ਅਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਮ੍

ਦ੍ਵਿਪਦਂ ਕਮਲਂ ਵੀਥੀ ਪਟ੍ਟਿਕਾ ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਪਙ੍ਕਜਮ੍ । ਚਤੁष੍ਕਂ ਪृष੍ਠਤੋ ਵੀਥੀ ਪਦਿਕਾ ਦ੍ਵਿਪਦਾਨ੍ਯਥਾ ।। ੩੨੦.

ਦੋ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲਾ ਕਮਲ ਰਸਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਪੱਟੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਦਿਸਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮਲ ਹਨ। ਪਿੱਛਲੇ ਪਾਸੇ ਚਾਰ-ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਰਸਤਾ ਹੈ, ਤੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਦੋ-ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਰਸਤੇ ਹਨ।

ਕਣ੍ਠੋਪਕਣ੍ਠਯੁਕ੍ਤਾਨਿ ਦ੍ਵਾਰਾਨ੍ਯਬ੍ਜਨ੍ਤੁ ਮਧ੍ਯਤਃ । ਪਞ੍ਚਾਬ੍ਜਮਣ੍ਡਲੇ ਹ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਿਤਂ ਪੀਤਞ੍ਚ ਪੂਰ੍ਵ੍ਵਕਮ੍ ।। ੩੨੦.

ਦਰਵਾਜੇ ਗਲ੍ਹੇ ਅਤੇ ਉਪ-ਗਲ੍ਹੇ ਵਾਲੇ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਪੰਜ-ਕਮਲ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ, ਪੂਰਬ ਵਾਲਾ ਕਮਲ ਚਿੱਟਾ ਤੇ ਪੀਲਾ ਹੈ।

ਵੈਦੂਰ੍ਯ੍ਯਾਭਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਬ੍ਜਂ ਕੁਨ੍ਦਾਭਂ ਵਾਰੁਣਂ ਕਜਮ੍ । ਉਤ੍ਤਰਾਬ੍ਜਨ੍ਤੁ ਸ਼ਙ੍ਗਾਭਮਨ੍ਯਤ੍ ਸਰ੍ਵ੍ਵਂ ਵਿਚਿਤ੍ਰਕਮ੍ ।। ੩੨੦.

ਦੱਖਣ ਵਾਲਾ ਕਮਲ ਵੈਦੂਰੀ ਰਤਨ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਪੱਛਮ ਵਾਲਾ ਕਮਲ ਚੰਬੇ ਦੀ ਫੁੱਲ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਉੱਤਰ ਵਾਲਾ ਕਮਲ ਸਾਂਪ ਦੇ ਸਿੰਗ ਵਰਗਾ ਹੈ; ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਸਰ੍ਵ੍ਵਕਾਮਪ੍ਰਦਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਦਸ਼ਹਸ੍ਤਨ੍ਤੁ ਮਣ੍ਡਲਮ੍ । ਵਿਕਾਰਕ੍ਤਨ੍ਤੁਰ੍ਯ੍ਯਾਸ਼੍ਰਂ ਦ੍ਵਾਰਨ੍ਤੁ ਦ੍ਵਿਪਦਂ ਭਵੇਤ੍ ।। ੩੨੦.

ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹ ਚੱਕਰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਾਪ ਦਸ ਹੱਥ ਹੈ। ਰਸਤਾ ਚਾਰ-ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਦਰਵਾਜਾ ਦੋ-ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ।

ਮਧ੍ਯੇ ਪਦ੍ਮਂ ਪੂਰ੍ਵ੍ਵਵਚ੍ਚ ਵਿਘ੍ਨਧ੍ਵਂਸਂ ਵਦਾਮ੍ਯਥ । ਚਤੁਰ੍ਹਸ੍ਤਂ ਪੁਰਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਵृਤਞ੍ਚੈਵ ਕਰਦ੍ਵਯਮ੍ ।। ੩੨੦.

ਵਿਚਕਾਰ ਕਮਲ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਹੁਣ ਮੈਂ ਵਿਘਨ ਨਾਸਕ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਚਾਰ ਹੱਥ ਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੋ ਹੱਥ ਨਾਲ ਘੇਰਿਆ ਹੋਵੇ।

ਵੀਥਿਕਾ ਹਸ੍ਤਮਾਤ੍ਰਨ੍ਤੁ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿਕੈਰ੍ਵਹੁਭਿਰ੍ਵृਤਾ । ਹਸ੍ਤਮਾਤ੍ਰਾਣਿ ਦ੍ਵਾਰਾਣਿ ਦਿਸ਼ੁ ਵृਤ੍ਤਂ ਸਪਦ੍ਮਕਮ੍ ।। ੩੨੦.

ਰਸਤਾ ਇੱਕ ਹੱਥ ਚੌੜਾ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਕਈ ਸਵਸਤਿਕ ਬਣਾਏ ਹੋਣ। ਦਰਵਾਜੇ ਵੀ ਇੱਕ ਹੱਥ ਚੌੜੇ ਹੋਣ, ਦਿਸਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗੋਲ ਤੇ ਕਮਲ ਵਾਲੇ ਹੋਣ।

ਪਦ੍ਮਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਸ਼ੁਕ੍ਲਾਨਿ ਮਧ੍ਯੇ ਪੂਜ੍ਯਸ਼੍ਚ ਨਿष੍ਕਲਃ । ਹृਦਯਾਦੀਨਿ ਪੂਰ੍ਵ੍ਵਾਦੌ ਵਿਕਦਿਕ੍ਸ਼੍ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਵੈ ਯਜੇਤ੍ ।। ੩੨੦.

ਪੰਜ ਚਿੱਟੇ ਕਮਲ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਵਿਚਕਾਰ ਨਿਰਾਕਾਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਹਿਰਦਾ ਤੇ ਹੋਰ ਹਥਿਆਰ ਦਿਸਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਪ੍ਰਾਗ੍‌ਵਚ੍ਚ ਪਞ੍ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਿ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾਧਾਰਮਤੋ ਵਦੇ . ਸ਼ਤਭਾਗੋ ਤਿਥਿਭਾਗੇ ਪਦ੍ਮਂ ਲਿਙ੍ਗਾष੍ਟਕਂ ਦਿਸ਼ਿ ।। ੩੨੦.

ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਪੰਜ ਬ੍ਰਹਮਾ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਬਣਾਕੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਚੰਦ ਦੀ ਤिथि ਦੇ ਸੌਵੇਂ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਕਮਲ ਤੇ ਅਠ ਲਿੰਗ ਦਿਸਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਮੇ ਖਲਾਭਾਗਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਕਣ੍ਠਂ ਦ੍ਵਿਪਦਿਕਂ ਭਵੇਤ੍ । ਆਚਾਰ੍ਯ੍ਯੋ ਬੁਦ੍ਧਿਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਕਲ੍ਪਯੇਚ੍ਚ ਲਤਾਦਿਕਮ੍ ।। ੩੨੦.

ਗਲ੍ਹੇ ਅਤੇ ਉਪ-ਗਲ੍ਹੇ ਦੀ ਮਾਪ ਨਾਲ ਦਰਵਾਜਾ ਦੋ-ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਚਾਰਯ, ਬੁੱਧੀ 'ਤੇ ਆਧਾਰ ਰੱਖ ਕੇ, ਲਤਾ ਤੇ ਹੋਰ ਬਣਾਵਟਾਂ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਚਤੁਃਪਟ੍‌ਪਞ੍ਚਮਾष੍ਟਾਦਿ ਖਾਛਿਸ਼ਾਦ੍ਯਾਦਿ ਮਣ੍ਡਲਮ੍ । ਖਾਕ੍ਸ਼ੀਨ੍ਦੁਸੂਰ੍ਯ੍ਯਗਂ ਸਰ੍ਵਂ ਖਾਕ੍ਸ਼ਿ ਚੈਵੇਨ੍ਦੁਵਰ੍ਣਨਾਤ੍ ।। ੩੨੦.

ਚੱਕਰ ਚਾਰ, ਪੰਜ, ਅਠ ਆਦਿ ਨਾਲ, ਖਾ ਅਤੇ ਸ਼ੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਖਾ, ਚੰਦ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ, ਤੇ ਖਾ ਅਤੇ ਅਕਸ਼ੀ ਨੂੰ ਚੰਦ ਦੇ ਰੰਗ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਦਧਿਕਾਨਿ ਚਤੁਰ੍ਦ੍ਦਸ਼ਸਤਾਨਿ ਹਿ । ਮਣ੍ਡਲਾਨਿ ਹਰੇਃਸ਼ਮ੍ਭੋਰ੍ਦੇਵ੍ਯਾਃ ਸੂਰ੍ਯ੍ਯਸ੍ਯ ਸਨ੍ਤਿ ਚ ।। ੩੨੦.

ਹਰੀ, ਸ਼ੰਭੂ, ਦੇਵੀ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਚਾਰ ਸੌ ਚਾਲੀ ਚੱਕਰ ਹਨ।

ਦਸ਼ਸਪ੍ਤਵਿਭਕ੍ਤੇ ਤੁ ਲਤਾਲਿਙ੍ਗੋਦ੍ਭਵਂ ਸ਼੍ਰृਣੁ । ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਪਞ੍ਚਤ੍ਰਯਞ੍ਚੈਕਂ ਤ੍ਰਯਂ ਪਞ੍ਚ ਚ ਲੋਮਯੇਤ੍ ।। ੩੨੦.

ਹੁਣ ਦਸ ਤੇ ਸੱਤ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਲਤਾ ਤੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਸੁਣੋ। ਦਿਸਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਇੱਕ ਤਿੰਨ ਤੇ ਪੰਜ ਦਾ ਸਮੂਹ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਊਦ੍‌ਰ੍ਧ੍ਵਗੋ ਦ੍ਵਿਪਦੇ ਲਿਙ੍ਗਮਨ੍ਦਿਰਂ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਕੋष੍ਠਯੋਃ । ਮਧ੍ਯੇਨ ਦ੍ਵਿਪਦਂ ਪਦ੍ਮਮਥ ਚੈਕਞ੍ਚ ਪਙ੍ਕਜਂ ।। ੩੨੦.

ਉਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਦੋ-ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਲਿੰਗ-ਮੰਦਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਪਾਸੇ ਕਮਰੇ ਹਨ। ਵਿਚਕਾਰ ਦੋ-ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲਾ ਕਮਲ, ਤੇ ਫਿਰ ਇੱਕ ਕਮਲ ਹੈ।

ਲਿਙ੍ਗਸ੍ਯ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਯੋਰ੍ਭਦ੍ਰੇਪਦਦ੍ਵਾਰਮਲੋਪਨਾਤ੍ । ਤਤ੍ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਸ਼ੋਭਾਃ षਡ੍‌ਲੋਪ੍ਯ ਲਤਾਃ ਸ਼ੇषਾਸ੍ਤਥਾ ਹਰੇਃ ।। ੩੨੦.

ਲਿੰਗ ਦੇ ਦੋ ਪਾਸਿਆਂ, ਭਦ੍ਰ ਦੋਹਰੇ ਦਰਵਾਜੇ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਛੇ ਲਤਾਵਾਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਬਾਕੀ ਹਰੀ ਦੇ ਹਨ।

ਊਦ੍‌ਰ੍ਧ੍ਵਂ ਦ੍ਵਿਪਦਿਕਂ ਲੋਪ੍ਯ ਹਰੇਰ੍ਭਦ੍ਰਾष੍ਟਕਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ . ਰਸ਼੍ਮਿਮਾਨਸਮਾਯੁਕ੍ਤਵੇਦਲੋਪਾਚ੍ਚ ਸ਼ੋਭਿਕਮ੍ ।। ੩੨੦.

ਉਪਰਲੇ ਦੋ-ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਹਰੀ ਦੇ ਅਠ ਭਦ੍ਰ ਰੂਪ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਿਰਣ ਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਸੋਹਣਾ ਰੂਪ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪਞ੍ਚਵਿਂਸ਼ਤਿਕਂ ਪਦ੍ਮਂ ਤਤਃ ਪੀਠਮਪੀਠਕਮ੍ । ਦ੍ਵਯਂ ਦ੍ਵਯਂ ਰਕ੍ਸ਼ਯਿਤ੍ਵਾ ਉਪਸ਼ੋਭਾਸ੍ਤਥਾष੍ਟ ਚ ।। ੩੨੦.

ਪਚੀਸ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲਾ ਕਮਲ, ਫਿਰ ਪੀਠ ਤੇ ਉਪ-ਪੀਠ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੋ-ਦੋ ਨੂੰ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਪ-ਸੋਭਾਵਾਂ ਵੀ ਅਠ ਰੱਖੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਦੇਵ੍ਯਾਦਿਖ੍ਯਾਪਕਂ ਭਦ੍ਰਂ ਬृਹਨ੍ਮਧ੍ਯੇ ਪਰਂ ਲਘੁ । ਮਧ੍ਯੇ ਨਵਪਦਂ ਪਦ੍ਮਂ ਕੋਣੇ ਭਦ੍ਰਚਤੁष੍ਟਯਮ੍ ।। ੩੨੦.

ਦੇਵੀ ਆਦਿ ਦੀ ਸੋਭਾ ਦੱਸਣ ਵਾਲਾ ਭਦ੍ਰ ਰੂਪ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਡਾ ਤੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਛੋਟਾ ਹੈ। ਵਿਚਕਾਰ ਨੌ-ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲਾ ਕਮਲ, ਤੇ ਕੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਭਦ੍ਰ ਰੂਪ ਹਨ।

ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ਪਦਂ ਸ਼ੇषਂ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾਧਾਰਨ੍ਤੁ ਮਣ੍ਹਲਂ । ਸ਼ਤਪਤ੍ਰਂ षष੍ਟ੍ਯਧਿਕਂ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾਧਾਰਂ ਹਰਾਦਿषੁ ।। ੩੨੦.

ਬਾਕੀ ਤੈਰਾਂ ਪੈਰਾਂ ਬੁੱਧੀ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹਨ, ਤੇ ਮੰਡਲ ਵੀ। ਸੌ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਠੀ ਹੋਰ ਪੱਤੀਆਂ ਹਨ, ਇਹ ਬੁੱਧੀ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ, ਹਰੀ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ।

ਈਸ਼੍ਵਰ ਉਵਾਚ ਅਸ੍ਤ੍ਰਯਾਗਃ ਪੁਰਾ ਕਾਰ੍ਯ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮ੍ਮਸੁ ਸਿਦ੍ਧਿਦਃ । ਮਧ੍ਯੇ ਪੂਜ੍ਯਂ ਸ਼ਿਵਾਦ੍ਯਸ੍ਤ੍ਰਂ ਵਜ੍ਰਾਦੀਨ੍ ਪੂਰ੍ਵਤਃ ਕ੍ਰਮਾਤ੍ ।। ੩੨੧.

ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ فرمایا: ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਯਾਗ ਪਹਿਲਾਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿਚ ਸਫਲਤਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਵਿਚਕਾਰ ਸ਼ਿਵ ਆਦਿ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ; ਵਜਰ ਆਦਿ ਨੂੰ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਸਨਮਾਨ ਦਿਓ।

ਪਞ੍ਚਚਕ੍ਰਂ ਦਸ਼ ਕਰਂ ਰਣਾਦੌ ਪੂਜਿਤਂ ਜਯੇ । ਗ੍ਰਹਪੂਜਾ ਰਵਿਰ੍ਮਧ੍ਯੇ ਪੂਰ੍ਵ੍ਵਾਦ੍ਯਾਃ ਸੋਮਕਾਦਯਃ ।। ੩੨੧.

ਪੰਜ ਚੱਕਰ, ਦਸ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲੇ, ਜੰਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਲਈ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿਚ, ਸੂਰਜ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ, ਤੇ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਚੰਦ ਆਦਿ ਹੋਰ ਗ੍ਰਹਾਂ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਸਰ੍ਵ੍ਵ ਏਕਾਦਸ਼ਸ੍ਥਾਸ੍ਤੁ ਗ੍ਰਹਾਃ ਸ੍ਯੁਃ ਗ੍ਰਹਪੂਜਨਾਤ੍ । ਅਸ੍ਤ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤਿਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸਰ੍ਵੋਤ੍ਪਾਤਵਿਨਾਸ਼ਿਨੀਂ ।। ੩੨੧.

ਸਾਰੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਗ੍ਰਹ ਪੂਜਾ ਸਮੇਂ ਗਿਆਰਾਂ ਥਾਂ ਤੇ ਰੱਖੇ ਜਾਣ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਉਪਦਰਵਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਗ੍ਰਹਰੋਗਾਦਿਸ਼ਮਨੀਂ ਮਾਰੀਸ਼ਤ੍ਰੁਵਿਮਰ੍ਦ੍ਦਨੀਂ । ਵਿਨਾਯਕੋਪਤਪ੍ਤਿਘ੍ਨਮਘੋਰਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਜਪੇਨ੍ਨਰਃ ।। ੩੨੧.

ਇਹ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੇ ਰੋਗ ਆਦਿ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਮਾਰੀ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲਦੀ ਹੈ; ਵਿਨਾਇਕ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਦੀ ਤਾਪ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਅਘੋਰਾ ਹਥਿਆਰ ਦਾ ਜਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਲਕ੍ਸ਼ਂ ਗ੍ਰਹਾਦਿਨਾਸ਼ਃ ਸ੍ਯਾਦੁਤ੍‌ਪਾਤੇ ਤਿਲਹੋਮਕਮ੍ । ਦਿਵ੍ਯੇ ਲਕ੍ਸ਼ਂ ਤਦਰ੍ਦ੍ਧੇਨ ਵ੍ਯੋਮਜੋਤ੍ਪਾਤਨਾਸ਼ਨਂ ।। ੩੨੧.

ਇੱਕ ਲੱਖ ਜਪ ਨਾਲ ਗ੍ਰਹ ਆਦਿ ਉਪਦਰਵ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਪਦਰਵਾਂ ਵਿਚ ਤਿਲ ਦੀ ਹੋਮ ਕਰੋ। ਆਕਾਸ਼ੀ ਉਪਦਰਵਾਂ ਲਈ ਅੱਧ ਲੱਖ ਜਪ ਨਾਲ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਉਪਦਰਵ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਘृਤੇਨ ਲਕ੍ਸ਼ਪਾਤੇਨ ਉਤ੍ਪਾਤੇ ਭੂਮਿਜੇ ਹਿਤਮ੍ । ਘृਤਗੁਗ੍‌ਗੁਲੁਹੋਮੇ ਚ ਸਰ੍ਵ੍ਵੋਤ੍ਪਾਤਾਦਿਮਰ੍ਦ੍ਦਨਮ੍ ।। ੩੨੧.

ਇੱਕ ਲੱਖ ਘੀ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਦੇ ਉਪਦਰਵਾਂ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ। ਘੀ ਤੇ ਗੁਗਗਲ ਦੀ ਹੋਮ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਉਪਦਰਵ ਆਦਿ ਦਬ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਦੂਰ੍ਵਾਕ੍ਸ਼ਤਾਜ੍ਯਹੋਮੇਨ ਵ੍ਯਾਧਯੋऽਥ ਘृਤੇਨ ਚ । ਸਹਸ੍ਰੇਣ ਤੁ ਦੁਃਸ੍ਵਪ੍ਨਾ ਵਿਨਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ।। ੩੨੧.

ਦੂਬ, ਚਾਵਲ ਤੇ ਘੀ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਨਾਲ ਰੋਗ ਸ਼ਾਂਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਘੀ ਦੀ ਹਜ਼ਾਰ ਆਹੁਤੀ ਨਾਲ ਮਾੜੇ ਸੁਪਨੇ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਅਯੁਤਾਦ੍‌ ਗ੍ਰਹਦੋषਘ੍ਨੋ ਜਵਾਘृਤਵਿਮਿਸ਼੍ਰਿਤਾਤ੍ । ਵਿਨਾਯਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਸ਼ਮਨਮਯੁਤੇਨ ਘृਤਸ੍ਯ ਚ ।। ੩੨੧.

ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਘੀ ਤੇ ਜਵਾ ਫੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਆਹੁਤੀ ਨਾਲ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਘੀ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਨਾਲ ਵਿਨਾਇਕ ਦੀ ਪੀੜਾ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਭੂਤਵੇਤਾਲਸ਼ਾਨ੍ਤਿਸ੍ਤੁ ਗੁਗ੍ਗੁਲੋਰਯੁਤੇਨ ਚ । ਮਹਾਵृਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਭਙ੍ਗੇ ਤੁ ਵ੍ਯਾਲਕਙ੍ਕੇ ਗृਹੇ ਸ੍ਥਿਤੇ ।। ੩੨੧.

ਭੂਤ ਤੇ ਵੇਤਾਲ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਗਗਲ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਵੱਡਾ ਰੁੱਖ ਟੁੱਟ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਘਰ ਵਿਚ ਸੱਪ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਆਵੇ।

ਆਰਣ੍ਯਾਨਾਂ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ੇ ਚ ਦੂਰ੍ਵਾਜ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ਤਹਾਵਨਾਤ੍ । ਉਲ੍ਕਾਪਾਤੇ ਭੂਮਿਕਮ੍ਪੇ ਤਿਲਾਜ੍ਯੇਨਾਹੁਤਾਚ੍ਛਿਵਮ੍ ।। ੩੨੧.

ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਤੇ ਦੂਬ, ਚਾਵਲ ਤੇ ਘੀ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਕਰੋ; ਜਦੋਂ ਉਲਕਾ ਪਏ ਜਾਂ ਧਰਤੀ ਕੰਪੇ, ਤਿਲ ਤੇ ਘੀ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਦਿਓ।

ਰਕ੍ਤਸ੍ਰਾਵੇ ਤੁ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਣਾਮਯੁਤਾਦ੍‌ ਗੁਗ੍ਗੁਲੋਃ ਸ਼ਿਵਂ । ਅਕਾਲੇ ਫਲਪੁष੍ਪਣਾਂ ਰਾष੍ਟ੍ਰਭਙ੍ਗੇ ਚ ਮਾਰਣੇ ।। ੩੨੧.

ਰੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਰਕਤ ਵਹੇ ਤਾਂ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਗਗਲ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁਭਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਅਣਸਮੇਂ ਫਲ-ਫੁੱਲ ਆਉਣ, ਰਾਜ ਭੰਗ ਜਾਂ ਮੌਤ ਹੋਵੇ।