ਅਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਮ੍

ਪੂਰ੍ਵ੍ਵਾਦੌ ਚੌषਧੀਭਿਸ਼੍ਚ ਦੇਵਾਨਾਂ ਭਾਜਨਂ ਪृਥਕ੍ । ਪृਥਕ੍ਸ਼ਤਾਹੁਤੀਸ਼੍ਚਾਜ੍ਯੈਰ੍ਗਜਾਨਰ੍ਚ੍ਯ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ।। ੨੯੧.

ਪੂਰਬ ਵੱਲ, ਜੜੀਆਂ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਂਡੇ; ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੌ ਹਵਨ ਘੀ ਨਾਲ; ਹਥੀਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਘੁੰਮ ਕੇ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਨਾਗਂ ਵਹ੍ਨਿਂ ਦੇਵਤਾਦੀਨ੍ ਬਾਹ੍ਯੈਰ੍ਜਗ੍ਮੁਃ ਸ੍ਵਕਂ ਗृਹਮ੍ । ਦ੍ਵਿਜੇਭ੍ਯੋ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ ਹਸ੍ਤਿਵੈਦ੍ਯਾਦਿਕਾਂਸ੍ਤਥਾ ।। ੨੯੧.

ਨਾਗ, ਅੱਗ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣਾ, ਹਥੀ-ਵੈਦ ਆਦਿ ਨੂੰ ਵੀ।

ਕਰਿਣੀਨ੍ਤੁ ਸਮਾਰੁਹ੍ਯ ਵਦੇਤ੍ ਕਰ੍ਣਨ੍ਤੁ ਕਾਲਵਿਤ੍ । ਨਾਗਾਰਾਜੇऽਮृਤੇ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਂ ਕृਤ੍ਵਾऽਮੁष੍ਮਿਨ੍ ਜਪਨ੍ਮਨੁਮ੍ ।। ੨੯੧.੧੫ ਸ਼੍ਰੀਗਜਸ੍ਤ੍ਵਂ ਕृਤੋ ਰਾਜ੍ਞਾ ਭਵਾਨਸ੍ਯ ਗਜਾਗ੍ਰਣੀਃ । ਪ੍ਰਭੁਰ੍ਮਾਲ੍ਯਾਗ੍ਰਭਕ੍ਤੈਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਪੂਜਯਿष੍ਯਤਿ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ ।। ੨੯੧.

ਕਰੀਨੀ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਸਮੇਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਉਸਦੇ ਕੰਨ ਵਿੱਚ ਆਖੇ: 'ਨਾਗ-ਰਾਜ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਮੰਤਰ ਜਪ ਕੇ: ਹੇ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਹਥੀ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਮੁਖੀ ਬਣਾਇਆ ਹੈ; ਰਾਜਾ ਤੈਨੂੰ ਮਾਲਾ ਅਤੇ ਸਰਵੋਤਮ ਭੇਟਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨ ਦੇਵੇਗਾ।'

ਲੋਕਸ੍ਤਦਾਜ੍ਞਯਾ ਪੂਜਾਂ ਕਰਿष੍ਯਤਿ ਤਦਾ ਤਵ । ਪਾਲਨੀਯਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਰਾਜਾ ਯੁਦ੍ਧੇऽਧ੍ਵਨਿ ਤਥਾ ਗृਹੇ ।। ੨੯੧.

ਉਹ ਹੁਕਮ ਦੇ ਨਾਲ ਲੋਕ ਤੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨਗੇ; ਤੂੰ ਰਾਜੇ ਦੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ, ਰਸਤੇ ਤੇ, ਅਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਹੈ।

ਤਿਰ੍ਯ੍ਯਗ੍ਭਾਵਂ ਸਮੁਤ੍‌ਸृਜ੍ਯ ਦਿਵ੍ਯਂ ਭਾਵਮਨੁਸ੍ਮਰ । ਦੇਵਾਸੁਰੇ ਪੁਰਾ ਯੁਦ੍ਧੇ ਸ਼੍ਰੀਗਜਸ੍ਤ੍ਰਿਦਸ਼ੈਃ ਕृਤਃ ।। ੨੯੧.

ਪਸ਼ੂ ਵਾਲਾ ਸੁਭਾਵ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪਣਾ ਦਿਵਿਆ ਸੁਭਾਵ ਯਾਦ ਕਰ; ਜਦੋਂ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਵਿਚ ਪੁਰਾਣਾ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ, ਤਦੋਂ ਸ਼ੁਭ ਹਾਥੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।

ਐਰਾਵਣਸੁਤਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨਰਿष੍ਟੋ ਨਾਮ ਵਾਰਣਃ । ਸ਼੍ਰੀਗਜਾਨਾਨ੍ਤੁ ਤਤ੍ ਤੇਜਃ ਸਰ੍ਵ੍ਵਮੇਵੋਪਤਿष੍ਠਤੇ ।। ੨੯੧.

ਐਰਾਵਤ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਅਰਿਸ਼ਟ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ੁਭ ਹਾਥੀ ਹੈ; ਸ਼ੁਭ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਸਾਰੀ ਤਾਕਤ ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ ਹੈ।

ਤਤ੍ਤੇਜਸ੍ਤਵ ਨਾਗੇਨ੍ਦ੍ਰ ਦਿਵ੍ਯਭਾਵਸਮਨ੍ਵਿਤਂ । ਉਪਤਿष੍ਠਤੁ ਭਦ੍ਰਨ੍ਤੇ ਰਕ੍ਸ਼ ਰਾਜਾਨਮਾਹਵੇ ।। ੨੯੧.

ਤੇਰੀ ਉਹ ਤਾਕਤ, ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਜੋ ਦਿਵਿਆ ਸੁਭਾਵ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਭਲੇ ਲਈ ਹਾਜ਼ਰ ਰਹੇ; ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਰਾਜੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ।

ਇਤ੍ਯੇਵਮਭਿषਿਕ੍ਤੈਨਮਾਰੋਹੇਤ ਸ਼ੁਭੇ ਨृਪਃ । ਤਸ੍ਯਾਨੁਗਮਨਂ ਕੁਰ੍ਯੁਃ ਸਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਨਵਸਦ੍‌ਗਜਾਃ ।। ੨੯੧.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਜਾ ਸ਼ੁਭ ਹਾਥੀ ਤੇ ਚੜ੍ਹੇ; ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸਿਪਾਹੀ ਤੇ ਨਵੇਂ ਸਜਾਏ ਹੋਏ ਹਾਥੀ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲਣ।

ਸ਼ਾਲਾਸ੍ਵਸੌ ਸ੍ਥਣ੍ਡਿਲੇऽਬ੍ਜੇ ਦਿਕਪਾਲਾਦੀਨ੍ ਯਜੇਦ੍ਵਹਿਃ । ਕੇਸ਼ਰੇषੁ ਬਲਂ ਨਾਗਂ ਭੁਵਞ੍ਚੈਵ ਸਰਸ੍ਵਤੀਂ ।। ੨੯੧.

ਹਾਲ ਵਿੱਚ, ਚੌਕ ਤੇ ਕਮਲ ਉੱਤੇ, ਦਿਸਾਵਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਬਾਹਰ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਕੇਸਾਂ, ਫੌਜ, ਹਾਥੀ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਵਿੱਚ।

ਮਧ੍ਯੇषੁ ਡਿਣ੍ਡਿਮਂ ਪ੍ਰਾਰ੍ਚ੍ਯ ਗਨ੍ਧਮਾਲ੍ਯਾਨੁਲੇਪਨੈਃ । ਹੁਤ੍ਵਾ ਦੇਯਸ੍ਤੁ ਕਲਸ਼ੋ ਰਸਪੂਰ੍ਣੋ ਦ੍ਵਿਜਾਯ ਚ ।। ੨੯੧.

ਵਿਚਕਾਰ ਡੰਢੋਰਾ ਸੁਗੰਧ, ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਲੇਪ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ ਜਾਵੇ; ਹਵਨ ਕਰ ਕੇ, ਰਸ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਘੜਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।

ਗਜਾਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਹਸ੍ਤਿਪਂ ਚ ਗਣਿਤਜ੍ਞਞ੍ਚ ਪੂਜਯੇਤ੍ । ਗਜਾਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ਾਯ ਤਨ੍ਦਦ੍ਯਾਤ੍ ਡਿਣ੍ਡਿਮਂ ਸੋਪਿ ਵਾਦਯੇਤ੍ ।। ੨੯੧.

ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਹਾਥੀ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਜੋਤਿਸ਼ੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ; ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਡੰਢੋਰਾ ਦੇ, ਉਹ ਵੀ ਵਜਾਏ।

ਸ਼ੁਭਗਮ੍ਭੀਰਸ਼ਬ੍ਦੈਃ ਸ੍ਯਾਜ੍ਜਘਨਸ੍ਥੋऽਭਿਵਾਦਯੇਤ੍ ।। ੨੯੧.

ਸ਼ੁਭ ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ, ਪਿੱਛੋਂ ਸਲਾਮ ਕਰੇ।

ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਰੁਵਾਚ ਗੋਵਿਪ੍ਰਪਾਲਨਂ ਕਾਰ੍ਯ੍ਯਂ ਰਾਜ੍ਞਾ ਗੋਸ਼ਾਨ੍ਤਿਮਾਵਦੇ । ਗਾਵਃ ਪਵਿਤ੍ਰਾ ਮਾਙ੍ਗਲ੍ਯਾ ਗੋषੁ ਲੋਕਾਃ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਾਃ ।। ੨੯੨.

ਧਨਵੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਗਾਂਵਾਂ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਗੋਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਿਆਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਗਾਂਵਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਹਨ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਗਾਂਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਸ਼ਕृਨ੍‌ਮੂਤ੍ਰਂ ਪਰਂ ਤਾਸਾਮਲਕ੍ਸ਼ਮੀਨਾਸ਼ਨਂ ਪਰਂ । ਗਵਾਂ ਕਣ੍ਡੂਯਨਂ ਵਾਰਿ ਸ਼੍ਰृਹ੍ਗਸ੍ਯਾਘੌਘਮਰ੍ਦ੍ਦਨਮ੍ ।। ੨੯੨.

ਗਾਂਵਾਂ ਦਾ ਗੋਬਰ ਤੇ ਮੂਤਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਨ, ਇਹ ਦੁੱਖ-ਕਲੇਸ਼ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਖੁਜਲਾਉਣ ਨਾਲ ਜੋ ਪਾਣੀ ਆਉਂਦਾ, ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਰੋਚਨਾ ਵਿषਰਕ੍ਸ਼ੋਘ੍ਨੀ ਗ੍ਰਾਸਦਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਗੋ ਗਵਾਂ । ਯਦ੍‌ਗृਹੇ ਦੁਃਖਿਤਾ ਗਾਵਃ ਸ ਯਾਤਿ ਨਰਕਨ੍ਨਰਃ ।। ੨੯੨.

ਰੋਚਨਾ ਵਿਸ਼ ਤੇ ਭੂਤਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਖਾਣਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਗਾਂਵਾਂ ਲਈ ਸਵਰਗ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ; ਜੇ ਕਿਸੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਗਾਂਵਾਂ ਦੁਖੀ ਹੋਣ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪਰਗੋਗ੍ਰਾਸਦਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗੀ ਗੋਹਿਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਭਾਕ੍ । ਗੋਦਾਨਾਤ੍‌ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਨਾਦ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਚੋਦ੍ਧਰਤੇ ਕੁਲਮ੍ ।। ੨੯੨.

ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਚਾਰਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਗਾਂਵਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਦਾਨ, ਸਤਿਕਾਰ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਕੁਲ ਉਤਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਗਵਾਂ ਸ਼੍ਵਾਸਾਤ੍ ਪਵਿਤ੍ਰਾ ਭੂਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍ਕਿਲ੍ਵਿषਕ੍ਸ਼ਯਃ । ਗੋਮृਤ੍ਰਂ ਗੋਮਯਂ ਕ੍ਸ਼ੀਰਂ ਦਧਿ ਸਰ੍ਪਿਃ ਕੁਸ਼ੋਦਕਮ੍ ।। ੨੯੨.

ਗਾਂਵਾਂ ਦੀ ਸਾਂਸ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ; ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਛੁਹਣ ਨਾਲ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਗਾਂਵਾਂ ਦਾ ਮੂਤਰ, ਗੋਬਰ, ਦੁੱਧ, ਦਹੀਂ, ਘੀ ਤੇ ਕੁਸ਼ਾ ਨਾਲ ਛੁਹਿਆ ਪਾਣੀ—

ਏਕਰਾਤ੍ਰੋਪਵਾਸਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਵਪਾਕਮਪਿ ਸ਼ੋਧਯੇਤ੍ । ਸਰ੍ਵ੍ਵਾਸ਼ੁਭਵਿਨਾਸ਼ਾਯ ਪੁਰਾਚਰਿਤਮੀਸ਼੍ਵਰੈਃ ।। ੨੯੨.

ਇੱਕ ਰਾਤ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਕੁੱਤਾ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸਾਰਾ ਅਸ਼ੁਭ ਨਾਸ ਕਰਨ ਲਈ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਞ੍ਚ ਤ੍ਰ੍ਯਹਾਭ੍ਯਸ੍ਤਂ ਮਹਾਸਾਨ੍ਤਪਨਂ ਸ੍ਮृਤਂ । ਸਰ੍ਵਕਾਮਪ੍ਰਦਞ੍ਚੈਤਤ੍ ਸਰ੍ਵ੍ਵਾਸ਼ੁਭਵੀਮਰ੍ਦ੍ਦਨਮ੍ ।। ੨੯੨.

ਇਨ੍ਹਾ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਕਰਨਾ, ਮਹਾ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਾਰੇ ਅਸ਼ੁਭ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਕृਚ੍ਛ੍ਰਾਤਿਕृਚ੍ਛ੍ਰਂ ਪਯਸਾ ਦਿਵਸਾਨੇਕਵਿਂਸ਼ਤਿਂ । ਨਿਰ੍ਮ੍ਮਲਾਃ ਸਰ੍ਵ੍ਵਕਾਮਾਪ੍ਤ੍ਯਾ ਸ੍ਯੁਰ੍ਗਗਾਃ ਸ੍ਯੁਰ੍ਨ੍ਨਰੋਤ੍ਤਮਾਃ ।। ੨੯੨.

ਕਠਿਨ ਅਤਿਕ੍ਰਿਚ्छਰ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਇਕਵੀ ਦਿਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਤ੍ਰ੍ਯਹਮੁष੍ਣਂ ਪਿਵੇਨ੍ਮੂਤ੍ਰਂ ਤ੍ਰ੍ਯਹਮੁष੍ਣਂ ਘृਤਂ ਪਿਵੇਤ੍ । ਤ੍ਰ੍ਯਹਮੁष੍ਣਂ ਪਯਃ ਪੀਤ੍ਵਾਃ ਵਾਯੁਭਕ੍ਸ਼ਃ ਪਰਂ ਤ੍ਰ੍ਯਹਮ੍ ।। ੨੯੨.

ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਗਰਮ ਮੂਤਰ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਗਰਮ ਘੀ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਗਰਮ ਦੁੱਧ ਪੀਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਸਿਰਫ ਹਵਾ ਤੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਤਪ੍ਤਕृਚ੍ਛ੍ਰਵ੍ਰਤਂ ਸਰ੍ਵ੍ਵਪਾਪਘ੍ਨਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਦਂ । ਸ਼ੀਤੈਸ੍ਤੁ ਸ਼ੀਤਕृਚ੍ਛ੍ਰਂ ਸ੍ਯਾਦ੍‌ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਕ੍ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਦਂ ।। ੨੯੨.

ਤਪਤ ਕ੍ਰਿਚ੍ਛਰ ਵਰਤ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਠੰਢਾ ਸੀਤਾ-ਕ੍ਰਿਚ੍ਛਰ ਵੀ, ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਗੋਮੂਤ੍ਰੇਣਾਚਰੇਤ੍ਸ੍ਨਾਨਂ ਵृਤ੍ਤਿਂ ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਚ੍ਚ ਗੋਰਸੈਃ । ਗੋਭਿਰ੍ਵ੍ਰਜੇਚ੍ਚ ਭੁਕ੍ਤਾਸੁ ਭੁਞ੍ਜੀਤਾਥ ਚ ਗੋਵ੍ਰਤੀ ।। ੨੯੨.

ਗੋਮੂਤਰ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਗੋ ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਚਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਗਾਂਵਾਂ ਨਾਲ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੋ ਵਰਤ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਮਾਸੇਨੈਕੇਨ ਨਿष੍ਪਾਪੋ ਗੋਲੋਕੀ ਸ੍ਵਰ੍ਗਗੋ ਭਵੇਤ੍ । ਵਿਦ੍ਯਾਞ੍ਚ ਗੋਮਤੀਂ ਜਪ੍ਤ੍ਵਾ ਗੋਲੋਕਂ ਪਰਮਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ ।। ੨੯੨.

ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਗੋ ਲੋਕ ਤੇ ਸਵਰਗ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਗੋਮਤੀ ਮੰਤ੍ਰ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਕੇ ਉੱਚਾ ਗੋ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਗੌਤੈਰ੍ਨ੍ਨृਤ੍ਯੇਰਪ੍ਸਰੋਭਿਵਿਂਮਾਨੇ ਤਤ੍ਰ ਮੋਦਤੇ । ਗਾਵਃ ਸੁਰਭਯੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਗਾਵੋ ਗੁਗ੍ਗੁਲਗਨ੍ਧਿਕਾਃ ।। ੨੯੨.

ਉਥੇ, ਗਾਂਵਾਂ ਵਿਚ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਨੱਚਦਿਆਂ ਵਿਮਾਨਾਂ 'ਚ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਗਾਂਵਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁਗੰਧਿਤ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਗੁਗਲ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

ਗਾਵਃ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾ ਭੂਤਾਨਾਂ ਗਾਵਃ ਸ੍ਵਸ੍ਤ੍ਯਯਨਂ ਪਰਂ । ਅਨ੍ਨਮੇਵ ਪਰਂ ਗਾਵੋ ਦੇਵਾਨਾਂ ਹਵਿਰੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।। ੨੯੨.

ਗਾਂਵਾਂ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਨੀਂਹ ਹਨ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੁਭਾਗਤਾ ਦੀ ਸਰੋਤ ਹਨ। ਗਾਂਵਾਂ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਭੋਜਨ ਹਨ, ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਹਵਨ ਹਨ।

ਪਾਵਨਂ ਸਰ੍ਵ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਕ੍ਸ਼ਰਨ੍ਤਿ ਚ ਵਦਨ੍ਤਿ ਚ । ਹਵਿषਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰਪੂਤੇਨ ਤਰ੍ਪਯਨ੍ਤ੍ਵਮਰਾਨ੍ਦਿਵਿ ।। ੨੯੨.

ਗਾਂਵਾਂ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਵਿਆਪਕ ਹੈ। ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤੇ ਹਵਨ ਨਾਲ ਉਹ ਅਮਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

ऋषੀਣਾਮਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰੇषੁ ਗਾਵੋ ਹੋਮੇषੁ ਯੋਜਿਤਾਃ । ਸਰ੍ਵ੍ਵੇषਾਮੇਵ ਭੂਤਾਨਾਂ ਗਾਵਃ ਸ਼ਰਣਮੁਤ੍ਤਮਂ ।। ੨੯੨.

ਗਾਂਵਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਅਗਨਿ-ਹੋਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਗਾਂਵਾਂ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਆਸਰਾ ਹਨ।

ਗਾਵਃ ਪਚਿਤ੍ਰਂ ਪਰਮਂ ਗਾਵੋ ਮਾਙ੍ਗਲ੍ਯਮੁਤ੍ਤਮਂ । ਗਾਵਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਸ੍ਯ ਸੋਪਾਨਂ ਗਾਵੋ ਧਨ੍ਯਾਃ ਸਨਾਤਨਾਃ ।। ੨੯੨.

ਗਾਂਵਾਂ ਬਹੁਤ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੀਆਂ ਹਨ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਗਲ ਦੀ ਸਰੋਤ ਹਨ। ਗਾਂਵਾਂ ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹਨ ਦੀ ਸੀੜ੍ਹੀ ਹਨ, ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਨਵੰਤ ਹਨ।