ਅਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਮ੍

ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਰਾਮੋ ਵਸ਼ਿष੍ਠਂ ਮਾਤॄਸ਼੍ਚ ਨਤ੍ਵਾऽਤ੍ਰਿਞ੍ਚ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਸਃ। ਅਨਸੂਯਾਞ੍ਚ ਤਤ੍ਪਤ੍ਨੀਂ ਸ਼ਰਭਙ੍ਗਂ ਸੁਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਕਮ੍

ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਰਾਮ ਨੇ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ, ਆਪਣੀਆਂ ਮਾਵਾਂ, ਅਤ੍ਰਿ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਨਸੂਯਾ, ਸ਼ਰਭੰਗ ਤੇ ਸੁਤੀਕਸ਼ਣ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।

ਅਗਸ੍ਤ੍ਯ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਨਤ੍ਵਾ ਅਗਸ੍ਤ੍ਯਨ੍ਤਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਤਃ। ਧਨੁਃ ਖਙ੍ਗਞ੍ਚ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਦਣ੍ਡਕਾਰਣ੍ਯਮਾਗਤਃ

ਅਗਸਤਿ ਦੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਅਗਸਤਿ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਧਨੁ ਅਤੇ ਤਲਵਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਦੰਡਕ ਅਰਣ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ।

ਜਨਸ੍ਥਾਨੇ ਪਞ੍ਚਵਟ੍ਯਾਂ ਸ੍ਥਿਤੋ ਗੋਦਾਵਰੀਂ ਤਟੇ। ਤਤ੍ਰ ਸੂਰ੍ਪਣਖਾਯਾਤਾ ਭਕ੍ਸ਼ਿਤੁਂ ਤਾਨ੍ ਭਯਙ੍ਕਰੀ

ਜਨਸਥਾਨ ਵਿਚ, ਪੰਚਵਟੀ ਤੇ ਗੋਦਾਵਰੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਰਹਿ ਕੇ, ਉਥੇ ਸੂਰਪਣਖਾ, ਡਰਾਉਣੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣ ਆਈ।

ਰਾਮਂ ਸੁਰੂਪਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਾ ਕਾਮਿਨੀ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਕਸ੍ਤ੍ਵਂ ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਸਮਾਯਾਤੋ ਭਰ੍ਤ੍ਤਾ ਮੇ ਭਵ ਚਾਰ੍ਥਿਤਃ

ਰਾਮ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਇੱਛਾਵਾਨ ਔਰਤ ਆਖੀ: 'ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ? ਇੱਥੇ ਕਿਉਂ ਆਇਆ? ਮੇਰੀ ਮੰਗ ਤੇ ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਬਣ।'

ਏਤੌ ਚ ਭਕ੍ਸ਼ਯਿष੍ਯਾਮਿ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਂ ਸਮੁਦ੍ਯਤਾ । ਤਸ੍ਯਾ ਨਾਸਾਞ੍ਚ ਕਰ੍ਣੌ ਚ ਰਾਮੋਕ੍ਤੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋऽਚ੍ਛਿਨਤ੍

ਉਹ ਆਖੀ, 'ਇਹ ਦੋਨੋ ਨੂੰ ਮੈਂ ਖਾ ਜਾਵਾਂਗੀ,' ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਦੌੜੀ; ਪਰ ਰਾਮ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਨੱਕ ਤੇ ਕੰਨ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ।

ਰਕ੍ਤਂ ਕ੍ਸ਼ਰਨ੍ਤੀ ਪ੍ਰਯਯੌ ਖਰਂ ਭ੍ਰਾਤਰਮਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਮਰੀष੍ਯਾਮਿ ਵਿਨਾਸਾऽਹਂ ਖਰ ਜੀਵਾਮਿ ਵੈ ਤਦਾ

ਖੂਨ ਵਗਾਉਂਦੀ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਖਰਾ ਕੋਲ ਗਈ ਤੇ ਆਖੀ: 'ਬਿਨਾ ਨੱਕ ਦੇ ਮੈਂ ਮਰ ਜਾਵਾਂਗੀ, ਖਰਾ; ਇੰਝ ਹੀ ਜੀ ਰਹੀ ਹਾਂ।'

ਰਾਮਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯ੍ਯਾ ਸੀਤਾऽਸੌ ਤਸ੍ਯਾਸੀਲ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋऽਨੁਜਃ। ਤੇषਾਂ ਯਦ੍ਰੁਧਿਰਂ ਸੋष੍ਣਂ ਪਾਯਯਿष੍ਯਸਿ ਮਾਂ ਯਦਿ

'ਰਾਮ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਹੈ, ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਉਸ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਹੈ; ਜੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਗਰਮ ਖੂਨ ਪੀਣ ਦੇਵੇਂ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਜੀ ਸਕਦੀ ਹਾਂ।'

