ਅਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਮ੍ਬੁਭਿਰ੍ਧਨਧਾਨ੍ਯਾਪ੍ਤਿਸ੍ਤੁष੍ਟਿਰ੍ਨੀਲੋਤ੍ਪਲੈਰਪਿ । ਰਕ੍ਤੋਤ੍ਪਲੈਰ੍ਮ੍ਮਹਾਪੁष੍ਟਿਃ ਕੁਨ੍ਦਪੁष੍ਪੈਰ੍ਮ੍ਮਹੋਦਯਃ ।। ੩੦੯.

ਜੰਬੂ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਧਨ ਤੇ ਅਨਾਜ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਨੀਲ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ, ਲਾਲ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਪੋਸ਼ਣ, ਤੇ ਚੰਬੇ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਮਲ੍ਲਿਕਾਭਿਃ ਪਰਕ੍ਸ਼ੋਭਃ ਕੁਮੁਦੈਰ੍ਜਨਵਲ੍ਲਭਃ । ਅਸ਼ੋਕੈਃ ਪੁਤ੍ਰਲਾਭਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਪਾਟਲਾਭਿਃ ਸ਼ੁਭਾਙ੍ਗਨਾ ।। ੩੦੯.

ਮੱਲਿਕਾ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਹੋਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਕੁਮੁਦ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਿਆਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਅਸ਼ੋਕ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਪਾਟਲਾ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸੁਭ ਅੰਗਣਾਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਆਮ੍ਰੈਰਾਯੁਸ੍ਤਿਲੈਰ੍ਲ੍ਲਕ੍ਸ਼ਅਮੀਰ੍ਵਿਲ੍ਵੈਃ ਸ਼੍ਰੀਸ਼੍ਚਮ੍ਪਕੈਰ੍ਦ੍ਧਨਮ੍ । ਇष੍ਟਂ ਮਧੁਕਪੁष੍ਪੈਸ਼੍ਚ ਵਿਲ੍ਵੈਃ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਤਾਂ ਲਭੇਤ੍ ।। ੩੦੯.

ਆਮਾਂ ਨਾਲ ਲੰਮੀ ਉਮਰ, ਤਿਲ ਨਾਲ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਬਿਲਵਾ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ, ਚੰਪਕ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਧਨ, ਮਧੂਕ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਮਨਚਾਹਾ ਲਾਭ, ਤੇ ਬਿਲਵਾ ਨਾਲ ਸਰਵਜਨਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਤ੍ਰਿਲਕ੍ਸ਼ਜਪ੍ਯਾਤ੍ਸਰ੍ਵ੍ਵਾਪ੍ਤਿਰ੍ਹੋਮਾਦ੍ਧ੍ਯਾਨਾਤ੍ਤਥੇਜ੍ਯਯਾ । ਮਣ੍ਡਲੇऽਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਚ੍ਯ ਗਾਯਤ੍ਰ੍ਯਾ ਆਹੁਤੀਃ ਪਞ੍ਚਵਿਂਸ਼ਤਿਮ੍ ।। ੩੦੯.

ਤਿੰਨ ਲੱਖ ਜਪ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਹੋਮ, ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਰਾਹੀਂ ਸਾਰੇ ਲਾਭ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਗਾਯਤਰੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਪੱਚੀ ਵੀਹ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦੇਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।

ਦਦ੍ਯਾਚ੍ਛਤਤ੍ਰਯਂ ਮੂਲਾਤ੍ ਪਲ੍ਲਵੈਰ੍ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤੋ ਭਵੇਤ੍ । ਪਞ੍ਚਗਵ੍ਯਂ ਪੁਰਾ ਪੀਤ੍ਵਾ ਚਰੂਕਂ ਪ੍ਰਾਸ਼ਯੇਤ੍ਸਦਾ ।। ੩੦੯.

ਮੂਲ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਸੌ ਟਾਹਣੀਆਂ ਦੇਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਦীক্ষਾ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਜਗਵਿਆ ਪੀ ਕੇ, ਸਦਾ ਯਜਨ ਸਮੱਗਰੀ ਖਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਅਗ੍ਨਿਰੁਵਾਚ ਅਪਰਾਂ ਤ੍ਵਰਿਤਾਵਿਦ੍ਯਾਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇऽਹਂ ਭੁਕ੍ਤਿਮੁਕ੍ਤਿਦਾਂ । ਪਰੇਵਜ੍ਰਾਕੁਲੇ੧ ਦੇਵੀਂ ਰਜੋਭਿਰ੍ਲਿਖਿਤੇ ਯਜੇਤ੍ ।। ੩੧੦.

ਅਗਨਿ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੁਣ ਮੈਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਗਿਆਨ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉੱਚੀ ਵਜਰਾਕੁਲਾ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਲਾਲ ਰੰਗ ਨਾਲ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਕਰੋ।

ਪਦ੍ਮਗਰ੍ਭੇ ਦਿਗ੍ਵਿਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਚਾष੍ਟੌ ਵਜ੍ਰਾਣਿ ਵੀਥਿਕਾਂ । ਦ੍ਵਾਸ਼ੋਭੋਪਸ਼ੋਭਾਞ੍ਚ ਲਿਖੇਚ੍ਛੀਘ੍ਰਂ ਸ੍ਮਰੇਨ੍ਨਰਃ ।। ੩੧੦.

ਪਦਮ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੇ ਦਿਸਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਅੱਠ ਵਜਰਾਂ ਨੂੰ ਰਾਹਾਂ ਵਜੋਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਬਣਾਉਣ ਤੇ ਯਾਦ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

ਅष੍ਟਾਦਸ਼ਭੁਜਾਂ ਸਿਂਹੇ ਵਾਮਜਙ੍ਘਾ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਾ । ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਦ੍ਵਿਗੁਣਾ ਤਸ੍ਯਾਃ ਪਾਦਪੀਠੇ ਸਮਰ੍ਪਿਤਾ ।। ੩੧੦.

ਉਹ ਅਠਾਰਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੀ, ਸਿੰਘ ਉੱਤੇ ਬੈਠੀ, ਵਾਮ ਪੈਰ ਰੱਖੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਸੱਜਾ ਪੈਰ ਦੋਹਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਥਾਂ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਨਾਗਭੂषਾਂ ਵਜ੍ਰਕੁਣ੍ਡੇ ਖਡ੍ਗਂ ਚਕ੍ਰਂ ਗਦਾਂ ਕ੍ਰਮਾਤ੍ । ਸ਼ੂਲਂ ਸ਼ਰਂ ਤਥਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਵਰਦਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੈਃ ਕਰੈਃ ।। ੩੧੦.

ਸੱਪਾਂ ਦੀਆਂ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਵਜਰ ਕੁੰਡ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸੱਜੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਤਲਵਾਰ, ਚੱਕਰ, ਗਦਾ, ਸ਼ੂਲ, ਤੀਰ, ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਵਰਦਾਨ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।

ਧਨਃ ਪਾਸ਼ਂ ਸ਼ਰਂ ਘष੍ਟਾਂ ਤਰ੍ਜ੍ਜਨੀਂ ਸ਼ਙ੍ਖਮਙ੍ਕੁਸ਼ਮ੍ । ਅਭਯਞ੍ਚ ਤਤਾ ਵਜ੍ਰਂ ਵਾਮਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਘृਤਾਯੁਧਮ੍ ।। ੩੧੦.

ਉਹ ਖਜ਼ਾਨਾ, ਫੰਨਾ, ਤੀਰ, ਘਟਾ, ਤਰਜਨੀ, ਸ਼ੰਖ, ਅੰਕੁਸ਼ ਅਤੇ ਨਿਡਰਤਾ, ਨਾਲ ਹੀ ਵਜਰ ਤੇ ਘੀ ਦਾ ਹਥਿਆਰ ਵਾਮ ਪਾਸੇ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।

ਪੂਜਨਾਚ੍ਛਤ੍ਰੁਨਾਸ਼ਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ਰਾष੍ਟ੍ਰਂ ਜਯਤਿ ਲੀਲਯਾ । ਦੀਰ੍ਘਾਯੂਰਾष੍ਟ੍ਰਭੂਤਿਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ਦਿਵ੍ਯਾਦਿਵ੍ਯਾਦਿਸਿਦ੍ਧਿਭਾਕ੍ ।। ੩੧੦.

ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਰਾਜ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਤੇ ਰਾਜ ਦੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਿਵਿਆ ਤੇ ਆਮ ਲਾਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਤਲੋਤਿਸਪ੍ਤਪਾਤਾਲਾਃ ਕਾਲਾਗ੍ਨਿਭੁਵਨਾਨ੍ਤਕਾਃ । ਓਂ ਕਾਰਾਦਿਸ੍ਵਰਾਰਭ੍ਯ ਯਾਵਦ੍‌ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਵਾਚਕਮ੍ ।। ੩੧੦.

ਧਰਤੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਸੱਤ ਪਾਤਾਲ ਹਨ, ਤੇ ਕਾਲ ਅਤੇ ਅਗਨਿ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਹੈ। 'ਓਮ' ਅੱਖਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦੇ ਵਚਨ ਤੱਕ।

ਓਂ ਕਾਰਾਦ੍‌ਭ੍ਰਾਮਯੇਤ੍ਤੋਯਨ੍ਤੋਤਲਾ ਤ੍ਵਰਿਤਾ ਤਤਃ । ਪ੍ਰ੍ਸ੍ਤਾਵਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ੍ਵਰਵਰ੍ਗਂ ਲਿਖੇਦ੍‌ਭੁਵਿ ।। ੩੧੦.

'ਓਮ' ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਘੁੰਮਾਉ, ਫਿਰ ਪਾਤਾਲਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੁਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਲਿਖੋ।

ਤਾਲੁਵਰ੍ਗਃ ਕਵਰ੍ਗਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤृਤੀਯੋ ਜਿਹ੍ਵਤਾਲੁਕਃ । ਚਤੁਰ੍ਥਸ੍ਤਾਲੁਜਿਹ੍ਵਾਗ੍ਰੋ ਜਿਹ੍ਵਾਦਨ੍ਤਸ੍ਤੁ ਪਞ੍ਚਮਃ ।। ੩੧੦.

ਤਾਲੂ ਦਾ ਸਮੂਹ, ਕਾ ਦਾ ਸਮੂਹ, ਤੀਜਾ ਜੀਭ-ਤਾਲੂ, ਚੌਥਾ ਜੀਭ-ਤਾਲੂ ਅਗਲਾ, ਤੇ ਪੰਜਵਾਂ ਜੀਭ-ਦੰਦ।

षष੍ਠੋऽष੍ਟਪੁਟਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਮਿਸ਼੍ਰਵਰ੍ਗਸ੍ਤੁ ਸਪ੍ਤਮਃ । ਊष੍ਮਾਣਃ ਸ੍ਯਾਚ੍ਛਵਰ੍ਗਸ੍ਤੁ ਉਦ੍ਧਰੇਚ੍ਚ ਮਨੁਂ ਤਤਃ ।। ੩੧੦.

ਛੇਵਾਂ ਅੱਠ ਖੋਹਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਮਿਲਿਆ ਸਮੂਹ ਸੱਤਵਾਂ ਹੈ, ਊਸ਼ਮਾਂ ਅਠਵਾਂ ਸਮੂਹ ਹੈ। ਫਿਰ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਨ ਕਰੋ।

षष੍ਠਸ੍ਵਰਸਮਾਰੂਢਂ ਊष੍ਮਣਾਨ੍ਤਂ ਸਵਿਨ੍ਦੁਕਮ੍ । ਤਾਲੁਵਰ੍ਗਾਦ੍ਵਿਤੀਯਨ੍ਤੁ ਸ੍ਵਰੈਕਾਦਸ਼ਯੋਜਿਤਮ੍ ।। ੩੧੦.

ਛੇਵਾਂ ਸੁਰ, ਜੋ ਤਾਲੂ ਵਾਲੇ ਵਰਗ ਤੋਂ ਹੈ, ਊਸਮ ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੁੰਦਾ ਤੇ ਬਿੰਦੂ ਨਾਲ ਹੈ; ਉਸੇ ਤਾਲੂ ਵਰਗ ਦਾ ਦੂਜਾ, ਗਿਆਰਾਂ ਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਜਿਹ੍ਵਾਤਾਲੁਸਮਾਯੋਗਃ ਪ੍ਰਥਮਂ ਕੇਵਲਂ ਭਵੇਤ੍ । ਤਦੇਵ ਚ ਦ੍ਵਿਤਾਯਨ੍ਤੁ ਅਧਸ੍ਤਾਦ੍‌ਵਿਨਿਯੋਜਯੇਤ੍ ।। ੩੧੦.

ਜਿਹਵਾ ਤੇ ਤਾਲੂ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾ ਅੱਖਰ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਕੱਲਾ ਹੈ; ਉਹੀ ਦੂਜਾ, ਹੇਠਾਂ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਏਕਾਦਸ਼ਸ੍ਵਰੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਥਮਂ ਤਾਲੁਵਰ੍ਗਤਃ । ਊष੍ਣਾਣਸ੍ਯ੧ ਦ੍ਵਿਤੀਯਨ੍ਤੁ ਅਧਸ੍ਤਾਦ੍ ਦृਸ਼੍ਯ ਯੋਜਯੇਤ੍ ।। ੩੧੦.

ਪਹਿਲਾ, ਗਿਆਰਾਂ ਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਤਾਲੂ ਵਰਗ ਦਾ ਹੈ; ਊਸਮ ਦਾ ਦੂਜਾ ਵੀ, ਹੇਠਾਂ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

षੋੜਸ਼ਸ੍ਵਰਸਂਯੁਕ੍ਤਮੂष੍ਮਾਣਸ੍ਯ ਦ੍ਵਿਤੀਯਕਮ੍ । ਜਿਹ੍ਵਾਦਨ੍ਤਸਮਾਯੋਗੇ ਪ੍ਰਥਮਂ ਯੋਜਯੇਦਧਃ ।। ੩੧੦.

ਊਸਮ ਦਾ ਦੂਜਾ, ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਹੇਠਾਂ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜਿਹਵਾ ਤੇ ਦੰਦਾਂ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਤੇ ਪਹਿਲਾ ਹੇਠਾਂ ਜੋੜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਮਿਸ਼੍ਰਵਰ੍ਗਾਦ੍‌ ਦ੍ਵਿਤੀਯਨ੍ਤੁ ਅਧਸ੍ਤਾਤ੍ ਪੁਨਰੇਵ ਤੁ । ਚਤੁਰ੍ਥਸ੍ਵਰਸਮਿ ਨ੍ਨਂ ਤਾਲੁਵਰ੍ਗਾਦਿਸਂਯੁਤਮ੍ ।। ੩੧੦.

ਮਿਸ਼ਰ ਵਰਗ ਦਾ ਦੂਜਾ, ਫਿਰ ਹੇਠਾਂ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਚੌਥੇ ਸੁਰ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਤਾਲੂ ਵਰਗ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।

ਊष੍ਮਣਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵਿਤੀਯਨ੍ਤੁ ਅਧਸ੍ਤਾਦ੍ਵਿਨਿਯੋਜਯੇਤ੍ । ਸ੍ਵਰੈਕਾਦਸ਼ਭਿਨ੍ਨਨ੍ਤੁ ਊष੍ਮਣਾਨ੍ਤਂ ਸਵਿਨ੍ਦੁਕਮ੍ ।। ੩੧੦.

ਊਸਮ ਦਾ ਦੂਜਾ ਹੇਠਾਂ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਊਸਮ, ਗਿਆਰਾਂ ਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ, ਬਿੰਦੂ ਨਾਲ ਖਤਮ।

ਪਞ੍ਚਸ੍ਵਰਸਮਾਰੂਢਂ ਓष੍ਠਸਮ੍ਪੁਟਯੋਗਤਃ । ਦ੍ਵਿਤੀਯਮਕ੍ਸ਼ਰਞ੍ਚਾਨ੍ਯਜ੍ਜਿਹ੍ਵਾਗ੍ਰੇ ਤਾਲੁਯੋਗਤਃ ।। ੩੧੦.

ਪੰਜ ਸੁਰਾਂ ਤੇ ਟਿਕਿਆ, ਹੋਠਾਂ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਤੇ ਦੂਜਾ ਅੱਖਰ ਹੈ; ਦੂਜਾ, ਜਿਹਵਾ ਦੇ ਅੱਗੇ ਤਾਲੂ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ।

ਪ੍ਰਥਮਂ ਪਞ੍ਚਮੇ ਯੋਜ੍ਯਂ ਸ੍ਵਰਾਰ੍ਦ੍ਧੇਨੋਦ੍‌ਧृਤਾ ਇਮੇ । ਓਂਕਾਰਾਦ੍ਯਾ ਨਮੋਨ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਜਪੇਤ੍ ਸ੍ਵਾਹਾਗ੍ਨਿਕਾਰ੍ਯ੍ਯਕੇ ।। ੩੧੦.

ਪਹਿਲਾ ਪੰਜਵੇਂ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਅੱਧਾ ਸੁਰ ਲੈ ਕੇ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਓਮ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ, 'ਨਮ' ਤੇ ਖਤਮ, ਅੱਗ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਜਪਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਓਂ ਹ੍ਰੀਁ ਹ੍ਰੂਁ ਹ੍ਰਃ ਹृਦਯਂ ਹਾਂ ਹਸ਼੍ਚੇਤਿ ਸ਼ਿਰਃ । ਹ੍ਰੀਁ ਜ੍ਵਲ ਜ੍ਵਲ ਸ਼ਿਖਾ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਕਵਚਂ ਹਨੁਦ੍ਵਯਮ੍ । ਹੀਁ ਸ਼੍ਰੀਁ ਸ਼ੂਨ੍ਨੇਤ੍ਰਤ੍ਰਯਾਯ ਵਿਦ੍ਯਾਨੇਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਮ੍ ਕ੍ਸ਼ੌਁ ਹਃ ਖੌਁ ਹੂਁ ਫਡਸ੍ਤ੍ਰਾਯ ਗੁਹ੍ਯਾਙ੍ਗਾਨਿ ਪੁਰਾ ਨ੍ਯਸੇਤ੍ । ਤ੍ਵਰਿਤਾਙ੍ਗਾਨਿ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਵਿਦ੍ਯਾਙ੍ਗਾਨਿ ਸ਼੍ਰृਣੁष੍ਵ ਮੇ । ਆਦਿਦ੍ਵਿਹृਦਯਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਤ੍ਰਿਚਤੁਃਸ਼ਿਰ ਇष੍ਯਤੇ ।। ੩੧੦.

ਓਮ, ਹ੍ਰੀੰ, ਹ੍ਰੂੰ, ਹ੍ਰਹ, 'ਹਿਰਦਾ'; ਹਾਂ, ਹਹ, 'ਸਿਰ'; ਹ੍ਰੀੰ, ਜਵਲਾ ਜਵਲਾ, 'ਅੱਗ'; ਕਵਚ, ਦੋ ਜਬਾ; ਹੀਂ, ਸ੍ਰੀਂ, ਤਿੰਨ ਖਾਲੀ ਅੱਖਾਂ ਲਈ, ਮੰਤਰ-ਅੱਖ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ; ਕ੍ਸ਼ੌਂ, ਹਹ, ਖੌਂ, ਹੂੰ, ਫਟ, ਗੁਪਤ ਅੰਗਾਂ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਰੱਖੋ; ਹੁਣ ਤੇਜ਼ ਅੰਗ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਮੰਤਰ ਦੇ ਅੰਗ ਸੁਣੋ; ਪਹਿਲਾ 'ਹਿਰਦਾ' ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਤਿੰਨ ਜਾਂ ਚਾਰ 'ਸਿਰ' ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਪਞ੍ਚषष੍ਠਃ ਸ਼ਿਖਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਕਵਚਂ ਸਪ੍ਤਮਾष੍ਟਮਮ੍ । ਤੋਰਕਨ੍ਤੁ ਭਵੇਨ੍ਤੇਤ੍ਰਂ ਨਵਾਰ੍ਦ੍ਧਾਕ੍ਸ਼ਰਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ।। ੩੧੦.

ਪੈਂਸਠਵਾਂ 'ਅੱਗ' ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਸੱਤਵਾਂ ਤੇ ਅਠਵਾਂ 'ਕਵਚ' ਹਨ; ਤੋਰਕਾ ਅੱਖ ਹੈ, ਨੌਂ ਤੇ ਅੱਧਾ ਅੱਖਰ ਉਸ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ।

ਤੋਤਲੇਤਿ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਾ ਵਜ੍ਰਤੁਣ੍ਡੇ ਤਤੋ ਭਵੇਤ੍ । ਖ ਖ ਹੂਁ ਦਸ਼ਵੀਜਾ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵਜ੍ਰਤੁਣ੍ਡੇਕ੍ਸ਼ਰਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ।। ੩੧੦.

'ਟੋਟਲ' ਵਜਰਤੁੰਡ ਵਿੱਚ ਨਾਮ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ; ਖਾ ਖਾ ਹੂੰ, ਦਸ ਬੀਜ, ਵਜਰਤੁੰਡ ਅੱਖਰ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹਨ।

ਖੇਚਰਿ ਜ੍ਵਾਲਿਨੀਜ੍ਵਾਲੇ ਖਖੇਤਿ ਜ੍ਵਾਲਿਨੀਦਸ਼ । ਵਰ੍ਚ੍ਚੇ ਸ਼ਰਵਿਭੀषਣਿ ਖਖੇਤਿ ਚ ਸ਼ਵਰ੍ਯ੍ਯਪਿ ।। ੩੧੦.

ਖੇਚਰੀ, ਜਵਲਨ ਅੱਗ, 'ਖਾ ਖਾ' ਜਵਲਨ ਦੇ ਦਸ ਹਨ; ਵਰਚੇ ਵਿੱਚ, ਭਿਆਨਕ ਸ਼ਰ, 'ਖਾ ਖਾ' ਸ਼ਵਰੀ ਲਈ ਵੀ।

ਛੇ ਛੇਦਨਿ ਕਰਾਲਿਨਿ ਖਖੇਤਿ ਚ ਕਰਾਲ੍ਯਪਿ । ਵਕ੍ਸ਼ਃਸ਼੍ਰਵਦ੍ਰਵਪ੍ਲਵਨੀ ਖ ਖ ਦੂਤੀਪ੍ਲਵਂਖ੍ਯਪਿ ।। ੩੧੦.

'ਛੇ' ਕੱਟਣ ਵਾਲੀ, ਕਰਾਲਿਨੀ ਲਈ; 'ਖਾ ਖਾ' ਕਰਾਲੀ ਲਈ ਵੀ; ਛਾਤੀ, ਕੰਨ, ਪਿਘਲਣ ਤੇ ਤੈਰਣ ਲਈ 'ਖਾ ਖਾ' ਦੂਤੀਪਲਵ ਨਾਮ ਹੈ।

ਸ੍ਤ੍ਰੀਬਾਲਕਾਰੇ ਧੁਨਨਿ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੀ ਵਸਨਵੇਗਿਕਾ । ਕ੍ਸ਼ੇ ਪਕ੍ਸ਼ੇ ਕਪਿਲੇ ਹਸ ਹਸ ਕਪਿਲਾ ਨਾਮ ਦੂਤਿਕਾ ।। ੩੧੦.

ਇਸਤਰੀ ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਲਈ 'ਧੁਨ' ਮੰਤਰ ਹੈ; ਅਧਿਆਪਕ ਵਸਨਵੇਗਿਕਾ ਹੈ; 'ਕ੍ਸ਼ੇ', 'ਪਕ੍ਸ਼ੇ', ਕਪਿਲਾ, 'ਹਸਾ ਹਸਾ', ਕਪਿਲਾ ਦੂਤੀਕਾ ਨਾਮ ਹੈ।