ਅਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਮ੍

ਅਜਮੀਢਸ੍ਯ ਕੇਸ਼ਿਨ੍ਯਾਂ ਜਜ੍ਞੇ ਜਹ੍ਨੁਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ । ਜਹ੍ਨੋਰਭੂਦਜਕਾਸ਼੍ਵੌ ਬਲਾਕਾਸ਼੍ਵਸ੍ਤਦਾਤ੍ਮਜਃ ।। ੨੭੮.

ਅਜਮੀਢ ਅਤੇ ਕੇਸ਼ਿਨੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਜਹਨੂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਜਹਨੂ ਤੋਂ ਅਜਕਾਸ਼ਵ ਅਤੇ ਬਲਾਕਾਸ਼ਵ, ਅਤੇ ਬਲਾਕਾਸ਼ਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ।

ਬਲਾਕਾਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਕੁਸ਼ਿਕਃ ਕੁਸ਼ਿਕਾਤ੍ ਗਾਧਿਰਿਨ੍ਦ੍ਰਕਃ । ਗਾਧੇਃ ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਕਨ੍ਯਾ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਃ ਸੁਤੋਤ੍ਤਮਃ ।। ੨੭੮.

ਬਲਾਕਾਸ਼ਵ ਤੋਂ ਕੁਸ਼ਿਕ, ਕੁਸ਼ਿਕ ਤੋਂ ਗਾਧੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇੰਦਰਕਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗਾਧੀ ਦੀ ਧੀ ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਉਸ ਦਾ ਉੱਤਮ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।

ਦੇਵਰਾਤਃ ਕਤਿਮੁਖਾ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਸ੍ਯ ਤੇ ਸੁਤਾਃ । ਸ਼ੁਨਃ ਸ਼ੇਫਾऽष੍ਟਕਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੋ ਹ੍ਯਜਮੀਢਾਤ੍ ਸੁਤੋऽਭਵਤ੍ ।। ੨੭੮.

ਦੇਵਰਾਤ ਅਤੇ ਕਤਿਮੁਖ—ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ। ਸ਼ੁਨਹਸ਼ੇਫ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਕ ਹੋਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਅਜਮੀਢ ਤੋਂ ਹੋਰ ਇਕ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ।

ਨੀਲਿਨ੍ਯਾਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਰਪਰਃ ਪੁਰੁਜਾਤਿਃ ਸੁਸ਼ਾਨ੍ਤਿਤਃ । ਪੁਰੁਜਾਤੇਸ੍ਤੁ ਵਾਹ੍ਯਾਸ਼੍ਵੋ ਵਾਹ੍ਯਾਸ਼ਵਾਤ੍ ਪਞ੍ਚ ਪਾਰ੍ਥਿਵਾਃ ।। ੨੭੮.

ਨੀਲਿਨੀ ਤੋਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਸੁਸ਼ਾਂਤੀ ਤੋਂ ਪੁਰੁਜਾਤੀ। ਪੁਰੁਜਾਤੀ ਤੋਂ ਵਾਹਿਆਸ਼ਵ, ਅਤੇ ਵਾਹਿਆਸ਼ਵ ਤੋਂ ਪੰਜ ਰਾਜੇ ਹੋਏ।

ਮੁਕੁਲਃ ਸृਞ੍ਜਯਸ਼੍ਯੈਵ ਰਾਜਾ ਵृਹਦਿषੁਸ੍ਤਥਾ । ਯਵੀਨਰਸ਼੍ਚ ਕृਮਿਲਃ ਪਾਞ੍ਚਾਲਾ ਇਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾਃ ।। ੨੭੮.

