ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤੋ ਨਿਮਨ੍ਤ੍ਰਿਤੋऽਰਣ੍ਯੇ ਮੁਨਿਨਾ ਜਮਦਗ੍ਨਿਨਾ। ਕਾਮਧੇਨੁਪ੍ਰਭਾਵੇਣ ਭੋਜਿਤਃ ਸਬਲੋ ਨृਪਃ
ਥੱਕ ਕੇ, ਜਮਦਗਨੀ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ। ਕਾਮਧੇਨੂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਮਿਲਿਆ।
ਅਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਤ੍ ਕਾਮਧੇਨੁਂ ਯਦਾ ਸ ਨ ਦਦੌ ਤਦਾ। ਹृਤਵਾਨਥ ਰਾਮੇਣ ਸ਼ਿਰਸ਼੍ਛਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਪਾਤਿਤਃ
ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਕਾਮਧੇਨੂ ਮੰਗੀ ਅਤੇ ਨਾ ਮਿਲੀ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਸੀਸ ਵੱਢ ਕੇ ਢਾਹ ਦਿੱਤਾ।
ਯੁਦ੍ਧੇ ਪਰਸ਼ੁਨਾ ਰਾਜਾ ਧੇਨੁਃ ਸ੍ਵਾਸ਼੍ਰਮਮਾਯਯੌ । ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਵੀਰ੍ਯਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਜਮਦਗ੍ਨਿਰ੍ਨਿਪਾਤਿਤਃ
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਰਾਮ ਨੇ ਕੁਲ੍ਹਾੜੀ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਧੇਨੂ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ। ਪਰ ਕਾਰਤਵੀਰਿਆ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਜਮਦਗਨੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਰਾਮੇ ਵਨਂ ਗਤੇ ਵੈਰਾਦਥ ਰਾਮਃ ਸਮਾਗਤਃ। ਪਿਤਰਂ ਨਿਹਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪਿਤृਨਾਸ਼ਾਭਿਮਰ੍षਿਤਃ
ਜਦ ਰਾਮ ਜੰਗਲ ਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਵੈਰ ਵਜ੍ਹਾ ਰਾਮ ਵਾਪਸ ਆਇਆ। ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਮਰਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਗ੍ਰਸਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤ੍ਰਿਃ ਸਪ੍ਤਕृਤ੍ਵਃ ਪृਥਿਵੀਂ ਨਿਃਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਾਮਕਰੋਦ੍ਵਿਭੁਃ। ਕੁਰੁਸ਼੍ਰੇਤ੍ਰੇ ਪਞ੍ਚ ਕੁਣ੍ਡਾਨ੍ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਨ੍ਤਰ੍ਪ੍ਯ ਵੈ ਪਿਤृਨ੍
ਤਾਕਤਵਾਨ ਨੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਸੱਤ-ਸੱਤ ਵਾਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਤਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਕੀਤਾ। ਕੁਰੁਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਯਗਨ ਕੂੰਡ ਬਣਾਕੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਰੀਤ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕੀਤਾ।
ਕਾਸ਼੍ਯਪਾਯ ਮਹੀਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰੇ ਪਰ੍ਵਤੇ ਸ੍ਥਿਤਃ। ਕੂਰ੍ਮ੍ਮਸ੍ਯ ਚ ਵਰਾਹਸ੍ਯ ਨृਸਿਂਹਸ੍ਯ ਚ ਵਾਮਨਮ੍
ਕਾਸ਼ਿਆਪ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਿੰਦਰ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਟਿਕ ਗਿਆ। ਕੂਰਮ, ਵਾਰਾਹ, ਨਰਸਿੰਘ ਤੇ ਵਾਮਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਹਨ।
ਅਵਤਾਰਂ ਚ ਰਾਮਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਯਾਤਿ ਦਿਵਂ ਨਰਃ
ਰਾਮ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਗ੍ਨਿਰੁਵਾਚ ਰਾਮਾਯਣਮਹਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਨਾਰਦੇਨੋਦਿਤਂ ਪੁਰਾ। ਵਾਲ੍ਮੀਕਯੇ ਯਥਾ ਤਦ੍ਵਤ੍ ਪਠਿਤਂ ਭੁਕ੍ਤਿਮੁਕ੍ਤਿਦਮ੍
ਅਗਨਿ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਰਾਮਾਯਣ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਰਦ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਤੇ ਵਾਲਮੀਕਿ ਨੇ ਪੜ੍ਹਿਆ। ਇਹ ਕਥਾ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੋਵੇਂ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਵਿष੍ਣੁਨਾਭ੍ਯਵ੍ਜਜੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਮਰੀਚਿਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਸੁਤਃ। ਮਰੀਚੇਃ ਕਸ਼੍ਯਪਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸੂਰ੍ਯੋ ਵੈਵਸ੍ਵਤੋ ਮਨੁਃ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਵਿਸ਼ਨੁ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜਨਮਿਆ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਰੀਚਿ ਸੀ। ਮਰੀਚਿ ਤੋਂ ਕਾਸ਼ਿਆਪ, ਕਾਸ਼ਿਆਪ ਤੋਂ ਸੂਰਜ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਵੈਵਸਵਤ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਨੁ ਹੋਇਆ।
ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਥੇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਂਸ਼ੇ ਕਕੁਤ੍ਸ੍ਥਕਃ। ਕਕੁਤ੍ਸ੍ਥਸ੍ਯ ਰਘੁਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦਜੋ ਦਸ਼ਰਥਸ੍ਤਤਃ
ਫਿਰ ਉਸ ਤੋਂ ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਕੁਤਸਥ, ਕਕੁਤਸਥ ਤੋਂ ਰਘੁ, ਰਘੁ ਤੋਂ ਅਜਾ, ਤੇ ਅਜਾ ਤੋਂ ਦਸ਼ਰਥ।
ਰਾਵਣਾਦੇਰ੍ਵਧਾਰ੍ਥਾਯ ਚਤੁਰ੍ਦ੍ਧਾਭੂਤ ਸ੍ਵਯਂ ਹਰਿਃ। ਰਾਜ੍ਞੋ ਦਸ਼ਰਥਾਦ੍ਰਾਮਃ ਕੌਸ਼ਲ੍ਯਾਯਾਂ ਬਭੂਵ ਹ
ਰਾਵਣ ਆਦਿ ਦੇ ਵਧ ਲਈ, ਹਰੀ ਨੇ ਚਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਏ। ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਤੋਂ, ਰਾਮ ਕੌਸ਼ਲਿਆ ਦੇ ਘਰ ਜਨਮਿਆ।
ਕੈਕੇਯ੍ਯਾਂ ਭਰਤਃ ਪੁਤ੍ਰਃ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾਯਾਞ੍ਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ। ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਃ ऋष੍ਯਸ਼੍ਰृਙ੍ਗੇਣ ਤਾਸੁ ਸਨ੍ਦਤ੍ਤਪਾਯਸਾਤ੍
ਕੈਕੇਈ ਤੋਂ ਭਰਤ, ਸੁਮਿਤਰਾ ਤੋਂ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਤੇ ਰਿਸ਼ਯਸ਼੍ਰਿੰਗ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੇ ਪਯਸ ਤੋਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਵੀ ਜਨਮੇ।
ਪ੍ਰਾਸ਼ਿਤਾਦ੍ਯਜ੍ਞਸਂਸਿਦ੍ਧਾਦ੍ਰਾਦ੍ਰਾਮਾਦ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਸਮਾਃ ਪਿਤੁਃ। ਯਜ੍ਞਵਿਧ੍ਨਵਿਨਾਸ਼ਾਯ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤੋ ਨृਪਃ
ਯਗਨ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਪਯਸ ਖਾ ਕੇ, ਰਾਮ ਆਦਿ ਪੁੱਤਰ ਪਿਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਲਾਂ ਗੁਜ਼ਾਰੇ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਮੰਗ 'ਤੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਯਗਨ ਦੀ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਭੇਜਿਆ।
ਰਾਮਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰੇषਯਾਮਾਸ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਮੁਨਿਨਾ ਸਹ। ਰਾਮੋ ਗਤੋऽਸ੍ਤ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਿਤਸ੍ਤਾਡਕਾਨ੍ਤਕृਤ
ਉਸ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੇ ਮুনি ਦੇ ਨਾਲ ਭੇਜਿਆ। ਰਾਮ ਨੇ ਜਾ ਕੇ ਹਥਿਆਰ ਤੇ ਅਸਤਰਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਤੇ ਤਾਡਕਾ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।
ਮਾਰੀਚਂ ਮਾਨਵਾਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਮੋਹਿਤਂ ਦੂਰਤੋऽਨਯਤ੍। ਸੁਬਾਹੁਂ ਯਜ੍ਞਹਨ੍ਤਾਰਂ ਸਬਲਞ੍ਚਾਵਧੀਦ੍ ਬਲੀ
ਰਾਮ ਨੇ ਮਾਰੀਚਾ ਨੂੰ ਮਨਵ ਅਸਤਰ ਨਾਲ ਦੂਰੋਂ ਭਟਕਾ ਦਿੱਤਾ। ਯਗਨ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੁਬਾਹੁ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਵੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸਿਦ੍ਧਾਸ਼੍ਰਮਨਿਵਾਸੀ ਚ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਾਦਿਭਿਃ ਸਹ। ਗਤਃ ਕ੍ਰਤੁਂ ਮੈਥਿਲਸ੍ਯ ਦ੍ਰष੍ਟੁਞ੍ਚਾਪਂਸਹਾਨੁਜਃ
ਸਿਧਾਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਆਦਿ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਮਿਥਿਲਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਯਗਨ ਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਦੇਖਣ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਸਮੇਤ ਗਿਆ।
ਸ਼ਤਾਨਨ੍ਦਨਿਮਿਤ੍ਤੇਨ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਪ੍ਰਭਾਵਤਃ। ਰਾਮਾਯ ਕਥਿਤੋ ਰਾਜ੍ਞਾ ਸਮੁਨਿਃ ਪੂਜਿਤਃ ਕ੍ਰਤੌ
ਸ਼ਤਾਨੰਦ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਯਗਨ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਮুনি ਨੇ ਰਾਜਾ ਰਾਮ ਨੂੰ ਕਥਾ ਦੱਸੀ।
ਧਨੁਰਾਪੂਰਯਾਮਾਸ ਲੀਲਯਾ ਸ ਬਭਞ੍ਜ ਤਤ੍ । ਵੀਰ੍ਯਸ਼ੁਲ੍ਕਞ੍ਚ ਜਨਕਃ ਸੀਤਾਂ ਕਨ੍ਯਾਨ੍ਤ੍ਵਯੋਨਿਜਾਮ੍
ਰਾਮ ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ। ਜਨਕ ਨੇ ਵਿਰਤਾ ਦੀ ਕਿਮਤ ਵਜੋਂ, ਗਰਭ ਤੋਂ ਨਾ ਜਨਮੀ ਧੀ ਸੀਤਾ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ।
ਦਦੌ ਰਾਮਾਯ ਰਾਮੋऽਪਿ ਪਿਤ੍ਰਾਦੌ ਹਿ ਸਮਾਗਤੇ। ਉਪਯੇਮੇ ਜਾਨਕੀਨ੍ਤਾਮੁਰ੍ਮਿਲਾਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ੍ਤਥਾ
ਉਸ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ। ਪਿਤਾ ਤੇ ਹੋਰ ਸਬ ਆਏ, ਤਾਂ ਰਾਮ ਨੇ ਜਾਨਕੀ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਲਿਆ, ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਉਰਮਿਲਾ ਨੂੰ।
ਸ਼੍ਰੁਤਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਂ ਮਾਣ੍ਡਵੀਞ੍ਚ ਕੁਸ਼ਧ੍ਵਜਸੁਤੇ ਤਥਾ। ਜਨਕਸ੍ਯਾਨੁਜਸ੍ਯੈਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਭਰਤਾਵੁਭੌ
ਕੁਸ਼ਧਵਜ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ, ਸ਼੍ਰੁਤਕੀਰਤੀ ਤੇ ਮਾਂਡਵੀ, ਜੋ ਜਨਕ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਦੀਆਂ ਸਨ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਤੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਵਿਆਹੀਆਂ ਗਈਆਂ।
ਕਨ੍ਯੇ ਦ੍ਵੇ ਉਪਯੇਮਾਤੇ ਜਨਕੇਨ ਸੁਪੂਜਿਤਃ। ਰਾਮੋऽਗਾਤ੍ਸਵਸ਼ਿष੍ਠਾਦ੍ਯੈਰ੍ਜਾਮਦਗਨ੍ਯਂ ਵਿਜਿਤ੍ਯ ਚ
ਉਹ ਦੋ ਕੁੜੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਆਹ ਲਿਆ, ਜਨਕ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ। ਰਾਮ, ਜਮਦਗਨਯ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਆਦਿ ਦੇ ਨਾਲ ਚਲਿਆ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਰਾਮੋ ਵਸ਼ਿष੍ਠਂ ਮਾਤॄਸ਼੍ਚ ਨਤ੍ਵਾऽਤ੍ਰਿਞ੍ਚ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਸਃ। ਅਨਸੂਯਾਞ੍ਚ ਤਤ੍ਪਤ੍ਨੀਂ ਸ਼ਰਭਙ੍ਗਂ ਸੁਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਕਮ੍
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਰਾਮ ਨੇ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ, ਆਪਣੀਆਂ ਮਾਵਾਂ, ਅਤ੍ਰਿ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਨਸੂਯਾ, ਸ਼ਰਭੰਗ ਤੇ ਸੁਤੀਕਸ਼ਣ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਅਗਸ੍ਤ੍ਯ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਨਤ੍ਵਾ ਅਗਸ੍ਤ੍ਯਨ੍ਤਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਤਃ। ਧਨੁਃ ਖਙ੍ਗਞ੍ਚ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਦਣ੍ਡਕਾਰਣ੍ਯਮਾਗਤਃ
ਅਗਸਤਿ ਦੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਅਗਸਤਿ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਧਨੁ ਅਤੇ ਤਲਵਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਦੰਡਕ ਅਰਣ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ।
ਜਨਸ੍ਥਾਨੇ ਪਞ੍ਚਵਟ੍ਯਾਂ ਸ੍ਥਿਤੋ ਗੋਦਾਵਰੀਂ ਤਟੇ। ਤਤ੍ਰ ਸੂਰ੍ਪਣਖਾਯਾਤਾ ਭਕ੍ਸ਼ਿਤੁਂ ਤਾਨ੍ ਭਯਙ੍ਕਰੀ
ਜਨਸਥਾਨ ਵਿਚ, ਪੰਚਵਟੀ ਤੇ ਗੋਦਾਵਰੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਰਹਿ ਕੇ, ਉਥੇ ਸੂਰਪਣਖਾ, ਡਰਾਉਣੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣ ਆਈ।
ਰਾਮਂ ਸੁਰੂਪਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਾ ਕਾਮਿਨੀ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਕਸ੍ਤ੍ਵਂ ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਸਮਾਯਾਤੋ ਭਰ੍ਤ੍ਤਾ ਮੇ ਭਵ ਚਾਰ੍ਥਿਤਃ
ਰਾਮ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਇੱਛਾਵਾਨ ਔਰਤ ਆਖੀ: 'ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ? ਇੱਥੇ ਕਿਉਂ ਆਇਆ? ਮੇਰੀ ਮੰਗ ਤੇ ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਬਣ।'
ਏਤੌ ਚ ਭਕ੍ਸ਼ਯਿष੍ਯਾਮਿ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਂ ਸਮੁਦ੍ਯਤਾ । ਤਸ੍ਯਾ ਨਾਸਾਞ੍ਚ ਕਰ੍ਣੌ ਚ ਰਾਮੋਕ੍ਤੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋऽਚ੍ਛਿਨਤ੍
ਉਹ ਆਖੀ, 'ਇਹ ਦੋਨੋ ਨੂੰ ਮੈਂ ਖਾ ਜਾਵਾਂਗੀ,' ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਦੌੜੀ; ਪਰ ਰਾਮ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਨੱਕ ਤੇ ਕੰਨ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ।
ਰਕ੍ਤਂ ਕ੍ਸ਼ਰਨ੍ਤੀ ਪ੍ਰਯਯੌ ਖਰਂ ਭ੍ਰਾਤਰਮਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਮਰੀष੍ਯਾਮਿ ਵਿਨਾਸਾऽਹਂ ਖਰ ਜੀਵਾਮਿ ਵੈ ਤਦਾ
ਖੂਨ ਵਗਾਉਂਦੀ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਖਰਾ ਕੋਲ ਗਈ ਤੇ ਆਖੀ: 'ਬਿਨਾ ਨੱਕ ਦੇ ਮੈਂ ਮਰ ਜਾਵਾਂਗੀ, ਖਰਾ; ਇੰਝ ਹੀ ਜੀ ਰਹੀ ਹਾਂ।'
ਰਾਮਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯ੍ਯਾ ਸੀਤਾऽਸੌ ਤਸ੍ਯਾਸੀਲ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋऽਨੁਜਃ। ਤੇषਾਂ ਯਦ੍ਰੁਧਿਰਂ ਸੋष੍ਣਂ ਪਾਯਯਿष੍ਯਸਿ ਮਾਂ ਯਦਿ
'ਰਾਮ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਹੈ, ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਉਸ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਹੈ; ਜੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਗਰਮ ਖੂਨ ਪੀਣ ਦੇਵੇਂ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਜੀ ਸਕਦੀ ਹਾਂ।'
ਖਰਸ੍ਤਥੇਤਿ ਤਾਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਯਤੁਰ੍ਦृਸ਼ਸਹਸ੍ਤ੍ਰਕੈਃ। ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਂ ਦੂषਣੇਨਾਗਾਦ੍ਯੋਦ੍ਧੁ ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਸਾ ਸਹ
ਖਰਾ ਨੇ 'ਠੀਕ ਹੈ' ਆਖ ਕੇ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ, ਦੂਸ਼ਣ ਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਲੜਾਈ ਲਈ ਨਿਕਲਿਆ।
ਰਾਮਂ ਰਾਮੋऽਪਿ ਯੁਯੁਧੇ ਸ਼ਰੈਰ੍ਵਿਵ੍ਯਾਧ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨ੍। ਹਸ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਵਰਥਪਾਦਾਤਂ ਬਲਂ ਨਿਨ੍ਯੇ ਯਮਕ੍ਸ਼ਯਮ੍
ਰਾਮ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ; ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਵੱਜਿਆ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ, ਰਥ ਤੇ ਪੈਦਲ ਫੌਜ ਨੂੰ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ।