ਅਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਮ੍

ਸ਼ਿਵਬ੍ਰਹ੍ਮਾਰ੍ਕ੍ਕਵਿਧ੍ਨੇਸ਼ਚਣ੍ਡੀਲਕ੍ਸ਼ਗ੍ਯਾਦਿਕਾਤ੍ਮਨਾਮ੍। ਦੇਵਾਲਯਕृਤੇਃ ਪੁਣ੍ਯਂ ਪ੍ਰਤਿਮਾਕਰਣੇਧਿਕਮ੍

ਸ਼ਿਵ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸੂਰਜ, ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ, ਚੰਡੀ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਮੰਦਰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਪੁੰਨ, ਮੂਰਤੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਵਧ ਹੈ।

ਪ੍ਰਤਿਮਾਸ੍ਥਾਪਨੇ ਯਾਗੇ ਫਲਸ੍ਯਾਨ੍ਤੋ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ। ਮृਣ੍ਮਯਾਦ੍ਦਾਰੁਜੇ ਪੁਣ੍ਯਂ ਦਾਰੁਜਾਦਿष੍ਟਕਾਭਵੇ

ਮੂਰਤੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੇ ਯਗ ਕਰਣ ਦਾ ਫਲ ਅੰਤਹੀਨ ਹੈ; ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦਾ ਪੁੰਨ ਲੱਕੜ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ, ਤੇ ਲੱਕੜ ਤੋਂ ਇੱਟ ਜਾਂ ਹੋਰ ਵਧੀਆ।

ਇष੍ਟਕੋਤ੍ਥਾਚ੍ਛੈਲਜੇ ਸ੍ਯਾਦ੍ਧੇਮਾਦੇਰਧਿਕਂ ਫਲਮ੍। ਸਪ੍ਤਜਮਨ੍ਮਕृਤਂ ਪਾਪਂ ਪ੍ਰਾਪਮ੍ਭਾਦੇਵ ਨਸ਼੍ਯਤਿ

ਇੱਟ ਤੋਂ ਪੱਥਰ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦਾ ਫਲ ਵਧ ਹੈ, ਤੇ ਪੱਥਰ ਤੋਂ ਸੋਨੇ ਆਦਿ ਦਾ ਫਲ ਹੋਰ ਵਧੀਆ; ਇਸ ਨਾਲ ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਤੁਰੰਤ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਦੇਵਾਲਯਸ੍ਯ ਸ੍ਵਰ੍ਗੀ ਸ੍ਯਾਨ੍ਨਰਕਂ ਨ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ। ਕੁਲਾਨਾਂ ਸ਼ਤਮੁਦ੍ਧृਤ੍ਯ ਵਿष੍ਣੁਲੋਕਂ ਨਯੇਨ੍ਨਰਃ

ਦੇਵ ਮੰਦਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਰਕ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ; ਉਹ ਸੌ ਕੁਲਾਂ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਯਮੋ ਯਮਭਟਾਨਾਹ ਦੇਵਮਨ੍ਦਿਰਕਾਰਿਣਃ। ਯਮ ਉਵਾਚ ਪ੍ਰਤਿਮਾਪੂਜਾਦਿਕृਤੋ ਨਾਨੇਯਾ ਨਰਕਂ ਨਰਾਃ

ਯਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੂਤਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਮੰਦਰ ਬਣਾਏ ਹਨ, ਉਹ ਮੂਰਤੀ ਪੂਜਾ ਆਦਿ ਕਰਕੇ ਨਰਕ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਲੈ ਜਾਏ ਜਾਂਦੇ।'

ਦੇਵਾਲਯਾਦ੍ਯਕਰ੍ਤ੍ਤਾਰ ਆਨੇਯਸ੍ਤੇ ਤੁ ਗੋਚਰੇ ਵਿਚਰਧ੍ਵਂ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਨ੍ਨਿਯੋਗੋ ਮਮ ਪਾਲ੍ਯਤਾਮ੍

ਮੰਦਰ ਆਦਿ ਦੇ ਮੁਖੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਲਿਆਓ, ਉਹ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਘੁੰਮਣ-ਫਿਰਣ। ਮੇਰਾ ਹੁਕਮ ਪੂਰਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਨਾਝਾਭਙ੍ਗਂ ਕਰਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਭਵਤਾਂ ਜਨ੍ਤਵਃ ਕ੍ਕਚਿਤ੍। ਕੇਵਲਂ ਯੇ ਜਗਤ੍ਤਾਤਮਨਨ੍ਤਂ ਸਮੁਪਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ

ਤੁਹਾਡੇ ਅਧੀਨ ਜੀਵ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਕਸਮ ਨਹੀਂ ਤੋੜਣਗੇ, ਸਿਵਾਏ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅਨੰਤ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਭਵਦ੍ਭਿਃ ਪਰਿਹਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਾਸ੍ਤੇषਾਂ ਨਾਤ੍ਰਾਸ੍ਤਿ ਸਂਸ੍ਥਿਤਿਃ। ਯੇਚ ਭਾਗਵਤਾ ਲੋਕੇ ਤਚ੍ਚਿਤ੍ਤਾਸ੍ਤਤ੍‌ਪਰਾਯਮਾਃ

ਤੁਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੋ; ਇਥੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਹਾਕ ਨਹੀਂ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਭਗਤ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਉਸ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਉਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ—

ਪੂਜਯਨ੍ਤਿ ਸਦਾ ਵਿष੍ਣੁਂ ਤੇ ਵਸ੍ਤ੍ਯਾਜ੍ਯਾਃ ਸੁਦੂਰਤਃ। ਯਸ੍ਤਿष੍ਠਨ੍ ਪ੍ਰਸ੍ਵਪਨ੍ ਗਚ੍ਛਨ੍ਨੁਤ੍ਤਿष੍ਠਨ੍ ਸ੍ਖਲਿਤੇ ਸ੍ਥਿਤੇ

ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਸਦਾ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਰਹਿਣ। ਚਾਹੇ ਉਹ ਖੜੇ ਹੋਣ, ਸੁੱਤੇ ਹੋਣ, ਜਾਂਦੇ ਹੋਣ, ਉਠਦੇ ਹੋਣ, ਡਿੱਗਦੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਠਹਿਰੇ ਹੋਣ—

ਸਙ੍ਗੀਰ੍ਤ੍ਤਯਨ੍ਤਿ ਗੋਵਿਨ੍ਦਂ ਤੇ ਵਸ੍ਤ੍ਯਾਜ੍ਯਾਃ ਸੁਦੂਰਤਃ। ਨਿਤ੍ਯਨੈਮਿਤ੍ਤਿਕੈਰ੍ਦ੍ਦੇਵਂ ਯੇ ਯਜਨ੍ਤਿ ਜਨਾਰ੍ਦ੍ਦਨਮ੍

ਜੋ ਗੋਵਿੰਦ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਰਹਿਣ। ਜਿਹੜੇ ਜਨਾਰਦਨ ਦੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੀਤਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ—

ਨਾਵਲੋਕ੍ਯਾ ਭਚਵਦ੍ਭਿਸ੍ਤੇ ਤਦ੍‌ਗਤਾ ਯਾਨ੍ਤਿ ਤਦ੍ਗਤਿਮ੍। ਯੇ ਪੁष੍ਪਧੂਪਵਾਸੋਭਿਰ੍ਭੂषਣੈਸ਼੍ਚਾਤਿਵਲ੍ਲਭੈਃ

ਤੁਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਦੇਖੋ, ਹੇ ਭੋਗ ਲੈਣ ਵਾਲੋ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਉਸ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਫੁੱਲ, ਧੂਪ, ਉਪਵਾਸ ਅਤੇ ਪਿਆਰੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ—

ਅਰ੍ਚ੍ਯਯਨ੍ਤਿ ਨ ਤੇ ਗ੍ਰਾਹ੍ਯਾ ਨਰਾਃ ਕृष੍ਣਾਲਯੇ ਗਤਾਃ । ਉਪਲੇਪਨਕਰ੍ਤ੍ਤਾਰਃ ਸਮ੍ਮਾਰ੍ਜਨਪਰਸ਼੍ਚ ਯੇ

ਜੋ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਤੇ ਵੀ ਨਾ ਫੜੋ; ਅਤੇ ਜੋ ਲੇਪ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਸਫਾਈ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ—

ਕृष੍ਣਾਲਯੇ ਪਰਿਤ੍ਯਾਜ੍ਯਾਸ੍ਤੇषਾਂ ਪੁਤ੍ਰਾਸ੍ਤਥਾ ਕੁਲਮ੍। ਯੇਨ ਚਾਯਤਨਂ ਵਿष੍ਣੋਃ ਕਾਰਿਤਂ ਤਤ੍ ਕੁਲੋਦ੍ਭਵਮ੍

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਘਰ ਵਾਲੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਛੱਡ ਦਿਓ। ਜਿਹੜਾ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਮੰਦਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ—

ਪੁਂਸਾਂ ਸ਼ਤਂ ਨਾਵਲੋਕ੍ਯਂ ਭਵਦ੍ਭਿਰ੍ਦੁष੍ਟਚੇਤਸਾ। ਯਸ੍ਤੁ ਦੇਵਾਲਯਂ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਦ੍ਦਾਰੁਸ਼ੌਲਮਯਂ ਤਥਾ

ਉਸ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸੌ ਮੰਦੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਨਾ ਦੇਖੋ। ਜਿਹੜਾ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਮੰਦਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਲੱਕੜ ਦਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਪੱਥਰ ਦਾ—

ਕਾਰਯੇਨ੍ਮृਣ੍ਮਯਂ ਵਾਪਿ ਸਰ੍ਵਪਾਪੈਃ ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ। ਅਹਨ੍ਯਹਨਿ ਯਜ੍ਞੇਨ ਯਜਤੋ ਯਨ੍ਮਹਾਫਲਮ੍

ਜਾਂ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਯਜਨ ਨਾਲ ਜੋ ਵੱਡਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ—

ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਤਤ੍ ਫਲਂ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਯਃ ਕਾਰਯਤਿ ਕੇਤਨਮ੍। ਸਪ੍ਤਲੋਕਮਯੋ ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤਸ੍ਯ ਯਃ ਕੁਰੁਤੇ ਗृਹਮ੍

ਉਹ ਫਲ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਮੰਦਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਸੱਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਘੇਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।

ਕਾਰਯਨ੍ ਭਗਵਦ੍ਧਾਮ੍ ਨਯਤ੍ਯਚ੍ਯੁਤਲੋਕਤਾਮ੍। ਸਪ੍ਤਲੋਕਮਯੋ ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤਸ੍ਯ ਯਃ ਕੁਰੁਤੇ ਗृਹਮ੍

ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਘਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਚੁਤ ਦਾ ਲੋਕ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਸੱਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਘੇਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।

ਤਾਰਯਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਯਾਂਲ੍ਲੋਕਾਨਕ੍ਸ਼ਯਾਨ੍ ਪ੍ਰਾਤਿਪਦ੍ਯਤੇ। ਇष੍ਟਕਾਚਯਵਿਨ੍ਯਾਸੋ ਯਾਵਨਤ੍ਯਬ੍ਦਾਨਿ ਤਿष੍ਠਤਿ

ਉਹ ਅਖੰਡ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤਾਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਟੱਲ ਲੋਕ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਿੰਨਾ ਸਮੇਂ ਇੱਟਾਂ ਦੀ ਬਣਾਵਟ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਲਾਂ ਲਈ—

ਤਾਵਦ੍ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਨਾਣਿ ਤਤ੍‌ਕਰ੍ਤ੍ਤੁ ਰ੍ਦ੍ਦਿ ਵਿ ਸਂਸ੍ਥਿਤਿਃ। ਪ੍ਰਤਿਮਾਕृਦ੍ਵਿष੍ਣੁਲੋਕਂ ਸ੍ਥਾਪਕੋ ਲੀਯਤੇ ਹਰੌ

ਉਹਨਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਲਈ, ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਟਿਕਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹਰੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਅਗ੍ਨਿਰੁਵਾਚ ਯਮੋਕ੍ਤਾ ਨਾਨਯਂਸ੍ਤੇਥ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਦਿਕृਤਂ ਹਰੇਃ। ਹਯਸ਼ੀਰ੍षਃ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਰ੍ਥਂ ਦੇਵਾਨਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੇऽਬ੍ਰਵੀਤ੍

ਅਗਨਿ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਆਖਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਹਰੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲਿਆਏ; ਹਯਸ਼ੀਰਸ਼ ਨੇ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।

ਹਯਗ੍ਰੀਵ ਉਵਾਚ ਵਿष੍ਣ੍ਵਾਦੀਨਾਂ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਦਿ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਸ਼੍ਰृਣੁष੍ਵ ਮੇ। ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚਰਾਤ੍ਰਾਣਿ ਸਪ੍ਤਰਾਤ੍ਰਾਣਿ ਵੈ ਮਯਾ

ਹਯਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਆਦਿ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੀ ਰੀਤ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਨ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ। ਮੈਂ ਪੰਜ ਰਾਤਾਂ ਅਤੇ ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਦੀ ਰੀਤ ਦੱਸ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ।

ਵ੍ਯਸ੍ਤਾਨਿ ਮੁਨਿਭਿਰ੍ਲੇਕੇ ਪਞ੍ਚਵਿਂਸ਼ਤਿਸਙ੍ਖ੍ਯਯਾ। ਹਯਸ਼ੀਰ੍षਂ ਤਨ੍ਤ੍ਰਮਾਦ੍ਯਂ ਤਨ੍ਤ੍ਰਂ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਮੋਹਨਮ੍

ਇਹ ਰੀਤਾਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਚੀਸ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਹਯਸ਼ੀਰਸ਼ ਤੰਤਰ ਪਹਿਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭਟਕਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ।

ਵੈਭਵਂ ਪੌष੍ਕਰਂ ਤਨ੍ਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਹ੍ਰਾਦਙ੍ਗਾਰ੍ਗ੍ਯਗਾਲਵਮ੍। ਨਾਰਦੀਯਞ੍ਚ ਸਮ੍ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਂ ਸ਼ਾਣ੍ਡਿਲ੍ਯਂ ਵੈਸ਼੍ਵਕਂ

ਵੈਭਵ, ਪੌਸ਼ਕਰ ਤੰਤਰ, ਪ੍ਰਹਲਾਦ, ਅੰਗਾਰਗ, ਗਾਲਵ, ਨਾਰਦ, ਸੰਪ੍ਰਸ਼ਨ, ਸ਼ਾਂਡਿਲ, ਅਤੇ ਵੈਸ਼ਵਕ ਤੰਤਰ।

ਸਤ੍ਯੋਕ੍ਤਂ ਸ਼ੌਨਕਂ ਤਨ੍ਤ੍ਰਂ ਵਾਸਿष੍ਠਂਜ੍ਞਾਨਸਾਗਰਮ੍। ਸ੍ਵਾਯਮ੍ਭੁਵਂ ਕਾਪਿਲਞ੍ਚਾਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼ਂ ਨਾਰਾਯਣੀਯਕਮ੍

ਸੌਣਕ ਤੰਤਰ, ਵਾਸਿਸ਼ਠ, ਗਿਆਨ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ, ਸ੍ਵਾਯੰਭੁ, ਕਾਪਿਲ, ਆਤਾਰਕਸ਼ ਅਤੇ ਨਾਰਾਇਣੀਏ — ਇਹ ਸਾਰੇ ਸੱਚੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਆਤ੍ਰੇਯਂ ਨਾਰਸਿਂਹਾਖ੍ਯਮਾਨਨ੍ਦਾਖ੍ਯਂ ਤਥਾਰੁਣਮ੍। ਬੌਧਾਯਨਂ ਤਥਾਰ੍षਂ ਤੁ ਵਿਸ਼੍ਵੋਕ੍ਤਂ ਤਸ੍ਯ ਸਾਰਤਃ

ਆਤਰੇਯ, ਨਰਸਿੰਘ, ਆਨੰਦ, ਅਰੁਣ, ਬੌਧਾਇਨ, ਆਰਸ਼ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ — ਇਹ ਸਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਿਚੋੜ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਂ ਹਿ ਦ੍ਵਿਜਃ ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਨ੍ਮਧ੍ਯਦੇਸ਼ਾਦਿਸਮ੍ਭਵਃ। ਨ ਕਚ੍ਛਦੇਸ਼ਸਮ੍ਭੂਤਃ ਕਾਵੇਰੀਕੋਙ੍ਕਣੋਦ੍‌ਗਤਃ

ਜੋ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜੰਮੇ ਅਤੇ ਮੱਧ ਦੇਸ਼ ਆਦਿਕ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੋਵੇ, ਉਹੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਕਰੇ; ਕੱਛ, ਕਾਵੇਰੀ, ਕੋਕਣ ਜਾਂ ਹੋਰ ਐਸੇ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੋਇਆ ਨਹੀਂ।

ਕਾਮਰੂਪਕਲਿਙ੍ਗੋਤ੍ਥਃ ਕਾਞ੍ਚੀਕਾਰਮੀਰਕੋਸ਼ਲਃ । ਆਕਾਸ਼ਵਾਯੁਤੇਜੋਮ੍ਬੁਭੂਰੇਤਾਃ ਪਞ੍ਚ ਰਾਤ੍ਰਯਃ

ਕਾਮਰੂਪ, ਕਲਿੰਗ, ਕਾਂਚੀ, ਕਾਰਮੀਰ, ਕੋਸਲ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼, ਵਾਯੂ, ਤੇਜ, ਅੰਬੂ ਤੇ ਭੂ — ਇਹ ਪੰਜ ਰਾਤਰਾਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕ,

ਅਚੈਤਨ੍ਯਾਸ੍ਤਮੋਦ੍ਰਿਕ੍ਤਾਃ ਪਞ੍ਚਰਾਤ੍ਰਵਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍। ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਹਂ ਵਿष੍ਣੁਰਮਲ ਇਤਿ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍ਸ ਦੇਸ਼ਿਕਃ

ਜੋ ਚੇਤਨਾ ਤੋਂ ਖਾਲੀ, ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਪੰਜਰਾਤਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਰੱਖੋ; ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ 'ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹਾਂ।'

ਸਰ੍ਵ੍ਲਕ੍ਸ਼ਣਹੀਨੋਪਿ ਸ ਗੁਰੁਸ੍ਤਨ੍ਤ੍ਰਪਾਰਗਃ। ਨਗਰਾਭਿਮੁਖਾਃ ਸ੍ਥਾਪ੍ਯਾ ਦੇਵਾ ਨ ਚ ਪਰਾਙ੍‌ਮੁਖਾਃ

ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਸਾਰੇ ਲੱਛਣ ਨਾ ਵੀ ਹੋਣ, ਪਰ ਜੋ ਤੰਤਰ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੋ, ਪਿੱਠ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ।