ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਸਪਰਿਵਾਰਾਨ੍ਤਾਮਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਸਕਰਂ ਲਭੇਤ੍ । ਦ੍ਰੋਣਾਵ੍ਜਪੁष੍ਪਸ਼੍ਰੀਵृਕ੍ਸ਼ਪਰ੍ਣਂ ਮੂਦ੍ਰ੍ਧ੍ਨਿ ਨ ਧਾਰਯੇਤ੍ ।। ੩੦੮.
ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਮਨਚਾਹੀ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ, ਦ੍ਰੋਣ ਫੁੱਲ, ਕਮਲ, ਸ਼ੁਭ ਰੁੱਖ ਦੀ ਪੱਤੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਐਸਾ ਕੁਝ ਸਿਰ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਲਵਣਾਮਲਕਂ ਵਰ੍ਜ੍ਜਂ ਨਾਗਾਦਿਤ੍ਯਤਿਥੌ ਕ੍ਰਮਾਤ੍ । ਪਾਯਸਾਸ਼ੀ ਜਪੇਤ੍ ਸੂਕ੍ਤਂ ਕ੍ਸ਼ਿਯਸ੍ਤੇਨਾਭਿषੇਚਯੇਤ੍ ।। ੩੦੮.
ਨਮਕ ਤੇ ਆਮਲਾ ਛੱਡਣੇ ਹਨ, ਨਾਗ, ਆਦਿਤਯ ਤੇ ਅਤਿਥੀ ਨੂੰ ਵੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਤਿਆਗੋ। ਜੇ ਕੋਈ ਖੀਰ ਖਾਏ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮੰਤ੍ਰ ਜਪਣਾ ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਆਵਾਹਾਦਿਵਿਸਰ੍ਗਾਨ੍ਤਾਂ ਮੂਦ੍ਰ੍ਧ੍ਨਿ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾਰ੍ਚ੍ਯਯੇਤ੍ ਸ਼੍ਰਿਯਮ੍ । ਵਿਲ੍ਵਾਜ੍ਯਾਵ੍ਜਪਾਯਸੇਨ ਪृਥਗ੍ ਯੋਗਃ ਸ਼੍ਰਿਯੇ ਭਵੇਤ੍ ।। ੩੦੮.
ਆਵਾਹਨ ਤੋਂ ਵਿਸਰਜਨ ਤਕ, ਸਿਰ 'ਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ ਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬੈਲ, ਘੀ, ਕਮਲ ਤੇ ਖੀਰ ਚੜ੍ਹਾਓ; ਇਹ ਕਰਮ ਧਨ-ਵਾਧਾ ਲਈ ਹੈ।
ਓਂ ਹ੍ਰੀਁ ਮਹਾਮਹਿषਮਰ੍ਹਿਨਿ ਠ ਠ ਮੂਲਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਮਹਿषਹਿਸਕੇ ਨਮਃ । ਮਹਿषਸ਼ਤ੍ਰੁਂ ਭ੍ਰਾਮਯ ਹੂਁ ਫਟ੍ ਠ ਠ ਮਹਿषਂ ਹੇषਯ ਹੂਂ ਮਹਿषਂ ਹਨ ਦੇਵਿ ਹੂਁ ਮਹਿषਨਿਸੂਦਨਿ ਫਟ੍ । ਦੁਰ੍ਗਾਹृਦਯਮਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਸਾਙ੍ਗਂ ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਸਾਧਕਮ੍ ।। ੩੦੮.
ਓਂ ਹ੍ਰੀ~ ਮਹਾ ਮਹਿਸ਼ ਮਾਰਣ ਵਾਲੀ, ਠਾ ਠਾ, ਮੂਲ ਮੰਤ੍ਰ, ਮਹਿਸ਼ ਹੰਸਣ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਮਹਿਸ਼ ਦੇ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ, ਹੂੰ ਫਟ ਠਾ ਠਾ, ਮਹਿਸ਼ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰ, ਹੂੰ, ਮਹਿਸ਼ ਨੂੰ ਮਾਰ, ਦੇਵੀ, ਹੂੰ, ਮਹਿਸ਼ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਫਟ। ਇਹ ਦੁਰਗਾ ਦਾ ਹਿਰਦਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਉਦੇਸ਼ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਵਾਲਾ।
ਯਜੇਦ੍ਯਥੋਕ੍ਤਂ ਤਾਂ ਦੇਵੀਂ ਪੀਠਞ੍ਚੈਵਾਙ੍ਗਮਧ੍ਯਾਗਮ੍ । ਓਂ ਹ੍ਰੀਁ ਦੁਰ੍ਗੇ ਰਕ੍ਸ਼ਣਿ ਸ੍ਵਾਹਾ ਚੇਤਿ ਦੁਰ੍ਗਾਯੈ ਨਮਃ । ਵਰਵਰ੍ਣ੍ਯੈ ਨਮਃ । ਆਰ੍ਯ੍ਯਾਯੈ ਕਨਕਪ੍ਰਭਾਯੈ ਕृਤ੍ਤਿਕਾਯੈ ਅਭਯਪ੍ਰਦਾਯੈ ਕਨ੍ਯਕਾਯੈ ਸੁਰੂਪਾਯੈ ੩੦੮.
ਜੋ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਪੀਠ ਤੇ ਅੰਗ-ਮੱਧ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵੀ ਕਰੇ। ਓਂ ਹ੍ਰੀ~ ਦੁਰਗੇ, ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਸਵਾਹਾ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੁਰਗਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਵਧੀਆ ਰੰਗ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਆਰੀਆ ਨੂੰ, ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਚਮਕ ਵਾਲੀ ਨੂੰ, ਕ੍ਰਿੱਤਿਕਾ ਨੂੰ, ਨਿਡਰਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਨੂੰ, ਕੁਆਰੀ ਨੂੰ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਚਕ੍ਰਾਯ ਸ਼ਙ੍ਖਾਯ ਗਦਾਯੈ ਖਡ੍ਗਾਯ ਧਨੁषੇ ਵਾਣਾਯ ।। ਅष੍ਟਮ੍ਯਾਦ੍ਯੈਰਿਮਾਂ ਦੁਰ੍ਗਾ ਲੋਕੇਸ਼ਾਨ੍ਤਾਂ ਯਜੇਦਿਤਿ । ਦਰ੍ਗਾਯੋਗਃ ਸਮਾਯੁਃਸ਼੍ਰੀਸ੍ਵਾਮਿਰਕ੍ਤਾਜਯਾਦਿਕृਤ੍ ।। ਸਸਾਧ੍ਯੇਸਾਨਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਤਿਲਹੋਮੋ ਵਸ਼ੀਕਰਃ । ਜਯਃ ਪਦ੍ਮੈਸ੍ਤੁ ਦੁਰ੍ਵ੍ਵਾਭਿਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਃ ਕਾਮਃ ਪਲਾਸ਼ਜੈਃ ।। ੩੦੮.
ਚੱਕਰ, ਸ਼ੰਖ, ਗਦਾ, ਤਲਵਾਰ, ਧਨੁ ਤੇ ਤੀਰ ਨੂੰ, ਦੁਰਗਾ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਅਸ਼ਟਮੀ ਆਦਿ ਦਿਨਾਂ 'ਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਦੁਰਗਾ ਦੀ ਸਾਧਨਾ ਸ਼੍ਰੀਸਵਾਮੀ ਰਕਤ ਆਦਿ ਚੜ੍ਹਾਵਿਆਂ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਹੀ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਤਿਲ ਦੀ ਹੋਮ ਵਸ਼ੀਕਰਨ ਲਈ, ਜਿੱਤ ਕਮਲ ਨਾਲ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੁਰਵਾ ਨਾਲ, ਇੱਛਾ ਪਲਾਸ਼ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਪੁष੍ਟਿਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਕਾਕਪਕ੍ਸ਼ੇਣ ਮृਤਿਦ੍ਵੇषਾਦਿਕਂ ਭਵੇਤ੍ । ਗ੍ਰਹਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਭਯਾਪਤ੍ਤਿਂ ਸਰ੍ਵਮੇਵ ਮਨੁਰ੍ਹਰੇਤ੍ ।। ੩੦੮.
ਕਾਂ ਦੇ ਪੰਖ ਨਾਲ ਪੋਸ਼ਣ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਮੌਤ ਦੀ ਵੈਰਤਾ ਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮੰਤ੍ਰ ਸਾਰੇ ਗ੍ਰਹਾਂ, ਛੋਟੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਡਰ ਤੇ ਆਫ਼ਤਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਓਂ ਦੁਰ੍ਗੇ ਦੁਰ੍ਗੇ ਰਕ੍ਸ਼ਣਿ ਸ੍ਵਾਹਾ । ਰਕ੍ਸ਼ਾਕਰੀਯਮੁਦਿਤਾ ਜਯਦੁਰ੍ਗਾਙ੍ਗਸਂਯੁਤਾ । ਸ਼੍ਯਾਮਾਂ ਤ੍ਰਿਲੋਚਨਾਂ ਦੇਵੀਂ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾਤ੍ਮਾਨਂ ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਮ੍ ।। ੩੦੮.
ਓਂ ਦੁਰਗੇ, ਦੁਰਗੇ, ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਸਵਾਹਾ। ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦੀ ਕਿਰਿਆ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਜਿੱਤ ਵਾਲੇ ਦੁਰਗਾ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਕਾਲੀ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਚਾਰ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲਾ ਸੋਚੋ।
ਸ਼ਙ੍ਖਚਕ੍ਰਾਵ੍ਜਸ਼ੂਲਾਦਿਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਾਂ ਰੌਦ੍ਰਰੂਪਿਣੀਂ । ਯੁਦ੍ਧਾਦੌ ਸਞ੍ਜਯੇਦੇਤਾਂ ਯਜੇਤ੍ ਸ਼ਡ੍ਘਾਦਿਕੇ ਜਯੇ ।। ੩੦੮.
ਸ਼ੰਖ, ਚੱਕਰ, ਕਮਲ, ਬਾਣ ਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਨਾਲ, ਭੈੜੀ ਸ਼ਕਲ ਵਾਲੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਜੰਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ ਬੁਲਾਓ ਤੇ ਛੇਵੀਂ ਤੇ ਹੋਰ ਜਿੱਤ ਵਾਲੇ ਸਮਿਆਂ 'ਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰੋ।
ਸ਼ਿਰੋਬ੍ਰੁਮਸ੍ਤਕੇ ਕਣ੍ਠੇ ਹृਦਿ ਨਾਭੌ ਚ ਗੁਹ੍ਯਕੇ । ਉਰ੍ਵ੍ਵੋਸ਼੍ਚ ਜਾਨੁਜਙ੍ਘੋਰੁਦ੍ਵਯੇ ਚਰਣਯੋਃ ਕ੍ਰਮਾਤ੍ ।। ੩੦੯.
ਸਿਰ, ਬ੍ਰਹਮ-ਸਥਾਨ, ਗਲ੍ਹ, ਹਿਰਦਾ, ਨਾਭੀ, ਗੁਪਤ ਅੰਗ, ਪਿੰਡ, ਗੁੱਟ, ਪਿੰਡੀਆਂ, ਤੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ, ਕ੍ਰਮਵਾਰ।
ਨ੍ਯਸ੍ਤਾਙ੍ਗੋ ਨ੍ਯਸ੍ਤਮਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਸਮਸ੍ਤਂ ਵ੍ਯਾਪਕਂ ਨ੍ਯਸੇਤ੍ । ਪਾਰ੍ਵਤੀ ਸ਼ਵਰੀ ਚੇਸ਼ਾ ਵਰਦਾਭਯਹਸ੍ਤਿਕਾ ।। ੩੦੯.
ਅੰਗ ਤੇ ਮੰਤ੍ਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਕੇ, ਸਰਬ-ਵਿਆਪਕ ਹਾਜ਼ਰੀ ਬਣਾਓ। ਪਾਰਵਤੀ ਤੇ ਸ਼ਵਰੀ ਇੱਥੇ ਦੇਵੀ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਤੇ ਨਿਡਰਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਮਯੂਰਬਲਯਾ ਪਿਚ੍ਛਮੌਲਿਃ ਕਿਸਲਯਾਂਸ਼ੁਕਾ । ਸਿਂਹਾਸਨਸ੍ਥਾ ਮਾਯੂਰਵਰ੍ਹਚ੍ਛਤ੍ਰਸਮਨ੍ਵਿਤਾ ।। ੩੦੯.
ਮੋਰ ਦੀ ਕੜੀ ਪਹਿਨੀ, ਮੋਰ ਦੇ ਪੰਖ ਸਿਰ 'ਤੇ, ਨਰਮ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਵਸਤ੍ਰ, ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਿੰਘਾਸਨ 'ਤੇ ਬੈਠੀ, ਮੋਰ ਦੇ ਪੱਖੇ ਨਾਲ।
ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰਾ ਸ਼੍ਯਾਮਲਾ ਦੇਵੀ ਵਨਮਾਲਾਵਿਭੂषਣਾ । ਵਿਪ੍ਰਾਹਿਕਰ੍ਣਾਭਰਣਾ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਕੇਯੂਰਭੂषਣਾ ।। ੩੦੯.
ਦੇਵੀ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਤੇ ਕਾਲੀ ਹੈ, ਜੰਗਲ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਕੰਨ-ਬਾਲੇ ਤੇ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਲਈ ਬਾਂਹ-ਬੰਦ ਪਹਿਨੇ।
ਵੈਸ਼੍ਯਾਨਾਗਕਟੋਬਨ੍ਧਾ ਵृषਲਾਹਿਕृਤਨੂਪੁਰਾ । ਏਵਂ ਰੂਪਾਤ੍ਮਿਕਾ ਭੂਤ੍ਵਾ ਤਨ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਨਿਯੁਤਂ ਜਪੇਤ੍ ।। ੩੦੯.
ਵੈਸ਼ਿਆਂ ਲਈ ਨਾਗ ਦੀ ਕਮਰ-ਬੰਦ, ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬਣੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਗੁੰਗਰੂ; ਇਸ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਉਸ ਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਅਣਗਿਣਤ ਵਾਰੀ ਜਪੋ।
ਈਸ਼ਃ ਕਿਰਾਤਰੂਪੋषऽਭੂਤ੍ ਪਰਾ ਗੌਰੀ ਚ ਤਾਦृਸ਼ੀ । ਜਪੇਦ੍ਧ੍ਯਾਯੇਤ੍ ਪੂਜਯੇਤ੍ਤਾਂ ਸਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧ੍ਯੈਵਿषਾਦਿਹृਤ੍ ।। ੩੦੯.
ਈਸ਼ ਨੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਿਆ, ਤੇ ਪਰਾ ਗੌਰੀ ਨੇ ਵੀ; ਉਸ ਦਾ ਜਪ, ਧਿਆਨ ਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦੇ ਰੋਕ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅष੍ਟਸਿਂਹਾਸਨੇ ਪੂਜ੍ਯਾ ਦਲੇ ਪੂਰ੍ਵਾਦਿਕੇ ਕ੍ਰਮਾਤ੍ । ਅਙ੍ਗਣਾਯਤ੍ਰੀ ਪ੍ਰਣੀਤਾ ਹੂਙ੍ਕਾਰਾਦ੍ਯਾ ਦਲਗ੍ਰਕੇ ।। ੩੦੯.
