ਅਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਮ੍

ਤ੍ਰਿਵृਤਾ ਜੀਵਤੀ ਦਨ੍ਤੀ ਮਞ੍ਜਿष੍ਠਾ ਸ਼ਰ੍ਵਰੀਦ੍ਵਯਂ । ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼ਜਂ ਨਿਮ੍ਬਪਤ੍ਰਞ੍ਚ ਲੇਪਃ ਸ਼ਸ੍ਤੋ ਭਗਨ੍ਦਰੇ ।। ੨੮੩.

ਤ੍ਰਿਵ੍ਰਿਤ, ਜੀਵਤੀ, ਦੰਤੀ, ਮੰਜਿਸ਼ਠਾ, ਦੋਨੋਂ ਸ਼ਰਵਰੀਆਂ, ਤਾਰਕਸ਼ਜ ਅਤੇ ਨਿੰਬ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਲੇਪ ਭਗੰਦਰ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।

ਰੁਗ੍ਘਾਤਰਜਨੀਲਾਕ੍ਸ਼ਾਚੂਰ੍ਣਾਜਕ੍ਸ਼ੌਦ੍ਰਸਂਯੁਤਾ । ਵਾਸੋਵਤ੍ਤਿਰ੍ਵ੍ਰਣੇ ਯੋਜ੍ਯਾ ਸ਼ੋਧਨੀ ਗਤਿਨਾਸ਼ਨੀ ।। ੨੮੩.

ਰੁਘਾਟਾ, ਰਜਨੀ, ਲਾਕਸ਼ਾ ਦਾ ਚੂਰਨ, ਸ਼ਹਦ ਅਤੇ ਬੱਕਰੀ ਦੇ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਜਖਮ 'ਤੇ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਉਹ ਸਾਫ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੀਪ ਜਾਂ ਰਸ ਮੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ਯਾਮਾਯष੍ਟਿਨਿਸ਼ਾਲੋਧ੍ਰਪਦ੍ਮਕੋਤ੍ਪਲਚਨ੍ਦਨੈਃ । ਸਮਰੀਚੈਃ ਸ਼੍ਰृਤਂ ਤੈਲਂ ਕ੍ਸ਼ੀਰੇ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਵ੍ਰਣਰੋਹਣਂ ।। ੨੮੩.

ਸ਼ਯਾਮਾ, ਯਸ਼ਟੀ, ਨਿਸ਼ਾ, ਲੋਧਰ, ਪਦਮ, ਉਤਪਲ, ਚੰਦਨ ਅਤੇ ਮਰੀਚਾ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਕਾ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਤੇਲ ਜਖਮਾਂ ਦੀ ਭਰਾਈ ਲਈ ਵਧੀਆ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੀਕਾਰ੍ਪਾਸਦਲੈਰ੍ਭਸ੍ਮਫਲੋਪਲਵਣਾ ਨਿਸ਼ਾ । ਤਤ੍ਪਿਣ੍ਡੀਸ੍ਵੇਦਨਂ ਤਾਮ੍ਰੇ ਸਤੈਲਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਕ੍ਸ਼ਤੌषਧਂ ।। ੨੮੩.

ਸ਼੍ਰੀ, ਕਾਰਪਾਸ ਦੇ ਪੱਤੇ, ਭਸਮ, ਫਲੋਪਲਾ, ਨਮਕ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਾ ਨਾਲ ਬਣੀ ਪਿੰਡੀ, ਤੇਲ ਨਾਲ ਕਾਂਸੀ 'ਤੇ ਲਗਾ ਕੇ, ਘਾਵਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਕੁਮ੍ਭੀਸਾਰਂ ਪਯੋਯੁਕ੍ਤਂ ਵਹ੍ਨਿਗ੍ਧਂ ਵ੍ਰਣੇ ਲਿਪੇਤ੍ । ਤਦੇਵ ਨਾਸ਼ਯੇਤ੍ਸੇਕਾਨ੍ਨਾਰਿਕੇਲਰਜੋਘृਤਮ੍ ।। ੨੮੩.

ਕੁੰਭੀਸਾਰਾ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਅੱਗ 'ਤੇ ਗਰਮ ਕਰਕੇ ਜਖਮ 'ਤੇ ਲਗਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਹੀ ਕੁੰਭੀਸਾਰਾ ਚਾਵਲ, ਨਾਰੀਅਲ ਦੀ ਧੂੜ ਅਤੇ ਘੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਸੁਜਨ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਵਿਸ਼੍ਵਾਜਮੋਦਸਿਨ੍ਧੂਤ੍ਥਚਿਞ੍ਚਾਤ੍ਵਗ੍ਭਿਃ ਸਮਾਭਯਾ । ਤਕ੍ਰੇਣੋष੍ਣਾਮ੍ਬੁਨਾ ਵਾਥ ਪੀਤਾਤੀਸਾਰਨਾਸ਼ਨੀ ।। ੨੮੩.

ਵਿਸ਼ਵਾ, ਅਜਮੋਦਾ, ਸਿੰਧੂਥਾ ਅਤੇ ਚਿੰਚਾ ਦੀ ਛਾਲ, ਅਭਯਾ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਛਾਛ ਜਾਂ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਲੈਣ 'ਤੇ ਪੁਰਾਣੀ ਦਸਤ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਵਤ੍ਸਕਾਤਿਵਿषਾਵਿਸ਼੍ਵਵਿਲ੍ਲਮੁਸ੍ਤਸ਼੍ਰृਤਂ ਜਲਂ । ਸਾਮੇ ਪੁਰਾਣੇऽਤੀਸਾਰੇ ਸਾਸृਕ੍‌ਸ਼ੂਲੇ ਚ ਪਾਯਯੇਤ੍ ।। ੨੮੩.

ਵਤਸਕਾ, ਅਤਿਵਿਸ਼ਾ, ਵਿਸ਼ਵਵਿਲਾ ਅਤੇ ਮੁਸਤ ਦਾ ਕਢਾ, ਪੁਰਾਣੀ ਜਾਂ ਖੂਨ ਵਾਲੀ ਦਸਤ ਅਤੇ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਪੀਣ ਲਈ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਅਙ੍ਗਾਦਗ੍ਧਂ ਸੁਗਤਂ ਸਿਨ੍ਧੁਮੁष੍ਣਾਮ੍ਬੁਨਾ ਪਿਵੇਤ੍ । ਸ਼ੂਲਵਾਨ੍ਥ ਵਾ ਤਦ੍ਧਿ ਸਿਨ੍ਧੁਹਿਂਗੁਕਣਾਭਯਾ ।। ੨੮੩.

ਜਿਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਜਾਂ ਜਲਣ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਿੰਧੂ ਨੂੰ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪੀਵੇ; ਜੇ ਦਰਦ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸਿੰਧੂ, ਹਿੰਗ, ਕਣਾ ਅਤੇ ਅਭਯਾ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਕਟੁਰੋਹੋਤ੍ਕਣਾਤਹ੍ਕਲਾਜਚੂਰ੍ਣਂ ਮਧੁਪ੍ਲੁਤਂ । ਵਸ੍ਤ੍ਰਚ੍ਛਿਦ੍ਰਗਤਂ ਵਕ੍ਤ੍ਰੇ ਨ੍ਯਸ੍ਤਂ ਤृष੍ਣਾਂ ਵਿਨਾਸ਼ਯੇਤ੍ ।। ੨੮੩.

ਕਟੁਰੋਹੀ, ਉਤਕਣਾ ਅਤੇ ਕਲਾਜਾ ਦਾ ਚੂਰਨ, ਸ਼ਹਦ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਕਪੜੇ ਦੀ ਝੀਣੀ ਰਾਹੀਂ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਪਿਆਸ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਪਾਠਾਦਾਰ੍ਵ੍ਵੀਜਾਤਿਦਲਂ ਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਾਮृਲਫਲਤ੍ਰਯੈਃ । ਸਾਧਿਤਂ ਸਮਧੁ ਕ੍ਕਾਥਂ ਕਵਲਂ ਮੁਖਪਾਪਹृਤ੍ ।। ੨੮੩.

ਪਾਠਾ, ਦਾਰਵੀ, ਜਾਤੀ ਦੇ ਪੱਤੇ, ਅੰਗੂਰ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਫਲਾਂ ਦਾ ਕਢਾ, ਸ਼ਹਦ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਕੁਲਕਾ ਵਜੋਂ ਵਰਤਣ ਨਾਲ ਮੂੰਹ ਦੀ ਗੰਦਗੀ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਕृष੍ਣਾਤਿਵਿषਤਿਕ੍ਤੇਨ੍ਦ੍ਰਦਾਰੁਪਾਠਾਪਯੋਮੁਚਾਂ । ਕ੍ਕਾਥੋ ਮੂਤ੍ਰੇ ਸ਼੍ਰृਤਃ ਕ੍ਸ਼ੌਦ੍ਰੀ ਸਰ੍ਵਕਣ੍ਠਗਦਾਪਹਃ ।। ੨੮੩.

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਅਤਿਵਿਸ਼ਾ, ਤਿਕਤਾ, ਇੰਦਰਦਾਰੂ, ਪਾਠਾ ਅਤੇ ਪਯੋਮੁਚਾ ਦਾ ਕਢਾ, ਪਿਸਾਬ ਵਿੱਚ ਪਕਾ ਕੇ ਅਤੇ ਸ਼ਹਦ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਸਭ ਗਲੇ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਪਥ੍ਯਾਗੋਕ੍ਸ਼ੁਰਦੁਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਰਾਜਵृਕ੍ਸ਼ਸ਼ਿਲਾਭਿਦਾਂ । ਕषਾਯਃ ਸਮਧੁਃ ਪੀਤੋ ਮੂਤ੍ਰਕृਚ੍ਛ੍ਰਂ ਵ੍ਯਪੋਹਤਿ ।। ੨੮੩.

ਪਥਿਆ, ਗੋਕਸ਼ੁਰਾ, ਦੁਸਪਰਸ਼, ਰਾਜਵ੍ਰਿਕਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ਿਲਾਭਿਦਾ ਦਾ ਕਢਾ, ਸ਼ਹਦ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਣ 'ਤੇ ਪਿਸਾਬ ਦੀ ਰੁਕਾਵਟ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਵਂਸ਼ਤ੍ਵਗ੍ਵਰੁਣਕ੍ਕਾਥਃ ਸ਼ਰ੍ਕ੍ਕਰਾਸ਼੍ਮਵਿਘਾਤਨਃ । ਸ਼ਾਖੋਟਕ੍ਕਾਥਸਕ੍ਸ਼ੌਦ੍ਰਕ੍ਸ਼ੀਰਾਸ਼ੀ ਸ਼੍ਲੀਪਦੀ ਭਵੇਤ੍ ।। ੨੮੩.

ਬਾਂਸ ਦੀ ਛਾਲ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਦਾ ਕਢਾ, ਚੀਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਪੱਥਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤੋੜਦਾ ਹੈ; ਸ਼ਾਖੋਟਾ ਦਾ ਕਢਾ, ਸ਼ਹਦ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਸ਼ਲੀਪਦ (ਹਾਥੀ ਪੈਰ) ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।

ਮਾਸਾਰ੍ਕਤ੍ਵਕ੍ਪਯਸ੍ਤੈਲਂ ਮਧੁਸਿਕ੍ਤਞ੍ਚ ਸੈਨ੍ਧਵਂ । ਪਾਦਰੋਗਂ ਹਰੇਤ੍ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਜਾਲਕੁਕ੍ਕੁਟਜਂ ਤਥਾ ।। ੨੮੩.

ਮਾਸਾ, ਅਰਕ ਦੀ ਛਾਲ, ਦੁੱਧ, ਤੇਲ, ਸ਼ਹਦ ਅਤੇ ਸੈਂਧਾ ਨਮਕ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ, ਅਤੇ ਪਿੰਜਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾਲੀ ਮੁਰਗੀ ਦਾ ਘੀ, ਪੈਰ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ੁਣ੍ਠੀਸੌਵਰ੍ਚਲਾਹਿਙ੍ਗੁਚੂਰ੍ਣਂ ਸ਼ੂਣ੍ਠੀਰਸੈਰ੍ਘृਤਮ੍ । ਰੁਜਂ ਹਰੇਦਥ ਕ੍ਕਾਥੋ ਵਿਦ੍ਧਿ ਵਦ੍ਧਾਗ੍ਨਿਸਾਧਨੇ ।। ੨੮੩.

ਸੁੰਠ, ਸੌਵਰਚਲ ਅਤੇ ਹਿੰਗ ਦਾ ਚੂਰਨ, ਸੁੰਠ ਦੇ ਰਸ ਅਤੇ ਘੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਦਰਦ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜ਼ੋਰ ਦੀ ਅੱਗ 'ਤੇ ਬਣਾਇਆ ਕਢਾ ਵੀ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।

ਸੌਵਰ੍ਚਲਾਗ੍ਨਿਹਙ੍‌ਗੂਨਾਂ ਸਦੀਪ੍ਯਾਨਾਂ ਰਸੈਰ੍ਯੁਤਂ । ਵਿੜਦੀਪ੍ਯਕਯੁਕ੍ਤਂ ਵਾ ਤਕ੍ਰਂ ਗੁਲ੍ਮਾਤੁਰਃ ਪਿਵੇਤ੍ ।। ੨੮੩.

ਸੌਵਰਚਲ, ਅਗਨੀ, ਹੰਗੂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਤਿੱਖੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਛਾਛ ਜਾਂ ਵਿਰਦੀਪਕ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਛਾਛ, ਗਲਮ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਪੀਵੇ।

ਧਾਤ੍ਰੀਪਟੋਲਮੁਦ੍‌ਗਾਨਾਂ ਕ੍ਕਾਥਃ ਸਾਜ੍ਯੋ ਵਿਸਰ੍ਪਹਾ । ਸ਼ੁਣ੍ਠੀਦਾਰੁਨਵਾਕ੍ਸ਼ੀਰਕ੍ਕਾਥੋ ਮੂਤ੍ਰਾਨ੍ਵਿਤੋऽਪਰਃ ।। ੨੮੩.

ਧਾਤਰੀ, ਪਟੋਲਾ ਅਤੇ ਮੁਦਗ ਦਾ ਕਢਾ, ਘੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਵਿਸਰਪ (ਚਮੜੀ ਦੀ ਲਾਲੀ) ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਸੁੰਠ, ਦਾਰੂ, ਨਵਾ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਦਾ ਕਢਾ, ਪਿਸਾਬ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ, ਵੀ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।

ਸਵ੍ਯੋषਾਯੋਰਜਃ ਕ੍ਸ਼ਾਰਃ ਫਲਕ੍ਕਾਥਸ਼੍ਚ ਸ਼ੋਥਹृਤ੍ । ਗੁੜਸ਼ਿਗ੍ਰੁਤ੍ਰਿਵृਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚ ਸੈਨ੍ਧਵਾਨਾਂ ਰਜੋਯੁਤਃ ।। ੨੮੩.

ਸੈੰਧਵ ਲੂਣ ਦਾ ਚੂਰਨ, ਕੱਕਠਾ ਫਲ ਦੀ ਰਾਖ, ਦੋ ਨੌਜਵਾਨ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਰਸ, ਗੁੜ, ਸਿਗਰੂ ਤੇ ਤ੍ਰਿਵ੍ਰਿਤ — ਇਹ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਸੂਜਨ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਤ੍ਰਿਵृਤਾਫਲਕਕ੍ਕਾਥਃ ਸਗੁੜ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵਿਰੇਚਨਃ । ਵਚਾਫਲਕषਾਯੋਤ੍ਥਂ ਸੈਨ੍ਧਵਾਨਾਂ ਰਜੋਯੁਤਃ ।। ੨੮੩.

ਤ੍ਰਿਵ੍ਰਿਤ ਤੇ ਕੱਕਠਾ ਫਲ, ਗੁੜ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਪੇਟ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਵਚਾ ਤੇ ਫਲਕਾ ਦੀ ਕਸ਼ਾਏ, ਸੈੰਧਵ ਲੂਣ ਦੇ ਚੂਰਨ ਨਾਲ, ਵੀ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।

ਤ੍ਰਿਫਲਾਯਾਃ ਪਲਸ਼ਤਂ ਪृਥਗ੍ਭृਙ੍ਗਜਭਾਵਿਤਮ੍ । ਵਿਙ੍ਙ੍ਗਂ ਲੋਹਚੂਰ੍ਣਞ੍ਚ ਦਸ਼ਭਾਗਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ ।। ੨੮੩.

ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਦੇ ਸੌ ਪਲਾ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭ੍ਰਿੰਗਜ ਨਾਲ ਭੀਣੇ ਹੋਏ, ਵਿਂਗਾ ਤੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਚੂਰਨ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ।

ਸ਼ਤਾਵਰੀਗੁਡੁਚ੍ਯਗ੍ਨਿਪਲਾਨਾਂ ਸ਼ਤਵਿਂਸ਼ਤਿਃ । ਮਧ੍ਵਾਜ੍ਯਤਿਲਜੈਰ੍ਲਿਹ੍ਯਦ੍ ਬਲੀਪਲਿਤਵਰ੍ਜ੍ਜਿਤਃ ।। ੨੮੩.

ਸ਼ਤਾਵਰੀ, ਗੁਡੂਚੀ, ਅਗਨੀ ਤੇ ਪਲਾ — ਹਰ ਇੱਕ ਦੇ ਵੀਹ ਪਲਾ, ਸ਼ਹਦ, ਘੀ ਤੇ ਤਿਲ ਨਾਲ ਚੱਟਣ ਲਈ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਦੇਂਦਾ ਤੇ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਪੱਕਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦਾ ਹੈ।

ਸਿਤਾਮਧੁਘृਤੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਸਕृष੍ਣਾ ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਤਥਾ । ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਸਰ੍ਵਰੋਗਘ੍ਨੀਸ ਮਧੁਃ ਸਰ੍ਕ੍ਕਰਾਨ੍ਵਿਤਾ ।। ੨੮੩.

ਤ੍ਰਿਫਲਾ, ਚੀਨੀ, ਸ਼ਹਦ ਤੇ ਘੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਕਾਲੀ ਹਰੀਤਕੀ ਵੀ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਸ਼ਹਦ ਤੇ ਚੀਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਸਭ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਹੈ।

ਸਿਤਾਮਧੁਘृਤੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਸਕृष੍ਣਾ ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਤਥਾ । ਪਥ੍ਯਾਚਿਤ੍ਰਕਸ਼ੁਣ੍ਠ੍ਯਸ਼੍ਚ ਗੁਡੁਚੀਮੁष੍ਲੀਰਜਃ ।। ੨੮੩.

ਤ੍ਰਿਫਲਾ, ਚੀਨੀ, ਸ਼ਹਦ ਤੇ ਘੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਕਾਲੀ ਹਰੀਤਕੀ, ਪਥਿਆ, ਚਿਤਰਕ, ਸੁੰਠੀ, ਗੁਡੂਚੀ ਤੇ ਮੁਸ਼ਲੀ ਦਾ ਚੂਰਨ ਵੀ ਮਿਲਾ ਕੇ।

ਸਗੁਡਂ ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਂ ਰੋਗਹਰਂ ਤ੍ਰਿਸ਼ਤਵਰ੍षਕृਤੇ । ਕਿਞਅਚਿਚ੍ਚੂਰ੍ਣਂ ਜਵਾਪੁष੍ਪਂ ਪਿਣ੍ਡਿਤਂ ਵਿਮृਜੇਜ੍ਜਲੇ ।। ੨੮੩.

ਗੁੜ ਦੇ ਨਾਲ ਖਾਣ ਤੇ, ਰੋਗ ਨਾਸ਼ ਕਰਦਾ ਤੇ ਤਿੰਨ ਸੌ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਥੋੜ੍ਹਾ ਕਿੰਚਕ ਤੇ ਜਵਾ ਫੁੱਲ ਦਾ ਚੂਰਨ, ਪੀਸ ਕੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਲਗਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਤੈਲਂ ਭਵੇਦ੍ ਘृਤਾਕਾਰਂ ਕਿਞ੍ਚਿਚ੍ਚੂਰ੍ਣ੍ਣਂ ਜਲਾਨ੍ਵਿਤਂ । ਧੂਪਾਰ੍ਥਂ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਚਿਤ੍ਰਂ ਵृषਦਂਸ਼ਜਰਾਯੁਨਾ ।। ੨੮੩.

ਘੀ ਵਰਗਾ ਤੇਲ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਚੂਰਨ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਧੂਪ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵ੍ਰਿਸ਼ਦੰਸ਼ਾ ਕੀੜੇ ਦੀ ਪਿੱਤ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਅਜੀਬ ਦਿਸਦਾ ਹੈ।

ਪੁਨਰ੍ਮ੍ਮਾਕ੍ਸ਼ਿਕਧੂਪੇਨ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਤਦ੍ਯਾਥਾ ਪੁਰਾ । ਕਰ੍ਪੂਰਜਲਕਾਭੇਕਤੈਲਂ ਪਾਟਲਿਮੂਲਯੁਕ੍ ।। ੨੮੩.

ਮੱਖੀ ਦੇ ਧੂਪ ਨਾਲ ਫੇਰ, ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦਾ ਹੈ। ਕਪੂਰ ਪਾਣੀ ਤੇ ਪਾਟਲੀ ਮੂਲ ਦੇ ਤੇਲ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ।

ਪਿष੍ਟ੍ਵਾ ਲਿਪ੍ਯ ਪਦੇ ਦ੍ਵੇ ਚ ਚਰੇਦਙ੍ਗਾਰਕੇ ਨਰਃ । ਤृਣੌਤ੍ਥਾਨਾਦਿਕਂ ਵ੍ਯੂਹ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ਵੈ ਕੁਤੂਹਲਂ ।। ੨੮੩.

ਪੀਸ ਕੇ, ਸਰੀਰ ਦੇ ਦੋ ਥਾਂ ਤੇ ਲਗਾਓ ਤੇ ਅੰਗਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਚੱਲੋ। ਘਾਹ ਆਦਿ ਰੱਖ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਚਮਤਕਾਰ ਦਿਖਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਵਿषਗ੍ਰਹਰੁਜਧ੍ਵਂਸਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਨਰ੍ਮ੍ਮ ਚ ਕਾਮਿਕਂ । ਤਤ੍ਤੇ षਟ੍‌ਕਰ੍ਮ੍ਮਕਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਸਿਦ੍ਧਿਦ੍ਵਯਸਮਾਸ਼੍ਰਯਂ ।। ੨੮੩.

ਇਹ ਵਿਸ਼, ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ, ਦਰਦ ਤੇ ਛੋਟੇ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ਼ ਕਰਦਾ ਤੇ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਛੇ ਕਰਮਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਧੀ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ।

ਮਨ੍ਤ੍ਰਧ੍ਯਾਨੌषਧਿਕਥਾਮੁਦ੍ਰੇਜ੍ਯਾ ਯਤ੍ਰ ਮੁष੍ਟਯਃ । ਚਤੁਰ੍ਵ੍ਵਰ੍ਗਫਲਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਯਃ ਪਠੇਤ੍ਸ ਦਿਵਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ ।। ੨੮੩.

ਜਿੱਥੇ ਮੰਤ੍ਰ, ਧਿਆਨ, ਦਵਾਈ, ਮুদ্রਾ, ਪੂਜਾ ਤੇ ਹਵਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਚਾਰ ਲਕਸ਼ਾਂ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਇਹ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।