ਅਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਮ੍

ਵਿਸ਼੍ਵਾ ਵਿषਾ ਪ੍ਰਤਿਵਿषਾ ਵਨਸ਼੍ਰृਙ੍ਗਾਟਗੋਕ੍ਸ਼ੁਰੌ । ਨਾਰਾਯਣੀ ਸ਼ਤਮੂਲੀ ਕਾਲੇਯਕਹਰਿਦ੍ਰਵਃ ।। ੩੬੩.

ਵਿਸ਼ਵਾ, ਵਿਸ਼ਾ, ਪ੍ਰਤਿਵਿਸ਼ਾ, ਵਨਸ਼੍ਰਿੰਗਾਟਾ, ਗੋਕਸ਼ੁਰ, ਨਾਰਾਯਣੀ, ਸ਼ਤਮੂਲੀ, ਕਾਲੇਕਾ ਅਤੇ ਹਲਦੀ।

ਦਾਰ੍ਵੀ ਪਚਮ੍ਪਚਾ ਦਾਰੁ ਸ਼ੁਕ੍ਲਾ ਹੈਮਵਤੀ ਵਚਾ । ਵਚੋਗ੍ਰਗਨ੍ਧਾ षਡ੍‌ਗ੍ਰਨ੍ਥਾ ਗੋਲੋਮੀ ਸ਼ਤਪਰ੍ਵਿਂਕਾ ।। ੩੬੩.

ਦਾਰਵੀ, ਪਚੰਪਚਾ, ਦਾਰੂ, ਸ਼ੁਕਲਾ, ਹੇਮਵਤੀ, ਵਚਾ, ਵਚਾ ਦੀ ਤੀਖੀ ਖੁਸ਼ਬੂ, ਸ਼ਡਗ੍ਰੰਥਾ, ਗੋਲੋਮੀ ਅਤੇ ਸ਼ਤਪਰਵਿੰਕਾ।

ਆਸ੍ਫੋਤਾ ਗਿਰਿਕਰ੍ਣੀ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਸਿਂਹਾਸ੍ਯੋ ਵਾਸਕੋ ਵृषਃ । ਮਿਸ਼ੀ ਮਧੁਰਿਕਾਚ੍ਛਤ੍ਰਾ ਕੋਕਿਲਾਕ੍ਸ਼ੇਕ੍ਸ਼ੁਰਕ੍ਸ਼ੁਰਾ ।। ੩੬੩.

ਆਸਫੋਤਾ, ਗਿਰਿਕਰਨੀ, ਸਿੰਹਾਸਿਆ, ਵਾਸਕਾ, ਵ੍ਰਿਸ਼, ਮਿਸ਼ੀ, ਮਧੁਰਿਕਾ, ਛਤਰਾ, ਕੋਕਿਲਾਕਸ਼, ਇਕਸ਼ੁਰ ਅਤੇ ਖ਼ੁਰਾ।

ਵਿਡਙ੍ਗੋऽਸ੍ਤ੍ਰੀ ਕृਮਿਘ੍ਨਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਵਜ੍ਰਦ੍ਰੁਸ੍ਰੁਕ੍ਸ੍ਨੁਹੀ ਸੁਧਾ । ਗृਦ੍ਵੀਕਾ ਗੋਸ੍ਤਨੀ ਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਾ ਵਲਾ ਵਾਟ੍ਯਾਲਕਸ੍ਤਥਾ ।। ੩੬੩.

ਵਿਡੰਗਾ, ਅਸ਼ਤਰੀ, ਕ੍ਰਿਮਘਨਾ, ਵਜਰਦਰੂ, ਸ੍ਰੁਕਸਨੁਹੀ, ਸੁਧਾ, ਗ੍ਰਦਵੀਕਾ, ਗੋਸਤਨੀ, ਦ੍ਰਾਕਸ਼ਾ, ਵਲਾ ਅਤੇ ਵਾਟਿਆਲਕ।

ਕਾਲਾ ਮਸੂਰਵਿਦਲਾ ਤ੍ਰਿਪੁਟਾ ਤ੍ਰਿਵृਤ੍ । ਮਧੁਕਂ ਕ੍ਲੀਤਕਂ ਯष੍ਟਿਮਧੁਕਾ ਮਧੁਯष੍ਟਿਕਾ ।। ੩੬੩.