ਖਰਸ੍ਤਥੇਤਿ ਤਾਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਯਤੁਰ੍ਦृਸ਼ਸਹਸ੍ਤ੍ਰਕੈਃ। ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਂ ਦੂषਣੇਨਾਗਾਦ੍ਯੋਦ੍ਧੁ ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਸਾ ਸਹ

ਖਰਾ ਨੇ 'ਠੀਕ ਹੈ' ਆਖ ਕੇ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ, ਦੂਸ਼ਣ ਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਲੜਾਈ ਲਈ ਨਿਕਲਿਆ।

ਰਾਮਂ ਰਾਮੋऽਪਿ ਯੁਯੁਧੇ ਸ਼ਰੈਰ੍ਵਿਵ੍ਯਾਧ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨ੍। ਹਸ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਵਰਥਪਾਦਾਤਂ ਬਲਂ ਨਿਨ੍ਯੇ ਯਮਕ੍ਸ਼ਯਮ੍

ਰਾਮ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ; ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਵੱਜਿਆ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ, ਰਥ ਤੇ ਪੈਦਲ ਫੌਜ ਨੂੰ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ।

ਤ੍ਰਿਸ਼ੀਰ੍षਾਣਂ ਖਰਂ ਰੌਦ੍ਰਂ ਯੁਧ੍ਯਨ੍ਤਞ੍ਚੌਵ ਦੂषਣਮ੍। ਯਯੌ ਸੂਰ੍ਪਣਖਾ ਲਙ੍ਕਾਂ ਰਾਵਣਾਗ੍ਰੇਪਤਦ੍ ਭੁਵਿ

ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਾ, ਖਰਾ ਜੋ ਕ੍ਰੋਧੀ ਸੀ, ਤੇ ਦੂਸ਼ਣ — ਤਿੰਨੋ ਲੜ ਰਹੇ ਸਨ; ਸੂਰਪਣਖਾ ਲੰਕਾ ਗਈ ਤੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ।

ਅਬ੍ਰਵੀਦ੍ਰਾਵਣਂ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾ ਨ ਤ੍ਵਂ ਰਾਜਾ ਨ ਰਕ੍ਸ਼ਕਃ। ਖਰਾਦਿਹਨ੍ਤੂ ਰਾਮਸ੍ਯ ਸੀਤਾਂ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਹਰਸ੍ਵ ਚ

ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਆਖੀ: 'ਤੂੰ ਨਾ ਰਾਜਾ ਹੈਂ, ਨਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ; ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਮਾਰ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾ।'

ਰਾਮਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਰਕ੍ਤਸ੍ਯ ਪਾਨਾਜ੍ਜੀਵਾਮਿ ਨਾਨ੍ਯਥਾ। ਤਥੇਤ੍ਯਾਹ ਚ ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮਾਰੀਚਂ ਪ੍ਰਾਹ ਵੈ ਵ੍ਰਜ

'ਮੈਂ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਖੂਨ ਪੀ ਕੇ ਹੀ ਜੀ ਸਕਦੀ ਹਾਂ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਹੀਂ।' ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਠੀਕ ਹੈ,' ਤੇ ਮਾਰੀਚ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਜਾ।'

ਸ੍ਵਰ੍ਣਚਿਤ੍ਰਮृਗੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਰਾਮਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਕਰ੍षਕਃ। ਸੀਤਾਗ੍ਰੇ ਤਾਂ ਹਰਿष੍ਯਾਮਿ ਅਨ੍ਯਥਾ ਮਰਣਂ ਤਵ

'ਸੋਨੇ ਵਾਲਾ ਚਿਤਰਾਂ ਵਾਲਾ ਹਿਰਨ ਬਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਦੂਰ ਲੈ ਜਾ; ਸੀਤਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਤੇਰੀ ਮੌਤ ਪੱਕੀ ਹੈ।'

ਮਾਰੀਚੋ ਰਾਵਣਂ ਪ੍ਰਾਹ ਰਾਮੋ ਮृਤ੍ਯੁਰ੍ਧਨੁਰ੍ਧਰਃ। ਰਾਵਣਾਦਪਿ ਮਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਂ ਮਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਂ ਰਾਘਵਾਦਪਿ

ਮਾਰੀਚ ਨੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਰਾਮ, ਜੋ ਧਨੁਧਾਰੀ ਹੈ, ਉਹ ਮੌਤ ਹੀ ਹੈ; ਰਾਵਣ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਰਨਾ ਚੰਗਾ, ਪਰ ਰਾਘਵ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।'

ਅਵਸ਼੍ਯਂ ਯਦਿ ਮਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਂ ਵਰਂ ਰਾਮੋ ਨ ਰਾਵਣਃ। ਇਤਿ ਮਤ੍ਵਾ ਮृਗੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸੀਤਾਗ੍ਰੇ ਵ੍ਯਚਰਨ੍ਮੁਹੁਃ

'ਜੇ ਮੈਨੂੰ ਮਰਨਾ ਹੀ ਪੈਣਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਰਾਮ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਰਨਾ ਚੰਗਾ ਹੈ, ਰਾਵਣ ਤੋਂ ਨਹੀਂ।' ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਹ ਹਿਰਨ ਬਣ ਗਿਆ ਤੇ ਸੀਤਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ।

ਸੀਤਯਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤੋ ਰਾਮਃ ਸ਼ਰੇਣਾਥਾਵਧੀਚ੍ਚ ਤਮ੍। ਮ੍ਰਿਯਮਾਣੋ ਮृਗਃ ਪ੍ਰਾਹ ਹਾ ਸੀਤੇ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਤਿ ਚ

ਸੀਤਾ ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ; ਮਰਦੇ ਹੋਏ ਹਿਰਨ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਹਾ ਸੀਤੇ! ਹਾ ਲਕਸ਼ਮਣ!'

ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਃ ਸੀਤਯੋਕ੍ਤੋऽਥ ਵਿਰੁਦ੍ਧਂ ਰਾਮਮਾਗਤਃ। ਰਾਵਣੋऽਪ੍ਯਹਰਤ੍ ਸੀਤਾਂ ਹਤ੍ਵਾ ਗृਧ੍ਰਂ ਜਟਾਯੁषਮ੍

ਫਿਰ ਸੌਮਿਤ੍ਰੀ, ਸੀਤਾ ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ, ਰਾਮ ਕੋਲ ਗਿਆ ਜੋ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਸੀ; ਤੇ ਰਾਵਣ ਨੇ ਜਟਾਯੂ, ਗਿਧ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲੈ ਗਿਆ।

ਜਟਾਯੁषਾ ਸ ਭਿਨ੍ਨਾਙ੍ਗਃ ਅਙ੍ਕੇਨਾਦਾਯ ਜਾਨਕੀਮ੍। ਗਤੋ ਲਙ੍ਕਾਮਸ਼ੋਕਾਖ੍ਯੇ ਧਾਰਯਾਮਾਸ ਚਾਬ੍ਰਵੀਤ੍

ਜਟਾਯੂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਅੰਗ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਕਰ ਦਿੱਤੇ; ਉਹ ਜਾਨਕੀ ਨੂੰ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ, ਲੰਕਾ ਦੇ ਅਸ਼ੋਕ ਨਾਮਕ ਥਾਂ 'ਤੇ ਗਿਆ, ਉਥੇ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਆਖਿਆ।

ਭਵ ਭਾਰ੍ਯ੍ਯਾ ਮਮਾਗ੍ਰ੍ਯਾ ਤ੍ਵਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯੋ ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਤਾਮਿਯਮ੍ । ਰਾਮੋ ਹਤ੍ਵਾ ਤੁ ਮਾਰੀਚਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਮਬ੍ਰਵੀਤ੍

'ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਮੁੱਖ ਪਤਨੀ ਬਣ; ਇਹ ਰਾਖਸ਼ਸੀ ਤੈਨੂੰ ਰੱਖੇ।' ਰਾਮ ਨੇ ਮਾਰੀਚ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਤੇ ਆਖਿਆ।

ਮਾਯਾਮृਗੋऽਸੌ ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਯਥਾ ਤ੍ਵਮਿਹ ਚਾਗਤਃ । ਤਥਾ ਸੀਤਾ ਹृਤਾ ਨੂਨਂ ਨਾਪਸ਼੍ਯਤ੍ ਸ ਗਤੋऽਥ ਤਾਮ੍

ਸੌਮਿਤ੍ਰਿ, ਉਹ ਮ੍ਰਿਗ ਮਾਇਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈਂ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ ਜਦ ਉਹ ਚਲਾ ਗਿਆ।

ਸ਼ੁਸ਼ੋਚ ਵਿਲਲਾਪਾਰ੍ਤ੍ਤੋ ਮਾਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕ੍ਕ ਗਤਾਸਿ ਵੈ। ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਾਸ਼੍ਵਾਸਿਤੋ ਰਾਮੋ ਮਾਰ੍ਗਯਾਮਾਸ ਜਾਨਕੀਮ੍

ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਰੋਇਆ ਤੇ ਬਿਲਲਾਪ ਕੀਤਾ, 'ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਤੂੰ ਕਿੱਥੇ ਚਲੀ ਗਈ?' ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦਿੱਤਾ, ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਜਾਨਕੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।

ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਜਟਾਯੁਸ੍ਤਂ ਪ੍ਰਾਹ ਰਾਵਣੋ ਹृਤਵਾਂਸ਼੍ਚ ਤਾਮ੍। ਮृਤੋऽਥ ਸਂਸ੍ਕृਤਸ੍ਤੇਨ ਕਬਨ੍ਧਞ੍ਚਾਵਧੀਤ੍ਤਤਃ

ਜਟਾਯੂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਕਿਹਾ, 'ਰਾਵਣ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲੈ ਗਿਆ ਹੈ।' ਫਿਰ ਜਟਾਯੂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ, ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤੇ, ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਬੰਧ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।

ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਰਾਮਃ ਪਸ੍ਪਾਸਰੋ ਗਤ੍ਵਾ ਸ਼ੋਚਨ੍ ਸ ਸ਼ਰ੍ਵਰੀਂ ਤਤਃ। ਹਨੂਮਤਾ ਸ ਸੂਗ੍ਨੀਵਂ ਮਿਤ੍ਰਞ੍ਚਕਾਰ ਹ

ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਰਾਮ, ਜਦ ਉਹ ਚਲਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਤ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਗੁਜ਼ਾਰੀ; ਫਿਰ ਹਨੂਮਾਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਦੋਸਤ ਬਣਾਇਆ।

ਸਪ੍ਤ ਤਾਲਨ੍ ਵਿਨਿਰ੍ਭਿਦ੍ਯ ਸ਼ਰੇਣੈਕੇਨ ਪਸ਼੍ਯਤਃ। ਪਾਦੇਨ ਦੁਨ੍ਦੁਭੇਃ ਕਾਯਞ੍ਚਿਕ੍ਸ਼ੇਪ ਦਸ਼ਯੋਜਨਮ੍

ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਹੀ ਤੀਰ ਨਾਲ ਸੱਤ ਤਾਲ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਛੇਦ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਨਾਲ ਦੁੰਦੁਭੀ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਦਸ ਯੋਜਨ ਦੂਰ ਸੁੱਟੀ।

ਤਦ੍ਰਿਪੁਂ ਬਾਲਿਨਂ ਹਤ੍ਵਾ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਵੈਰਸਾਰਿਣਮ੍। ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਾਂ ਕਪਿਰਜ੍ਯਞ੍ਚ ਰੁਮਾਨ੍ਤਾਰਾਂ ਸਮਰ੍ਪਯਤ੍

ਉਸ ਵੈਰੀ ਬਾਲੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਜੋ ਉਸ ਦਾ ਵੈਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਭਰਾ ਸੀ, ਰਾਮ ਨੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਰਾਜਗਦੀ ਅਤੇ ਰੁਮਾ ਨੂੰ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ।

ऋष੍ਯਮੂਕੇਹਰੀਸ਼ਾਯਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧੇਸ਼ੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍ਸਚ । ਸੀਤਾਂ ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਾਸ਼੍ਯਸੇਯਦ੍ਵਤ੍ ਤਥਾ ਰਾਮ ਕਰੋਮਿਤੇ

ਰਿਸ਼ਯਮੂਕ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਤੂੰ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲੱਭ ਲਵੇਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਰਾਮ ਲਈ ਕਰਾਂਗਾ।'

ਤਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮਾਲ੍ਯਵਤ੍ਪृष੍ਠੇ ਚਾਤੁਰ੍ਮਾਸ੍ਯਂ ਚਕਾਰਸਃ। ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਾਯਾਞ੍ਚ ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਯਦਾ ਨਾਯਾਤਿ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍

ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਮਾਲਯਵਤ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਵਰਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਵਿੱਚ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਨਹੀਂ ਆਇਆ।

ਤਦਾऽਬ੍ਰਵੀਤ੍ਤਂ ਰਾਮੋਕ੍ਤਂ ਲਕ੍ਸ਼ਮਣੋ ਵ੍ਰਜ ਰਾਘਵਮ੍। ਨ ਸ ਸਙ੍ਕੁਚਿਤਃ ਪਨ੍ਥਾ ਯੇਨ ਬਾਲੀ ਹਤੋ ਗਤਃ

ਫਿਰ, ਰਾਮ ਦੇ ਕਹੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਰਾਘਵ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾ; ਉਹ ਰਸਤਾ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਬਾਲੀ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਚਲਾ ਗਿਆ।'

ਸਮਯੇ ਤਿष੍ਠ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਮਾ ਬਾਲਿਪਥਮਨ੍ਵਗਃ। ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਆਹ ਸਂਸਕ੍ਤੋ ਗਤਂ ਕਾਲਂ ਨ ਬੁਦ੍ਧਵਾਨ੍

'ਸਮਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ; ਬਾਲੀ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਨਾ ਚਲ।' ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ: 'ਮੈਂ ਮਗਨ ਸੀ, ਸਮਾਂ ਦੇ ਲੰਘ ਜਾਣ ਦਾ ਪਤਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗਾ।'