ਅਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਮ੍

ਰਕ੍ਸ਼ਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਨृਸਿਂਹੇਨ ਮੂਲਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਪੂਜਯੇਤ੍ । ਹੁਤ੍ਵਾ ਪੂਰ੍ਣਾਹੁਤਿਂ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਤਤੋ ਭੂਤਬਲਿਂ ਗੁਰੁਃ

ਨਰਸਿੰਘ ਦੇ ਮੂਲ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਮੂਲ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਹਵਨ ਕਰਕੇ, ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਪੂਰਨ ਆਹੁਤੀ ਅਤੇ ਭੂਤਾਂ ਲਈ ਬਲੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਅਤ੍ਰ ਯੇ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾਃ ਸਤ੍ਤ੍ਵਾ ਯਾਤੁਧਾਨਾਸ਼੍ਚ ਗੁਹ੍ਯਕਾਃ। ਸਿਦ੍ਧਾਦਯੋ ਵਾ ਯੇ ਚਾਨ੍ਯੇ ਤਾਨ੍ ਸਮ੍ਪੂਜ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ਮਾਪਯੇਤ੍

ਇੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਯਾਤੁਧਾਨ, ਗੁਪਤ ਜੀਵ, ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੋ ਵੀ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲੋਂ ਮਾਫੀ ਮੰਗਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਵਿष੍ਣੁਬਿਮ੍ਬਾਰ੍ਥਮਸ੍ਮਾਕਂ ਯਾਤ੍ਰੈषਾ ਕੇਸ਼ਵਾਜ੍ਞਯਾ। ਵਿष੍ਣ੍ਵਰ੍ਥਂ ਯਦ੍ਭਵੇਤ੍ ਕਾਰ੍ਯ੍ਯਂ ਯੁष੍ਮਾਕਮਪਿ ਤਦ੍ਭਵੇਤ੍

ਸਾਡੀ ਇਹ ਯਾਤਰਾ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਲਈ, ਕੇਸ਼ਵ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਲਈ ਜੋ ਕੰਮ ਹੈ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਵੀ ਹੋਵੇ।

ਅਨੇਨ ਬਲਿਦਾਨੇਨ ਪ੍ਰੀਤਾ ਭਵਤ ਸਰ੍ਵਥਾ। ਕ੍ਸ਼ੇਮੇਣ ਗਚ੍ਛਤਾਨ੍ਯਤ੍ਰ ਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ੍ਥਾਨਮਿਦਂ ਤ੍ਵਰਾਤ੍

ਇਸ ਬਲੀ ਦੇਣ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੁਸ਼ ਹੋਵੋ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਥਾਂ ਛੱਡ ਕੇ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਚਲੇ ਜਾਓ।

ਏਵਂ ਪ੍ਰਬੋਧਿਤਾਃ ਸਤ੍ਤ੍ਵਾ ਯਾਨ੍ਤਿ ਤृਪ੍ਤਾ ਯਥਾਸੁਖਮ੍। ਸ਼ਿਲ੍ਪਿਭਿਸ਼੍ਚ ਚਰੁਂ ਪ੍ਰਾਸ੍ਯ ਸ੍ਵਪ੍ਨਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਜਪੇਨ੍ਨਿਸ਼ਿ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਾ ਕੇ, ਉਹ ਜੀਵ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਤੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਲਾ-ਕਾਰ ਚੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੁਪਨੇ ਵਾਲਾ ਮੰਤ੍ਰ ਜਪਣ।

ਓਂ ਨਮਃ ਸਕਲਲੋਕਾਯ ਵਿष੍ਣਵੇ ਪ੍ਰਭਵਿष੍ਣਵੇ। ਵਿਸ਼੍ਵਾਯ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਾਯ ਸ੍ਵਪ੍ਨਾਧਿਪਤਯੇ ਨਮਃ

ਓਂ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜੋ ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਸਭ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਸੁਪਨਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

ਆਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਦੇਵਦੇਵੇਸ਼ ਪ੍ਰਸੁਪ੍ਤੋਸ੍ਮਿ ਤਵਾਨ੍ਤਿਕਮ੍। ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਕਾਰ੍ਯਾਣਿ ਹृਦਿਸ੍ਥਾਨਿ ਤੁ ਯਾਨਿ ਮੇ

ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ ਸੁੱਤਾ ਪਿਆ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਜੋ ਵੀ ਕੰਮ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿਚ ਦਿਖਾ।

