ਵਿੱਚ, ਇਕ ਤੇ ਅੱਧ ਉਂਗਲ ਮਾਪ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਅਚਵ੍ਯਾਤ੍ਤਮੇਵਂ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵਕ੍ਤ੍ਰਂ ਵ੍ਯਾਤ੍ਤਂ ਦ੍ਵ੍ਯਙ੍ਗੁਲਮਿष੍ਯਤੇ। ਨਾਸਾਵਂਸ਼ਸਮੁਚ੍ਛਾਯਂ ਮੂਲੇ ਤ੍ਵੇਕਾਙ੍ਗੁਲਂ ਮਤਮ੍

ਬੰਦ ਮੂੰਹ ਇੰਝ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਮੂੰਹ ਦੋ ਉਂਗਲਾਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨੱਕ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਤੇ ਇਕ ਉਂਗਲ ਮਾਪ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਉਚ੍ਛਾਯਾ ਦ੍ਵ੍ਯਙ੍ਗੁਲਂ ਚਾਗ੍ਰੇ ਕਰਵੀਰੋਪਮਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ। ਅਨ੍ਤਰਂ ਚਕ੍ਸ਼ੁषੋਃ ਕਾਰ੍ਯਂ ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਮਾਨਤਃ

ਅੱਗੇ ਨੱਕ ਦੀ ਉਭਾਰ ਦੋ ਉਂਗਲਾਂ, ਜੋ ਕਰਵੀਰ ਦੇ ਫੁੱਲ ਵਰਗੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਚਾਰ ਉਂਗਲਾਂ ਦਾ ਤਿਰਛਾ ਮਾਪ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਦ੍ਵ੍ਯਙ੍ਗੁਲਂ ਚਾਕ੍ਸ਼ਿਕੋਣਂ ਚ ਦ੍ਵ੍ਯਙ੍ਗੁਲਂ ਚਾਨ੍ਤਰਂ ਤਯੋਃ। ਤਾਰਾ ਨੇਤ੍ਰਤ੍ਰਿਭਾਗੇਣ ਦृਕ੍‌ਤਾਰਾ ਪਞ੍ਚਮਾਂਸ਼ਿਕਾ

ਅੱਖ ਦਾ ਕੋਨਾ ਦੋ ਉਂਗਲਾਂ, ਤੇ ਦੋ ਉਂਗਲਾਂ ਹੀ ਦੋਨਾਂ ਕੋਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ। ਅੱਖ ਦੀ ਪੂਪਲੀ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪੰਜਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਤ੍ਰ੍ਯਙ੍ਗੁਲਂ ਨੇਤ੍ਰਵਿਸ੍ਤਾਰਂ ਦ੍ਰੋਣੀ ਚਾਰ੍ਦ੍ਧਾਙ੍ਗੁਲਾ ਮਤਾ। ਤਤ੍‌ਪ੍ਰਮਾਣਾ ਭ੍ਰੁਵੋਰ੍ਲੇਖਾ ਭ੍ਰੁਵੌ ਚੈਵ ਸਮੇ ਮਤੇ

ਅੱਖ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਤਿੰਨ ਉਂਗਲਾਂ, ਤੇ ਅੱਖ ਦਾ ਖੋਹ ਅੱਧ ਉਂਗਲ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਭੌਂਹ ਦੀ ਲਕੀਰ ਵੀ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਮਾਪ, ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਭੌਂਹ ਇਕੋ ਜਿਹੀਆਂ ਹੋਣ।

ਭ੍ਰੂਮਧ੍ਯਂ ਦ੍ਵ੍ਯਙ੍ਗੁਲਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਭ੍ਰੂਦੈਰ੍ਘ੍ਯਂ ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਮ੍ । षਟ੍‌ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦਙ੍ਗੁਲਾਯਾਮਮ੍ਮਸ੍ਤਕਸ੍ਯ ਤੁ ਵੇष੍ਟਨਮ੍

ਭੌਂਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੋ ਉਂਗਲਾਂ ਦਾ ਫਾਸਲਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਭੌਂਹ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਚਾਰ ਉਂਗਲਾਂ। ਸਿਰ ਦਾ ਘੇਰਾ ਛੱਤੀ ਉਂਗਲਾਂ ਦਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਮੂਰ੍ਤ੍ਤੀਨਾਂ ਕੇਸ਼ਵਾਦੀਨਾਂ ਦ੍ਵਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦ੍ਵੇष੍ਟਨਂ ਭਵੇਤ੍। ਪਞ੍ਚ ਨੇਤ੍ਰਾ ਤ੍ਵਧੋਗ੍ਰੀਵਾ ਵਿਸ੍ਤਾਰਦ੍ਵੇष੍ਟਨਂ ਪੁਨਃ

ਕੇਸ਼ਵ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੋਰ ਮੂਰਤੀਆਂ ਲਈ ਘੇਰਾ ਬੱਤੀ ਉਂਗਲਾਂ ਦਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪੰਜ ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਗਲ੍ਹ ਹੋਵੇ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਚੌੜਾਈ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਘੇਰਾ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤ੍ਰਿਗੁਣਂ ਤੁ ਭਵੇਦੂਦ੍ਧਰ੍ਵਂ ਵਿਸ੍ਤृਤਾष੍ਟਾਙ੍ਗੁਲਂ ਪੁਨਃ। ਗ੍ਰੀਵਾਤ੍ਰਿਗੁਣਮਾਯਾਮਂ ਗ੍ਰੀਵਾਵਕ੍ਸ਼ੋਨ੍ਤਰਂ ਭਵੇਤ੍

ਗਰਦਨ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਹੋਵੇ, ਲੰਬਾਈ ਫੇਰ ਅੱਠ ਅੰਗਲ ਹੋਵੇ। ਗਰਦਨ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਗਰਦਨ ਤੇ ਛਾਤੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜਿੰਨੀ ਜਗ੍ਹਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਇਹੀ ਅੰਦਾਜ਼ ਨਾਲ ਹੋਵੇ।

ਸ੍ਕਨ੍ਦਾਵष੍ਟਾਙ੍ਗੁਲੌ ਕਾਰ੍ਯੌ ਤ੍ਰਿਕਲਾਵਂਸ਼ਕੌ ਸ਼ੁਭੌ। ਸਪ੍ਤਨੇਤ੍ਰੌ ਸ੍ਮृਤੌ ਬਾਹੂ ਪ੍ਰਵਾਹੂ षੋਡਸ਼ਾਙ੍ਗੁਲੌ

ਮੋਢੇ ਅੱਠ ਅੰਗਲ ਚੌੜੇ ਬਣਾਏ ਜਾਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸੇ ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੋਣ, ਜੋ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬਾਂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਜੋੜ ਹੋਣ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਬਾਂਹਾਂ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਸੋਲਾਂ ਅੰਗਲ ਲੰਬੇ ਹੋਣ।

ਤ੍ਰਿਕਲੌ ਵਿਸ੍ਤृਤੌ ਬਾਹੂ ਪ੍ਰਵਾਹੂ ਚਾਪਿ ਤਤ੍‌ਸਮੌ। ਬਾਹੁਦਣ੍ਡੋਦ੍ਧ੍‌ਰ੍ਵਤੋ ਜ੍ਞੇਯਃ ਪਰਿਣਾਹਃ ਕਲਾ ਨਵ

ਬਾਂਹਾਂ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੇ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ, ਤੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਵੀ ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਮਾਪ ਹੋਵੇ। ਬਾਂਹ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਉਪਰ, ਗੋਲਾਈ ਨੌ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਜਾਣੀ ਜਾਵੇ।

ਨਾਹਃ ਪ੍ਰਬਾਹੁਮਧ੍ਯੇ ਤੁ षੋਡਸ਼ਾਙ੍ਗੁਲ ਉਚ੍ਯਤੇ। ਅਗ੍ਰਹਸ੍ਤੇ ਪਰੀਣਾਹੋ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਙ੍ਗੁਲ ਉਚ੍ਯਤੇ

ਬਾਂਹ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਗੋਲਾਈ ਸੋਲਾਂ ਅੰਗਲ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਥੇਲੀ ਉੱਤੇ ਗੋਲਾਈ ਬਾਰਾਂ ਅੰਗਲ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਵਿਸ੍ਤਾਰੇਣ ਕਰਤਲਂ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਂ ਤੁ षਡਙ੍ਗੁਲਮ੍। ਦੈਰ੍ਘ੍ਯਂ ਸਪ੍ਤਾਙ੍ਗੁਲਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਮਧ੍ਯਾ ਪਞ੍ਚਾਙ੍ਗੁਲਾ ਮਤਾ

ਹਥੇਲੀ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਛੇ ਅੰਗਲ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਸੱਤ ਅੰਗਲ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਵਿਚਕਾਰਲੀ ਉਂਗਲ ਪੰਜ ਅੰਗਲ ਦੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਤਰ੍ਜ੍ਜਨ੍ਯਨਾਮਿਕਾ ਚੈਵ ਤਸ੍ਮਾਦਰ੍ਦ੍ਧਾਙ੍ਗੁਲਂ ਵਿਨਾ। ਕਨਿष੍ਠਾਙ੍ਗੁष੍ਠਕੌ ਕਾਰ੍ਯੌ ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਮ੍ਮਿਤੌ

ਤर्जਨੀ ਤੇ ਅਨਾਮਿਕਾ ਉਂਗਲ, ਅੱਧ ਅੰਗਲ ਘੱਟ ਕਰਕੇ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ। ਛੋਟੀ ਉਂਗਲ ਤੇ ਅੰਗੂਠਾ ਚਾਰ ਅੰਗਲ ਦੇ ਬਣਾਏ ਜਾਣ।

ਦ੍ਵਿਪਰ੍ਵੋਙਗੁष੍ਠਕਃ ਕਾਰ੍ਯਃ ਸ਼ੇषਾਂਗੁਲ੍ਯਸ੍ਤ੍ਰਿਪਰ੍ਵਿਕਾਃ। ਸਰ੍ਵਾਸਾਂ ਪਰ੍ਵਣੋਰ੍ਦ੍ਧੇਨ ਨਖਮਾਨਂ ਵਿਧੀਯਤੇ

ਅੰਗੂਠੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਜੋੜ ਹੋਣ, ਤੇ ਬਾਕੀ ਸਾਰੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਜੋੜ ਹੋਣ। ਹਰ ਜੋੜ ਦੇ ਉੱਤੇ ਨਖ ਦੀ ਮਾਪ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਵਕ੍ਸ਼ਸੋ ਯਤ੍ ਪ੍ਰਮਾਣਨ੍ਤੁ ਜਠਰਂ ਤਤ੍‌ਪ੍ਰਮਾਣਤਃ। ਅਙ੍‌ਗੁਲੈਕਂ ਭਵੇਨ੍ਨਾਭੀ ਵੇਧੇਨ ਚ ਪ੍ਰਮਾਣਤਃ

ਛਾਤੀ ਦੀ ਮਾਪ ਜਿੰਨੀ ਹੈ, ਓਹੋ ਜਿਹੀ ਮਾਪ ਪੇਟ ਦੀ ਵੀ ਹੋਵੇ। ਨਾਭੀ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਇੱਕ ਅੰਗਲ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਤਤੋ ਮੇਢ੍ਰਾਨ੍ਤਰਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਤਾਲਮਾਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਮਾਣਤਃ। ਨਾਭਿਮਧ੍ਯੇ ਪਰੀਣਾਹੋ ਦ੍ਵਿਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਦਙ੍ਗੁਲੈਃ

ਫਿਰ, ਗੁਪਤ ਅੰਗਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਹਥ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਨਾਭੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀ ਗੋਲਾਈ ਬਿਆਲੀ ਅੰਗਲ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਅਨ੍ਤਰਂ ਸ੍ਤਨਯੋਃ ਕਾਰ੍ਯ੍ਯਂ ਤਾਲਮਾਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਮਾਣਤਃ। ਚਿਵੁਕੌ ਯਵਮਾਨੌ ਤੁ ਮਣ੍ਡਲਂ ਦ੍ਵਿਪਦਂ ਭਵੇਤ੍

ਦੋ ਛਾਤੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਹਥ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਨਿੱਪਲ ਜੌ ਦੇ ਦਾਣੇ ਵਰਗੇ ਹੋਣ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੋਲ ਚੱਕਰ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਦੋ ਅੰਗਲ ਹੋਵੇ।

ਚਤੁਃ षष੍ਟ੍ਯਙ੍ਗੁਲਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਵੇष੍ਟਨਂ ਵਕ੍ਸ਼ਸਃ ਸ੍ਫੁਟਮ੍। ਚਤੁਰ੍ਮੁਖਞ੍ਚ ਤਦਧੋਵੇष੍ਟਨਂ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਮ੍

ਛਾਤੀ ਦੇ ਗੋਲਾਈ ਦੀ ਲਪੇਟ ਚੌਂਸਠ ਅੰਗਲ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਚਾਰ-ਮੂੰਹ ਵਾਲੀ ਮੂਰਤੀ ਲਈ ਵੀ ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਲਪੇਟ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।

ਪਰਿਣਾਹਸ੍ਤਥਾ ਕਟ੍ਯਾ ਚਤੁਃ ਪਞ੍ਚਾਸ਼ਦਙ੍ਗੁਲੈਃ। ਵਿਸ੍ਤਾਰਸ਼੍ਚੋਰੁਮੂਲੇ ਤੁ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਤੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਙ੍ਗੁਲਃ

ਕਮਰ ਦੀ ਗੋਲਾਈ ਚੌਂਵੰਜਾ ਅੰਗਲ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। رانਾਂ ਦੇ ਮੁੱਢ ਤੇ ਚੌੜਾਈ ਬਾਰਾਂ ਅੰਗਲ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।

ਤਸ੍ਮਾਦਭ੍ਯਧਿਕਂ ਮਧ੍ਯੇ ਤਤੋ ਨਿਮ੍ਨਤਰਂ ਕ੍ਰਮਾਤ੍। ਵਿਸ੍ਤृਤਾष੍ਟਾਙ੍ਗੁਲਂ ਜਾਨੁਤ੍ਰਿਗੁਣਾ ਪਰਿਣਾਹਤਃ

ਉੱਥੋਂ, ਵਿਚਕਾਰ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਘੁੱਟੇ ਦੀ ਗੋਲਾਈ ਚੌੜਾਈ ਦੇ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ, ਅੱਠ ਅੰਗਲ ਦੇ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਜਙ੍ਘਾ ਮਧ੍ਯੇ ਤੁ ਵਿਸ੍ਤਾਰਃ ਸਪ੍ਤਾਙ੍ਗੁਲ ਉਦਾਹृਤਃ। ਤ੍ਰਿਗੁਣਾ ਪਰਿਧਿਸ਼੍ਚਾਸ੍ਯ ਜਙ੍ਘਾਗ੍ਰਂ ਪਞ੍ਚਵਿਸ੍ਤਰਾਤ੍

ਪਿੰਡਲੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਚੌੜਾਈ ਸੱਤ ਅੰਗਲ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਗੋਲਾਈ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਪਿੰਡਲੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਚੌੜਾਈ ਪੰਜ ਅੰਗਲ ਹੋਵੇ।