ਉਸ ਨੂੰ ਅੱਠ ਸਿੰਘ-ਸਿੰਘਾਸਨਾਂ 'ਤੇ, ਪੱਤੀਆਂ 'ਤੇ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਪੂਜੋ; ਅੰਗ-ਸਥਾਪਨਾ ਪ੍ਰਣੀਤਾ ਤੇ ਹੂੰਕਾਰ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੱਤੀ-ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਕਰੋ।
ਫਟ੍ਕਾਰੀ ਚਾਗ੍ਰਤੋ ਦੇਵ੍ਯਾਃ ਸ਼੍ਰੀਵੀਜੇਨਾਰ੍ਚ੍ਚਯੇਦਿਮਾਃ । ਲੋਕੇਸ਼ਾਯੁਧਵਰ੍ਣਾਸ੍ਤਾਃ ਫਟ੍ਕਾਰੀ ਤੁ ਧਨੁਰ੍ਦ੍ਧਰਾ ।। ੩੦੯.
ਫਟ ਉਚਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦੇਵੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀ-ਬੀਜ ਨਾਲ ਪੂਜੋ। ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੈ; ਫਟ ਉਚਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਧਨੁ ਧਾਰਦਾ ਹੈ।
ਜਯਾ ਚ ਵਿਜਯਾ ਦ੍ਵਾਸ੍ਥੇ ਪੂਜ੍ਯੇ ਸੌਵਰ੍ਣਯष੍ਟਿਕੇ । ਕਿਙ੍ਕਣ ਵਰ੍ਵਰੀ ਮੁਣ੍ਡੀ ਲਗੁੜੀ ਚ ਤਯੋਰ੍ਵਰਿਃ ।। ੩੦੯.
ਜਯਾ ਅਤੇ ਵਿਜਯਾ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਰਖੇ ਹੋਏ ਰਖਵਾਲੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਇਜ਼ਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਕਿੰਗਕਣ, ਵਰਵਰੀ, ਮੁੰਡੀ ਅਤੇ ਲਗੁਰੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਹਨ।
ਇष੍ਟ੍ਵੈਵਂ ਸਿਦ੍ਧਯੇਦ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯੈਃ ਕੁਣ੍ਡੇ ਯੋਨ੍ਯਾਕृਤੌ ਹੁਨੇਤ੍ । ਹੇਮਲਾਭੋऽਰ੍ਜੁਨੈਰ੍ਦ੍ਧਾਨ੍ਯੈਰ੍ਗੋਧੂਮੈਃ ਪੁष੍ਟਿਸਮ੍ਪਦਃ ।। ੩੦੯.
ਇਹ ਸਮੱਗਰੀਆਂ ਨਾਲ ਯੋਨੀ ਆਕਾਰ ਵਾਲੇ ਕੁੰਡ ਵਿੱਚ ਰਸਮ ਕਰਕੇ, ਹੋਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਰਜੁਨ ਦੀ ਲੱਕੜ ਅਤੇ ਅਨਾਜ ਨਾਲ ਸੋਨਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਗੋਧੂਮ (ਗਹੂੰ) ਨਾਲ ਪੋਸ਼ਣ ਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਯਵੈਰ੍ਦ੍ਧਾਨ੍ਯੈਸ੍ਤਿਲੈਃ ਸਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧਿਰੀਤਿਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਅਕ੍ਸ਼ੈਰੁਨ੍ਮਤ੍ਤਤਾ ਸ਼ਤ੍ਰੋਃ ਸ਼ਾਲ੍ਮਲੀਭਿਸ਼੍ਚ ਮਾਰਣਮ੍ ।। ੩੦੯.
ਯਵ, ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਤਿਲ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਲਾਭ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਤੇ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਾਸਿਆਂ ਨਾਲ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਪਾਗਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸ਼ਾਲਮਲੀ ਦੀ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਨਾਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਮ੍ਬੁਭਿਰ੍ਧਨਧਾਨ੍ਯਾਪ੍ਤਿਸ੍ਤੁष੍ਟਿਰ੍ਨੀਲੋਤ੍ਪਲੈਰਪਿ । ਰਕ੍ਤੋਤ੍ਪਲੈਰ੍ਮ੍ਮਹਾਪੁष੍ਟਿਃ ਕੁਨ੍ਦਪੁष੍ਪੈਰ੍ਮ੍ਮਹੋਦਯਃ ।। ੩੦੯.
ਜੰਬੂ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਧਨ ਤੇ ਅਨਾਜ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਨੀਲ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ, ਲਾਲ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਪੋਸ਼ਣ, ਤੇ ਚੰਬੇ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਮਲ੍ਲਿਕਾਭਿਃ ਪਰਕ੍ਸ਼ੋਭਃ ਕੁਮੁਦੈਰ੍ਜਨਵਲ੍ਲਭਃ । ਅਸ਼ੋਕੈਃ ਪੁਤ੍ਰਲਾਭਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਪਾਟਲਾਭਿਃ ਸ਼ੁਭਾਙ੍ਗਨਾ ।। ੩੦੯.
ਮੱਲਿਕਾ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਹੋਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਕੁਮੁਦ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਿਆਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਅਸ਼ੋਕ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਪਾਟਲਾ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸੁਭ ਅੰਗਣਾਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਆਮ੍ਰੈਰਾਯੁਸ੍ਤਿਲੈਰ੍ਲ੍ਲਕ੍ਸ਼ਅਮੀਰ੍ਵਿਲ੍ਵੈਃ ਸ਼੍ਰੀਸ਼੍ਚਮ੍ਪਕੈਰ੍ਦ੍ਧਨਮ੍ । ਇष੍ਟਂ ਮਧੁਕਪੁष੍ਪੈਸ਼੍ਚ ਵਿਲ੍ਵੈਃ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਤਾਂ ਲਭੇਤ੍ ।। ੩੦੯.
ਆਮਾਂ ਨਾਲ ਲੰਮੀ ਉਮਰ, ਤਿਲ ਨਾਲ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਬਿਲਵਾ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ, ਚੰਪਕ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਧਨ, ਮਧੂਕ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਮਨਚਾਹਾ ਲਾਭ, ਤੇ ਬਿਲਵਾ ਨਾਲ ਸਰਵਜਨਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਲਕ੍ਸ਼ਜਪ੍ਯਾਤ੍ਸਰ੍ਵ੍ਵਾਪ੍ਤਿਰ੍ਹੋਮਾਦ੍ਧ੍ਯਾਨਾਤ੍ਤਥੇਜ੍ਯਯਾ । ਮਣ੍ਡਲੇऽਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਚ੍ਯ ਗਾਯਤ੍ਰ੍ਯਾ ਆਹੁਤੀਃ ਪਞ੍ਚਵਿਂਸ਼ਤਿਮ੍ ।। ੩੦੯.
ਤਿੰਨ ਲੱਖ ਜਪ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਹੋਮ, ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਰਾਹੀਂ ਸਾਰੇ ਲਾਭ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਗਾਯਤਰੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਪੱਚੀ ਵੀਹ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦੇਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਦਦ੍ਯਾਚ੍ਛਤਤ੍ਰਯਂ ਮੂਲਾਤ੍ ਪਲ੍ਲਵੈਰ੍ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤੋ ਭਵੇਤ੍ । ਪਞ੍ਚਗਵ੍ਯਂ ਪੁਰਾ ਪੀਤ੍ਵਾ ਚਰੂਕਂ ਪ੍ਰਾਸ਼ਯੇਤ੍ਸਦਾ ।। ੩੦੯.
ਮੂਲ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਸੌ ਟਾਹਣੀਆਂ ਦੇਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਦীক্ষਾ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਜਗਵਿਆ ਪੀ ਕੇ, ਸਦਾ ਯਜਨ ਸਮੱਗਰੀ ਖਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਗ੍ਨਿਰੁਵਾਚ ਅਪਰਾਂ ਤ੍ਵਰਿਤਾਵਿਦ੍ਯਾਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇऽਹਂ ਭੁਕ੍ਤਿਮੁਕ੍ਤਿਦਾਂ । ਪਰੇਵਜ੍ਰਾਕੁਲੇ੧ ਦੇਵੀਂ ਰਜੋਭਿਰ੍ਲਿਖਿਤੇ ਯਜੇਤ੍ ।। ੩੧੦.
ਅਗਨਿ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੁਣ ਮੈਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਗਿਆਨ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉੱਚੀ ਵਜਰਾਕੁਲਾ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਲਾਲ ਰੰਗ ਨਾਲ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਕਰੋ।
ਪਦ੍ਮਗਰ੍ਭੇ ਦਿਗ੍ਵਿਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਚਾष੍ਟੌ ਵਜ੍ਰਾਣਿ ਵੀਥਿਕਾਂ । ਦ੍ਵਾਸ਼ੋਭੋਪਸ਼ੋਭਾਞ੍ਚ ਲਿਖੇਚ੍ਛੀਘ੍ਰਂ ਸ੍ਮਰੇਨ੍ਨਰਃ ।। ੩੧੦.
ਪਦਮ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੇ ਦਿਸਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਅੱਠ ਵਜਰਾਂ ਨੂੰ ਰਾਹਾਂ ਵਜੋਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਬਣਾਉਣ ਤੇ ਯਾਦ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਅष੍ਟਾਦਸ਼ਭੁਜਾਂ ਸਿਂਹੇ ਵਾਮਜਙ੍ਘਾ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਾ । ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਦ੍ਵਿਗੁਣਾ ਤਸ੍ਯਾਃ ਪਾਦਪੀਠੇ ਸਮਰ੍ਪਿਤਾ ।। ੩੧੦.
ਉਹ ਅਠਾਰਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੀ, ਸਿੰਘ ਉੱਤੇ ਬੈਠੀ, ਵਾਮ ਪੈਰ ਰੱਖੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਸੱਜਾ ਪੈਰ ਦੋਹਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਥਾਂ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨਾਗਭੂषਾਂ ਵਜ੍ਰਕੁਣ੍ਡੇ ਖਡ੍ਗਂ ਚਕ੍ਰਂ ਗਦਾਂ ਕ੍ਰਮਾਤ੍ । ਸ਼ੂਲਂ ਸ਼ਰਂ ਤਥਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਵਰਦਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੈਃ ਕਰੈਃ ।। ੩੧੦.
ਸੱਪਾਂ ਦੀਆਂ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਵਜਰ ਕੁੰਡ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸੱਜੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਤਲਵਾਰ, ਚੱਕਰ, ਗਦਾ, ਸ਼ੂਲ, ਤੀਰ, ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਵਰਦਾਨ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
ਅਗ੍ਨਿਰੁਵਾਚ ਤ੍ਵਰਿਤਾਙ੍ਗਾਨ੍ਸਮਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯੇ ਭੁਕ੍ਤਿਮੁਕ੍ਤਿਪ੍ਰਦਾਯਕਾਨ੍ । ਓਂ ਆਧਾਰਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯੈ ਨਮਃ । ਓਂ ਹ੍ਰੀਁ ਪੁਰੁ ਮਹਾਸਿਂਹਾਯ ਨਮਃ । ਓਂ ਪਦ੍ਮਾਯ ਨਮਃ । ਓਂ ਹ੍ਰੀਁ ਹ੍ਰੂਁ ਖੇਚਛੇਕ੍ਸ਼ਃ । ਸ੍ਤ੍ਰੀਁ ਓਂ ਹ੍ਰੂਁ ਕ੍ਸ਼ੈਁ ਹ੍ਰੂਁ ਫਟ੍ ਤ੍ਵਰਿਤਾਯੈ ਨਮਃ । ਖੇ ਚ ਹृਦਯਾਯ ਨਮਃ । ਚਛੇ ਸ਼ਿਰਸੇ ਨਮਃ । ਛੇਕ੍ਸ਼ਃ ਸ਼ਿਖਾਯੈ ਨਮਃ । ਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਕਵਚਾਯ ਨਮਃ । ਸ੍ਤ੍ਰੀਁ ਹ੍ਰੂਁ ਨੇਤ੍ਰਾਯ ਨਮਃ । ਹ੍ਰੂਁ ਖੇ ਅਸ੍ਤ੍ਰਾਯ ਫਟ੍ ਨਮਃ । ਓਂ ਤ੍ਵਰਿਤਾਵਿਦ੍ਯਾਂ ਵਿਦ੍ਮਹੇ ਤੂਰ੍ਣਵਿਦ੍ਯਾਞ੍ਚ ਧੀਮਹਿ ਤਨ੍ਨੋ ਦੇਵੀ ਪ੍ਰਚੋਦਯਾਤ੍ । ਸ਼੍ਰੀਪ੍ਰਣਿਤਾਯੈ ਨਮਃ । ਹ੍ਰੂਁ ਕਾਰਾਯੈ ਨਮਃ । ਓਂ ਖੇਚ ਹृਦਯਾਯ ਨਮਃ । ਖੇਚਰ੍ਯ੍ਯੈ ਨਮਃ । ਓਂ ਚਣ੍ਡਾਯੈ ਨਮਃ । ਛੇਦਨ੍ਯੈ ਨਮਃ ਕ੍ਸ਼ੇਪਣ੍ਯੈ ਨਮਃ । ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੈ ਹ੍ਰੂਁ ਕਾਰ੍ਯ੍ਯੈ ਨਮਃ । ਕ੍ਸ਼ੇਮਙ੍ਕਰ੍ਯ੍ਯੈ- ਜਯਾਯੈ ਕਿਙ੍ਕਰਾਯ ਰਕ੍ਸ਼ । ਓਂ ਤ੍ਵਰਿਤਾਜ੍ਞਯਾ ਸ੍ਥਿਰੋ ਭਵ ਵषਟ੍ । ਤੋਤਲਾ ਤ੍ਵਰਿਤਾ ਤੂਰ੍ਣੇਤ੍ਯੇਵਂ ਵਿਦ੍ਯੇਯਮੀਰਿਤਾ ।। ੩੦੯.
ਅਗਨਿ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਤਵਰਿਤਾ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਓਂ, ਆਧਾਰ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਓਂ ਹ੍ਰੀ~ ਮਹਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਓਂ, ਕਮਲ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਓਂ ਹ੍ਰੀ~ ਹ੍ਰੂ~ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੀ; ਸਤ੍ਰੀ~ ਓਂ ਹ੍ਰੂ~ ਕ੍ਸ਼ੈ~ ਹ੍ਰੂ~ ਫਟ, ਤਵਰਿਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਅਕਾਸ਼ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਸਿਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਚੋਟੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਕਵਚ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਸਤ੍ਰੀ~ ਹ੍ਰੂ~ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਹ੍ਰੂ~ ਅਕਾਸ਼ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਨੂੰ, ਫਟ, ਨਮਸਕਾਰ; ਓਂ, ਅਸੀਂ ਤਵਰਿਤਾ ਵਿਦਿਆ ਨੂੰ ਜਾਣੀਏ, ਤੁਰੰਤ ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੀਏ, ਦੇਵੀ ਸਾਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦੇਵੇ; ਪ੍ਰਣੀਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਹ੍ਰੂ~ ਰੂਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਓਂ, ਅਕਾਸ਼ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਓਂ, ਚੰਡਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਚੀਰਨ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਸੁੱਟਣ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਸਤ੍ਰੀ ਨੂੰ, ਹ੍ਰੂ~ ਕਰਮ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਭਲਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਜਿੱਤ, ਸੇਵਕ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ; ਓਂ, ਤਵਰਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਠੀਕ ਰਹੋ, ਵਸ਼ਟ; ਤਵਰਿਤਾ ਨੂੰ ਟੋਟਲਾ ਤੇ ਤੂਰਣਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਗਿਆਨ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ।