ਅਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਮ੍

ਨ੍ਯਸ੍ਤਾਙ੍ਗੋ ਨ੍ਯਸ੍ਤਮਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਸਮਸ੍ਤਂ ਵ੍ਯਾਪਕਂ ਨ੍ਯਸੇਤ੍ । ਪਾਰ੍ਵਤੀ ਸ਼ਵਰੀ ਚੇਸ਼ਾ ਵਰਦਾਭਯਹਸ੍ਤਿਕਾ ।। ੩੦੯.

ਅੰਗ ਤੇ ਮੰਤ੍ਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਕੇ, ਸਰਬ-ਵਿਆਪਕ ਹਾਜ਼ਰੀ ਬਣਾਓ। ਪਾਰਵਤੀ ਤੇ ਸ਼ਵਰੀ ਇੱਥੇ ਦੇਵੀ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਤੇ ਨਿਡਰਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਮਯੂਰਬਲਯਾ ਪਿਚ੍ਛਮੌਲਿਃ ਕਿਸਲਯਾਂਸ਼ੁਕਾ । ਸਿਂਹਾਸਨਸ੍ਥਾ ਮਾਯੂਰਵਰ੍ਹਚ੍ਛਤ੍ਰਸਮਨ੍ਵਿਤਾ ।। ੩੦੯.

ਮੋਰ ਦੀ ਕੜੀ ਪਹਿਨੀ, ਮੋਰ ਦੇ ਪੰਖ ਸਿਰ 'ਤੇ, ਨਰਮ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਵਸਤ੍ਰ, ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਿੰਘਾਸਨ 'ਤੇ ਬੈਠੀ, ਮੋਰ ਦੇ ਪੱਖੇ ਨਾਲ।

ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰਾ ਸ਼੍ਯਾਮਲਾ ਦੇਵੀ ਵਨਮਾਲਾਵਿਭੂषਣਾ । ਵਿਪ੍ਰਾਹਿਕਰ੍ਣਾਭਰਣਾ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਕੇਯੂਰਭੂषਣਾ ।। ੩੦੯.

ਦੇਵੀ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਤੇ ਕਾਲੀ ਹੈ, ਜੰਗਲ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਕੰਨ-ਬਾਲੇ ਤੇ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਲਈ ਬਾਂਹ-ਬੰਦ ਪਹਿਨੇ।

ਵੈਸ਼੍ਯਾਨਾਗਕਟੋਬਨ੍ਧਾ ਵृषਲਾਹਿਕृਤਨੂਪੁਰਾ । ਏਵਂ ਰੂਪਾਤ੍ਮਿਕਾ ਭੂਤ੍ਵਾ ਤਨ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਨਿਯੁਤਂ ਜਪੇਤ੍ ।। ੩੦੯.

ਵੈਸ਼ਿਆਂ ਲਈ ਨਾਗ ਦੀ ਕਮਰ-ਬੰਦ, ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬਣੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਗੁੰਗਰੂ; ਇਸ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਉਸ ਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਅਣਗਿਣਤ ਵਾਰੀ ਜਪੋ।

ਈਸ਼ਃ ਕਿਰਾਤਰੂਪੋषऽਭੂਤ੍‌ ਪਰਾ ਗੌਰੀ ਚ ਤਾਦृਸ਼ੀ । ਜਪੇਦ੍ਧ੍ਯਾਯੇਤ੍ ਪੂਜਯੇਤ੍ਤਾਂ ਸਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧ੍ਯੈਵਿषਾਦਿਹृਤ੍ ।। ੩੦੯.

ਈਸ਼ ਨੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਿਆ, ਤੇ ਪਰਾ ਗੌਰੀ ਨੇ ਵੀ; ਉਸ ਦਾ ਜਪ, ਧਿਆਨ ਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦੇ ਰੋਕ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਅष੍ਟਸਿਂਹਾਸਨੇ ਪੂਜ੍ਯਾ ਦਲੇ ਪੂਰ੍ਵਾਦਿਕੇ ਕ੍ਰਮਾਤ੍ । ਅਙ੍ਗਣਾਯਤ੍ਰੀ ਪ੍ਰਣੀਤਾ ਹੂਙ੍ਕਾਰਾਦ੍ਯਾ ਦਲਗ੍ਰਕੇ ।। ੩੦੯.

ਉਸ ਨੂੰ ਅੱਠ ਸਿੰਘ-ਸਿੰਘਾਸਨਾਂ 'ਤੇ, ਪੱਤੀਆਂ 'ਤੇ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਪੂਜੋ; ਅੰਗ-ਸਥਾਪਨਾ ਪ੍ਰਣੀਤਾ ਤੇ ਹੂੰਕਾਰ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੱਤੀ-ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਕਰੋ।

ਫਟ੍‌ਕਾਰੀ ਚਾਗ੍ਰਤੋ ਦੇਵ੍ਯਾਃ ਸ਼੍ਰੀਵੀਜੇਨਾਰ੍ਚ੍ਚਯੇਦਿਮਾਃ । ਲੋਕੇਸ਼ਾਯੁਧਵਰ੍ਣਾਸ੍ਤਾਃ ਫਟ੍‌ਕਾਰੀ ਤੁ ਧਨੁਰ੍ਦ੍ਧਰਾ ।। ੩੦੯.

ਫਟ ਉਚਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦੇਵੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀ-ਬੀਜ ਨਾਲ ਪੂਜੋ। ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੈ; ਫਟ ਉਚਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਧਨੁ ਧਾਰਦਾ ਹੈ।

ਜਯਾ ਚ ਵਿਜਯਾ ਦ੍ਵਾਸ੍ਥੇ ਪੂਜ੍ਯੇ ਸੌਵਰ੍ਣਯष੍ਟਿਕੇ । ਕਿਙ੍ਕਣ ਵਰ੍ਵਰੀ ਮੁਣ੍ਡੀ ਲਗੁੜੀ ਚ ਤਯੋਰ੍ਵਰਿਃ ।। ੩੦੯.

ਜਯਾ ਅਤੇ ਵਿਜਯਾ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਰਖੇ ਹੋਏ ਰਖਵਾਲੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਇਜ਼ਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਕਿੰਗਕਣ, ਵਰਵਰੀ, ਮੁੰਡੀ ਅਤੇ ਲਗੁਰੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਹਨ।

ਇष੍ਟ੍ਵੈਵਂ ਸਿਦ੍ਧਯੇਦ੍‌ਦ੍ਰਵ੍ਯੈਃ ਕੁਣ੍ਡੇ ਯੋਨ੍ਯਾਕृਤੌ ਹੁਨੇਤ੍ । ਹੇਮਲਾਭੋऽਰ੍ਜੁਨੈਰ੍ਦ੍ਧਾਨ੍ਯੈਰ੍ਗੋਧੂਮੈਃ ਪੁष੍ਟਿਸਮ੍ਪਦਃ ।। ੩੦੯.

ਇਹ ਸਮੱਗਰੀਆਂ ਨਾਲ ਯੋਨੀ ਆਕਾਰ ਵਾਲੇ ਕੁੰਡ ਵਿੱਚ ਰਸਮ ਕਰਕੇ, ਹੋਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਰਜੁਨ ਦੀ ਲੱਕੜ ਅਤੇ ਅਨਾਜ ਨਾਲ ਸੋਨਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਗੋਧੂਮ (ਗਹੂੰ) ਨਾਲ ਪੋਸ਼ਣ ਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਯਵੈਰ੍ਦ੍ਧਾਨ੍ਯੈਸ੍ਤਿਲੈਃ ਸਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧਿਰੀਤਿਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਅਕ੍ਸ਼ੈਰੁਨ੍ਮਤ੍ਤਤਾ ਸ਼ਤ੍ਰੋਃ ਸ਼ਾਲ੍ਮਲੀਭਿਸ਼੍ਚ ਮਾਰਣਮ੍ ।। ੩੦੯.

ਯਵ, ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਤਿਲ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਲਾਭ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਤੇ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਾਸਿਆਂ ਨਾਲ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਪਾਗਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸ਼ਾਲਮਲੀ ਦੀ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਨਾਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਜਮ੍ਬੁਭਿਰ੍ਧਨਧਾਨ੍ਯਾਪ੍ਤਿਸ੍ਤੁष੍ਟਿਰ੍ਨੀਲੋਤ੍ਪਲੈਰਪਿ । ਰਕ੍ਤੋਤ੍ਪਲੈਰ੍ਮ੍ਮਹਾਪੁष੍ਟਿਃ ਕੁਨ੍ਦਪੁष੍ਪੈਰ੍ਮ੍ਮਹੋਦਯਃ ।। ੩੦੯.

ਜੰਬੂ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਧਨ ਤੇ ਅਨਾਜ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਨੀਲ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ, ਲਾਲ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਪੋਸ਼ਣ, ਤੇ ਚੰਬੇ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਮਲ੍ਲਿਕਾਭਿਃ ਪਰਕ੍ਸ਼ੋਭਃ ਕੁਮੁਦੈਰ੍ਜਨਵਲ੍ਲਭਃ । ਅਸ਼ੋਕੈਃ ਪੁਤ੍ਰਲਾਭਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਪਾਟਲਾਭਿਃ ਸ਼ੁਭਾਙ੍ਗਨਾ ।। ੩੦੯.

ਮੱਲਿਕਾ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਹੋਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਕੁਮੁਦ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਿਆਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਅਸ਼ੋਕ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਪਾਟਲਾ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸੁਭ ਅੰਗਣਾਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਆਮ੍ਰੈਰਾਯੁਸ੍ਤਿਲੈਰ੍ਲ੍ਲਕ੍ਸ਼ਅਮੀਰ੍ਵਿਲ੍ਵੈਃ ਸ਼੍ਰੀਸ਼੍ਚਮ੍ਪਕੈਰ੍ਦ੍ਧਨਮ੍ । ਇष੍ਟਂ ਮਧੁਕਪੁष੍ਪੈਸ਼੍ਚ ਵਿਲ੍ਵੈਃ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਤਾਂ ਲਭੇਤ੍ ।। ੩੦੯.

ਆਮਾਂ ਨਾਲ ਲੰਮੀ ਉਮਰ, ਤਿਲ ਨਾਲ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਬਿਲਵਾ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ, ਚੰਪਕ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਧਨ, ਮਧੂਕ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਮਨਚਾਹਾ ਲਾਭ, ਤੇ ਬਿਲਵਾ ਨਾਲ ਸਰਵਜਨਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਤ੍ਰਿਲਕ੍ਸ਼ਜਪ੍ਯਾਤ੍ਸਰ੍ਵ੍ਵਾਪ੍ਤਿਰ੍ਹੋਮਾਦ੍ਧ੍ਯਾਨਾਤ੍ਤਥੇਜ੍ਯਯਾ । ਮਣ੍ਡਲੇऽਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਚ੍ਯ ਗਾਯਤ੍ਰ੍ਯਾ ਆਹੁਤੀਃ ਪਞ੍ਚਵਿਂਸ਼ਤਿਮ੍ ।। ੩੦੯.

ਤਿੰਨ ਲੱਖ ਜਪ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਹੋਮ, ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਰਾਹੀਂ ਸਾਰੇ ਲਾਭ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਗਾਯਤਰੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਪੱਚੀ ਵੀਹ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦੇਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।

ਦਦ੍ਯਾਚ੍ਛਤਤ੍ਰਯਂ ਮੂਲਾਤ੍ ਪਲ੍ਲਵੈਰ੍ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤੋ ਭਵੇਤ੍ । ਪਞ੍ਚਗਵ੍ਯਂ ਪੁਰਾ ਪੀਤ੍ਵਾ ਚਰੂਕਂ ਪ੍ਰਾਸ਼ਯੇਤ੍ਸਦਾ ।। ੩੦੯.

ਮੂਲ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਸੌ ਟਾਹਣੀਆਂ ਦੇਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਦীক্ষਾ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਜਗਵਿਆ ਪੀ ਕੇ, ਸਦਾ ਯਜਨ ਸਮੱਗਰੀ ਖਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਅਗ੍ਨਿਰੁਵਾਚ ਅਪਰਾਂ ਤ੍ਵਰਿਤਾਵਿਦ੍ਯਾਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇऽਹਂ ਭੁਕ੍ਤਿਮੁਕ੍ਤਿਦਾਂ । ਪਰੇਵਜ੍ਰਾਕੁਲੇ੧ ਦੇਵੀਂ ਰਜੋਭਿਰ੍ਲਿਖਿਤੇ ਯਜੇਤ੍ ।। ੩੧੦.

ਅਗਨਿ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੁਣ ਮੈਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਗਿਆਨ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉੱਚੀ ਵਜਰਾਕੁਲਾ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਲਾਲ ਰੰਗ ਨਾਲ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਕਰੋ।

ਪਦ੍ਮਗਰ੍ਭੇ ਦਿਗ੍ਵਿਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਚਾष੍ਟੌ ਵਜ੍ਰਾਣਿ ਵੀਥਿਕਾਂ । ਦ੍ਵਾਸ਼ੋਭੋਪਸ਼ੋਭਾਞ੍ਚ ਲਿਖੇਚ੍ਛੀਘ੍ਰਂ ਸ੍ਮਰੇਨ੍ਨਰਃ ।। ੩੧੦.

ਪਦਮ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੇ ਦਿਸਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਅੱਠ ਵਜਰਾਂ ਨੂੰ ਰਾਹਾਂ ਵਜੋਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਬਣਾਉਣ ਤੇ ਯਾਦ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

ਅष੍ਟਾਦਸ਼ਭੁਜਾਂ ਸਿਂਹੇ ਵਾਮਜਙ੍ਘਾ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਾ । ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਦ੍ਵਿਗੁਣਾ ਤਸ੍ਯਾਃ ਪਾਦਪੀਠੇ ਸਮਰ੍ਪਿਤਾ ।। ੩੧੦.

ਉਹ ਅਠਾਰਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੀ, ਸਿੰਘ ਉੱਤੇ ਬੈਠੀ, ਵਾਮ ਪੈਰ ਰੱਖੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਸੱਜਾ ਪੈਰ ਦੋਹਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਥਾਂ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਨਾਗਭੂषਾਂ ਵਜ੍ਰਕੁਣ੍ਡੇ ਖਡ੍ਗਂ ਚਕ੍ਰਂ ਗਦਾਂ ਕ੍ਰਮਾਤ੍ । ਸ਼ੂਲਂ ਸ਼ਰਂ ਤਥਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਵਰਦਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੈਃ ਕਰੈਃ ।। ੩੧੦.

ਸੱਪਾਂ ਦੀਆਂ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਵਜਰ ਕੁੰਡ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸੱਜੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਤਲਵਾਰ, ਚੱਕਰ, ਗਦਾ, ਸ਼ੂਲ, ਤੀਰ, ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਵਰਦਾਨ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।

ਧਨਃ ਪਾਸ਼ਂ ਸ਼ਰਂ ਘष੍ਟਾਂ ਤਰ੍ਜ੍ਜਨੀਂ ਸ਼ਙ੍ਖਮਙ੍ਕੁਸ਼ਮ੍ । ਅਭਯਞ੍ਚ ਤਤਾ ਵਜ੍ਰਂ ਵਾਮਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਘृਤਾਯੁਧਮ੍ ।। ੩੧੦.

ਉਹ ਖਜ਼ਾਨਾ, ਫੰਨਾ, ਤੀਰ, ਘਟਾ, ਤਰਜਨੀ, ਸ਼ੰਖ, ਅੰਕੁਸ਼ ਅਤੇ ਨਿਡਰਤਾ, ਨਾਲ ਹੀ ਵਜਰ ਤੇ ਘੀ ਦਾ ਹਥਿਆਰ ਵਾਮ ਪਾਸੇ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।

ਪੂਜਨਾਚ੍ਛਤ੍ਰੁਨਾਸ਼ਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ਰਾष੍ਟ੍ਰਂ ਜਯਤਿ ਲੀਲਯਾ । ਦੀਰ੍ਘਾਯੂਰਾष੍ਟ੍ਰਭੂਤਿਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ਦਿਵ੍ਯਾਦਿਵ੍ਯਾਦਿਸਿਦ੍ਧਿਭਾਕ੍ ।। ੩੧੦.

ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਰਾਜ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਤੇ ਰਾਜ ਦੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਿਵਿਆ ਤੇ ਆਮ ਲਾਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਤਲੋਤਿਸਪ੍ਤਪਾਤਾਲਾਃ ਕਾਲਾਗ੍ਨਿਭੁਵਨਾਨ੍ਤਕਾਃ । ਓਂ ਕਾਰਾਦਿਸ੍ਵਰਾਰਭ੍ਯ ਯਾਵਦ੍‌ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਵਾਚਕਮ੍ ।। ੩੧੦.

ਧਰਤੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਸੱਤ ਪਾਤਾਲ ਹਨ, ਤੇ ਕਾਲ ਅਤੇ ਅਗਨਿ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਹੈ। 'ਓਮ' ਅੱਖਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦੇ ਵਚਨ ਤੱਕ।

ਓਂ ਕਾਰਾਦ੍‌ਭ੍ਰਾਮਯੇਤ੍ਤੋਯਨ੍ਤੋਤਲਾ ਤ੍ਵਰਿਤਾ ਤਤਃ । ਪ੍ਰ੍ਸ੍ਤਾਵਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ੍ਵਰਵਰ੍ਗਂ ਲਿਖੇਦ੍‌ਭੁਵਿ ।। ੩੧੦.

'ਓਮ' ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਘੁੰਮਾਉ, ਫਿਰ ਪਾਤਾਲਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੁਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਲਿਖੋ।

ਤਾਲੁਵਰ੍ਗਃ ਕਵਰ੍ਗਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤृਤੀਯੋ ਜਿਹ੍ਵਤਾਲੁਕਃ । ਚਤੁਰ੍ਥਸ੍ਤਾਲੁਜਿਹ੍ਵਾਗ੍ਰੋ ਜਿਹ੍ਵਾਦਨ੍ਤਸ੍ਤੁ ਪਞ੍ਚਮਃ ।। ੩੧੦.

ਤਾਲੂ ਦਾ ਸਮੂਹ, ਕਾ ਦਾ ਸਮੂਹ, ਤੀਜਾ ਜੀਭ-ਤਾਲੂ, ਚੌਥਾ ਜੀਭ-ਤਾਲੂ ਅਗਲਾ, ਤੇ ਪੰਜਵਾਂ ਜੀਭ-ਦੰਦ।

षष੍ਠੋऽष੍ਟਪੁਟਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਮਿਸ਼੍ਰਵਰ੍ਗਸ੍ਤੁ ਸਪ੍ਤਮਃ । ਊष੍ਮਾਣਃ ਸ੍ਯਾਚ੍ਛਵਰ੍ਗਸ੍ਤੁ ਉਦ੍ਧਰੇਚ੍ਚ ਮਨੁਂ ਤਤਃ ।। ੩੧੦.

ਛੇਵਾਂ ਅੱਠ ਖੋਹਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਮਿਲਿਆ ਸਮੂਹ ਸੱਤਵਾਂ ਹੈ, ਊਸ਼ਮਾਂ ਅਠਵਾਂ ਸਮੂਹ ਹੈ। ਫਿਰ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਨ ਕਰੋ।

षष੍ਠਸ੍ਵਰਸਮਾਰੂਢਂ ਊष੍ਮਣਾਨ੍ਤਂ ਸਵਿਨ੍ਦੁਕਮ੍ । ਤਾਲੁਵਰ੍ਗਾਦ੍ਵਿਤੀਯਨ੍ਤੁ ਸ੍ਵਰੈਕਾਦਸ਼ਯੋਜਿਤਮ੍ ।। ੩੧੦.

ਛੇਵਾਂ ਸੁਰ, ਜੋ ਤਾਲੂ ਵਾਲੇ ਵਰਗ ਤੋਂ ਹੈ, ਊਸਮ ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੁੰਦਾ ਤੇ ਬਿੰਦੂ ਨਾਲ ਹੈ; ਉਸੇ ਤਾਲੂ ਵਰਗ ਦਾ ਦੂਜਾ, ਗਿਆਰਾਂ ਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਜਿਹ੍ਵਾਤਾਲੁਸਮਾਯੋਗਃ ਪ੍ਰਥਮਂ ਕੇਵਲਂ ਭਵੇਤ੍ । ਤਦੇਵ ਚ ਦ੍ਵਿਤਾਯਨ੍ਤੁ ਅਧਸ੍ਤਾਦ੍‌ਵਿਨਿਯੋਜਯੇਤ੍ ।। ੩੧੦.

ਜਿਹਵਾ ਤੇ ਤਾਲੂ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾ ਅੱਖਰ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਕੱਲਾ ਹੈ; ਉਹੀ ਦੂਜਾ, ਹੇਠਾਂ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਏਕਾਦਸ਼ਸ੍ਵਰੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਥਮਂ ਤਾਲੁਵਰ੍ਗਤਃ । ਊष੍ਣਾਣਸ੍ਯ੧ ਦ੍ਵਿਤੀਯਨ੍ਤੁ ਅਧਸ੍ਤਾਦ੍ ਦृਸ਼੍ਯ ਯੋਜਯੇਤ੍ ।। ੩੧੦.

ਪਹਿਲਾ, ਗਿਆਰਾਂ ਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਤਾਲੂ ਵਰਗ ਦਾ ਹੈ; ਊਸਮ ਦਾ ਦੂਜਾ ਵੀ, ਹੇਠਾਂ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

षੋੜਸ਼ਸ੍ਵਰਸਂਯੁਕ੍ਤਮੂष੍ਮਾਣਸ੍ਯ ਦ੍ਵਿਤੀਯਕਮ੍ । ਜਿਹ੍ਵਾਦਨ੍ਤਸਮਾਯੋਗੇ ਪ੍ਰਥਮਂ ਯੋਜਯੇਦਧਃ ।। ੩੧੦.

ਊਸਮ ਦਾ ਦੂਜਾ, ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਹੇਠਾਂ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜਿਹਵਾ ਤੇ ਦੰਦਾਂ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਤੇ ਪਹਿਲਾ ਹੇਠਾਂ ਜੋੜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।