ਅਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਮ੍

ਤ੍ਰਿਕਕਟੁਤ੍ਰਿਫਲਾਕ੍ਕਾਥਂ੯ ਸਕ੍ਸ਼ਾਰਲਵਣਂ ਪਿਵੇਤ੍ । ਕਫਵਾਤਾਤ੍ਮਕੇष੍ਵੇਵ ਵਿਂਰੇਕਃ ਕਫਵृਦ੍ਧਿਨੁਤ੍ ।। ੨੮੫.

ਤ੍ਰਿਕਟੁ ਤੇ ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਦਾ ਕਾਢਾ, ਖਾਰ ਤੇ ਲੂਣ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਕਫ ਤੇ ਵਾਤ ਵਾਲੇ ਰੋਗਾਂ ਵਿਚ, ਵਿਸ਼ਰਕਾ ਕਫ ਵਧੇਰੇ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਪਿਪ੍ਪਲੀਪਿਪ੍ਪਲੀਮੂਲਵਚਾਚਿਤ੍ਰਕਨਾਗਰੈਃ । ਕ੍ਕਾਥਿਤਂ ਵਾ ਪਿਵੇਤ੍ਪੇਯਮਾਮਵਾਤਵਿਨਾਸ਼ਨਂ ।। ੨੮੫.

ਪਿਪਲੀ, ਪਿਪਲੀ ਦੀ ਜੜ੍ਹ, ਵਚਾ, ਚਿਤਰਕ ਤੇ ਨਾਗਰ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਕਾਢਾ ਜਾਂ ਪੇਯ ਅਮਰਸਿਤ ਵਾਤ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਰਾਸ੍ਨਾਂ ਗੁਡੁਚੀਮੇਰਣ੍ਡਦੇਵਦਾਰੁਮਹੌषਧਂ । ਪਿਵੇਤ੍ ਸਰ੍ਵਾਡ੍ਗਿਕੇ ਵਾਤੇ ਸਾਮੇ ਸਨ੍ਧ੍ਯਸ੍ਥਿਮਜ੍ਜਗੇ ।। ੨੮੫.

ਰਾਸਨਾ, ਗੁਡੂਚੀ, ਅਰੰਡ, ਦੇਵਦਾਰੂ ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਕਾਢਾ, ਜੋੜਾਂ, ਹੱਡੀਆਂ ਤੇ ਮੱਜਾ ਵਿਚ ਵਾਤ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਦਸ਼ਮੂਲਕषਾਯਂ ਵਾ ਪਿਵੇਦ੍ਵਾ ਨਾਗਰਾਮ੍ਭਸਾ । ਸੁਣ੍ਠੀਗੋਕ੍ਸ਼ੁਰਕਕ੍ਕਾਥਃ ਪ੍ਰਾਤਃ ਪ੍ਰਾਤਰ੍ਨ੍ਨਿषੇਵਿਤਃ ।। ੨੮੫.

ਦਸ਼ਮੂਲ ਦਾ ਕਾਢਾ ਜਾਂ ਨਾਗਰ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਪੀ ਸਕਦੇ ਹੋ; ਸੁੰਠੀ ਤੇ ਗੋਕਸ਼ੁਰ ਦਾ ਕਾਢਾ ਹਰ ਸਵੇਰੇ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਸਾਮਵਾਤਕਟੀਸ਼ੂਲਪਾਚਨੋ ਰੁਕ੍ਪ੍ਰਣਾਸ਼ਨਃ । ਸਮੂਲਪਤ੍ਰਸ਼ਾਖਾਯਾਃ ਪ੍ਰਸਾਰਣ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਤੈਲਕਂ ।। ੨੮੫.

ਪ੍ਰਸਾਰਣੀ ਦੀ ਜੜ੍ਹ, ਪੱਤਾ ਤੇ ਟਾਹਣੀ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਤੇਲ ਸਾਮ ਵਾਤ, ਕਮਰ ਦਰਦ ਤੇ ਪਚਨ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਗੁਡੁਚ੍ਯਾਃ ਸੁਰਸਃ ਕਲ੍ਕਃ ਚੂਰ੍ਣਂ ਵਾ ਕ੍ਕਾਥਮੇਵ ਚ । ਪ੍ਰਭੂਤਕਾਲਮਾਸੇਵ੍ਯ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਵਾਤਸ਼ੋਣਿਤਾਤ੍ । ੨੮੫.

ਗੁਡੂਚੀ ਤੇ ਸੁਰਸਾ ਦਾ ਲੇਪ, ਚੂਰਨ ਜਾਂ ਕਾਢਾ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਵਰਤਣ ਨਾਲ ਵਾਤ ਤੇ ਖੂਨ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਪਿਪ੍ਪਲੀ ਵਰ੍ਦ੍ਧਮਾਨਂ ਵਾ ਸੇਵ੍ਯਂ ਪਥ੍ਯਾ ਗੁਡੇਨ੍ ਵਾ । ਪਟੋਲਤ੍ਰਿਫਲਾਤੀਵ੍ਰਕਟੁਕਾਮृਤਸਾਧਿਤਂ ।। ੨੮੫.

ਪਿਪਲੀ ਜਾਂ ਵਰਧਮਾਨਾ ਨੂੰ ਪਥਿਆ ਜਾਂ ਗੁੜ ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਪਟੋਲਾ, ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਤੇ ਤੀਬਰ ਕਟੂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੀ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹਨ।

ਪਕ੍ਵਂ ਪੀਤ੍ਵਾ ਜਯਤ੍ਯਾਸ਼ੁ ਸਦਾਹਂ ਵਾਤਸ਼ੋਣਿਤਂ । ਗੁਗ੍ਗੁਲਂ ਕੋष੍ਣਸ਼ੀਤੇ ਤੁ ਗੁਡੁਚੀ ਤ੍ਰਿਫਲਾਮ੍ਭ੍ਸਾ ।। ੨੮੫.

ਇਸ ਨੂੰ ਪਕਾ ਕੇ ਪੀਣ ਨਾਲ ਜਲਦੀ ਹੀ ਜਲਣ ਤੇ ਵਾਤ-ਖੂਨ ਦੇ ਰੋਗ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਗੁਗਗਲੁ, ਗੁਡੂਚੀ ਤੇ ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਦੇ ਗਰਮ ਜਾਂ ਠੰਡੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਵੀ ਲਾਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਬਲਾਪੁਨਰ੍ਨ੍ਨਵੈਰਣ੍ਡਵृਹਤੀਦ੍ਵਯਗੋਕ੍ਸ਼ੁਰੈਃ । ਸਹਿਙ੍ਗੁ ਲਵਣੈਃ ਪੀਤਂ ਸਦ੍ਯੋ ਵਾਤਰੁਜਾਪਹਂ ।। ੨੮੫.

ਬਲਾ, ਪੁਨਰਨਵਾ, ਅਰੰਡ, ਦੋ ਵ੍ਰਹਤੀ ਤੇ ਗੋਕਸ਼ੁਰ, ਹਿੰਗ ਤੇ ਲੂਣ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਕਾਢਾ ਪੀਣ ਨਾਲ ਵਾਤ ਦੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਕਾਰ੍षਿਕਂ ਪਿਪ੍ਪਲੀਲਮੂਲਂ ਪਞ੍ਚੈਵ ਲਵਣਾਨਿ ਚ । ਪਿਪ੍ਪਲੀ ਚਿਤ੍ਰਕਂ ਸ਼ੁਣ੍ਠੀ ਤ੍ਰਿਫ੍ਲਾ ਤ੍ਰਿਵृਤਾ ਵਚਾ ।। ੨੮੫.

ਕਿਸਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵਰਤਿਆ ਪਿੱਪਲੀ ਦਾ ਮੂਲ, ਪੰਜ ਤਰਾਂ ਦੇ ਲੂਣ, ਪਿੱਪਲੀ, ਚਿਤਰਕ, ਸੁੰਠ, ਤ੍ਰਿਫਲਾ, ਤ੍ਰਿਵ੍ਰਿਤ ਤੇ ਵਚ—ਇਹ ਸਭ ਮਿਲਾ ਕੇ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਦ੍ਵੌ ਕ੍ਸ਼ਾਰੌ ਸ਼ਾਦ੍ਵਲਾ ਦਨ੍ਤੀ ਸ੍ਵਰ੍ਣਕ੍ਸ਼ੀਰੀ ਵਿषਾਣਿਕਾ । ਕੋਲਪ੍ਰਮਾਣਾਂ ਗੁਟਿਕਾਂ ਪਿਵੇਤ੍ ਸੌਵੀਰਕਾਯੁਤਾਂ ।। ੨੮੫.

ਦੋ ਤਰਾਂ ਦੇ ਖਾਰ, ਸ਼ਾਦਵਲਾ, ਦੰਤੀ, ਸਵਰਨਖੀਰੀ ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਣਿਕਾ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਕੋਲ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦੀ ਗੋਲੀ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸੌਵੀਰਕ ਦੇ ਨਾਲ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਸ਼ੋਥਾਵਪਾਕੇ ਤ੍ਰਿਵृਤਾ ਪ੍ਰਵृਦ੍ਧੇ ਚੋਦਰਾਦਿਕੇ । ਕ੍ਸ਼ੀਰਂ ਸ਼ੋਥਹਰਂ ਦਾਰੁ ਵਰ੍षਾਭੂਰ੍ਨਾਗਰੈਃ ਸ਼ੁਭਮ੍ ।। ੨੮੫.

ਸੋਜ ਜਾਂ ਪੱਕੇ ਫੋੜੇ, ਤੇ ਪੇਟ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ, ਦਾਰੂ, ਵਰਸ਼ਾਭੂ ਤੇ ਸੁੰਠ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਦੁੱਧ ਸੋਜ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।

ਸੇਕਸ੍ਤਥਾਰ੍ਕਵਰ੍षਾਭੂਨਿਮ੍ਬਕ੍ਕਾਥੇਨ ਸ਼ੋਥਜਿਤ੍ । ਵ੍ਯੋषਗਰ੍ਭਂ ਪਲਾਸ਼ਸ੍ਯ ਤ੍ਰਿਗੁਣੇ ਭਸ੍ਮਵਾਰਿਣਿ ।। ੨੮੫.

ਅਰਕ, ਵਰਸ਼ਾਭੂ ਤੇ ਨਿੰਬ ਦੇ ਛਾਲ ਨਾਲ ਬਣੀ ਸੇਕ ਸੋਜ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਪਲਾਸ਼ ਦੀ ਭਸਮ ਦਾ ਪਾਣੀ, ਵਯੋਸ਼ ਦੇ ਤਿੰਨ ਗੁਣ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ।

ਸਾਧਿਤਂ ਪਿਵਤਃ ਸਰ੍ਪਿਃ ਪਤਤ੍ਯਰ੍ਸ਼ੋ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਵਿਸ਼੍ਵਕ੍ਸੇਨਾਵਨਿਰ੍ਗ੍ਗੁਣ੍ਡੀਸਾਧਿਤਂ ਚਾਪਿ ਲਾਵਣਂ ।। ੨੮੫.

ਜਦੋਂ ਉਪਰੋਕਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਘੀ ਪੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਰਸ਼ ਪੱਕੇ ਹੀ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਵਿਸ਼ਵਕਸੇਨਾ, ਅਵਨਿਗੁੰਡੀ ਆਦਿ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਲੂਣ ਵੀ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।

ਵਿੜਙ੍ਗਾਨਲਸਿਨ੍ਧੂਤ੍ਥਰਾਸ੍ਨਾਗ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਰਦਾਰੁਭਿਃ । ਤੈਲਞ੍ਚਤੁਰ੍ਗੁਣਂ ਸਿਦ੍ਧਂ ਕਟੁਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਜਲੇਨ ਵਾ ।। ੨੮੫.

ਵਿਰੰਗਾ, ਅਨਲਸਿੰਧੂ, ਹਰਾਸਨਾ, ਗਰਕਸ਼ਾਰ ਤੇ ਦਾਰੂ ਨਾਲ ਚਾਰ ਗੁਣ ਤੇਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਤਿੱਖੇ ਪਦਾਰਥ ਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ।

ਗਣਅਡਮਾਲਾਪਹਂ ਤੈਲਮਭ੍ਯਙ੍ਗਾਤ੍ ਗਲਗਣ੍ਡਨੁਤ੍ । ਸ਼ਟੀਕੁਨਾਗਬਲਯਕ੍ਕਾਥਃ ਕ੍ਸ਼ੀਰਸਸੇ ਯੁਤਮ੍ ।। ੨੮੫.

ਗਲ ਦੀ ਗੰਢ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇਲ ਮਲਣ ਨਾਲ ਗਲੇ ਦੀ ਗੰਢ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਸ਼ਟੀ, ਕੁਨਾਗਾ, ਬਲਾ, ਯੱਕਾਥਾ, ਦੁੱਧ ਤੇ ਛਾਛ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ।

ਪਯਸ੍ਯਾਪਿਪ੍ਪਲੀਵਾਸਾਕਲ੍ਕਂ ਸਿਦ੍ਧਂਕ੍ਸ਼ਯੇ ਹਿਤਮ੍ । ਵਚਾਵਿੜਭਯਾਸ਼ੁਣ੍ਠੀਹਿਙ੍ਗੁਕੁष੍ਠਾਗ੍ਨਿਦੀਪ੍ਯਕਾਨ੍ ।। ੨੮੫.

ਪਯਸਿਆ, ਪਿੱਪਲੀ ਤੇ ਵਾਸਾ ਦਾ ਕਲਕ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਕਸ਼ੇ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ; ਵਚ, ਵੀਰਭਯਾ, ਸੁੰਠ, ਹਿੰਗ, ਕੁਸ਼ਠ ਤੇ ਅਗਨਿ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥ—

ਦ੍ਵਿਤ੍ਰਿषਟ੍‌ਚਤੁਰੇਕਾਂਸ਼ਸਪ੍ਤਪਞ੍ਚਾਸ਼ਿਕਾਃ ਕ੍ਰਮਾਤ੍ । ਚੂਰ੍ਣਂ ਪੀਤਂ ਹਨ੍ਤਿ ਗੁਲ੍ਮਂ ਉਦਰਂ ਸ਼ੂਲਕਾਸਨੁਤ੍ ।। ੨੮੫.

ਦੋ, ਤਿੰਨ, ਛੇ, ਚਾਰ, ਇੱਕ, ਸੱਤ, ਪੰਜ ਤੇ ਪੰਜਾਹ ਅਨੁਪਾਤ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਚੂਰਨ ਪੀਣ ਨਾਲ ਗਲਮ, ਪੇਟ ਦੀ ਸੋਜ, ਦਰਦ ਤੇ ਖਾਂਸੀ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਪਾਠਾਨਿਕੁਮ੍ਭਤ੍ਰਿਕਟੁਤ੍ਰਿਫਲਾਗ੍ਨਿषੁ ਸਾਧਿਤਮ੍ । ਮੂਤ੍ਰੇਣ ਚੂਰ੍ਣਗੁਟਿਕਾ ਗੁਲ੍ਮਪ੍ਲੀਹਾਦਿਮਰ੍ਦ੍ਦਨੀ ।। ੨੮੫.

ਪਾਠਾ, ਨਿਕੁੰਭ, ਤ੍ਰਿਕਟੁ, ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਤੇ ਅਗਨਿ ਦਾ ਚੂਰਨ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਮੂਤਰ ਨਾਲ ਗੋਲੀ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਗਲਮ, ਪਲੀਹਾ ਆਦਿ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਵਾਸਾਨਿਮ੍ਬਪਟੋਲਾਨਿ ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਨੁਤ੍ । ਲਿਹ੍ਯਾਤ੍ ਕ੍ਸ਼ੌਦ੍ਰੇਣ ਵਿੜਙ੍ਗਂ ਚੂਰ੍ਣਂ ਕृਮਿਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍ ।। ੨੮੫.

ਵਾਸਾ, ਨਿੰਬ, ਪਟੋਲਾ ਤੇ ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਵਾਤ ਤੇ ਪਿੱਤ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਵਿਰੰਗਾ ਦਾ ਚੂਰਨ ਸ਼ਹਿਦ ਨਾਲ ਚਾਟਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਕ੍ਰਿਮੀਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਵਿੜਙ੍ਗਸੈਨ੍ਧਵਕ੍ਸ਼ਾਰਮृਤ੍ਰੇਨਾਪਿ ਹਰੀਤਕੀ । ਸ਼ਲ੍ਲਕੀਵਦਰੀਜਮ੍ਬੁਪਿਯਾਲਾਮ੍ਰਾਰ੍ਜੁਨਤ੍ਵਚਃ ।। ੨੮੫.

ਵਿਰੰਗਾ, ਸਿੰਧਾ ਲੂਣ, ਖਾਰ ਤੇ ਮੂਤਰ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਹਰੀਤਕੀ; ਸ਼ਲਾਕੀ, ਵਦਰੀ, ਜੰਬੂ, ਪਿਆਲਾ, ਅੰਬ ਤੇ ਅਰਜੁਨ ਦੀ ਛਾਲ—

ਪੀਤਾਃ ਕ੍ਸ਼ੀਰੇਣ ਮਧ੍ਵਕ੍ਤਾਃ ਪृਥਕ੍ਸ਼ੋਣਿਤਵਾਰਣਾਃ । ਵਿਲ੍ਵਾਮ੍ਰਧਾਤਕੀਪਾਠਾਸ਼ੁਣ੍ਠੀਮੋਚਰਸਾਃ ਸਮਾਃ ।। ੨੮੫.

ਦੁੱਧ ਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ, ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਰੁਕਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਬਿਲਵਾ, ਅੰਬ, ਧਾਤਕੀ, ਪਾਠਾ, ਸੁੰਠ ਤੇ ਮੋਚਾ ਦੀ ਛਾਲ, ਸਮਾਨ ਅਨੁਪਾਤ ਵਿੱਚ।

ਪੀਤਾ ਰੁਨ੍ਧਨ੍ਤ੍ਯਤੀਸਾਰਂ ਗੁੜਤਕ੍ਰੇਣ ਦੁਰ੍ਜਯਮ੍ । ਚਾਙ੍ਗੇਰੀਕੋਲਦਧ੍ਯਮ੍ਬੁਨਾਗਰਕ੍ਸ਼ਾਰਸਂਯੁਤਮ੍ ।। ੨੮੫.

ਇਹ ਲੈਣ ਨਾਲ, ਗੂੜਾ ਛੱਕ ਵੀ, ਜਦੋਂ ਠੀਕ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਛਾਛ, ਚਾਂਗੇਰੀ, ਕੋਲ, ਦਹੀਂ ਦਾ ਪਾਣੀ, ਸੁੰਠ ਤੇ ਖਾਰ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ।

ਘृਤਤਯੁਕ੍ਕ੍ਕਾਥਿਤਂ ਪੇਯਂ ਗੁਦਭ੍ਰਂਸੇ ਰੁਜਾਪਹਮ੍ । ਵਿੜਙ੍ਗਾਤਿਵਿषਾਮੁਸ੍ਤਂ ਦਾਰੁਪਾਠਾਕਲਿਙ੍ਗਕਮ੍ ।। ੨੮੫.

ਘੀ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਕਾਢਾ ਪੀਣ ਲਈ, ਗੁਦਾ ਭਸੜ ਜਾਂ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ; ਵਿਰੰਗਾ, ਅਤਿਵਿਸ਼ਾ, ਮੁਸਤ, ਦਾਰੂ, ਪਾਠਾ ਤੇ ਕਲਿੰਗਾ ਨਾਲ।

ਮਰੀਚੇਨ ਸਮਾਯੁਕ੍ਤਂ ਸ਼ੋਥਾਤੀਸਾਰਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਸਿਨ੍ਧੁਸ਼ੁਣ੍ਠੀਭਿਃ ਕृष੍ਣਾਮਧੁਗੁੜੇਨ ਵਾ ।। ੨੮੫.

ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਇਹ ਸੋਜ ਤੇ ਗੂੜਾ ਛੱਕ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਜਾਂ ਸ਼ੱਕਰ, ਸਿੰਧਾ ਲੂਣ, ਸੁੰਠ, ਕਾਲਾ ਸ਼ਹਿਦ ਜਾਂ ਗੁੜ ਨਾਲ।

ਦ੍ਵੇ ਦ੍ਵੇ ਖਾਦੇਦ੍ਧਰੀਤਕ੍ਯੌ ਜੀਵੇਦ੍ਵਰ੍षਸ਼ਤਂ ਸੁਖੀ । ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਪਿਪ੍ਪਲੀਯੁਕ੍ਤਾ ਸਮਧ੍ਵਾਜ੍ਯਾ ਤਥੈਵ ਸਾ ।। ੨੮੫.

ਰੋਜ਼ ਦੋ ਹਰੀਤਕੀ ਫਲ ਖਾਣ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਸੌ ਸਾਲ ਸੁਖੀ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ; ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਪਿੱਪਲੀ ਨਾਲ, ਬਰਾਬਰ ਸ਼ਹਿਦ ਤੇ ਘੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਹ ਵੀ।

ਚੂਰ੍ਣਮਾਮਲਕਂ ਤੇਨ ਸੁਰਸੇਨ ਤੁ ਭਾਵਿਤਮ੍ । ਮਧ੍ਵਾਜ੍ਯਸ਼ਰ੍ਕਰਾਯੁਕ੍ਤਂ ਲਿਢ੍‌ਵਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀਸ਼ਃ ਪਯਃ ਪਿਵੇਤ੍ ।। ੨੮੫.

ਆਮਲਕਾ ਦਾ ਚੂਰਨ, ਸੁਰਸੇਨਾ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ, ਸ਼ਹਿਦ, ਘੀ ਤੇ ਸ਼ੱਕਰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਚਾਟਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਔਰਤਾਂ ਦੁੱਧ ਪੀਣ।

ਮਾਸਪਿਪ੍ਪਲਿਸ਼ਾਲੀਨਾਂ ਯਵਗੋਧੂਮਯੋਸ੍ਤਥਾ । ਚੂਰ੍ਣਭਾਗੈਃ ਸਮਾਂਸ਼ੈਸ਼੍ਚ ਪਚੇਤ੍ ਪਿਪ੍ਪਲਿਕਾਂ ਸ਼ੁਭਾਂ ।। ੨੮੫.

ਲੰਬੀ ਮਿਰਚ, ਚਾਵਲ, ਜੌ ਅਤੇ ਗਹੂੰ ਦੇ ਪਿਸੇ ਹੋਏ ਭਾਗ ਬਰਾਬਰ ਲੈ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਿਪਲੀਕਾ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਪਕਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਤਾਂ ਭਕ੍ਸ਼ਯਿਤ੍ਵਾ ਚ ਪਿਵੇਤ੍ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਮਧੁਰਂ ਪਯਃ । ਨਵਸ਼੍ਚਟਕਵਜ੍ਜਮ੍ਭੇਦ੍‌ ਦਸ਼ਵਾਰਾਨ੍ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਂ ਧ੍ਰੁਵਮ੍ ।। ੨੮੫.

ਇਹ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਚੀਨੀ ਮਿਲਾ ਕੇ ਦੁੱਧ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਔਰਤ ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਗਰਭ ਧਾਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪੰਛੀ ਅੰਡੇ ਦੇਂਦਾ ਹੈ।