ਯਃ ਪਠੇਤ੍ ਸ਼੍ਰृਣੁਯਾਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਮਦृਗ੍ਵਿष੍ਣੁਮਾਨਸਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਗ੍ਨੇਯਂ ਪੁਰਾਣਂ ਸਤ੍ਤਤ੍ਰ ਨਸ਼੍ਯਨ੍ਤ੍ਯੁਪਦ੍ਰਵਾਃ ।। ੩੮੩.
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਮ ਦਿਲ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਅਗਨਿ ਪੁਰਾਣ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ-ਕਲੇਸ਼ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਦਿਵ੍ਯਾਨ੍ਤਰੀਕ੍ਸ਼ਭੌਮਾਦ੍ਯਾ ਦੁਃਸ੍ਵਪ੍ਨਾਦ੍ਯਭਿਚਾਰਕਾਃ । ਯਚ੍ਚਾਨ੍ਯਦ੍ਦੁਰਿਤਂ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਤਤ੍ਸਰ੍ਵ੍ਵਂ ਹਨ੍ਤਿ ਕੇਸ਼ਵਃ ।। ੩੮੩.
ਸਾਰੇ ਅਸ਼ੁਭ ਸੰਕੇਤ—ਚਾਹੇ ਆਕਾਸ਼, ਹਵਾ, ਧਰਤੀ, ਮੰਦੇ ਸੁਪਨੇ ਜਾਂ ਜਾਦੂ—ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ, ਇਹ ਸਭ ਕੇਸ਼ਵ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪਠਤਃ ਸ਼੍ਰृਣ੍ਵਤਃ ਪੁਂਸਃ ਪੁਸ੍ਤਕਂ ਯਜਤੋ ਮਹਤ੍ । ਆਗ੍ਨੇਯਂ ਸ਼੍ਰੀਪੁਰਾਣਂ ਹਿ ਹੇਮਨ੍ਤੇ ਯਃ ਸ਼੍ਰृਣੋਤਿ ਵੈ ।। ੩੮੩.
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਰਦੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿਚ ਅਗਨਿ ਪੁਰਾਣ ਦੀ ਵੱਡੀ ਪੁਸਤਕ ਨਾਲ ਪਾਠ, ਸੁਣਨ ਜਾਂ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਪੂਜ੍ਯ ਗਨ੍ਧਪੁष੍ਪਾਦ੍ਯੈਰਗ੍ਨਿष੍ਟੋਮਫਲਂ ਲਭੇਤ੍ । ਸ਼ਿਸ਼ਿਰੇ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਸ੍ਯ ਵਸਨ੍ਤੇ ਚਾਸ਼੍ਵਮੇਧਜਮ੍ ।। ੩੮੩.
ਸਰਦੀ ਵਿਚ ਸੁਗੰਧ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਅਗਨਿਸ਼ਟੋਮ ਦਾ ਫਲ, ਠੰਡੀ ਰੁੱਤ ਵਿਚ ਪੁੰਡਰੀਕ ਦਾ ਫਲ, ਤੇ ਵਸੰਤ ਵਿਚ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਗ੍ਰੀष੍ਮੇ ਤੁ ਵਾਜਪੇਯਸ੍ਯ ਰਾਜਸੂਯਸ੍ਯ ਵਰ੍षਤਿ । ਗੋਸਹਸ੍ਰਸ੍ਯ ਸ਼ਰਦਿ ਫਲਂ ਤਤ੍ਪਠਤੋ ਹ੍ਯृਤੌ ।। ੩੮੩.
ਗਰਮੀ ਵਿਚ ਵਾਜਪੇਯ, ਵਰਖਾ ਰੁੱਤ ਵਿਚ ਰਾਜਸੂਯ, ਤੇ ਪਤਝੜ ਵਿਚ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂ ਦਾਨ ਦਾ ਫਲ, ਮੌਸਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਠ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਆਗ੍ਨੇਯਂ ਹਿ ਪੁਰਾਣਂ ਯੋ ਭਕ੍ਤਾਗ੍ਰੇ ਪਠਤੇ ਹਰੇਃ । ਸੋऽਰ੍ਚ੍ਚਯੇਚ੍ਚ ਵਸਿष੍ਠੇਹ ਜ੍ਞਾਨਯਜ੍ਞੇਨ ਕੇਸ਼ਵਮ੍ ।। ੩੮੩.