ਓਂ ਓਂ ਹ੍ਰੁਂ ਫਟ੍ ਵਿष੍ਣਵੇ ਸ੍ਵਾਹਾ । ਸ਼ੁਭੇ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਸ਼ੁਭਂ ਸਰ੍ਵਂ ਹ੍ਯਸ਼ੁਭੇ ਸਿਂਹਹੋਮਤਃ

ਓਂ ਓਂ ਹ੍ਰੁੰ ਫਟ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਸਵਾਹਾ। ਚੰਗੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿਚ ਸਭ ਕੁਝ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਜੇ ਮਾੜਾ ਸੁਪਨਾ ਆਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਸਿੰਘ ਹਵਨ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਵੇ।

ਕੁਦ੍ਦਾਲਟਙ੍ਕਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਦ੍ਯਂ ਮਧ੍ਵਾਜ੍ਯਾਕ੍ਤਮੁਖਞ੍ਚਰੇਤ੍। ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਚਿਨ੍ਤਯੇਦ੍ਵਿष੍ਣੁਂ ਸ਼ਿਲ੍ਪਿਨਂ ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮ੍ਮਕਮ੍

ਕੁੱਦਾਲ, ਕੁਹਾੜੀ ਆਦਿ ਹਥਿਆਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੇ ਮੱਖਣ ਤੇ ਸ਼ਹਦ ਲਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਚੁੱਕੋ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਸਮਝੋ, ਤੇ ਕਲਾ-ਕਾਰ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਵਾਂਗ ਸਮਝੋ।

ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਂ ਵਿष੍ਣਵਾਤ੍ਮਕਂ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਮੁਖਪृष੍ਠਾਦਿ ਦਰ੍ਸ਼ਯੇਤ੍। ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ ਟਙ੍ਕਹਸ੍ਤਃ ਸ਼ਿਲ੍ਪੀ ਤੁ ਚਤੁਰਸ੍ਰਕਾਮ੍

ਹਥਿਆਰ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਰੂਪ ਮੰਨ ਕੇ, ਉਸਦਾ ਅੱਗਾ-ਪਿੱਛਾ ਤੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸੇ ਵਿਖਾਓ। ਕਲਾ-ਕਾਰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਕੁਹਾੜੀ ਫੜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਹ ਪੱਥਰ ਨੂੰ ਚੌਕੋਣ ਬਣਾਏ।

ਸ਼ਿਲਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਪਿਣ੍ਡਿਕਾਰ੍ਥਂ ਕਿਞ੍ਚਿਨ੍ਨ੍ਯੂਨਾਨ੍ਤੁ ਕਲ੍ਪਯੇਤ੍। ਰਥੇ ਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਸਮਾਨੀਯ ਸਵਸ੍ਤ੍ਰਾਂ ਕਾਰੁਵੇਸ਼੍ਮਨਿ। ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾਥ ਘਟਯੇਤ੍ ਪ੍ਰਤਿਮਾਂ ਸ ਤੁ ਕਰ੍ਮ੍ਮਕृਤ੍

ਪੱਥਰ ਨੂੰ ਚੌਰਸ ਪੀਠ ਲਈ ਬਣਾਕੇ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਥੱਲੇ ਰੱਖੋ। ਉਸ ਨੂੰ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਕਪੜੇ ਨਾਲ ਢੱਕ ਕੇ, ਕਲਾ-ਕਾਰ ਦੇ ਘਰ ਲੈ ਜਾਓ। ਉਥੇ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਕਲਾ-ਕਾਰ ਮੂਰਤੀ ਬਣਾਏ।

ਭਗਵਾਨੁਵਾਚ ਵਾਸੁਦੇਵਾਦਿਪ੍ਰਤਿਮਾਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਪ੍ਰਵਦਾਮਿ ਤੇ। ਪ੍ਰਾਸਾਦਸ੍ਯੋਤ੍ਤਰੇ ਪੂਰ੍ਵਮੁਖੀਂ ਵਾ ਚੋਤ੍ਤਾਰਾਨਨਾਮ੍

ਭਗਵਾਨ ਨੇ فرمایا: ਮੈਂ ਤੇਨੂੰ ਵਾਸੁਦੇਵ ਆਦਿਕ ਮੂਰਤੀਆਂ ਦੇ ਲੱਛਣ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਮੰਦਰ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ ਜਾਂ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਰੱਖਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।

ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਪੂਜ੍ਯ ਚ ਬਲਿਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾਥੋ ਮਧ੍ਯਸੂਤ੍ਰਕਮ੍। ਸ਼ਿਲ੍ਪੀ ਤੁ ਨਵਧਾ ਵਿਭਜ੍ਯ ਨਵਮੇਂऽਸ਼ਕੇ

ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਰੱਖ ਕੇ, ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਤੇ ਬਲੀ ਦੇ ਕੇ, ਫਿਰ ਵਿਚਕਾਰ ਵਾਲਾ ਧਾਗਾ ਪਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਕਲਾ-ਕਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਨੌ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚ ਵੰਡੇ, ਤੇ ਨੌਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਵੇ।

ਸੂਰ੍ਪਭਕ੍ਤੈਃ ਸ਼ਿਲਾਯਾਂ ਤੁ ਭਾਗਂ ਸ੍ਵਾਙ੍ਗੁਲਮੁਚ੍ਯਤੇ। ਦ੍ਵ੍ਯਙ੍ਗੁਲਂ ਗੋਲਕਂ ਨਾਮ੍ਨਾ ਕਾਲਨੇਤ੍ਰਂ ਤਦੁਚ੍ਯਤੇ

ਪੱਥਰ ਉੱਤੇ, ਸੂਰੀ ਦੇ ਮਾਪ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਉਂਗਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੋ ਉਂਗਲ ਦੇ ਗੋਲ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ 'ਕਾਲ ਨੇਤਰ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਭਾਗਮੇਕਂ ਤ੍ਰਿਦਾ ਭਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪਾਰ੍ष੍ਣਿਭਾਗਂ ਪ੍ਰਾਕਲ੍ਪਯੇਤ੍। ਭਾਗਮੇਕਂ ਤਥਾ ਜਾਨੌ ਗ੍ਰੀਵਾਯਾਂ ਭਾਗਮੇਵ ਚ

ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਤਿੰਨ ਭਾਗ ਕਰਕੇ, ਪਿੱਠ ਦੀ ਥਾਂ ਬਣਾਈਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਘੁੱਟਿਆਂ ਲਈ, ਤੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਗਲ੍ਹ ਲਈ ਰੱਖੋ।

ਮੁਕੁਟਂ ਤਾਲਮਾਤ੍ਰਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਾਲਮਾਤ੍ਰਂ ਤਥਾ ਮੁਖਮ੍। ਤਾਲੇਨੈਕੇਨ ਕਣ੍ਠਨ੍ਤੁ ਤਾਲੇਨ ਹृਦਯਂ ਤਥਾ

ਮੁਕੁਟ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਇਕ ਤਾਲ ਹੋਵੇ, ਮੂੰਹ ਵੀ ਇਕ ਤਾਲ ਹੋਵੇ। ਗਲ੍ਹ ਤੇ ਹਿਰਦਾ ਵੀ ਇਕ-ਇਕ ਤਾਲ ਹੋਣ।

ਨਾਭਿਮੇਢ੍ਰਾਨ੍ਤਰਨ੍ਤਾਲਂ ਦ੍ਵਿਤਾਲਾਵੂਰੁਕੌ ਤਥਾ। ਤਾਲਦ੍ਵਯੇਨ ਜਙ੍ਘਾ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਸੂਤ੍ਰਾਣਿ ਸ਼੍ਰृਣੁ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਮ੍

ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਲਿੰਗ ਤੱਕ ਇਕ ਤਾਲ ਹੋਵੇ। ران ਦੋ ਤਾਲ, ਪਿੰਡਲੀਆਂ ਵੀ ਦੋ ਤਾਲ ਹੋਣ। ਹੁਣ ਮਾਪ ਸੁਣ।

ਕਾਰ੍ਯ੍ਯਂ ਸੂਤ੍ਰਦ੍ਵਯਂ ਪਾਦੇ ਜਙ੍ਘਾਮਧ੍ਯੇ ਤਥਾਪਰਮ੍। ਜਾਨੌ ਸੂਤ੍ਰਦ੍ਵਯਂ ਕਾਰ੍ਯ੍ਯਮੂਰੁਮਧ੍ਯੇ ਤਥਾਪਰਮ੍

ਪੈਰ ਉੱਤੇ ਦੋ ਧਾਗੇ ਬੰਨ੍ਹਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਪਿੰਡਲੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਕ ਹੋਰ। ਗੁੱਟੇ ਉੱਤੇ ਵੀ ਦੋ ਧਾਗੇ ਲਾਉਣੇ ਹਨ, ਤੇ ران ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਕ ਹੋਰ।

ਮੇਢ੍ਰੇ ਤਥਾਪਰਂ ਕਾਰ੍ਯ੍ਯਂ ਕਟ੍ਯਾਂ ਸੂਤ੍ਰਨ੍ਤਥਾਪਰਮ੍। ਮੇਖਲਾਬਨ੍ਧਸਿਦ੍ਧ੍ਯਰ੍ਥਂ ਨਾਭ੍ਯਾਂ ਚੈਵਾਪਰਨ੍ਤਥਾ

ਲਿੰਗ ਉੱਤੇ ਇਕ ਹੋਰ ਧਾਗਾ ਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਮਰ ਉੱਤੇ ਵੀ ਇਕ ਹੋਰ। ਮੇਖਲਾ ਪੱਕੀ ਬੰਨ੍ਹਣ ਲਈ, ਨਾਭੀ ਉੱਤੇ ਵੀ ਇਕ ਹੋਰ ਧਾਗਾ ਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਹृਦਯੇ ਚ ਤਥਾ ਕਾਰ੍ਯ੍ਯਂ ਕਣ੍ਠੇ ਸੂਤ੍ਰਦ੍ਵਯਂ ਤਥਾ। ਲਲਾਟੇ ਚਾਪਰਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਮਸ੍ਤਕੇ ਚ ਤਥਾਪਰਮ੍

ਦਿਲ ਉੱਤੇ ਵੀ ਇਕ ਧਾਗਾ ਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਗਲ੍ਹ ਉੱਤੇ ਦੋ ਧਾਗੇ। ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਇਕ ਹੋਰ, ਤੇ ਸਿਰ ਦੇ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਵੀ ਇਕ ਹੋਰ।

ਮੁਕੁਟੋਪਰਿ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਂ ਸੂਤ੍ਰਮੇਕਂ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣੈਃ। ਸੂਤ੍ਰਾਣ੍ਯੂਦ੍‌ਰ੍ਧ੍ਵਂ ਪ੍ਰਦੇਯਾਨਿ ਸਪ੍ਤੈਵ ਕਮਲੋਦ੍ਭਵ

ਮੁਕੁਟ ਦੇ ਉੱਤੇ ਇਕ ਧਾਗਾ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਕਮਲ ਤੋਂ ਜੰਮੇ, ਉੱਤੇ ਕੁੱਲ ਸੱਤ ਧਾਗੇ ਲਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

ਕਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਰਿਕਾਨ੍ਤਰੇਣੈਵ षਟ੍ ਸੂਤ੍ਰਾਣਿ ਪ੍ਰਦਾਪਯੇਤ੍। ਮਧ੍ਯਸੂਤ੍ਰਂ ਤੁ ਸਨ੍ਤ੍ਯਜ੍ਯ ਸੂਤ੍ਰਾਣ੍ਯੇਵ ਨਿਵੇਦਯੇਤ੍

ਬਾਂਹਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਕੁਹਣੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਛੇ ਧਾਗੇ ਲਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਵਿਚਕਾਰ ਵਾਲਾ ਧਾਗਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਧਾਗੇ ਹੀ ਚੜ੍ਹਾਉਣੇ ਹਨ।

ਲਲਾਟਂ ਨਾਸਿਕਾਵਕ੍ਤ੍ਰਂ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਞ੍ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਮ੍। ਗ੍ਰੀਵਾਕਰ੍ਣੌ ਤੁ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯੌ ਆਯਾਮਾਚ੍ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲੌ

ਮੱਥਾ, ਨੱਕ ਤੇ ਮੂੰਹ ਚਾਰ ਉਂਗਲਾਂ ਲੰਬੇ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਗਲ੍ਹ ਤੇ ਕੰਨ ਵੀ ਚਾਰ ਉਂਗਲਾਂ ਲੰਬੇ ਬਣਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

ਦ੍ਵ੍ਯਙ੍ਗੁਲੇ ਹਨੁਕੇ ਕਾਰ੍ਯ੍ਯੇ ਵਿਸ੍ਤਾਰਾਚ੍ਚਿਵੁਕਨ੍ਤਥਾ। ਅष੍ਟਾਙ੍ਗੁਲਂ ਲਲਾਟਨ੍ਤੁ ਵਿਸ੍ਤਾਰੇਣ ਪ੍ਰਕੀਤ੍ਤਿਂਤਮ੍

ਠੋਡੀ ਦੋ ਉਂਗਲਾਂ ਚੌੜੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਜਬੜਾ ਵੀ। ਮੱਥਾ ਅੱਠ ਉਂਗਲਾਂ ਚੌੜਾ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਪਰੇਣ ਦ੍ਵ੍ਯਙ੍ਗੁਲੌ ਸ਼ਙ੍ਖੌ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਾਵਲਕਾਨ੍ਵਿਤੌ। ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਮਾਖ੍ਯਾਤਮਨ੍ਤਰਂ ਕਰ੍ਣਨੇਤ੍ਰਯੋਃ

ਕਪਾਲ ਦੋ ਉਂਗਲਾਂ ਚੌੜੇ, ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਹੋਣ। ਕੰਨ ਤੇ ਅੱਖ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਚਾਰ ਉਂਗਲਾਂ ਦਾ ਫਾਸਲਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਦ੍ਵ੍ਯਙ੍ਗੁਲੌ ਪृਥੁਕੌ ਕਰ੍ਣੌ ਕਰ੍ਣਾਪਾਙ੍ਗਾਰ੍ਦ੍ਧਂਪਞ੍ਚ ਮੇ। ਭ੍ਰੂਸਭੇਨ ਤੁ ਸੂਤ੍ਰੇਣ ਕਰ੍ਣਕ੍ਸ਼ੋਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਕੀਤ੍ਤਿਤਮ੍

ਕੰਨ ਦੋ ਉਂਗਲਾਂ ਚੌੜੇ ਹੋਣ, ਤੇ ਕੰਨ ਦੇ ਬਾਹਰਲੇ ਅੱਧੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਪੰਜ ਉਂਗਲਾਂ ਮਾਪ ਹੈ। ਭੌਂਹ ਵਾਲੇ ਧਾਗੇ ਨਾਲ ਕੰਨ ਦਾ ਰਸਤਾ ਮਾਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਵਿਦ੍ਧਂ षਡਙ੍ਗੁਲਂ ਕਰ੍ਣਮਵਿਦ੍ਧਞ੍ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਮ੍। ਚਿਵੁਕੇਨ ਸਮਂ ਵਿਦ੍ਧਮਵਿਦ੍ਧਂ ਵਾ षਡਙ੍ਗੁਲਮ੍

ਛੇ ਉਂਗਲਾਂ ਲੰਮਾ ਕੰਨ ਜਿਹੜਾ ਛੇਦਿਆ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਚਾਰ ਉਂਗਲਾਂ ਜਿਹੜਾ ਨਾ ਛੇਦਿਆ ਹੋਵੇ। ਛੇਦਿਆ ਕੰਨ ਜਬੜੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ, ਤੇ ਨਾ ਛੇਦਿਆ ਵੀ ਛੇ ਉਂਗਲਾਂ।

ਗਨ੍ਧਪਾਤ੍ਰਂ ਤਥਾਵਰ੍ਤ੍ਤਂ ਸ਼ष੍ਕੁਲੀਂ ਕਲ੍ਵਯੇਤ੍ਤਥਾ। ਦ੍ਵ੍ਯਙ੍ਗੁਲੇਗਧਰਃ ਕਾਰ੍ਯਸ੍ਤਸ੍ਯਾਰ੍ਦ੍ਧੇਨੋਤ੍ਤਰਾਧਰਃ

ਸੁਗੰਧ ਵਾਲਾ ਪਾਤਰ, ਗੋਲ ਗਹਿਣਾ ਤੇ ਪੂੜੀ ਬਣਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉੱਪਰਲਾ ਹੋਠ ਦੋ ਉਂਗਲਾਂ, ਹੇਠਲਾ ਹੋਠ ਉਸ ਦਾ ਅੱਧਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਅਰ੍ਦ੍ਧਾਙ੍ਗੁਲਂ ਤਥਾ ਨੇਤ੍ਰਂ ਵਕ੍ਤ੍ਰਨ੍ਤੁ ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਮ੍। ਆਯਾਮੇਨ ਤੁ ਵੈਪੁਲ੍ਯਾਤ੍ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਮਙ੍ਗੁਲਮੁਚ੍ਯਤੇ

ਅੱਖ ਅੱਧ ਉਂਗਲ ਦੀ, ਤੇ ਮੂੰਹ ਚਾਰ ਉਂਗਲਾਂ ਦਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਲੰਬਾਈ ਤੇ ਚੌੜਾਈ ਵਿੱਚ, ਇਕ ਤੇ ਅੱਧ ਉਂਗਲ ਮਾਪ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।