ਮੁਕੁਲ, ਸ੍ਰੰਜਯ, ਰਾਜਾ ਵ੍ਰਿਹਦਿਸ਼ੁ, ਯਵੀਨਰ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਮਿਲ—ਇਹ ਸਭ ਪਾਂਚਾਲਾ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ।

ਮੁਕੁਲਸ੍ਯ ਤੁ ਮੌਕੁਲ੍ਯਾਃ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੋਪੇਤਾ ਦ੍ਵਿਜਾਤਯਃ । ਚਞ੍ਚਾਸ਼੍ਵੋ ਮੁਕੁਲਾਜ੍ਜਜ੍ਞੇ ਚਞ੍ਚਾਸ਼੍ਵਾਨ੍ਮਿਥੁਨਂ ਹ੍ਯਭੂਤ੍ ।। ੨੭੮.

ਮੁਕੁਲ ਤੋਂ ਮੌਕੁਲਿਆ, ਜੋ ਖੇਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਜਨਮੇ ਦੋਜਾਤੀ ਹਨ। ਮੁਕੁਲ ਤੋਂ ਚੰਚਾਸ਼ਵ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਚੰਚਾਸ਼ਵ ਤੋਂ ਜੋੜਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।

ਦਿਵੋਦਾਸੋ ਹ੍ਯਹਲ੍ਯਾ ਚ ਅਲ੍ਯਾਯਾਂ ਸ਼ਰਦ੍ਵਤਾਤ੍ । ਸ਼ਤਾਨਨ੍ਦਃ ਸ਼ਤਾਨਨ੍ਦਾਤ੍ ਸਤ੍ਯਧृਨ੍ਮਿਥੁਨਨ੍ਤਤਃ ।। ੨੭੮.

ਦਿਵੋਦਾਸ ਅਤੇ ਅਹਲਿਆ, ਅਤੇ ਅਹਲਿਆ ਤੋਂ ਸ਼ਰਦਵਤ। ਸ਼ਤਾਨੰਦ ਤੋਂ ਸਤ੍ਯਧ੍ਰਿਤੀ, ਅਤੇ ਮਿਥੁਨ ਤੋਂ ਵੰਸ਼ ਚੱਲਿਆ।

ਕृਪਃ ਕृਪੀ ਦਿਵੋਦਾਸਾਨ੍ਮੈਤ੍ਰੇਯਃ ਸੋਮਪਸ੍ਤਤਃ । ਸृਞ੍ਚਯਾਤ੍ ਪਞ੍ਚਧਨੁषਃ ਸੋਮਦਤ੍ਤਸ਼੍ਯ ਤਤ੍ਸੁਤਃ ।। ੨੭੮.

ਕ੍ਰਿਪ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਪੀ ਦਿਵੋਦਾਸ ਤੋਂ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਮੈਤ੍ਰੇਯ ਤੋਂ ਸੋਮਪਾਸ। ਸ੍ਰੰਜਯ ਤੋਂ ਪੰਜਧਨੁ, ਅਤੇ ਸੋਮਦੱਤ ਤੋਂ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ।

ਸਹਦੇਵਃ ਸੋਮਦਤ੍ਤਾਤ੍ ਸਹਦੇਵਾਤ੍ਤੁ ਸੋਮਕਃ । ਆਸੀਚ੍ਚ ਸੋਮਕਾਜ੍ਜਨ੍ਤੁਰ੍ਜ੍ਜਨ੍ਤੋਸ਼੍ਚ ਪृषਤਃ ਸੁਤਃ ।। ੨੭੮.

ਸੋਮਦੱਤ ਤੋਂ ਸਹਦੇਵ, ਸਹਦੇਵ ਤੋਂ ਸੋਮਕ। ਸੋਮਕ ਤੋਂ ਜੰਤੁ, ਅਤੇ ਜੰਤੁ ਤੋਂ ਪૃਸ਼ਤ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ।

ਪृषਤਾਦ੍‌ਦ੍ਰੁਪਦਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦ੍‌ਧृष੍ਟਦ੍ਯੁਮ੍ਨੋऽਥ ਤਤ੍ਸੁਤਃ । ਧृष੍ਟਕੇਤੁਸ਼੍ਚ ਧੂਮਿਨ੍ਯਾਮृਕ੍ਸ਼ੋऽਭੂਦਜਮੀਢਤਃ ।। ੨੭੮.

ਪ੍ਰਿਸ਼ਤ ਤੋਂ ਦ੍ਰੁਪਦ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਤੋਂ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦਯੁਮਨ। ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਕੇਤੁ ਸੀ। ਧੂਮਿਨੀ ਤੋਂ ਜਮੀਢ ਵੰਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਰਿਕਸ਼ਾ ਜੰਮਿਆ।

ऋਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਸਮ੍ਬਲਣੋ ਜਜ੍ਞੇ ਕੁਰੁਃ ਸਮ੍ਵਰਣਾਤ੍ਤਤਃ । ਯਃ ਪ੍ਰਯਾਗਾਦਪਾਕ੍ਰਮ੍ਯ ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਞ੍ਚਕਾਰ ਹ ।। ੨੭੮.

ਰਿਕਸ਼ਾ ਤੋਂ ਸੰਬਲਣ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਸੰਵਰਣ ਤੋਂ ਕੁਰੂ। ਜਿਸ ਨੇ ਪ੍ਰਯਾਗ ਛੱਡ ਕੇ ਕੁਰੁਖੇਤ੍ਰ ਬਣਾਇਆ।

ਕੁਰੋਃ ਸੁਧਨ੍ਵਾ ਸੁਧਨੁਃ ਪਰਿਕ੍ਸ਼ਇਚ੍ਚਾਰਿਮੇਜਯਃ । ਸੁਧਨ੍ਵਨਃ ਸੁਹੋਤ੍ਰੋऽਭੂਤ੍ ਸੁਹੋਤ੍ਰਾਚ੍ਚ੍ਯਵਨੋ ਹ੍ਯਭੂਤ੍ ।। ੨੭੮.

ਕੁਰੂ ਤੋਂ ਸੁਧਨਵਾਂ, ਫਿਰ ਸੁਧਨੁ, ਫਿਰ ਪਰਿਕਸ਼ਿਤ ਤੇ ਅਰੀਮੇਜਯ। ਸੁਧਨਵਾਂ ਤੋਂ ਸੁਹੋਤ੍ਰ, ਤੇ ਸੁਹੋਤ੍ਰ ਤੋਂ ਚਯਵਨ।

ਵਸ਼ਿष੍ਠਪਰਿਚਾਰਾਭ੍ਯਾਂ ਸਪ੍ਤਾਸਨ੍ ਗਿਰਿਕਾਸੁਤਾਃ । ਵृਹਦ੍ਰਥਃ ਕੁਸ਼ੋ ਵੀਰੋ ਯਦੁਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਗ੍ਰਹੋ ਬਲਃ ।। ੨੭੮.

ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਤੇ ਪਰਿਚਾਰ ਤੋਂ ਗਿਰਿਕਾ ਨੂੰ ਸੱਤ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ: ਵ੍ਰਿਹਦਰਥ, ਕੁਸ਼, ਵੀਰ, ਯਦੁ, ਪ੍ਰਤਿਆਗ੍ਰਹ, ਤੇ ਬਲ।

ਮਤ੍ਸ੍ਯਕਾਲੀ ਕੁਸ਼ਾਗ੍ਰੋऽਤੋ ਹ੍ਯਾਸੀਦ੍ਰਾਜ੍ਞੋ ਵृਹਦ੍ਰਥਾਤ੍ । ਕੁਸ਼ਾਗ੍ਰਾਦ੍‌ਵृषਭੋ ਜਜ੍ਞੇ ਤਸ੍ਯ ਸਤ੍ਯਹਿਤਃ ਸੁਤਃ ।। ੨੭੮.

ਮਤਸ੍ਯਕਾਲੀ ਤੇ ਕੁਸ਼ਾਗ੍ਰ ਵ੍ਰਿਹਦਰਥ ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਹੋਏ। ਕੁਸ਼ਾਗ੍ਰ ਤੋਂ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭਾ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸਤ੍ਯਹਿਤਾ ਸੀ।

ਸੁਧਨ੍ਵਾ ਤਤ੍ਸੁਤਸ਼੍ਚੋਰ੍ਜ੍ਜ ਊਰ੍ਜ੍ਜਾਦਾਸੀਚ੍ਚ ਸਮ੍ਭਵਃ । ਸਮ੍ਭਵਾਚ੍ਚ ਜਰਾਸਨ੍ਧਃ ਸਹਦੇਵਸ਼੍ਚ ਤਤ੍‌ਸੁਤਃ ।। ੨੭੮.

ਸੁਧਨਵਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਉਰਜਾ ਸੀ, ਉਰਜਾ ਤੋਂ ਸੰਭਵ, ਸੰਭਵ ਤੋਂ ਜਰਾਸੰਧ, ਤੇ ਜਰਾਸੰਧ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸਹਦੇਵ।

ਸਹਦੇਵਾਦੁਦਾਪਿਸ਼੍ਚ ਉਦਾਪੇਃ ਸ਼੍ਰੁਤਕਰ੍ਮਕਃ । ਪਰਿਕ੍ਸ਼ਇਤਸ੍ਯ ਦਾਯਾਦੋ ਧਾਰ੍ਮਿਕੋ ਜਨਮੇਜਯਃ ।। ੨੭੮.

ਸਹਦੇਵ ਤੋਂ ਉਦਾਪੀ, ਉਦਾਪੀ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੁਤਕਰਮਕ। ਪਰਿਕਸ਼ਿਤ ਦਾ ਵਾਰਸ ਧਰਮੀ ਜਨਮੇਜਯ ਸੀ।

ਜਨਮੇਜਯਾਤ੍ਤ੍ਰਸਦਸ੍ਯੁਰ੍ਜਹ੍ਰੋਸ੍ਤੁ ਸੁਰਥਃ ਸੁਤਃ । ਸ਼੍ਰੁਤਸੇਨੋਗ੍ਰਸੇਨੌ ਚ ਭੀਮਸੇਨਸ਼੍ਚ ਨਾਮਤਃ ।। ੨੭੮.

ਜਨਮੇਜਯ ਤੋਂ ਤ੍ਰਸਦਸ੍ਯੁ ਹੋਇਆ, ਜਹਰੋ ਤੋਂ ਸੁਰਥਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਸ਼੍ਰੁਤਸੇਨ, ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਤੇ ਭੀਮਸੇਨ ਵੀ ਨਾਮ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਜਨਮੇਜਯਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੌ ਤੁ ਸੁਰਥੋ ਮਹਿਮਾਂਸ੍ਤਥਾ । ਸੁਰਥਾਦ੍‌ਵਿਦੂਰਥੋऽਭੂਦृਕ੍ਸ਼ ਆਸੀਦ੍ਵਿਦੂਰਥਾਤ੍ ।। ੨੭੮.

ਜਨਮੇਜਯ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸੁਰਥਾ ਤੇ ਮਹਿਮਾਨ ਸਨ। ਸੁਰਥਾ ਤੋਂ ਵਿਦੂਰਥਾ, ਵਿਦੂਰਥਾ ਤੋਂ ਰਿਕਸ਼ਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।

ऋਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਤੁ ਦ੍ਵਿਤੀਯਸ੍ਯ ਭੀਮਸੇਨੋऽਭਵਤ੍‌ਸੁਤਃ । ਪ੍ਰਤੀਪੋ ਭੀਮਸੇਨਾਤ੍ਤੁ ਪ੍ਰਤੀਪਸ੍ਯ ਤੁ ਸ਼ਾਨ੍ਤਨੁਃ ।। ੨੭੮.

ਦੂਜੇ ਰਿਕਸ਼ਾ ਤੋਂ ਭੀਮਸੇਨ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਭੀਮਸੇਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰਤੀਪ, ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਪ ਤੋਂ ਸ਼ਾਂਤਨੁ।

ਦੇਵਾਪਿਰ੍ਵ੍ਵਾਹ੍ਲਿਕਸ਼੍ਚੈਵ ਸੋਮਦਤ੍ਤਸ੍ਤੁ ਸ਼ਾਨ੍ਤਨੋਃ । ਵਾਹ੍ਲਿਕਾਤ੍ਸੋਮਦਤ੍ਤੋऽਭੂਦ੍‌ਭੂਰਿਰ੍ਭੂਰਿਸ੍ਰਵਾਃ ਸ਼ਲਃ ।। ੨੭੮.

ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਤੋਂ ਦੇਵਾਪੀ, ਵਾਹਲਿਕ ਤੇ ਸੋਮਦੱਤ। ਵਾਹਲਿਕ ਤੋਂ ਸੋਮਦੱਤ, ਉਸ ਤੋਂ ਭੂਰੀ, ਭੂਰੀਸ੍ਰਵਾਸ ਤੇ ਸ਼ਲ।

ਗਙ੍ਗਾਯਾਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਨੋਰ੍ਭੀष੍ਮਃ ਕਾਲ੍ਯਾਯਾਂ ਵਿਚਿਤ੍ਰਵੀਰ੍ਯ੍ਯਕਃ । ਕृष੍ਣਦ੍ਵੈਪਾਯਨਸ਼੍ਚੈਵ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਵੈਚਿਤ੍ਰਵੀਰ੍ਯ੍ਯਕੇ ।। ੨੭੮.

ਗੰਗਾ ਤੋਂ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਨੂੰ ਭੀਸ਼ਮ ਹੋਇਆ, ਕਾਲਿਆ ਤੋਂ ਵਿਚਿਤ੍ਰਵੀਰਯ। ਵਿਚਿਤ੍ਰਵੀਰਯ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਦਵੈਪਾਇਨ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।

ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰਞ੍ਚ ਪਾਣ੍ਡੁਞ੍ਚ ਵਿਦੁਰਞ੍ਚਾਪ੍ਯਜੀਜਨਤ੍ । ਪਾਣ੍ਡੋਰ੍ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਃ ਕੁਨ੍ਤ੍ਯਾਂ ਭੀਮਸ਼੍ਚੈਵਾਰ੍ਜੁਨਸ੍ਤ੍ਰਯਃ ।। ੨੭੮.

ਉਸ ਨੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ, ਪਾਂਡੂ ਤੇ ਵਿਦੁਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਪਾਂਡੂ ਤੋਂ ਕੁੰਤੀ ਰਾਹੀਂ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਭੀਮ ਤੇ ਅਰਜੁਨ ਤਿੰਨੇ ਹੋਏ।

ਨਕੁਲਃ ਸਹਦੇਵਸ਼੍ਚ ਪਾਣ੍ਡੋਰ੍ਮ੍ਮਾਦ੍ਯ੍ਰਾਞ੍ਚ ਦੈਵਤਃ । ਅਰ੍ਜੁਨਸ੍ਯ ਚ ਸੌਭਦ੍ਰਃ ਪਰਿਕ੍ਸ਼ਿਦਭਿਮਨ੍ਯੁਤਃ ।। ੨੭੮.

ਨਕੁਲ ਤੇ ਸਹਦੇਵ ਪਾਂਡੂ ਨੂੰ ਮਾਦਰੀ ਤੋਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੋਏ। ਅਰਜੁਨ ਤੋਂ ਸੌਭਦ੍ਰ, ਅਭਿਮਨਯੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪਰਿਕਸ਼ਿਤ।

ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਪਾਣ੍ਡਵਾਨਾਞ੍ਚ ਪ੍ਰਿਯਾ ਤਸ੍ਯਾਂ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਾਤ੍ । ਪ੍ਰਤਿਵਿਨ੍ਧ੍ਯੋ ਭੀਮਸੇਨਾਚ੍ਛ੍ਰੁਤਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਰ੍ਦ੍ਧਨਞ੍ਜਯਾਤ੍ ।। ੨੭੮.

ਦ੍ਰੌਪਦੀ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਪਿਆਰੀ, ਨੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਤਿਵਿੰਧਿਆ, ਭੀਮਸੇਨ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੁਤਕੀਰਤੀ, ਤੇ ਧਨੰਜਯ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।

ਸਹਦੇਵਾਚ੍ਛ੍ਰੁਤਕਰ੍ਮ੍ਮਾ ਸ਼ਤਾਨੀਕਸ੍ਤੁ ਨਾਕੁਲਿਃ । ਭੀਮਸੇਨਾਦ੍ਧਿੜਿਮ੍ਬਾਯਾਮਨ੍ਯ ਆਸੀਦ੍ ਘਟੋਤ੍‌ਕਚਃ ।। ੨੭੮.

ਸਹਦੇਵ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੁਤਕਰਮਾ, ਨਕੁਲ ਤੋਂ ਸ਼ਤਾਨੀਕ। ਭੀਮਸੇਨ ਤੇ ਹਿੰਬਾ ਤੋਂ ਹੋਰ ਇੱਕ, ਘਟੋਤਕਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।

ਏਤੇ ਭੂਤਾ ਭਵਿष੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਨृਪਾਃ ਸਂਖ੍ਯਾ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ । ਗਤਾਃ ਕਾਲੇਨ ਕਾਲੋ ਹਿ ਹਰਿਸ੍ਤਂ ਪੂਜਯੇਦ੍‌ਦ੍ਵਿਜ ।। ੨੭੮.

ਇਹ ਰਾਜੇ, ਪੁਰਾਣੇ ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ, ਗਿਣਤੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹਨ। ਸਮਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਮਾਂ ਹੀ ਹਰੀ ਹੈ। ਦੁਜਾ, ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ।

ਹੋਮਮਗ੍ਨੌਸਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਕੁਰੁ ਸਰ੍ਵ੍ਵਪ੍ਰਦਂ ਯਤਃ ।। ੨੭੮.

ਅੱਗ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੋਮ ਕਰ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਅਗ੍ਨਿਰੁਵਾਚ ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤਾਯ ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਦੇਵੋ ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਃ ਸਾਰਂ ਮृਤਸਞ੍ਜੀਵਨੀਕਰਂ ।। ੨੭੯.

ਅੱਗ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਂ ਉਹ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਦੇਵਤਾ ਧਨਵੰਤਰੀ ਨੇ ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ—ਇਹ ਉਹ ਸਰਵੋਤਮ ਗਿਆਨ ਹੈ ਜੋ ਮਰੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਵੀ ਜੀਉਂਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਸੁਸ਼੍ਰੁਤ ਉਵਾਚ ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਂ ਮਮ ਬ੍ਰੂਹਿ ਨਰਾਸ਼੍ਵੇਭਰੁਗਰ੍ਦਨਮ੍ । ਸਿਦ੍ਧਯੋਗਾਨ੍‌ ਸਿਦ੍ਧਮਨ੍ਤ੍ਰਾਨ੍‌ ਮृਤਸਞ੍ਜੀਵਨੀਕਰਾਨ੍ ।। ੨੭੯.

ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੱਸੋ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਪੱਕੇ ਨੁਸਖੇ, ਮੰਨੇ ਹੋਏ ਮੰਤਰ ਤੇ ਉਹ ਜੋ ਮਰੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਵੀ ਜੀਉਂਦਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।