ਜੋ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਹਰੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅਗਨਿ ਪੁਰਾਣ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਥੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਨੂੰ ਗਿਆਨ-ਯਜਨ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯਾਗ੍ਨੇਯਪੁਰਾਣਸ੍ਯ ਪੁਸ੍ਤਕਂ ਤਸ੍ਯ ਵੈ ਜਯਃ । ਲਿਖਿਤਂ ਪੂਜਿਤਂ ਗੇਹੇ ਭੁਕ੍ਤਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਿਃ ਕਰੇऽਸ੍ਤਿ ਹਿ ।। ੩੮੩.
ਜਿਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਅਗਨਿ ਪੁਰਾਣ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਲਿਖੀ ਅਤੇ ਪੂਜੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਜਿੱਤ, ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਹਥ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇਤਿ ਕਾਲਾਗ੍ਨਿਰੂਪੇਣ ਗੀਤਂ ਮੇ ਹਰਿਣਾ ਪੁਰਾ । ਆਗ੍ਨੇਯਂ ਹਿ ਪੁਰਾਣਂ ਵੈ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦ੍ਯਾਦ੍ਵਯਾਸ੍ਪਦਮ੍ ੩੮੩.
ਕਾਲ ਅਤੇ ਅਗਨਿ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਹਰੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਗੀਤ ਪਹਿਲਾਂ ਗਾਇਆ; ਅਗਨਿ ਪੁਰਾਣ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਦੇ ਦੋਹਾਂ ਰੂਪਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ।
ਵਸਿष੍ਠ ਉਵਾਚ ਵ੍ਯਾਸਾਗ੍ਨੇਯਪੁਰਾਣਂ ਤੇ ਰੂਪਂ ਵਿਦ੍ਯਾਦ੍ਵਯਾਤ੍ਮਕਂ । ਕਥਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਵਿष੍ਣੋਰਗ੍ਨਿਨਾ ਕਥਿਤਂ ਯਥਾ ।। ੩੮੩.
ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਵਿਆਸ-ਅਗਨਿ ਪੁਰਾਣ ਦੋਹਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਵਲੋਂ ਅਗਨਿ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ।
ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਦੇਵੈਸ਼੍ਚ ਭੁਨਿਭਿਰ੍ਮਹ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵ੍ਵਾਰ੍ਥਦਰ੍ਸ਼ਕਂ । ਪੁਰਾਣਮਗ੍ਨਿਨਾ ਗੀਤਮਾਗ੍ਨੇਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਮਿਮਤਂ ।। ੩੮੩.
ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਰਿਸੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਅਗਨਿ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਪੁਰਾਣਾ ਗਾਇਆ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਅਰਥ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਲੋਂ ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਃ ਪਠੇਚ੍ਛृਣੁਯਾਦ੍ਵ੍ਯਾਸ ਲਿਖੇਦ੍ਵਾ ਲੇਖਯੇਦਪਿ । ਸ਼੍ਰਾਵਯੇਤ੍ਪਾਠਯੇਦ੍ਵਾਪਿ ਪੂਜਯੇਦ੍ਧਾਰਯੇਦਪਿ ।। ੩੮੩.
ਜੋ ਕੋਈ ਪੜ੍ਹਦਾ, ਸੁਣਦਾ, ਲਿਖਦਾ, ਲਿਖਵਾਉਂਦਾ, ਪਾਠ ਕਰਵਾਉਂਦਾ, ਪੜ੍ਹਾਉਂਦਾ, ਪੂਜਦਾ ਜਾਂ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ—
ਸਰ੍ਵ੍ਵਪਾਪਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਕਾਮੋ ਦਿਵਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ । ਲੇਖਯਿਤ੍ਵਾ ਪੁਰਾਣਂ ਯੋ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਵਿਪ੍ਰੇਭ੍ਯ ਉਤ੍ਤਮਂ ।। ੩੮੩.
—ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਜੋ ਪੁਰਾਣਾ ਲਿਖ ਕੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਕੁਲਾਨਾਂ ਸ਼ਤਮੁਦ੍ਧਰੇਤ੍ । ਏਕਂ ਸ਼੍ਲੋਕਂ ਪਠੇਦ੍ਯਸ੍ਤੁ ਪਾਪਪਙ੍ਕਾਦ੍ਵਿਮੁਚ੍ਯਤੇ ।। ੩੮੩.
ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਸੌ ਪੀੜੀਆਂ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਇੱਕ ਸ਼ਲੋਕ ਵੀ ਪੜ੍ਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਕਾਦੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵ੍ਯਾਸ ਸਦਾ ਸ਼੍ਰਾਵ੍ਯਂ ਸ਼ਿष੍ਯਭ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਦਰ੍ਸ਼ਨਂ । ਸ਼ੁਕਾਦ੍ਯੈਰ੍ਮੁਨਿਭਿਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਸ਼੍ਰੋਤੁਕਾਮੈਃ ਪੁਰਾਣਕਂ ।। ੩੮੩.
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਵਿਆਸ ਜੀ, ਇਹ ਪੁਰਾਣਾ ਜੋ ਸਭ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਸਦਾ ਆਪਣੇ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਜੋ ਸੁਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਪੁਰਾਣਾ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਆਗ੍ਨੇਯਂ ਪਠਿਤਂ ਧ੍ਯਾਤਂ ਸ਼ੁਭਂ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਭੁਕ੍ਤਿਮੁਕ੍ਤਿਦਂ । ਅਗ੍ਨਯੇ ਤੁ ਨਮਸ੍ਤਸ੍ਮੈ ਯੇਨ ਗੀਤਂ ਪੁਰਾਣਕਂ ।। ੩੮੩.
ਅਗਨੇਯ ਪੁਰਾਣਾ ਜਦ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ੁਭ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਪੁਰਾਣਾ ਗਾਇਆ ਸੀ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਵਸਿष੍ਠੇਨ ਪੁਰਾ ਗੀਤਂ ਸੂਤੈਤਤ੍ਤੇ ਮਯੋਦਿਤਂ । ਪਰਾਵਿਦ੍ਯਾऽਪਰਾਵਿਦ੍ਯਾਸ੍ਵਰੂਪਂ ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍ ।। ੩੮੩.
ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪਹਿਲਾਂ ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਨੇ ਇਹ ਗਾਇਆ ਸੀ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਤ ਜੀ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਉੱਚੀ ਤੇ ਨੀਵੀਂ ਗਿਆਨ ਦੀ ਸੱਚੀ ਸਰੂਪਤਾ ਤੇ ਪਰਮ ਪਦ ਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।
ਆਗ੍ਨਯਂ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਰੂਪਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਭਾਗ੍ਯਸਂਯੁਤੈਃ । ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਚਾਗ੍ਨੇਯਂ ਪੁਰਾਣਂ ਹਰਿਮਾਗਤਾਃ ।। ੩੮੩.
ਅਗਨੇਯ ਪੁਰਾਣਾ ਦਾ ਵਿਰਲੇ ਰੂਪ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਗ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਤੇ ਅਗਨੇਯ ਪੁਰਾਣਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੁਨੀਆਂ ਹਰੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।
ਵਿਦ੍ਯਾਰ੍ਥਿਨਸ੍ਤਥਾ ਵਿਦ੍ਯਾਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਰਾਜ੍ਯਾਰ੍ਥਿਨੋ ਗਤਾਃ । ਅਪੁਤ੍ਰਾਃ ਪੁਤ੍ਰਿਣਃ ਸਨ੍ਤਿ ਨਾਸ਼੍ਰਯਾ ਆਸ਼੍ਰਯਂ ਗਤਾਃ ।। ੩੮੩.
ਜੋ ਵਿਦਿਆ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਵਿਦਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਏ; ਜੋ ਰਾਜ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਰਾਜ ਮਿਲ ਗਿਆ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਵਾਲੇ ਹੋ ਗਏ; ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਹ ਆਸਰਾ ਲੱਭ ਲਿਆ।
ਸੌਭਾਗ੍ਯਾਰ੍ਥੀ ਚ ਸੌਭਾਗ੍ਯਂ ਮੋਕ੍ਸ਼ਂ ਮੋਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਿਨੋ ਗਤਾਃ । ਲਿਖਨ੍ਤੋ ਲੇਖਯਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਨਿष੍ਪਾਪਾਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਰਿਯਂ ਗਤਾਃ ।। ੩੮੩.
ਜੋ ਸੁਭਾਗ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਸੁਭਾਗ ਮਿਲ ਗਿਆ; ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਏ। ਜੋ ਲਿਖਦੇ ਜਾਂ ਲਿਖਵਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਸ਼੍ਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ੁਕਪੈਲਮੁਖੈਃ ਸੂਤ ਆਗ੍ਨੇਯਨ੍ਤੁ ਪੁਰਾਣਕਂ । ਰੂਪਂ ਚਿਨ੍ਤਯ ਯਾਤਾਸਿ ਭੁਕ੍ਤਿਂ ਮੁਕ੍ਤਿਂ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ੩੮੩.
ਹੇ ਸੁਤ ਜੀ, ਸ਼ੁਕ, ਪੈਲ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਅਗਨੇਯ ਪੁਰਾਣਾ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕੀਤਾ ਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦੇ ਰੂਪ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਵ੍ਯਾਸਪ੍ਰਸਾਦਾਦਾਗ੍ਨੇਯਂ ਪੁਰਾਣਂ ਸ਼੍ਰੁਤਮਾਦਰਾਤ੍ ।। ੩੮੩.
ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਵਿਆਸ ਜੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਅਗਨੇਯ ਪੁਰਾਣਾ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਆਗ੍ਨੇਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰੂਪਂ ਹਿ ਮੁਨਯਃ ਸ਼ੌਨਕਾਦਯਃ । ਭਵਨ੍ਤੋ ਨੈਮਿषਾਰਣ੍ਯੇ ਯਜਨ੍ਤੋ ਹਰਿਮੀਸ਼੍ਵਰਂ ।। ੩੮੩.
ਸ਼ੌਨਕ ਆਦਿ ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਅਗਨੇਯ ਪੁਰਾਣਾ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਰੂਪ ਮੰਨ ਕੇ, ਨੈਮੀਸ਼ਾਰਣਯ ਵਿੱਚ ਹਰੀ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਯਜਨਾ ਕੀਤੀ।
ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਃ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਯੁਕ੍ਤਾਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵਃ ਸਮੁਦੀਰਿਤਮ੍ । ਅਗ੍ਨਿਨਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਮਾਗ੍ਨੇਯਂ ਪੁਰਾਣਂ ਵੇਦਸਮ੍ਮਿਤਂ ।। ੩੮੩.
ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਖੜੇ ਹੋ ਕੇ, ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਅਗਨਿ ਵੱਲੋਂ ਉਚਾਰਿਆ ਅਗਨੇਯ ਪੁਰਾਣਾ, ਵੇਦ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦ੍ਯਾਦ੍ਵਯੋਪੇਤਂ ਭੁਕ੍ਤਿਦਂ ਮੁਕ੍ਤਿਦਂ ਮਹਤ੍ । ਨਾਸ੍ਮਾਤ੍ਪਰਤਰਃ ਸਾਰੋ ਨਾਸ੍ਮਾਤ੍ਪਰਤਰਃ ਸੁਹृਤ੍ ।। ੩੮੩.
ਇਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਅਦਵੈਤ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਮਹਾਨ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਕੋਈ ਸਰੂਪ ਨਹੀਂ, ਨਾਂ ਹੀ ਕੋਈ ਦੋਸਤ।
ਨਾਸ੍ਮਾਤ੍ਪਰਤਰੋ ਗ੍ਰਨ੍ਥੋ ਨਾਸ੍ਮਾਤ੍ਪਰਤਰਾ ਗਤਿਃ । ਨਾਸ੍ਮਾਤ੍ਪਰਤਰਂ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਨਾਸ੍ਮਾਤ੍ਪਰਤਰਾ ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ ।। ੩੮੩.