ਕਾਲਾ, ਮਸੂਰ, ਵਿਦਲਾ, ਤ੍ਰਿਪੁਟਾ, ਤ੍ਰਿਵ੍ਰਿਤ, ਮਧੁਕਾ, ਕਲੀਤਕਾ, ਯਸ਼ਟੀਮਧੁਕਾ ਅਤੇ ਮਧੁਯਸ਼ਟੀਕਾ।

ਵਿਦਾਰੀ ਕ੍ਸ਼ੀਰਸ਼ੁਕ੍ਲੇਕ੍ਸ਼ੁਗਨ੍ਧਾ ਕ੍ਰੋष੍ਟ੍ਰੀ ਚ ਯਾ ਸਿਤਾ । ਗੋਪੀ ਸ਼੍ਯਾਮਾ ਸ਼ਾਰਿਵਾ ਸ੍ਯਾਦਨਨ੍ਤੋਤ੍ਪਲਸ਼ਾਰਿਵਾ ।। ੩੬੩.

ਵਿਦਾਰੀ, ਖ਼ੀਰਸ਼ੁਕਲਾ, ਇਕਸ਼ੁਗੰਧਾ, ਕ੍ਰੋਸ਼ਟਰੀ, ਯਾ, ਸਿਤਾ, ਗੋਪੀ, ਸ਼ਿਆਮਾ, ਸ਼ਾਰਿਵਾ, ਅਨੰਤਾ ਅਤੇ ਉਤਪਲਸ਼ਾਰਿਵਾ।

ਮੋਚਾ ਰਮ੍ਭਾ ਚ ਕਦਲੀ ਭष੍ਟਾਕੀ ਦੁष੍ਪ੍ਰਧਰ੍षਿਣੀ । ਸ੍ਥਿਰਾ ਧ੍ਰੁਵਾ ਸਾਲਪਰ੍ਣੀ ਸ਼੍ਰृਙ੍ਗੀ ਤੁ ਵृषਭੋ ਵृषਃ ।। ੩੬੩.

ਮੋਚਾ, ਰੰਭਾ, ਕਦਲੀ, ਭਸ਼ਟਾਕੀ, ਦੁਸ਼ਪ੍ਰਧਰਸ਼ਣੀ, ਸਥਿਰਾ, ਧ੍ਰੁਵਾ, ਸਾਲਪਰਨੀ, ਸ਼੍ਰਿੰਗੀ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼।

ਗਾਙ੍ਗੇਰੁਕੀ ਨਾਗਬਲਾ ਮੁषਲੀ ਤਾਲਮੂਲਿਕਾ । ਜ੍ਯੋਤ੍ਸ੍ਨੀ ਪਟੋਲਿਕਾ ਜਾਲੀ ਅਜਸ਼੍ਰृਙ੍ਗੀ ਵਿषਾਣਿਕਾ ।। ੩੬੩.

ਗਾਂਗੇਰੁਕੀ, ਨਾਗਬਲਾ, ਮੁਸ਼ਲੀ, ਤਾਲਮੂਲਿਕਾ, ਜੋਤਸਨੀ, ਪਟੋਲੀਕਾ, ਜਾਲੀ, ਅਜਸ਼੍ਰਿੰਗੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਣਿਕਾ।

ਸ੍ਯਾਲ੍ਲਾਙ੍ਗਲਿਕ੍ਯਗ੍ਨਿਸ਼ਿਖਾ ਤਾਮ੍ਬੂਲੀ ਗਗਵਲ੍ਲ੍ਯਪਿ । ਹਰੇਣੂ ਰੇਣੁਕਾ ਕੌਨ੍ਤੀ ਹ੍ਰੀਵੇਰੋ ਦਿਵ੍ਯਨਾਗਰਂ ।। ੩੬੩.

ਲਾਂਗਲਿਕੀ, ਅਗਨਿਸਿਖਾ, ਤਾਂਬੂਲੀ, ਗਗਵੱਲੀ, ਹਰੇਣੂ, ਰੇਣੁਕਾ, ਕੌਂਤੀ, ਹਰੀਵੇਰਾ ਅਤੇ ਦਿਵਯਨਾਗਰ।

ਕਾਲਾਨੁਸਾਰ੍ਯ੍ਯਵृਦ੍ਧਾਸ਼੍ਮਪੁष੍ਪਸ਼ੀਤਸ਼ਿਵਾਨਿ ਤੁ । ਸ਼ਿਵਾ ਤਾਮਲਕੀ ਚਾਥ ਹਨੁਰ੍ਹਟ੍ਟਵਿਲਾਸਿਨੀ ।। ੩੬੩.

ਕਾਲਾਨੁਸਾਰਿਆ, ਵ੍ਰਿਧਾਸ਼ਮਾ, ਪੁਸ਼ਪਸ਼ੀਤਾ, ਸ਼ਿਵਾਨੀ, ਸ਼ਿਵਾ, ਤਾਮਲਕੀ ਅਤੇ ਹਨੁਰਹੱਟਵਿਲਾਸਿਨੀ।

ਗ੍ਰਨ੍ਥਿਪਰ੍ਣਂ ਸ਼ੁਕਂ ਵਰ੍ਹਿ ਵਲਾ ਤੁ ਤ੍ਰਿਪੁਟਾ ਤ੍ਰੁਟਿਃ । ਸ਼ਿਵਾ ਤਾਮਲਕੀ ਚਾਥ ਹਨੁਰ੍ਹਟ੍ਟਵਿਲਾਸਿਨੀ ।। ੩੬੩.

ਗ੍ਰੰਥੀਪਰਨ, ਸ਼ੁਕਾ, ਵਰਹੀ, ਵਲਾ, ਤ੍ਰਿਪੁਟਾ, ਤ੍ਰੁਟੀ, ਸ਼ਿਵਾ, ਤਾਮਲਕੀ ਅਤੇ ਹਨੁਰਹੱਟਵਿਲਾਸਿਨੀ।

ਕੁਟਂ ਨਟਂ ਦਸ਼ਪੁਰਂ ਵਾਨੇਯਂ ਪਰਿਪੇਲਵਮ੍ । ਤਪਸ੍ਵਿਨੀ ਜਟਾਮਾਂਸੀ ਪृਕ੍ਕਾ ਦੇਵੀ ਲਤਾ ਲਕ੍ਸ਼ੂ ।। ੩੬੩.

ਕੁਟਾ, ਨਟਾ, ਦਸ਼ਪੁਰਾ, ਵਾਨੇਯਾ, ਪਰੀਪੇਲਵ, ਤਪਸਵਿਨੀ, ਜਟਾਮਾਂਸੀ, ਪ੍ਰਿਕਾ, ਦੇਵੀ, ਲਤਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ੂ।

ਕਰ੍ਚੁਰਕੋ ਦ੍ਰਾਵਿੜਕੋ ਗਨ੍ਧਮੂਲੀ ਸ਼ਠੀ ਸ੍ਮृਤਾ । ਸ੍ਯਾਦृਕ੍ਸ਼ਗਨ੍ਧਾ ਛਗਲਾਨ੍ਤ੍ਰਾ ਵੇਗੀ ਵृਦ੍ਧਦਾਰਕਃ ।। ੩੬੩.

ਕਰਚੁਰਕਾ, ਦ੍ਰਾਵਿਰਕਾ, ਗੰਧਮੂਲੀ, ਸ਼ਠੀ, ਰਿਕਸ਼ਗੰਧਾ, ਛਗਲਾਂਤਰਾ, ਵੇਗੀ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਧਦਾਰਕਾ।

ਤੁਣ੍ਡਿਕੇਰੀ ਰਕ੍ਤਫਲਾ ਵਿਮ੍ਬਿਕਾ ਪੀਲੁਪਰ੍ਣ੍ਯऽਪਿ । ਚਾਙ੍ਗੇਰੀ ਚੁਕ੍ਰਿਕਾਮ੍ਬष੍ਠਾ ਸ੍ਵਰ੍ਣਕ੍ਸ਼ੀਰੀ ਹਿਮਾਵਤੀ ।। ੩੬੩.

ਤੁੰਡਿਕੇਰੀ, ਰਕਤਫਲਾ, ਵਿਬਿਕਾ, ਪੀਲੁਪਰਨੀ, ਚਾਂਗੇਰੀ, ਚੁਕਰੀਕਾ, ਅੰਬਸ਼ਠਾ, ਸਵਰਨਖ਼ੀਰੀ ਅਤੇ ਹਿਮਾਵਤੀ।

ਸਹਸ੍ਰਵੇਧੀ ਚੁਕ੍ਰੋऽਮ੍ਲਵੇਤਸਃ ਸ਼ਤਵੇਧ੍ਯਪਿ । ਜੀਵਨ੍ਤੀ ਜੀਵਨੀ ਜੀਵਾ ਭੂਮਿਨਿਮ੍ਬਃ ਕਿਰਾਤਕਃ ।। ੩੬੩.

ਸਹਸਰਵੇਧੀ, ਚੁਕਰਾ, ਅਮਲਵੇਤਸਾ, ਸ਼ਤਵੇਧੀ, ਜੀਵੰਤੀ, ਜੀਵਨੀ, ਜੀਵਾ, ਭੂਮਿਨਿੰਬਾ ਅਤੇ ਕਿਰਾਤਕਾ।

ਕੂਰ੍ਚਸ਼ੀਰ੍षੋ ਮਧੁਕਰਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਃ ਕਪਿਵृਕਸ੍ਤਥਾ । ਦਦ੍ਰੁਘ੍ਨਃ ਸ੍ਯਾਦੇੜਗਜੋ ਵਰ੍षਾਭੂਃ ਸ਼ੋਥਹਾਰਿਣੀ ।। ੩੬੩.

ਕੂਰਚਸ਼ੀਰਸ਼ਾ, ਮਧੁਕਰਾ, ਚੰਦਰ, ਕਪਿਵ੍ਰਿਕ, ਦਦਰੁਘਨਾ, ਅਦੇਰਗਜਾ, ਵਰਸ਼ਾਭੂ ਅਤੇ ਸ਼ੋਥਹਾਰੀਣੀ।

ਵਾਰਾਹੀ ਵਦਰਾ ਗृष੍ਟਿਃ ਕਾਕਮਾਚੀ ਤੁ ਵਾਯਸੀ । ਸ਼ਤਪੁष੍ਪਾ ਸਿਚਚ੍ਛਤ੍ਰਾऽਤਿਚ੍ਛਤ੍ਰਾ ਮਧੁਰਾ ਮਿਸਿਃ ।। ੩੬੩.

ਵਾਰਾਹੀ, ਵਦਰਾ, ਗ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਕਾਕਮਾਚੀ, ਵਾਯਸੀ, ਸ਼ਤਪੁਸ਼ਪਾ, ਸਿਕਚਤਰਾ, ਅਤਿਚਤਰਾ, ਮਧੁਰਾ ਅਤੇ ਮਿਸੀ।

ਅਵਾਕ੍ਪੁष੍ਪੀ ਕਾਰਵੀ ਚ ਸਰਣਾ ਤੁ ਪ੍ਰਸਾਰਣੀ । ਕਟਮ੍ਭਰੀ ਭਦ੍ਰਵਲਾ ਕਰ੍ਵ੍ਵੂਰਸ਼੍ਚ ਸ਼ਟੀ ਹ੍ਯਥ ।। ੩੬੩.

ਅਵਾਕਪੁਸ਼ਪੀ, ਕਾਰਵੀ, ਸਰਣਾ, ਪ੍ਰਸਾਰਣੀ, ਕਟੰਭਰੀ, ਭਦਰਵਲਾ, ਕਰਵੂਰਾ ਤੇ ਸ਼ਟੀ — ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ।

ਪਟੋਲਃ ਕੁਲਕਸ੍ਤਿਕ੍ਤਃ ਕਾਰਵੇਲ੍ਲਃ ਕਟਿਲ੍ਲਕਃ । ਕੁष੍ਮਾਣ੍ਡਕਸ੍ਤੁ ਕਰ੍ਕਾਰੁਰਿਰ੍ਵਾਰੁਃ ਕਰ੍ਕਟੀ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੌ ।। ੩੬੩.

ਪਟੋਲਾ, ਕੁਲਕਾ, ਤਿਕਤਾ, ਕਾਰਵੇਲਾ, ਕਟਿਲਕਾ, ਕੁਸ਼ਮਾਂਡਕਾ, ਕਰਕਾਰੁ, ਵਾਰੁ ਤੇ ਕਰਕਟੀ — ਇਹ ਸਭ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਲੱਛਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ।

ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਃ ਕਟੁਤੁਮ੍ਬੀ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਤ੍ਵਿਨ੍ਦ੍ਰਾਵਰੁਣੀ । ਅਰ੍ਸ਼ੋਘ੍ਨਃ ਸ਼ੂਰਣਃ ਕਨ੍ਦੋ ਮੁਸ੍ਤਕਃ ਕੁਰੁਵਿਨ੍ਦਕਃ ।। ੩੬੩.

ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ, ਕਟੁਤੁੰਬੀ, ਵਿਸ਼ਾਲਾ, ਇੰਦਰਾਵਰੁਣੀ, ਅਰਸ਼ੋਘਨਾ, ਸ਼ੂਰਨ, ਕੰਦਾ, ਮੁਸਤਕਾ ਤੇ ਕੁਰਵਿੰਦਕਾ — ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ।

ਵਂਸ਼ੇ ਤ੍ਵਕ੍ਸਾਰਕਰ੍ਮ੍ਮਾਰਵੇਣੁਮਸ੍ਕਰਤੇਜਨਾਃ । ਛਤ੍ਰਾਤਿਚ੍ਛਤ੍ਰਪਾਲਘ੍ਨੀ ਮਾਲਾਤृਣਕਭੂਸ੍ਤृਣੇ ।। ੩੬੩.

ਬਾਂਸ ਵਿੱਚ ਟਵਕਸਾਰਾ, ਕਰਮਾਰਾ, ਵੇਣੂ, ਮਸਕਰਾ, ਤੇਜਨਾ; ਛਤਰਾ, ਅਤਿਛਤਰਾ, ਪਾਲਘਨੀ, ਮਾਲਾਤ੍ਰਿਣ ਤੇ ਭੂਤ੍ਰਿਣ — ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ।

ਤृਣਰਾਜਾਹ੍ਵਯਸ੍ਤਾਲੋ ਘੋਣ੍ਟਾ ਕ੍ਰਮੁਕਪੁਗਕੌ । ਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਦ੍ਵੀਪਿਨੌ ਵ੍ਯਾਘ੍ਨੇ ਹਰ੍ਯ੍ਯਕ੍ਸ਼ਃ ਕੇਸ਼ਰੀ ਹਰਿਃ ।। ੩੬੩.

ਤ੍ਰਿਣਰਾਜਾ, ਤਾਲ, ਘੋੰਟਾ, ਕਰਮੁਕ, ਪੁਗਾ, ਸ਼ਾਰਦੂਲਾ, ਦਵੀਪਿਨ, ਵਿਆਘ੍ਰ, ਹਰਿਆਕਸ਼, ਕੇਸਰੀ ਤੇ ਹਰੀ — ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ।

ਕੋਲਃ ਪੋਤ੍ਰੀ ਵਰਾਹਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਕੋਕ ਈਹਾਮृਗੋ ਵृਕਃ । ਲੂਤੋਰ੍ਣਨਾਭੌ ਤੁ ਸਮੌ ਤਨ੍ਤੁਵਾਯਸ਼੍ਚ ਮਰ੍ਕਟੇ ।। ੩੬੩.

ਕੋਲਾ, ਪੋਤਰੀ, ਵਰਾਹਾ, ਕੋਕਾ, ਈਹਾਮ੍ਰਿਗ, ਵ੍ਰਿਕਾ, ਲੂਤਾ, ਉਰਨਨਾਭਾ, ਤੰਤੁਵਾਇਆ ਤੇ ਮਰਕਟਾ — ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ।

ਵृਸ਼੍ਚਿਕਃ ਸ਼ੂਕਕੀਟਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸਾਰਙ੍ਗਸ੍ਤੋਕਕੌ ਸਮੌ । ਕृਕਵਾਕੁਸ੍ਤਾਮ੍ਰਚੂੜਃ ਪਿਕਃ ਕੋਕਿਲ ਇਤ੍ਯਪਿ ।। ੩੬੩.

ਵ੍ਰਿਸ਼ਚਿਕਾ, ਸ਼ੂਕਕੀਟਾ, ਸਾਰੰਗਾ, ਤੋਕਕਾ, ਕ੍ਰਿਕਵਾਕੁ, ਤਾਮ੍ਰਚੂੜਾ, ਪਿਕਾ ਤੇ ਕੋਕਿਲਾ — ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ।

ਕਾਕੇ ਤੁ ਕਰਟਾਰਿष੍ਟੌ ਵਕਃ ਕਹ੍ਵ ਉਦਾਹृਤਃ । ਕੋਕਸ਼੍ਚਕ੍ਰਸ਼੍ਚਕ੍ਰਵਾਕੋ ਕਾਦਮ੍ਬਃ ਕਲਹਂਸਕਃ ।। ੩੬੩.

ਕਾਕਾ, ਕਰਟਾ, ਅਰਿਸ਼ਟਾ, ਵਕਾ, ਕਹਵਾ, ਕੋਕਾ, ਚਕਰਾ, ਚਕਰਵਾਕਾ, ਕਾਦੰਬਾ ਤੇ ਕਲਹੰਸਕਾ — ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ।

ਪਤਙ੍ਗਿਕਾ ਪੁਤ੍ਤਿਕਾ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸਰਘਾ ਮਧੁਮਕ੍ਸ਼ਇਕਾ । ਦ੍ਵਿਰੇਫਪੁष੍ਪਲਿਡ੍‌ਭृਙ੍ਗषਟ੍ਪਦਭ੍ਰਮਰਾऽਲਯਃ ।। ੩੬੩.

ਪਤੰਗਿਕਾ, ਪੁਤਿਕਾ, ਸਰਘਾ, ਮਧੁਮੱਖੀ, ਦਵਿਰੇਫਾ, ਪੁਸ਼ਪਲਿਡ, ਭ੍ਰਿੰਗਾ, ਸ਼ਟਪਦਾ, ਭ੍ਰਮਰਾ ਤੇ ਆਲਯਾ — ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ।

ਕੇਕੀ ਸ਼ਿਖ੍ਯਸ੍ਯ ਵਾਕ੍ਕੇਕਾ ਸ਼ਕੁਨ੍ਤਿਸ਼ਕੁਨਿਦ੍ਵਿਜਾਃ । ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਪਕ੍ਸ਼ਤਿਃ ਪਕ੍ਸ਼ਮੂਲਞ੍ਚਞ੍ਚੂਸ੍ਤੋਟਿਰੁਭੇ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੌ ।। ੩੬੩.

ਕੇਕੀ, ਸ਼ਿਖੀ ਦੀ ਮਾਦਾ ਹੈ; ਵਾਕਕੇਕਾ, ਸ਼ਕੁੰਤੀ, ਸ਼ਕੁਨਿਦਵਿਜਾ, ਸਤਰੀ, ਪੱਖਤੀ, ਪੱਖਮੂਲਾ, ਚੰਚੂ ਤੇ ਟੋਟੀ — ਇਹ ਸਭ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਲੱਛਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ।

ਗਤਿਰੁਡਡੀਨਸਣ੍ਡੀਨੌ ਕੁਲਾਯੋ ਨੀੜਮਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾਂ । ਪੇਸ਼ੀ ਕੋषੋ ਦ੍ਵਿਹੀਨੇऽਣ੍ਡਂ ਪृਥੁਕਃ ਸ਼ਾਵਕਃ ਸ਼ਿਸ਼ੁ ।। ੩੬੩.

ਗਤੀ, ਰੁੜੜੀ, ਨਸੰਡੀ — ਇਹ ਔਰਤਾਂ ਹਨ; ਕੁਲਾਇਆ ਨਪੁੰਸਕ ਹੈ; ਪੇਸ਼ੀ, ਕੋਸ਼ਾ, ਦਵਿਹੀਨਾ, ਅੰਡਾ, ਪਥੁਕਾ, ਸ਼ਾਵਕਾ ਤੇ ਸ਼ਿਸ਼ੂ — ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ।

ਪੋਤਃ ਪਾਕੋऽਰ੍ਭਕੋ ਡਿਮ੍ਭਃ ਸਨ੍ਦੋਹਵ੍ਯੂਹਕੋ ਗਣਃ । ਸ੍ਤੋਮੌਵਨਿਕਰਵ੍ਰਾਤਾ ਨਿਕੁਰਮ੍ਬਂ ਕਦਮ੍ਬਕਂ ੩੬੩.

ਪੋਤਾ, ਪਾਕਾ, ਅਰਭਕਾ, ਡਿੰਭਾ, ਸੰਦੋਹਾ, ਵਿਉਹਕਾ, ਗਣ, ਸਤੋਮਾ, ਵਣਿਕਰਾ, ਵਰਾਤਾ, ਨਿਕੁਰੰਬਾ ਤੇ ਕਦੰਬਕਾ — ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ।