ਅਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਮ੍

ਪਦ੍ਮਾਮੈਸ਼ੇ ਵਾਸੁਦੇਵਂ ਮਧ੍ਯੇ ਨਾਰਾਯਣਞ੍ਚ ਵਾ। ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ਾਲਯੇ ਮਧ੍ਯੇ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਂ ਨ੍ਯਸੇਦ੍ਧਰਿਮ੍

ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਪਦਮਾ ਤੇ ਈਸ਼, ਵਿਚਕਾਰ ਵਾਸੁਦੇਵ ਜਾਂ ਨਾਰਾਇਣ, ਤੇ ਤੈਰਾਂ ਆਲਿਆਂ ਵਾਲੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਹਰੀ ਨੂੰ ਰੱਖੋ।

ਪੂਰ੍ਵਾਂਦੌ ਕੇਸ਼ਵਾਦੀਨ੍ ਵਾ ਅਨ੍ਯਧਾਮਸ੍ਵਯਂ ਹਰਿਮ੍ । ਮृਣ੍ਮਯੀ ਦਾਰੁਘਟਿਤਾ ਲੋਹਜਾ ਰਤ੍ਨਜਾ ਤਥਾ

ਪੂਰਬ ਆਦਿ ਵੱਲ ਕੇਸ਼ਵ ਆਦਿ ਜਾਂ ਹੋਰ ਆਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪ ਹੀ ਹਰੀ ਨੂੰ ਰੱਖੋ। ਮੂਰਤੀ ਮਿੱਟੀ, ਲੱਕੜ, ਧਾਤੂ ਜਾਂ ਰਤਨ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਸ਼ੈਲਜਾ ਗਨ੍ਧਜਾ ਚੈਵ ਕੌਸੁਮੀ ਸਪ੍ਤਦਾ ਸ੍ਮृਤਾ। ਕੌਸੁਮੀ ਗਨ੍ਧਜਾ ਚੈਵ ਮृਣ੍ਮਯੀ ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਤਥਾ

ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸੱਤ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: ਪੱਥਰ, ਸੁਗੰਧੀ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ; ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ, ਸੁਗੰਧੀ ਵਾਲੀ, ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਵੀ।

ਤਤ੍‌ਕਾਲਪੂਜਿਤਾਸ਼੍ਚੈਤਾਃ ਸਰ੍ਵਕਾਮਫਲਪ੍ਰਦਾਃ। ਅਥ ਸ਼ੈਲਮਯੀ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਸ਼ਿਲਾ ਯਤ੍ਰ ਚ ਗृਹ੍ਯਤੇ

ਜਦੋਂ ਇਹ ਮੂਰਤੀਆਂ ਸਮੇਂ-ਸਿਰ ਪੂਜੀਆਂ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਾਰੇ ਮਨਚਾਹੇ ਫਲ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਪੱਥਰ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਅਤੇ ਪੱਥਰ ਕਿੱਥੋਂ ਲੈਣਾ ਹੈ, ਦੱਸਾਂਗਾ।

ਪਰ੍ਵਤਾਨਾਮਭਾਵੇ ਚ ਗृਹ੍ਣੀਯਾਦ੍ ਭੂਗਤਾਂ ਸ਼ਿਲਾਮ੍। ਪਾਣ੍ਡਰਾ ਹ੍ਯਰੁਣਾ ਪੀਤਾ ਕृष੍ਣਾ ਸ਼ਸ੍ਤਾ ਤੁ ਵਰ੍ਣਿਨਾਮ੍

ਜੇ ਪਹਾੜ ਨਾ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚੋਂ ਪੱਥਰ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਚਿੱਟਾ, ਲਾਲੀਮਾਂ ਵਾਲਾ, ਪੀਲਾ ਤੇ ਕਾਲਾ ਰੰਗ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਨ ਯਦਾ ਲਭ੍ਯਤੇ ਸਮ੍ਯਗ੍ ਵਰ੍ਣਿਨਾਂ ਵਰ੍ਣਤਃ ਸ਼ਿਲਾ। ਵਰ੍ਣਾਦ੍ਯਾਪਾਦਨਂ ਤਤ੍ਰ ਜੁਹੁਯਾਤ੍ ਸਿਂਹਵਿਦ੍ਯਯਾ

ਜੇ ਚੰਗੀ ਰੰਗਤ ਵਾਲਾ ਪੱਥਰ ਨਾ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਚਾਹੀਦਾ ਰੰਗ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਸਿੰਘ ਵਿਧੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਸ਼ਿਲਾਯਾਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਰੇਖਾਗ੍ਰ੍ਯਾ ਕृष੍ਣਾਗ੍ਰ੍ਯਾ ਸਿਂਹਹੋਮਤਃ। ਕਾਂਸ੍ਯਘਣ੍ਟਾਨਿਨਾਦਾ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਪੁਂਲਿਙ੍ਗਾ ਵਿਸ੍ਫੁਲਿਙ੍ਗਿਕਾ

ਜੇ ਪੱਥਰ ਉੱਤੇ ਚਿੱਟੀ ਲਕੀਰ ਜਾਂ ਸਿੰਘ ਹੋਮ ਕਰਕੇ ਕਾਲਾ ਚੋਟੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕਾਂਸ ਦੀ ਘੰਟੀ ਵਰਗਾ ਆਵਾਜ਼ ਆਉਂਦੀ ਹੈ; ਜੇ ਪੁਰਸ਼ ਰੂਪ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਚਿੰਗਾਰੀਆਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ।

ਤਨ੍ਮਨ੍ਦਲਕ੍ਸ਼ਣਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਸ੍ਯਾਦ੍ਰੂਪਾਭਾਵਾਨ੍ਨਪੁਂਸਕਾ। ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਮਣ੍ਡਲਂ ਯਸ੍ਯਾਂ ਸਗਰ੍ਭਾਂ ਤਾਂ ਵਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍

ਜੇ ਮੰਡਲ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੋਣ ਤਾਂ ਮੂਰਤੀ ਔਰਤ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜੇ ਰੂਪ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਨਪੁੰਸਕ। ਜੇ ਅੰਦਰ ਮੰਡਲ ਦਿਸੇ ਤਾਂ ਗਰਭ ਵਾਲੀ ਮੰਨ ਕੇ ਛੱਡ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਪ੍ਰਤਿਮਾਰ੍ਥਂ ਵਨਂ ਗਤ੍ਵਾ ਵਨਯਾਗਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍। ਤਤ੍ਰ ਖਾਤ੍ਵੋਪਲਿਪ੍ਯਾਥ ਮਣ੍ਡਪੇ ਤੁ ਹਰਿਂ ਯਜੇਤ੍

ਮੂਰਤੀ ਲਈ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਜੰਗਲ ਦੀ ਯਜਨਾ ਕਰੋ। ਉੱਥੇ ਖੋਦ ਕੇ ਤੇ ਲੀਪ ਕੇ, ਮੰਡਪ ਵਿੱਚ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ।

ਬਲਿਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਕਰ੍ਮ੍ਮਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਂ ਟਙ੍ਕਾਦਿਕਮਥਾਰ੍ਚ੍ਚਯੇਤ੍। ਹੁਤ੍ਵਾਥ ਸ਼ਾਲਿਤੋਯੇਨ ਅਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼ਯੇਚ੍ਛਿਲਾਮ੍

ਬਲੀ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਫਿਰ ਕਰਮ ਦੇ ਸਾਜ਼, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੁਹਾੜੀਆਂ ਆਦਿ, ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਚਾਵਲਾਂ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਹਵਨ ਕਰ ਕੇ, ਉਸ ਪੱਥਰ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਛਿੜਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਰਕ੍ਸ਼ਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਨृਸਿਂਹੇਨ ਮੂਲਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਪੂਜਯੇਤ੍ । ਹੁਤ੍ਵਾ ਪੂਰ੍ਣਾਹੁਤਿਂ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਤਤੋ ਭੂਤਬਲਿਂ ਗੁਰੁਃ

ਨਰਸਿੰਘ ਦੇ ਮੂਲ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਮੂਲ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਹਵਨ ਕਰਕੇ, ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਪੂਰਨ ਆਹੁਤੀ ਅਤੇ ਭੂਤਾਂ ਲਈ ਬਲੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਅਤ੍ਰ ਯੇ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾਃ ਸਤ੍ਤ੍ਵਾ ਯਾਤੁਧਾਨਾਸ਼੍ਚ ਗੁਹ੍ਯਕਾਃ। ਸਿਦ੍ਧਾਦਯੋ ਵਾ ਯੇ ਚਾਨ੍ਯੇ ਤਾਨ੍ ਸਮ੍ਪੂਜ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ਮਾਪਯੇਤ੍

ਇੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਯਾਤੁਧਾਨ, ਗੁਪਤ ਜੀਵ, ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੋ ਵੀ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲੋਂ ਮਾਫੀ ਮੰਗਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਵਿष੍ਣੁਬਿਮ੍ਬਾਰ੍ਥਮਸ੍ਮਾਕਂ ਯਾਤ੍ਰੈषਾ ਕੇਸ਼ਵਾਜ੍ਞਯਾ। ਵਿष੍ਣ੍ਵਰ੍ਥਂ ਯਦ੍ਭਵੇਤ੍ ਕਾਰ੍ਯ੍ਯਂ ਯੁष੍ਮਾਕਮਪਿ ਤਦ੍ਭਵੇਤ੍

ਸਾਡੀ ਇਹ ਯਾਤਰਾ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਲਈ, ਕੇਸ਼ਵ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਲਈ ਜੋ ਕੰਮ ਹੈ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਵੀ ਹੋਵੇ।

ਅਨੇਨ ਬਲਿਦਾਨੇਨ ਪ੍ਰੀਤਾ ਭਵਤ ਸਰ੍ਵਥਾ। ਕ੍ਸ਼ੇਮੇਣ ਗਚ੍ਛਤਾਨ੍ਯਤ੍ਰ ਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ੍ਥਾਨਮਿਦਂ ਤ੍ਵਰਾਤ੍

ਇਸ ਬਲੀ ਦੇਣ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੁਸ਼ ਹੋਵੋ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਥਾਂ ਛੱਡ ਕੇ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਚਲੇ ਜਾਓ।

ਏਵਂ ਪ੍ਰਬੋਧਿਤਾਃ ਸਤ੍ਤ੍ਵਾ ਯਾਨ੍ਤਿ ਤृਪ੍ਤਾ ਯਥਾਸੁਖਮ੍। ਸ਼ਿਲ੍ਪਿਭਿਸ਼੍ਚ ਚਰੁਂ ਪ੍ਰਾਸ੍ਯ ਸ੍ਵਪ੍ਨਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਜਪੇਨ੍ਨਿਸ਼ਿ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਾ ਕੇ, ਉਹ ਜੀਵ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਤੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਲਾ-ਕਾਰ ਚੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੁਪਨੇ ਵਾਲਾ ਮੰਤ੍ਰ ਜਪਣ।

ਓਂ ਨਮਃ ਸਕਲਲੋਕਾਯ ਵਿष੍ਣਵੇ ਪ੍ਰਭਵਿष੍ਣਵੇ। ਵਿਸ਼੍ਵਾਯ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਾਯ ਸ੍ਵਪ੍ਨਾਧਿਪਤਯੇ ਨਮਃ

ਓਂ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜੋ ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਸਭ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਸੁਪਨਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

ਆਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਦੇਵਦੇਵੇਸ਼ ਪ੍ਰਸੁਪ੍ਤੋਸ੍ਮਿ ਤਵਾਨ੍ਤਿਕਮ੍। ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਕਾਰ੍ਯਾਣਿ ਹृਦਿਸ੍ਥਾਨਿ ਤੁ ਯਾਨਿ ਮੇ

ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ ਸੁੱਤਾ ਪਿਆ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਜੋ ਵੀ ਕੰਮ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿਚ ਦਿਖਾ।

ਓਂ ਓਂ ਹ੍ਰੁਂ ਫਟ੍ ਵਿष੍ਣਵੇ ਸ੍ਵਾਹਾ । ਸ਼ੁਭੇ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਸ਼ੁਭਂ ਸਰ੍ਵਂ ਹ੍ਯਸ਼ੁਭੇ ਸਿਂਹਹੋਮਤਃ

ਓਂ ਓਂ ਹ੍ਰੁੰ ਫਟ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਸਵਾਹਾ। ਚੰਗੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿਚ ਸਭ ਕੁਝ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਜੇ ਮਾੜਾ ਸੁਪਨਾ ਆਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਸਿੰਘ ਹਵਨ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਵੇ।

ਕੁਦ੍ਦਾਲਟਙ੍ਕਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਦ੍ਯਂ ਮਧ੍ਵਾਜ੍ਯਾਕ੍ਤਮੁਖਞ੍ਚਰੇਤ੍। ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਚਿਨ੍ਤਯੇਦ੍ਵਿष੍ਣੁਂ ਸ਼ਿਲ੍ਪਿਨਂ ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮ੍ਮਕਮ੍

ਕੁੱਦਾਲ, ਕੁਹਾੜੀ ਆਦਿ ਹਥਿਆਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੇ ਮੱਖਣ ਤੇ ਸ਼ਹਦ ਲਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਚੁੱਕੋ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਸਮਝੋ, ਤੇ ਕਲਾ-ਕਾਰ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਵਾਂਗ ਸਮਝੋ।

ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਂ ਵਿष੍ਣਵਾਤ੍ਮਕਂ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਮੁਖਪृष੍ਠਾਦਿ ਦਰ੍ਸ਼ਯੇਤ੍। ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ ਟਙ੍ਕਹਸ੍ਤਃ ਸ਼ਿਲ੍ਪੀ ਤੁ ਚਤੁਰਸ੍ਰਕਾਮ੍

ਹਥਿਆਰ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਰੂਪ ਮੰਨ ਕੇ, ਉਸਦਾ ਅੱਗਾ-ਪਿੱਛਾ ਤੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸੇ ਵਿਖਾਓ। ਕਲਾ-ਕਾਰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਕੁਹਾੜੀ ਫੜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਹ ਪੱਥਰ ਨੂੰ ਚੌਕੋਣ ਬਣਾਏ।

ਸ਼ਿਲਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਪਿਣ੍ਡਿਕਾਰ੍ਥਂ ਕਿਞ੍ਚਿਨ੍ਨ੍ਯੂਨਾਨ੍ਤੁ ਕਲ੍ਪਯੇਤ੍। ਰਥੇ ਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਸਮਾਨੀਯ ਸਵਸ੍ਤ੍ਰਾਂ ਕਾਰੁਵੇਸ਼੍ਮਨਿ। ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾਥ ਘਟਯੇਤ੍ ਪ੍ਰਤਿਮਾਂ ਸ ਤੁ ਕਰ੍ਮ੍ਮਕृਤ੍

ਪੱਥਰ ਨੂੰ ਚੌਰਸ ਪੀਠ ਲਈ ਬਣਾਕੇ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਥੱਲੇ ਰੱਖੋ। ਉਸ ਨੂੰ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਕਪੜੇ ਨਾਲ ਢੱਕ ਕੇ, ਕਲਾ-ਕਾਰ ਦੇ ਘਰ ਲੈ ਜਾਓ। ਉਥੇ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਕਲਾ-ਕਾਰ ਮੂਰਤੀ ਬਣਾਏ।

ਭਗਵਾਨੁਵਾਚ ਵਾਸੁਦੇਵਾਦਿਪ੍ਰਤਿਮਾਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਪ੍ਰਵਦਾਮਿ ਤੇ। ਪ੍ਰਾਸਾਦਸ੍ਯੋਤ੍ਤਰੇ ਪੂਰ੍ਵਮੁਖੀਂ ਵਾ ਚੋਤ੍ਤਾਰਾਨਨਾਮ੍

ਭਗਵਾਨ ਨੇ فرمایا: ਮੈਂ ਤੇਨੂੰ ਵਾਸੁਦੇਵ ਆਦਿਕ ਮੂਰਤੀਆਂ ਦੇ ਲੱਛਣ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਮੰਦਰ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ ਜਾਂ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਰੱਖਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।

ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਪੂਜ੍ਯ ਚ ਬਲਿਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾਥੋ ਮਧ੍ਯਸੂਤ੍ਰਕਮ੍। ਸ਼ਿਲ੍ਪੀ ਤੁ ਨਵਧਾ ਵਿਭਜ੍ਯ ਨਵਮੇਂऽਸ਼ਕੇ

ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਰੱਖ ਕੇ, ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਤੇ ਬਲੀ ਦੇ ਕੇ, ਫਿਰ ਵਿਚਕਾਰ ਵਾਲਾ ਧਾਗਾ ਪਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਕਲਾ-ਕਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਨੌ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚ ਵੰਡੇ, ਤੇ ਨੌਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਵੇ।

ਸੂਰ੍ਪਭਕ੍ਤੈਃ ਸ਼ਿਲਾਯਾਂ ਤੁ ਭਾਗਂ ਸ੍ਵਾਙ੍ਗੁਲਮੁਚ੍ਯਤੇ। ਦ੍ਵ੍ਯਙ੍ਗੁਲਂ ਗੋਲਕਂ ਨਾਮ੍ਨਾ ਕਾਲਨੇਤ੍ਰਂ ਤਦੁਚ੍ਯਤੇ

ਪੱਥਰ ਉੱਤੇ, ਸੂਰੀ ਦੇ ਮਾਪ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਉਂਗਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੋ ਉਂਗਲ ਦੇ ਗੋਲ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ 'ਕਾਲ ਨੇਤਰ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਭਾਗਮੇਕਂ ਤ੍ਰਿਦਾ ਭਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪਾਰ੍ष੍ਣਿਭਾਗਂ ਪ੍ਰਾਕਲ੍ਪਯੇਤ੍। ਭਾਗਮੇਕਂ ਤਥਾ ਜਾਨੌ ਗ੍ਰੀਵਾਯਾਂ ਭਾਗਮੇਵ ਚ

ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਤਿੰਨ ਭਾਗ ਕਰਕੇ, ਪਿੱਠ ਦੀ ਥਾਂ ਬਣਾਈਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਘੁੱਟਿਆਂ ਲਈ, ਤੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਗਲ੍ਹ ਲਈ ਰੱਖੋ।

ਮੁਕੁਟਂ ਤਾਲਮਾਤ੍ਰਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਾਲਮਾਤ੍ਰਂ ਤਥਾ ਮੁਖਮ੍। ਤਾਲੇਨੈਕੇਨ ਕਣ੍ਠਨ੍ਤੁ ਤਾਲੇਨ ਹृਦਯਂ ਤਥਾ

ਮੁਕੁਟ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਇਕ ਤਾਲ ਹੋਵੇ, ਮੂੰਹ ਵੀ ਇਕ ਤਾਲ ਹੋਵੇ। ਗਲ੍ਹ ਤੇ ਹਿਰਦਾ ਵੀ ਇਕ-ਇਕ ਤਾਲ ਹੋਣ।

ਨਾਭਿਮੇਢ੍ਰਾਨ੍ਤਰਨ੍ਤਾਲਂ ਦ੍ਵਿਤਾਲਾਵੂਰੁਕੌ ਤਥਾ। ਤਾਲਦ੍ਵਯੇਨ ਜਙ੍ਘਾ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਸੂਤ੍ਰਾਣਿ ਸ਼੍ਰृਣੁ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਮ੍

ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਲਿੰਗ ਤੱਕ ਇਕ ਤਾਲ ਹੋਵੇ। ران ਦੋ ਤਾਲ, ਪਿੰਡਲੀਆਂ ਵੀ ਦੋ ਤਾਲ ਹੋਣ। ਹੁਣ ਮਾਪ ਸੁਣ।

ਕਾਰ੍ਯ੍ਯਂ ਸੂਤ੍ਰਦ੍ਵਯਂ ਪਾਦੇ ਜਙ੍ਘਾਮਧ੍ਯੇ ਤਥਾਪਰਮ੍। ਜਾਨੌ ਸੂਤ੍ਰਦ੍ਵਯਂ ਕਾਰ੍ਯ੍ਯਮੂਰੁਮਧ੍ਯੇ ਤਥਾਪਰਮ੍

ਪੈਰ ਉੱਤੇ ਦੋ ਧਾਗੇ ਬੰਨ੍ਹਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਪਿੰਡਲੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਕ ਹੋਰ। ਗੁੱਟੇ ਉੱਤੇ ਵੀ ਦੋ ਧਾਗੇ ਲਾਉਣੇ ਹਨ, ਤੇ ران ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਕ ਹੋਰ।

ਮੇਢ੍ਰੇ ਤਥਾਪਰਂ ਕਾਰ੍ਯ੍ਯਂ ਕਟ੍ਯਾਂ ਸੂਤ੍ਰਨ੍ਤਥਾਪਰਮ੍। ਮੇਖਲਾਬਨ੍ਧਸਿਦ੍ਧ੍ਯਰ੍ਥਂ ਨਾਭ੍ਯਾਂ ਚੈਵਾਪਰਨ੍ਤਥਾ

ਲਿੰਗ ਉੱਤੇ ਇਕ ਹੋਰ ਧਾਗਾ ਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਮਰ ਉੱਤੇ ਵੀ ਇਕ ਹੋਰ। ਮੇਖਲਾ ਪੱਕੀ ਬੰਨ੍ਹਣ ਲਈ, ਨਾਭੀ ਉੱਤੇ ਵੀ ਇਕ ਹੋਰ ਧਾਗਾ ਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।