ਇਸ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਕੋਈ ਗ੍ਰੰਥ ਨਹੀਂ, ਨਾਂ ਹੀ ਕੋਈ ਰਾਹ। ਇਸ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਕੋਈ ਸ਼ਾਸਤਰ ਜਾਂ ਸ਼੍ਰੁਤੀ ਨਹੀਂ।
ਨਾਸ੍ਮਾਤ੍ਪਰਤਰਂ ਜ੍ਞਾਨਂ ਨਾਸ੍ਮਾਤ੍ਪਰਤਰਾ ਸ੍ਮृਤਿਃ । ਨਾਸ੍ਮਾਤ੍ਪਰੋ ਹ੍ਯਾਗਮੋऽਸ੍ਤਿ ਨਾਸ੍ਮਾਦ੍ਵਿਦ੍ਯਾ ਪਰਾऽਸ੍ਤਿ ਹਿ ।। ੩੮੩.
ਇਸ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਕੋਈ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ, ਨਾਂ ਹੀ ਕੋਈ ਸਮ੍ਰਿਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਕੋਈ ਆਗਮ ਜਾਂ ਵਿਦਿਆ ਨਹੀਂ।
ਨਾਸ੍ਮਾਤ੍ਪਰਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸਿਦ੍ਧਾਨ੍ਤੋ ਨਾਸ੍ਮਾਤ੍ਪਰਮਮਙ੍ਗਲਮ੍ । ਨਾਸ੍ਮਾਤ੍ਪਰੋऽਸ੍ਤਿ ਵੇਦਾਨ੍ਤਃ ਪੁਰਾਣਂ ਪਰਮਨ੍ਤ੍ਵਿਦਂ ।। ੩੮੩.
ਇਸ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਕੋਈ ਸਿਧਾਂਤ ਨਹੀਂ, ਨਾਂ ਹੀ ਵਧੀਆ ਮੰਗਲ। ਇਸ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਕੋਈ ਵੇਦਾਂਤ ਨਹੀਂ—ਇਹ ਪੁਰਾਣਾ ਸੱਚਮੁੱਚ ਪਰਮ ਹੈ।
ਨਾਸ੍ਮਾਤ੍ਪਰਤਰਂ ਭੂਮੌ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਵਸ੍ਤੁ ਦੁਰ੍ਲਭਮ੍ । ਆਗ੍ਨੇਯੇ ਹਿ ਪੁਰਾਣੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਰ੍ਵਵਿਦ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਿਤਾਃ ।। ੩੮੩.
ਧਰਤੀ ਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਕੋਈ ਵਿਰਲਾ ਵਸਤੂ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਅਗਨੇਯ ਪੁਰਾਣਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵੇ ਮਤ੍ਸ੍ਯਾਵਤਾਰਾਦ੍ਯਾ ਗੀਤਾ ਰਾਮਾਯਣਨ੍ਤ੍ਵਿਹ । ਹਰਿਵਂਸ਼ੋ ਭਾਰਤਞ੍ਚ ਨਵ ਸਰ੍ਗਾਃ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਿਤਾਃ ।। ੩੮੩.
ਮਤਸਯ ਅਵਤਾਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਾਰੇ ਅਵਤਾਰ, ਰਾਮਾਯਣ, ਹਰਿਵੰਸ਼, ਭਾਰਤ ਤੇ ਨੌ ਸਰਗ—all ਇੱਥੇ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ।
ਆਗਮੋ ਵੈष੍ਣਵੋ ਗੀਤਃ ਪੂਜਾਦੀਕ੍ਸ਼ਾਪ੍ਰਤਿष੍ਠਯਾ । ਪਵਿਤ੍ਰਾਰੋਹਣਾਦੀਨਿ ਪ੍ਰਤਿਮਾਲਕ੍ਸ਼ਣਾਦਿਕਂ ।। ੩੮੩.
ਵੈਸ਼ਣਵ ਆਗਮ, ਪੂਜਾ, ਦੀਕਸ਼ਾ, ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਚੜ੍ਹਾਈ, ਤੇ ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਦੇ ਲਕਸ਼ਣ—all ਇੱਥੇ ਗਾਏ ਤੇ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ।