ਅਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਮ੍

ਕ੍ਰੀੜਤਿਰ੍ਵृਙੋ ਗ੍ਰਹਿਸ਼੍ਚੋਰਿਃ ਪਾ ਨੀਰਚ੍ਚਿਸ਼੍ਚ ਨਾਯਕਾਃ । ਭੁਵਿ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਤਿਙ੍ ਭਵਤਿ ਸਃ ਭਵਤਸ੍ਤੌ ਭਵਨ੍ਤਿ ਤੇ ।। ੩੫੮.

'ਕ੍ਰੀਰਤੀ', 'ਵ੍ਰਿਨੋ', 'ਗ੍ਰਹੀ', 'ਚੋਰੀ', 'ਪਨੀ', 'ਰਚੀ' ਅਤੇ 'ਨਾਯਕ' ਨੇਤਾ ਹਨ। 'ਭੂਵੀ' ਵਰਗ ਵਿੱਚ 'ਤਿੰਗ' ਦਾ ਰੂਪ 'ਭਵਤੀ', 'ਸਹ', 'ਭਵਤਸ', 'ਤਉ', 'ਭਵੰਤੀ' ਅਤੇ 'ਤੇ' ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਭਵਸਿ ਤ੍ਵਂ ਯੁਵਾਂ ਭਵਥੋ ਯੂਯਂ ਭਵਥ ਚਾਪ੍ਯਹਂ । ਭਵਾਮ੍ਯਾਵਾਂ ਭਵਾਵਸ਼੍ਚ ਭਵਾਮੋ ਹ੍ਯੇਧਤੇ ਕੁਲਂ ।। ੩੫੮.

'ਭਵਸੀ' (ਤੂੰ ਹੈਂ), 'ਤਵਾਂ' (ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ), 'ਭਵਥੋ' (ਤੁਸੀਂ ਸਭ), 'ਭਵਥ' (ਤੁਸੀਂ), 'ਅਹੰ' (ਮੈਂ), 'ਭਵਾਮੀ' (ਮੈਂ ਹਾਂ), 'ਯਾਵਾਂ' (ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ), 'ਭਵਾਵਾ' (ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ), 'ਭਵਾਮੋ' (ਅਸੀਂ ਸਭ) — ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਵਧਦਾ ਹੈ।

ਏਧੇਤੇ ਦ੍ਵੇ ਤਥੈਧਨ੍ਤੇ ਏਧਸੇ ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਮੇਧਯਾ । ਏਧੇਥੇ ਚ ਸਮੇਧਧ੍ਵੇ ਏਧੇ ਹ੍ਯੇਧਾਵਹੇ ਧਿਯਾ ।। ੩੫੮.

ਦੋ ਰੂਪ 'ਏਧੇਤੇ', 'ਏਧੰਤੇ' ਹਨ। 'ਏਧਸੇ' (ਤੂੰ) ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ। 'ਏਧੇਥੇ', 'ਸਮੇਧਧਵੇ', 'ਏਧੇ', 'ਏਧਾਵਹੇ' — ਇਹ ਸਾਰੇ ਸਮਝ ਨਾਲ ਹਨ।

ਏਧਾਮਹੇ ਹਰੇਰ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪਚਤੀਤ੍ਯਾਦਿ ਪੂਰ੍ਵ੍ਵਵਤ੍ । ਭੂਯਤੇऽਨੁਭੂਯਤੇऽਸੌ ਭਾਵੇ ਕਰ੍ਮ੍ਮਣਿ ਵੈ ਯਕਿ ।। ੩੫੮.

'ਏਧਾਮਹੇ' ਹਰੀ ਦੀ ਭਕਤੀ ਨਾਲ। 'ਪਚਤੀ' ਆਦਿ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ। 'ਭੂਯਤੇ', 'ਅਨੁਭੂਯਤੇ' — ਇਹ ਭਾਵ ਜਾਂ ਕਰਮ ਵਿੱਚ 'ਯਕੀ' ਪ੍ਰਤਯ ਨਾਲ ਹਨ।

ਵੁਭੂषਤਿ ਸਨੀਤ੍ਯੇਵਂ ਣਿਚਿ ਬਾਚਵਯਤੀਸ਼੍ਵਰਂ । ਯਙਿ ਵੋਭੂਯਤੇ ਵਾਦ੍ਯਂ ਵੋਭੋਤਿ ਸ੍ਯਾਚ੍ਚ ਯਙ੍‌ਲੁਕਿ ।। ੩੫੮.

'ਵੁਭੂਸ਼ਤੀ' 'ਣਿਚ' ਇੱਛਾ-ਰੂਪ ਵਿੱਚ, 'ਬਚਾਵਯਤੀ' ਵਾਂਗ ਇਸ਼ਵਰ ਲਈ। 'ਯੰਗ' ਨਾਲ 'ਵੋਭੂਯਤੇ', 'ਵਾਦਯ', 'ਵੋਭੋਤੀ' ਅਤੇ 'ਯੰਗ-ਲੁਕੀ' ਰੂਪ ਹਨ।

ਪੁਤ੍ਰੀਯਤਿ ਪੁਤ੍ਰਕਾਮ੍ਯਤ੍ਯੇਵਂ ਪਟਪਟਾਯਤੇ । ਘਟਯਤ੍ਯऽਥ ਸਨਿ ਣਿਚਿ ਬੁਭੂषਯਤਿ ਰੂਪਕਂ ।। ੩੫੮.

'ਪੁਤਰੀਯਤੀ' ਦਾ ਅਰਥ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਨਾ ਹੈ, 'ਪਟਪਟਾਯਤੇ' ਵੀ। 'ਘਟਾਯਤੀ' 'ਣਿਚ' ਕਾਰਕ ਰੂਪ ਹੈ, 'ਬੁਭੂਸ਼ਯਤੀ' ਇੱਛਾ-ਰੂਪ ਹੈ।

ਭਵੇਦ੍ਭਵੇਤਾਞ੍ਚ ਲਿਙਿ ਭਵੇਯੁਸ਼੍ਚ ਭਵੇਃ ਪਰੇ । ਭਵੇਤਞ੍ਚ ਭਵੇਤੈਵਂ ਭਵੇਯਞ੍ਚ ਭਵੇਵ ਚ ਭਵੇਮ ਚ ।। ੩੫੮.

ਲਿੰਗ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 'ਭਵੇਦ', 'ਭਵੇਤਾ' ਹਨ। ਪਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 'ਭਵੇਯੁਹ', 'ਭਵੇਹ', 'ਭਵੇਤਾ', 'ਭਵੇਤਾ', 'ਭਵੇਯਨ', 'ਭਵੇਵਾ', 'ਭਵੇਮਾ' ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

ਏਧੇਤ ਏਧੇਯਾਤਾਮੇਧੇਰਨ੍ ਮਨਸਾ ਸ਼੍ਰਿਯਾ । ਏਧੇਥਾਸ਼੍ਚ ਏਧੇਯਾਥਾਮੇਧੇਧ੍ਵਮੇਧੇਯ ਏਧੇਵਾਹਿ ਏਧੇਮਹਿ ।। ੩੫੮.

'ਏਧੇਤਾ', 'ਏਧੇਯਾਤਾਮ', 'ਏਧੇਰਨ' ਮਨ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ। 'ਏਧੇਥਾਸ਼', 'ਏਧੇਯਾਥਾਸ਼', 'ਏਧੇਧਵਮ', 'ਏਧੇਯ', 'ਏਧੇਵਾ', 'ਏਧੇ ਮਹੀ'।

ਅਸ੍ਤੁ ਤਾਵਦ੍ਭਵਤਾਂ ਲੋਟਿ ਭਵਨ੍ਤੁ ਭਵਤਾਦ੍ਭਵ । ਭਵਤਂ ਭਵਤ੍ ਭਵਾਨਿ ਭਵਾਵ ਚ ਭਵਾਮ੍ ਚ ।। ੩੫੮.

ਲੋਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ: 'ਭਵੰਤੁ', 'ਭਵਤਾ', 'ਭਵਾ', 'ਭਵਤਾਮ', 'ਭਵਤ', 'ਭਵਾਨੀ', 'ਭਵਾਵਾ', 'ਭਵਾਮ'।

ਏਧਤਾਮੇਧੇਤਾ ਮੇਧਨ੍ਤਾਮੇਧੈ ਪਟਾਵਹੈ ਪਚਾਮਹੈ । ਅਭ੍ਯਨਨ੍ਦਦਪਚਤਾਮਪਚਨ੍ਨਪਚਸ੍ਤਥਾ ।। ੩੫੮.

'ਏਧਤਾਮ', 'ਏਧੇਤਾ', 'ਮੇਧੰਤਾਮ', 'ਏਧੈ', 'ਪਟਾਵਹੈ', 'ਪਚਾਮਹੈ'; 'ਅਭ੍ਯ-ਅਨੰਦਤ', 'ਅਪਚਤਾਮ', 'ਅਪਚਨ', 'ਅਪਚਸਤਥਾ'।

ਅਭਵਤਮਭਵਤਾਪਚਮਪਚਾਵਾਪਚਾਮ ਚ । ਐਧਤੈਧੇਤਾਮੈਧਧ੍ਵਂ ਐਧੇ ਚੈਧਾਮਹੀਰਿਤਂ ।। ੩੫੮.

'ਅਭਵਤਾਮ', 'ਅਭਵਤਾ', 'ਪਚਮ', 'ਪਚਾਵਾ', 'ਪਚਾਮਾ'; 'ਐਧਤਾ', 'ਐਧੇਤਾਮ', 'ਐਧਧਵਮ', 'ਐਧੇ', 'ਐਧਾਮਹੀ' — ਇਹ ਰੂਪ ਹਨ।

ਅਭੂਦਭੂਤਾਮਭੂਵਨਭੂਸ਼੍ਚਭੂਵਮੇਵ ਲੁਙ੍ । ਐਧਿष੍ਟੈਧਿषਾਤਾਂ ਨਰਾਵੈਧਿष੍ਠਾ ਐਧਿषੀਦृਸ਼ਂ ।। ੩੫੮.

ਲੁਣ ਰੂਪ ਵਿੱਚ: 'ਅਭੂਤ', 'ਅਭੂਤਾਮ', 'ਅਭੂਵਨ', 'ਅਭੂਸ਼', 'ਅਭੂਵਮ'; ਲੁਕੀ ਰੂਪ: 'ਐਧਿਸ਼ਟ', 'ਐਧਿਸ਼ਾਤਾਮ', 'ਨਰਾਵੈਧਿਸ਼ਠਾ', 'ਐਧਿਸ਼ੀਦ੍ਰਸ਼ਮ'।

ਲਿਟਿ ਬਭੂਵ ਬਭੂਵਤੁਃ ਬਭੂਵੁਸ਼੍ਚ ਬਭੂਵਿਥ । ਬਭੂਵਥੁਰ੍ਬਭੂਵ ਚ ਬਭੂਵਿਵ ਵਭੂਵਿਮ ।। ੩੫੮.

ਲਿਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ: 'ਬਭੂਵ', 'ਬਭੂਵਤੁਹ', 'ਬਭੂਵੁਹ', 'ਬਭੂਵਿਥ', 'ਬਭੂਵਥੁਰ', 'ਬਭੂਵ', 'ਬਭੂਵਿਵ', 'ਬਭੂਵਿਮ'।

ਪੇਚੇ ਪੇਚਾਤੇ ਪੇਚਿਰੇ ਤ੍ਵਮੇਧਾਞ੍ਚਕृषੇ ਤਥਾ । ਏਧਾਞ੍ਚਕ੍ਰਾਥੇ ਪੇਚਿਧ੍ਵੇ ਪੇਚੇ ਪੇਚਿਮਹੇ ਤਥਾ ।। ੩੫੮.

'ਪੇਚੇ', 'ਪੇਚਾਤੇ', 'ਪੇਚਿਰੇ', ਤੂੰ 'ਏਧਾਂਚਕ੍ਰਸ਼ੇ' ਕੀਤਾ, 'ਏਧਾਂਚਕ੍ਰਾਥੇ', 'ਪੇਚਿਧਵੇ', 'ਪੇਚੇ', 'ਪੇਚਿਮਹੇ' ਵੀ।

ਲੁਟਿ ਭਵਿਤਾ ਭਚਵਿਤਾਰੌ ਭਵਿਤਾਰੋ ਹਰਾਦਯਃ । ਭਵਿਤਾਸਿ ਭਵਿਤਾਸ੍ਥੋ ਭਵਿਤਾਸ੍ਮਸ੍ਤਥਾ ਵਯਂ ।। ੩੫੮.

ਭਵਿ-ਭਵਿੱਖ ਰੂਪ: 'ਭਵਿਤਾ', 'ਭਵਿਤਾਰਉ', 'ਭਵਿਤਾਰੋ', 'ਹਰ ਆਦਿ', 'ਭਵਿਤਾਸੀ', 'ਭਵਿਤਾਸਥ', 'ਭਵਿਤਾਸਮਾ', 'ਵਯੰ'।

ਪਕ੍ਤਾ ਪਕ੍ਤਾਰੌ ਪਕ੍ਤਾਰਃ ਪਕ੍ਤਾਸੇ ਤ੍ਵਂ ਸ਼ੁਭੌਦਨਂ । ਪਕ੍ਤਾਧ੍ਵੇ ਪਕ੍ਤਾਹੇ ਚਾਹਂ ਪਕ੍ਤਾਸ੍ਮਹੇ ਹਰੇਸ਼੍ਚਰੁਂ ।। ੩੫੮.

ਤੂੰ ਰਸੋਈਆ, ਦੋ ਰਸੋਈਏ, ਰਸੋਈਏ, ਤੇ ਤੂੰ ਚੰਗਾ ਭੋਜਨ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ। ਰਸੋਈ ਦੇ ਦਿਨ ਤੇ ਸਮੇਂ, ਮੈਂ ਵੀ ਰਸੋਈਆ ਹਾਂ; ਅਸੀਂ ਹਰੀ ਲਈ ਭੋਜਨ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹਾਂ।

ਲਿਙਾਸ਼ਿषਿ ਸੁਖਂ ਭੂਯਾਤ੍ ਭੂਯਾਸ੍ਤਾਂ ਹਰਿਸ਼ਙ੍ਕਰੌ । ਭੂਯਾਸੁਸ੍ਤੇ ਚ ਭੂਯਾਸ੍ਤ੍ਵਂ ਯੁਵਾਂ ਭੂਯਾਸ੍ਤਮੀਸ਼੍ਵਰੌ ।। ੩੫੮.

ਯਜਨ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ 'ਲਿੰਗ' ਵਿਚ ਸੁਖ ਹੋਵੇ। ਹਰੀ ਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਸਦਾ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿਣ। ਤੂੰ ਸਦਾ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿ, ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰਭੂ ਵੀ ਸਦਾ ਮੌਜੂਦ ਰਹੋ।

ਭੂਯਾਸ੍ਤ ਯੂਯਂ ਭੂਯਾਸਮਹਂ ਭੂਯਾਸ੍ਮ ਸਰ੍ਵ੍ਵਦਾ । ਯਕ੍ਸ਼ੀष੍ਟ ਹ੍ਯੇਧਿषੀਯਾਸ੍ਤਾਂ ਯਕ੍ਸ਼ੀਰਨ੍ਨੇਧਿषੀਯ ਚ ।। ੩੫੮.

ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਮੌਜੂਦ ਰਹੋ, ਮੈਂ ਮੌਜੂਦ ਰਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੌਜੂਦ ਰਹੀਏ। ਭੋਜਨ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਥਾਪਿਆ ਜਾਵੇ, ਤੇ ਭੋਜਨ-ਚੜ੍ਹਾਈ ਵੀ ਥਾਪੀ ਜਾਵੇ।

ਯਕ੍ਸ਼ੀਵਹ੍ਯੇਧਿषੀਮਹਿ ਲਿਙਿ ਚਾਯਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇਤਿ ਲृਙ੍ । ਅਯਕ੍ਸ਼੍ਯੇਤਾਮਯਕ੍ਸ਼੍ਯਨ੍ਤਾਯਕ੍ਸ਼੍ਯੇऽਯਕ੍ਸ਼੍ਯੇਥਾਂ ਯੁਵਾਂ ।। ੩੫੮.

ਭੋਜਨ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਅਸੀਂ ਥਾਪੀਏ। ਇੱਥੇ 'ਚੜ੍ਹਾਉਣ' ਦੀ ਇੱਛਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ: ਉਹ ਚੜ੍ਹਾਏ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਚੜ੍ਹਾਇਆ, ਮੈਂ ਚੜ੍ਹਾਵਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਚੜ੍ਹਾਓ।

ਅਯਕ੍ਸ਼ਅਯਧ੍ਵਮੈਧਿष੍ਯਾਵਹ੍ਯੈਧਿष੍ਯਾਮਹ੍ਯਰੇਰ੍ਵਯਮ੍ । ਲृਟਿ ਸ੍ਯਾਦ੍ਭਵਿष੍ਯਤੀਤਿ ਏਧਿष੍ਯਾਮਹ ਈਦृਸ਼ਮ੍ ।। ੩੫੮.

ਉਹ ਨਾ ਚੜ੍ਹਾਏ, ਤੁਸੀਂ ਨਾ ਚੜ੍ਹਾਓ। ਅਸੀਂ ਥਾਪੀਏ, ਇੱਥੇ ਥਾਪੀਏ, ਪ੍ਰਭੂ ਲਈ ਥਾਪੀਏ। ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ 'ਇਹ ਹੋਵੇਗਾ', ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ 'ਅਸੀਂ ਥਾਪੀਏ'।

ਏਵਂ ਵਿਭਾਵਯਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਬੋਭਵਿष੍ਯਤਿ ਰੂਪਕਂ । ਘਟਯੇਤ੍ ਪਟਯੇਤ੍ਤਦ੍ਵਤ੍ ਪੁਤ੍ਰੀਯਤਿ ਚ ਕਾਮ੍ਯਤਿ ।। ੩੫੮.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਸੋਚਣਗੇ ਤੇ ਰੂਪ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ। ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣਾ ਤੇ ਇੱਛਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਕੁਮਾਰ ਉਵਾਚ ਕृਤਸ੍ਤ੍ਰਿष੍ਵਪਿ ਵਿਜ੍ਞੇਯਾ ਭਾਵੇ ਕਰ੍ਮ੍ਮਣਿ ਕਰ੍ਤ੍ਤਰਿ । ਅਜ੍ਲ੍ਯੁਟ੍ ਕ੍ਤਿਨ੍ ਘਞੋ ਭਾਵੇ ਯੁਜਕਾਰਤ ਏਵ ਚ ।। ੩੫੯.

ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਕ੍ਰਿਤ' ਵਾਲੇ ਰੂਪ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸਮਝਣੇ ਹਨ: ਹਾਲਤ, ਕੰਮ ਜਾਂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ। 'ਅਜ', 'ਯੁਟ', 'ਕਤਿਨ', 'ਘਣ' ਹਾਲਤ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, 'ਯੁਜ' ਤੇ 'ਕਾਰ' ਵੀ।

ਅਚਿ ਧਰ੍ਮ੍ਮਸ੍ਯ ਵਿਨਯ ਉਤ੍ਕਰਃ ਪ੍ਰਕਰਸ੍ਤਥਾ । ਦੇਵੋ ਭਦ੍ਰਃ ਸ਼੍ਰੀਕਰਸ਼੍ਚ ਤ੍ਲੁਟਿ ਰੂਪਨ੍ਤੁ ਸ਼ੋਭਨਮ੍ ।। ੩੫੯.

'ਅ' ਅੱਖਰ ਨਾਲ ਧਰਮ, ਨਿਮਰਤਾ, ਵਧੀਆ, ਵੱਖਰਾ; ਦੇਵ, ਸ਼ੁਭ, ਲੱਖੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ; 'ਤਲੁਟ' ਨਾਲ ਰੂਪ ਸੋਹਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਕ੍ਤਿਨਿ ਵृਦ੍ਧਿਸ੍ਤੁਤਿਮਤੋ ਘਞਿ ਬਾਵੋऽਥ ਯੁਚ੍ਯਪਿ । ਕਾਰਣਾ ਭਾਵਨੇਤ੍ਯਾਦਿ ਅਕਾਰੇ ਚ ਚਿਕਿਤ੍ਸਯਾ ।। ੩੫੯.

'ਕਤਿਨ' ਨਾਲ ਵਾਧਾ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰ, 'ਘਣ' ਨਾਲ ਹੋਣ ਦੀ ਭਾਵਨਾ, ਕਦੇ 'ਯੁਚ' ਨਾਲ ਵੀ। ਕਾਰਣ 'ਭਾਵ' ਆਖਦੇ ਹਨ, 'ਅ' ਅੱਖਰ ਚਿਕਿਤਸਾ ਵਿੱਚ।

ਤਥਾ ਤਵ੍ਯੋ ਹ੍ਯਨੀਯਸ਼੍ਚ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਂ ਕਰਣੀਯਕਮ੍ । ਦੇਯਂ ਧ੍ਯੇਯਞ੍ਚੈਵ ਯਤਿ ਣ੍ਯਤਿ ਕਾਰ੍ਯ੍ਯਞ੍ਚ ਕृਤ੍ਯਕਾਃ ।। ੩੫੯.

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ 'ਤਵਯ' ਤੇ 'ਅਨੀਯ' ਉਹ ਕੰਮ ਜੋ ਕਰਨਾ ਹੈ, 'ਦੇਯ', 'ਧ੍ਯੇਯ', 'ਯਤੀ', 'ਣਯਤੀ', 'ਕਾਰਯ', 'ਕ੍ਰਿਤਯ' ਜੋ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਹੈ।

ਕਰ੍ਤ੍ਤਰਿ ਕ੍ਤਾਦਯੋ ਜ੍ਞੇਯਾ ਭਾਵੇ ਕਰ੍ਮ੍ਮਣਿ ਚ ਕ੍ਕਚਿਤ੍ । ਗਤੋ ਗ੍ਰਾਮਂ ਗਤੋ ਗ੍ਰਮ ਆਸ਼੍ਲਿष੍ਟਸ਼੍ਚ ਗੁਰੁਸ੍ਤ੍ਬਯਾ ।। ੩੫੯.

ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲਈ 'ਕਤਾ' ਆਦਿ ਰੂਪ ਜਾਣੋ, ਕਦੇ ਹਾਲਤ ਜਾਂ ਕੰਮ ਲਈ ਵੀ। 'ਉਹ ਪਿੰਡ ਗਿਆ', 'ਉਹ ਪਿੰਡ ਗਿਆ', 'ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਤੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ'।

ਸ਼ਤृਙ੍‌ਸ਼ਾਨਚੌ ਭਵਨ੍ ਏਧਮਾਨੋ ਭਵਨ੍ਤ੍ਯਪਿ । ਪੁਣ੍ ਤृਚੌ ਸਰ੍ਵ੍ਬਧਾਤੁਭ੍ਯੋ ਭਾਵਕੋ ਭਵਿਤਾ ਤਥਾ ।। ੩੫੯.

'ਸ਼ਤ੍ਰ' ਤੇ 'ਸ਼ਾਨਚ' ਨਾਲ 'ਹੋਣਾ' ਦਾ ਭਾਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; 'ਏਧਮਾਨ' ਤੇ 'ਭਵੰਤ' ਵੀ। 'ਪੁ' ਤੇ 'ਤ੍ਰਚ' ਸਭ ਧਾਤੂਆਂ ਤੋਂ 'ਹੋਣ' ਦਾ ਭਾਵ, 'ਭਵਿਤਾ' ਵੀ।

ਕ੍ਕਿਬਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਯਮ੍ਭੂਸ਼੍ਚ ਭੂਤੇ ਲਿਟਃ ਕ੍ਕਨ੍ਸੁ ਕਾਨ ਚ । ਬਭੂਵਿਵਾਨ੍ ਪੇਚਿਵਾਂਸ਼੍ਚ ਪੇਚਾਨਃ ਸ਼੍ਰਦ੍ਦਧਾਨਕਃ ।। ੩੫੯.

'ਕਿ' ਨਾਲ 'ਸਵਯੰਭੂ' ਆਦਿ; ਭੂਤਕਾਲ 'ਲਿਟ' ਤੇ 'ਕਨ' ਆਦਿ; 'ਬਭੂਵਿਵਾਨ', 'ਪੇਚਿਵਾਨ', 'ਪੇਚਾਨ', 'ਸ਼ਰਦਧਾਨਕ'।

ਅਣਿ ਸ੍ਯੁਃ ਕੁਮ੍ਭਕਾਰਾਦ੍ਯਾ ਭੂਤੇਪ੍ਯੁਣਾਦਯਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ । ਵਾਯੁਃ ਪਾਯੁਸ਼੍ਚ ਕਾਰੁਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵਹੁਲਂ ਛਨ੍ਦਸੀਰਿਤਂ ।। ੩੫੯.

'ਅਣ' ਨਾਲ 'ਕੁੰਭਕਾਰ' ਆਦਿ ਰੂਪ ਬਣਦੇ ਹਨ; ਭੂਤਕਾਲ ਵਿੱਚ 'ਉਣ' ਆਦਿ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; 'ਵਾਯੁ', 'ਪਾਯੁ', 'ਕਾਰੁ' ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਚੰਦ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਰੂਪ ਹਨ।