ਅਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਮ੍

ਕਿਂ ਤੀਰ੍ਯੈਰ੍ਗੋਪ੍ਰਦਾਨੈਰ੍ਵਾ ਕਿਂ ਯਜ੍ਞੈਃ ਕਿਮੁਪੋषਿਤੈਃ । ਆਗ੍ਨੇਯਂ ਯੇ ਹਿ ਸ਼੍ਰृਣ੍ਵਨ੍ਤਿ ਅਹਨ੍ਯਹਨਿ ਮਾਨਵਾਃ ।। ੩੮੩.

ਨਦੀਆਂ ਪਾਰ ਕਰਨ, ਗਾਂਵਾਂ ਦੇਣ, ਯਜਨ ਜਾਂ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ? ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਅਗਨਿਆ ਪੁਰਾਣਾ ਸੁਣਦੇ ਹਨ—

ਯੋ ਦਦਾਤਿ ਤਿਲਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਸੁਵਰ੍ਣਸ੍ਯ ਚ ਮਾषਕਂ । ਸ਼੍ਰृਣੇਤਿ ਸ਼੍ਲੋਕਮੇਕਞ੍ਚ ਆਗ੍ਨੇਯਸ੍ਯ ਤਦਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ।। ੩੮੩.

ਜੋ ਤਿਲ ਦਾ ਪ੍ਰਸਥ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦਾ ਮਾਸ਼ਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਅਗਨਿਆ ਦਾ ਇਕ ਸ਼ਲੋਕ ਵੀ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਅਧ੍ਯਾਯਪਠਨਞ੍ਚਾਸ੍ਯ ਗੋਪ੍ਰਦਾਨਾਦ੍ ਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ । ਅਹੋਰਾਤ੍ਰਕृਤਂ ਪਾਪਂ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛੋਃ ਪ੍ਰਣਸ਼੍ਯਤਿ ।। ੩੮੩.

ਇਸ ਦੇ ਅਧਿਆਇ ਪੜ੍ਹਨਾ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇਣ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਜੋ ਸੁਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਦਿਨ-ਰਾਤ 'ਚ ਹੋਏ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਕਪਿਲਾਨਾਂ ਸ਼ਤੇ ਦਤ੍ਤੇ ਯਦ੍ ਭਵੇਜ੍ਜ੍ਯੇष੍ਠਪੁष੍ਕਰੇ । ਤਦਾਗ੍ਨੇਯਂ ਪੁਰਾਣਂ ਹਿ ਪਠਿਤ੍ਵਾ ਫਲਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ।। ੩੮੩.

ਜੇ ਕੋਈ ਵੱਡੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਰੋਵਰ 'ਤੇ ਸੌ ਕਪਿਲ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰੇ, ਉਹ ਅਗਨਿ ਪੁਰਾਣ ਦੀ ਪਾਠ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਞ੍ਚ ਨਿਵृਤ੍ਤਞ੍ਚ ਧਰ੍ਮਂ ਵਿਦ੍ਯਾਦ੍ਵਯਾਤ੍ਮਕਂ । ਆਗ੍ਨੇਯਸ੍ਯ ਪੁਰਾਣਸ੍ਯ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਸਮਂ ਨ ਹਿ ।। ੩੮੩.

ਧਰਮ ਵਿਚ ਕਰਮ ਅਤੇ ਵਿਰਤੀ ਦੋਵੇਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ; ਅਗਨਿ ਪੁਰਾਣ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਸ਼ਾਸਤਰ ਨਹੀਂ।

ਪਠਨ੍ਨਾਗ੍ਨੇਯਕਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰृਣ੍ਵਨ੍ ਵਾਪਿ ਪੁਰਾਣਕਂ । ਭਕ੍ਤੋ ਵਸ਼ਿष੍ਠ ਮਨੁਜਃ ਸਰ੍ਵਪਾਪੈਃ ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ ।। ੩੮੩.

ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਅਗਨਿ ਪੁਰਾਣ ਦਾ ਪਾਠ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਭਗਤ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਨੋਪਸਰ੍ਗਾ ਨ ਚਾਨਰ੍ਥਾ ਨ ਚੌਰਾਰਿਭਯਂ ਗृਹੇ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਯਤ੍ਰ ਚਾਗ੍ਨੇਯਪੁਰਾਣਸ੍ਯ ਹਿ ਪੁਸ੍ਤਕਂ ।। ੩੮੩.

ਉਸ ਘਰ ਵਿਚ, ਜਿੱਥੇ ਅਗਨਿ ਪੁਰਾਣ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਹੋਵੇ, ਕੋਈ ਮੁਸੀਬਤ, ਨੁਕਸਾਨ ਜਾਂ ਚੋਰ-ਦੁਸ਼ਮਣ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

ਨ ਗਰ੍ਭਹਾਰਿਣੀ ਭੀਤਿਰ੍ਨ ਚ ਬਾਲਗ੍ਰਹਾ ਗृਹੇ । ਯਤ੍ਰਾਗ੍ਨੇਯਂ ਪੁਰਾਣਂ ਸ੍ਯਾਨ੍ਨ ਪਿਸ਼ਾਚਾਦਿਕਂ ਭਯਂ ।। ੩੮੩.

ਜਿੱਥੇ ਅਗਨਿ ਪੁਰਾਣ ਹੋਵੇ, ਉਥੇ ਨਾ ਗਰਭ ਦਾ ਡਰ, ਨਾ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਬਲਾਵਾ, ਨਾ ਪਿਸਾਚ ਆਦਿਕ ਦਾ ਭੈ ਹੁੰਦਾ।

ਸ਼੍ਰृਣ੍ਵਨ੍ ਵਿਪ੍ਰੋ ਵੇਦਵਿਤ੍ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਃ ਪृਥਿਵੀਪਤਿਃ । ऋਦ੍ਧਿਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਵੈਸ਼੍ਯਸ਼੍ਚ ਸ਼ੂਦ੍ਰਸ਼੍ਚਾਰੋਗ੍ਯਮृਚ੍ਛਤਿ ।। ੩੮੩.

ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਸ਼ਤਰੀ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਵੈਸ਼ਿਆ ਨੂੰ ਵਧਿਆਈ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਨੂੰ ਤੰਦਰੁਸਤੀ।

ਯਃ ਪਠੇਤ੍ ਸ਼੍ਰृਣੁਯਾਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਮਦृਗ੍ਵਿष੍ਣੁਮਾਨਸਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਗ੍ਨੇਯਂ ਪੁਰਾਣਂ ਸਤ੍ਤਤ੍ਰ ਨਸ਼੍ਯਨ੍ਤ੍ਯੁਪਦ੍ਰਵਾਃ ।। ੩੮੩.

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਮ ਦਿਲ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਅਗਨਿ ਪੁਰਾਣ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ-ਕਲੇਸ਼ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਦਿਵ੍ਯਾਨ੍ਤਰੀਕ੍ਸ਼ਭੌਮਾਦ੍ਯਾ ਦੁਃਸ੍ਵਪ੍ਨਾਦ੍ਯਭਿਚਾਰਕਾਃ । ਯਚ੍ਚਾਨ੍ਯਦ੍ਦੁਰਿਤਂ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਤਤ੍ਸਰ੍ਵ੍ਵਂ ਹਨ੍ਤਿ ਕੇਸ਼ਵਃ ।। ੩੮੩.

ਸਾਰੇ ਅਸ਼ੁਭ ਸੰਕੇਤ—ਚਾਹੇ ਆਕਾਸ਼, ਹਵਾ, ਧਰਤੀ, ਮੰਦੇ ਸੁਪਨੇ ਜਾਂ ਜਾਦੂ—ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ, ਇਹ ਸਭ ਕੇਸ਼ਵ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਪਠਤਃ ਸ਼੍ਰृਣ੍ਵਤਃ ਪੁਂਸਃ ਪੁਸ੍ਤਕਂ ਯਜਤੋ ਮਹਤ੍ । ਆਗ੍ਨੇਯਂ ਸ਼੍ਰੀਪੁਰਾਣਂ ਹਿ ਹੇਮਨ੍ਤੇ ਯਃ ਸ਼੍ਰृਣੋਤਿ ਵੈ ।। ੩੮੩.

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਰਦੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿਚ ਅਗਨਿ ਪੁਰਾਣ ਦੀ ਵੱਡੀ ਪੁਸਤਕ ਨਾਲ ਪਾਠ, ਸੁਣਨ ਜਾਂ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਪੂਜ੍ਯ ਗਨ੍ਧਪੁष੍ਪਾਦ੍ਯੈਰਗ੍ਨਿष੍ਟੋਮਫਲਂ ਲਭੇਤ੍ । ਸ਼ਿਸ਼ਿਰੇ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਸ੍ਯ ਵਸਨ੍ਤੇ ਚਾਸ਼੍ਵਮੇਧਜਮ੍ ।। ੩੮੩.

ਸਰਦੀ ਵਿਚ ਸੁਗੰਧ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਅਗਨਿਸ਼ਟੋਮ ਦਾ ਫਲ, ਠੰਡੀ ਰੁੱਤ ਵਿਚ ਪੁੰਡਰੀਕ ਦਾ ਫਲ, ਤੇ ਵਸੰਤ ਵਿਚ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਗ੍ਰੀष੍ਮੇ ਤੁ ਵਾਜਪੇਯਸ੍ਯ ਰਾਜਸੂਯਸ੍ਯ ਵਰ੍षਤਿ । ਗੋਸਹਸ੍ਰਸ੍ਯ ਸ਼ਰਦਿ ਫਲਂ ਤਤ੍ਪਠਤੋ ਹ੍ਯृਤੌ ।। ੩੮੩.

ਗਰਮੀ ਵਿਚ ਵਾਜਪੇਯ, ਵਰਖਾ ਰੁੱਤ ਵਿਚ ਰਾਜਸੂਯ, ਤੇ ਪਤਝੜ ਵਿਚ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂ ਦਾਨ ਦਾ ਫਲ, ਮੌਸਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਠ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਆਗ੍ਨੇਯਂ ਹਿ ਪੁਰਾਣਂ ਯੋ ਭਕ੍ਤਾਗ੍ਰੇ ਪਠਤੇ ਹਰੇਃ । ਸੋऽਰ੍ਚ੍ਚਯੇਚ੍ਚ ਵਸਿष੍ਠੇਹ ਜ੍ਞਾਨਯਜ੍ਞੇਨ ਕੇਸ਼ਵਮ੍ ।। ੩੮੩.

ਜੋ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਹਰੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅਗਨਿ ਪੁਰਾਣ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਥੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਨੂੰ ਗਿਆਨ-ਯਜਨ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਯਸ੍ਯਾਗ੍ਨੇਯਪੁਰਾਣਸ੍ਯ ਪੁਸ੍ਤਕਂ ਤਸ੍ਯ ਵੈ ਜਯਃ । ਲਿਖਿਤਂ ਪੂਜਿਤਂ ਗੇਹੇ ਭੁਕ੍ਤਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਿਃ ਕਰੇऽਸ੍ਤਿ ਹਿ ।। ੩੮੩.

ਜਿਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਅਗਨਿ ਪੁਰਾਣ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਲਿਖੀ ਅਤੇ ਪੂਜੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਜਿੱਤ, ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਹਥ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਇਤਿ ਕਾਲਾਗ੍ਨਿਰੂਪੇਣ ਗੀਤਂ ਮੇ ਹਰਿਣਾ ਪੁਰਾ । ਆਗ੍ਨੇਯਂ ਹਿ ਪੁਰਾਣਂ ਵੈ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦ੍ਯਾਦ੍ਵਯਾਸ੍ਪਦਮ੍ ੩੮੩.

ਕਾਲ ਅਤੇ ਅਗਨਿ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਹਰੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਗੀਤ ਪਹਿਲਾਂ ਗਾਇਆ; ਅਗਨਿ ਪੁਰਾਣ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਦੇ ਦੋਹਾਂ ਰੂਪਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ।

ਵਸਿष੍ਠ ਉਵਾਚ ਵ੍ਯਾਸਾਗ੍ਨੇਯਪੁਰਾਣਂ ਤੇ ਰੂਪਂ ਵਿਦ੍ਯਾਦ੍ਵਯਾਤ੍ਮਕਂ । ਕਥਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਵਿष੍ਣੋਰਗ੍ਨਿਨਾ ਕਥਿਤਂ ਯਥਾ ।। ੩੮੩.

ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਵਿਆਸ-ਅਗਨਿ ਪੁਰਾਣ ਦੋਹਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਵਲੋਂ ਅਗਨਿ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ।

ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਦੇਵੈਸ਼੍ਚ ਭੁਨਿਭਿਰ੍ਮਹ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵ੍ਵਾਰ੍ਥਦਰ੍ਸ਼ਕਂ । ਪੁਰਾਣਮਗ੍ਨਿਨਾ ਗੀਤਮਾਗ੍ਨੇਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਮਿਮਤਂ ।। ੩੮੩.

ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਰਿਸੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਅਗਨਿ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਪੁਰਾਣਾ ਗਾਇਆ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਅਰਥ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਲੋਂ ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਯਃ ਪਠੇਚ੍ਛृਣੁਯਾਦ੍ਵ੍ਯਾਸ ਲਿਖੇਦ੍ਵਾ ਲੇਖਯੇਦਪਿ । ਸ਼੍ਰਾਵਯੇਤ੍ਪਾਠਯੇਦ੍ਵਾਪਿ ਪੂਜਯੇਦ੍ਧਾਰਯੇਦਪਿ ।। ੩੮੩.

ਜੋ ਕੋਈ ਪੜ੍ਹਦਾ, ਸੁਣਦਾ, ਲਿਖਦਾ, ਲਿਖਵਾਉਂਦਾ, ਪਾਠ ਕਰਵਾਉਂਦਾ, ਪੜ੍ਹਾਉਂਦਾ, ਪੂਜਦਾ ਜਾਂ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ—

ਸਰ੍ਵ੍ਵਪਾਪਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਕਾਮੋ ਦਿਵਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ । ਲੇਖਯਿਤ੍ਵਾ ਪੁਰਾਣਂ ਯੋ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਵਿਪ੍ਰੇਭ੍ਯ ਉਤ੍ਤਮਂ ।। ੩੮੩.

—ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਜੋ ਪੁਰਾਣਾ ਲਿਖ ਕੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਕੁਲਾਨਾਂ ਸ਼ਤਮੁਦ੍ਧਰੇਤ੍ । ਏਕਂ ਸ਼੍ਲੋਕਂ ਪਠੇਦ੍ਯਸ੍ਤੁ ਪਾਪਪਙ੍ਕਾਦ੍ਵਿਮੁਚ੍ਯਤੇ ।। ੩੮੩.

ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਸੌ ਪੀੜੀਆਂ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਇੱਕ ਸ਼ਲੋਕ ਵੀ ਪੜ੍ਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਕਾਦੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵ੍ਯਾਸ ਸਦਾ ਸ਼੍ਰਾਵ੍ਯਂ ਸ਼ਿष੍ਯਭ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਦਰ੍ਸ਼ਨਂ । ਸ਼ੁਕਾਦ੍ਯੈਰ੍ਮੁਨਿਭਿਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਸ਼੍ਰੋਤੁਕਾਮੈਃ ਪੁਰਾਣਕਂ ।। ੩੮੩.

ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਵਿਆਸ ਜੀ, ਇਹ ਪੁਰਾਣਾ ਜੋ ਸਭ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਸਦਾ ਆਪਣੇ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਜੋ ਸੁਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਪੁਰਾਣਾ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਆਗ੍ਨੇਯਂ ਪਠਿਤਂ ਧ੍ਯਾਤਂ ਸ਼ੁਭਂ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਭੁਕ੍ਤਿਮੁਕ੍ਤਿਦਂ । ਅਗ੍ਨਯੇ ਤੁ ਨਮਸ੍ਤਸ੍ਮੈ ਯੇਨ ਗੀਤਂ ਪੁਰਾਣਕਂ ।। ੩੮੩.

ਅਗਨੇਯ ਪੁਰਾਣਾ ਜਦ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ੁਭ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਪੁਰਾਣਾ ਗਾਇਆ ਸੀ।

ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਵਸਿष੍ਠੇਨ ਪੁਰਾ ਗੀਤਂ ਸੂਤੈਤਤ੍ਤੇ ਮਯੋਦਿਤਂ । ਪਰਾਵਿਦ੍ਯਾऽਪਰਾਵਿਦ੍ਯਾਸ੍ਵਰੂਪਂ ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍ ।। ੩੮੩.

ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪਹਿਲਾਂ ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਨੇ ਇਹ ਗਾਇਆ ਸੀ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਤ ਜੀ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਉੱਚੀ ਤੇ ਨੀਵੀਂ ਗਿਆਨ ਦੀ ਸੱਚੀ ਸਰੂਪਤਾ ਤੇ ਪਰਮ ਪਦ ਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।

ਆਗ੍ਨਯਂ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਰੂਪਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਭਾਗ੍ਯਸਂਯੁਤੈਃ । ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਚਾਗ੍ਨੇਯਂ ਪੁਰਾਣਂ ਹਰਿਮਾਗਤਾਃ ।। ੩੮੩.

ਅਗਨੇਯ ਪੁਰਾਣਾ ਦਾ ਵਿਰਲੇ ਰੂਪ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਗ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਤੇ ਅਗਨੇਯ ਪੁਰਾਣਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੁਨੀਆਂ ਹਰੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।

ਵਿਦ੍ਯਾਰ੍ਥਿਨਸ੍ਤਥਾ ਵਿਦ੍ਯਾਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਰਾਜ੍ਯਾਰ੍ਥਿਨੋ ਗਤਾਃ । ਅਪੁਤ੍ਰਾਃ ਪੁਤ੍ਰਿਣਃ ਸਨ੍ਤਿ ਨਾਸ਼੍ਰਯਾ ਆਸ਼੍ਰਯਂ ਗਤਾਃ ।। ੩੮੩.

ਜੋ ਵਿਦਿਆ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਵਿਦਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਏ; ਜੋ ਰਾਜ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਰਾਜ ਮਿਲ ਗਿਆ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਵਾਲੇ ਹੋ ਗਏ; ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਹ ਆਸਰਾ ਲੱਭ ਲਿਆ।

ਸੌਭਾਗ੍ਯਾਰ੍ਥੀ ਚ ਸੌਭਾਗ੍ਯਂ ਮੋਕ੍ਸ਼ਂ ਮੋਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਿਨੋ ਗਤਾਃ । ਲਿਖਨ੍ਤੋ ਲੇਖਯਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਨਿष੍ਪਾਪਾਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਰਿਯਂ ਗਤਾਃ ।। ੩੮੩.

ਜੋ ਸੁਭਾਗ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਸੁਭਾਗ ਮਿਲ ਗਿਆ; ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਏ। ਜੋ ਲਿਖਦੇ ਜਾਂ ਲਿਖਵਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਸ਼੍ਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਸ਼ੁਕਪੈਲਮੁਖੈਃ ਸੂਤ ਆਗ੍ਨੇਯਨ੍ਤੁ ਪੁਰਾਣਕਂ । ਰੂਪਂ ਚਿਨ੍ਤਯ ਯਾਤਾਸਿ ਭੁਕ੍ਤਿਂ ਮੁਕ੍ਤਿਂ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ੩੮੩.

ਹੇ ਸੁਤ ਜੀ, ਸ਼ੁਕ, ਪੈਲ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਅਗਨੇਯ ਪੁਰਾਣਾ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕੀਤਾ ਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦੇ ਰੂਪ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।