ਅਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਮ੍

ਵਸੁਦੇਵਾਚ੍ਚ ਰੋਹਿਣ੍ਯਾਂ ਰਾਮਃ ਸਾਰਣਦੁਰ੍ਗਮੌ। ਵਸੁਦੇਵਾਚ੍ਚ ਦੇਵਕ੍ਯਾਮਾਦੌ ਜਾਤਃ ਸੁਸੇਨਕਃ ।। ੨੭੫.

ਵਸੁਦੇਵ ਤੇ ਰੋਹਿਨੀ ਤੋਂ ਰਾਮ, ਸਾਰਣ ਤੇ ਦੁਰਗਮਾ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਵਸੁਦੇਵ ਤੇ ਦੇਵਕੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਸੇਨਕਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।

ਕੀਰ੍ਤਿਮਾਨ੍ ਭਦ੍ਰਸੇਨਸ਼੍ਚ ਜਾਰੁਖ੍ਯੋ ਵਿष੍ਣੁਦਾਸਕਃ । ਭਦ੍ਰਦੇਹਃ ਕਂਸ਼ ਏਤਾਨ੍ षਡ੍‌ਗਰ੍ਭਾਨ੍ਨਿਜਘਾਨ ਹ ।। ੨੭੫.

ਕੀਰਤਿਮਾਨ, ਭਦ੍ਰਸੇਨ, ਜਾਰੁਖਿਆ, ਵਿਸ਼ਨੁਦਾਸਕਾ, ਭਦ੍ਰਦੇਹ ਤੇ ਕੰਸ — ਇਹ ਛੇ ਗਰਭ ਕੰਸ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ।

ਤਤੋ ਬਲਸ੍ਤਤਃ ਕृष੍ਣਃ ਸੁਭਦ੍ਰਾ ਭਦ੍ਰਭਾषਿਣੀ । ਚਾਰੁਦੇष੍ਣਸ਼੍ਚ ਸ਼ਾਮ੍ਬਾਦ੍ਯਾਃ ਕृष੍ਣਾਜ੍ਜਾਮ੍ਬਵਤੀਸੁਤਾਃ ।। ੨੭੫.

ਫਿਰ ਬਲਰਾਮ, ਫਿਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਸੁਭਦਰਾ (ਭਦ੍ਰਭਾਸ਼ਿਨੀ), ਚਾਰੁਦੇਸ਼ਨ, ਸ਼ਾਮਬ ਤੇ ਹੋਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਜਾਮਬਵਤੀ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।

ਅਗ੍ਨਿਰੁਵਾਚ ਕਸ਼੍ਯਪੋ ਵਸੁਦੇਵੋऽਭੂਦ੍ਦੇਵਕੀ ਚਾਦਿਤਿਰ੍ਵ੍ਵਰਾ । ਦੇਵਕ੍ਯਾਂ ਵਸੁਦੇਵਾਤ੍ਤੁ ਕृष੍ਣੋऽਭੂਤ੍ਤਪਸਾਨ੍ਵਿਤਃ ।। ੨੭੬.

ਅਗਨਿ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਕਸ਼ਯਪ ਵਸੁਦੇਵ ਬਣਿਆ, ਤੇ ਦੇਵਕੀ ਉੱਚੀ ਆਦਿਤੀ ਸੀ। ਵਸੁਦੇਵ ਤੇ ਦੇਵਕੀ ਤੋਂ ਤਪ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।

ਧਰ੍ਮ੍ਮਸਂਰਕ੍ਸ਼ਣਾਰ੍ਥਾਯ ਹ੍ਯਧਰ੍ਮ੍ਮਹਰਣਾਯ ਚ । ਸੁਰਾਦੇਃ ਪਾਲਨਾਰ੍ਥਞ੍ਚ ਦੈਤ੍ਯਾਦੇਰ੍ਮ੍ਮਥਨਾਯ ਚ ।। ੨੭੬.

ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਅਧਰਮ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਹਫਾਜਤ ਲਈ, ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਉਹ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।

ਰੁਕ੍ਮਿਣੀ ਸਤ੍ਯਭਾਮਾ ਚ ਸਤ੍ਯਾ ਨਗ੍ਨਜਿਤੀ ਪ੍ਰਿਯਾ । ਸਤ੍ਯਭਾਮਾ ਹਰੇਃ ਸੇਵ੍ਯਾ ਗਾਨ੍ਧਾਰੀ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਾ ਤਥਾ ।। ੨੭੬.

ਰੁਕਮੀਣੀ, ਸਤਯਭਾਮਾ, ਸਤਯਾ, ਨਗਨਜਿਤੀ ਪਿਆਰੀ, ਸਤਯਭਾਮਾ ਹਰੀ ਦੀ ਸੇਵਿਆ, ਗਾਂਧਾਰੀ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣਾ ਵੀ—

ਮਿਤ੍ਰਵਿਨ੍ਦਾ੧ ਚ ਕਾਲਿਨ੍ਦੀ ਦੇਵੀ ਜਾਮ੍ਬਵਤੀ ਤਥਾ । ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਚ ਤਥਾ ਮਾਦ੍ਰੀ ਕੌਸ਼ਲ੍ਯਾ ਵਿਜਯਾ ਜਯਾ ।। ੨੭੬.

ਮਿਤਰਵਿੰਦਾ, ਕਾਲਿੰਦੀ, ਜਾਮਬਵਤੀ ਦੇਵੀ, ਸੁਸ਼ੀਲਾ, ਮਾਦਰੀ, ਕੌਸ਼ਲਿਆ, ਵਿਜਯਾ ਤੇ ਜਯਾ ਵੀ—

ਏਵਮਾਦੀਨਿ ਦੇਵੀਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਤੁ षੋੜਸ਼ । ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਾਦ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਰੁਕ੍ਮਿਣ੍ਯਾਂ ਭੀਮਾਦ੍ਯਾਃ ਸਤ੍ਯਭਾਮਯਾ ।। ੨੭੬.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵੀਆਂ ਦੀ ਸੋਲ੍ਹ ਹਜ਼ਾਰ ਰਾਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ। ਰੁਕਮੀਣੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਆਦਿ, ਸਤਯਭਾਮਾ ਤੋਂ ਭੀਮਾ ਆਦਿ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ।

ਜਾਮ੍ਬਵਤ੍ਯਾਞ੍ਚ ਸ਼ਾਮ੍ਬਾਦ੍ਯਾਃ ਕृष੍ਣਸ੍ਯਾਸਂਸ੍ਤਥਾਪਰੇ । ਸ਼ਤਂ ਸ਼ਤਸਹਸ੍ਰਾਣਾਂ ਪੁਤ੍ਰਾਣਾਂ ਤਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ ।। ੨੭੬.

ਜਾਮਬਵਤੀ ਤੋਂ ਸ਼ਾਮਬ ਆਦਿ ਹੋਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਇਕ ਲੱਖ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਉਹ ਗਿਆਨਵਾਨ।

ਅਸ਼ੀਤਿਸ਼੍ਚ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਯਾਦਵਾਃ ਕृष੍ਣਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾਃ । ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਸ੍ਯ ਤੁ ਵੈਦਰ੍ਭ੍ਯਾਮਨਿਰੁਦ੍ਧੋ ਰਣਪ੍ਰਿਯਃ ।। ੨੭੬.

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਅਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਯਾਦਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਤੇ ਵੈਦਰਭੀ ਤੋਂ ਰਣ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਨਿਰੁੱਧ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।

ਅਨਿਰੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਵਜ੍ਰਾਦ੍ਯਾ ਯਾਦਵਾਃ ਸੁਮਹਾਵਲਾਃ । ਤਿਸ੍ਰਃ ਕੋਟ੍ਯੋ ਯਾਦਵਾਨਾਂ षष੍ਟਿਰ੍ਲਕ੍ਸ਼ਾਣਿ ਦਾਨਵਾਃ ।। ੨੭੬.

ਅਨਿਰੁੱਧ ਤੋਂ ਵਜ੍ਰ ਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਯਾਦਵ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਯਾਦਵਾਂ ਦੀ ਤਿੰਨ ਕਰੋੜ ਗਿਣਤੀ ਸੀ, ਤੇ ਦਾਨਵ ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ ਹੋਏ।

ਮਨੁष੍ਯੇ ਬਾਧਕਾ ਯੇ ਤੁ ਨਨ੍ਨਾਸ਼ਾਯ ਬਭੂਵ ਸਃ । ਕਰ੍ਤ੍ਤੁ ਕਰ੍ਮਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾਨਂ ਮਨੁष੍ਯੋ ਜਾਯਤੇ ਹਰਿਃ ।। ੨੭੬.

ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਰੁਕਾਵਟ ਬਣੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਹਰੀ ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿਚ ਕਰਮ ਦੀ ਵ੍ਯਵਸਥਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਦੇਵਾਸੁਰਾਣਾਂ ਸਙ੍‌ਗ੍ਰਾਮਾ ਦਾਯਾਰ੍ਥਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਭਵਨ੍ । ਪ੍ਰਥਮੋ ਨਾਰਸਿਂਹਸ੍ਤੁ ਦ੍ਵਿਤੀਯੋ ਵਾਮਨੋ ਰਣਃ ।। ੨੭੬.

ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਵਿਚ ਵਾਰਸਦਾਰੀ ਲਈ ਬਾਰਾਂ ਯੁੱਧ ਹੋਏ। ਪਹਿਲਾ ਨਰਸਿੰਘ ਦਾ ਯੁੱਧ ਸੀ, ਦੂਜਾ ਵਾਮਨ ਦਾ।

ਸਙ੍‌ਗ੍ਰਾਮਸ੍ਤ੍ਵਥ ਵਾਰਾਹਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਥੋऽਮृਤਮਨ੍ਥਨਃ । ਤਾਰਕਾਮਯਸਙ੍‌ਗ੍ਰਾਮਃ षष੍ਠੋ ਹ੍ਯਾਜੀਵਕੋ ਰਣਃ ।। ੨੭੬.

ਫਿਰ ਵਾਰਾਹਾ ਦਾ ਯੁੱਧ, ਚੌਥਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮੰਥਨ। ਤਾਰਕਾਮਯਾ ਦਾ ਯੁੱਧ, ਛੇਵਾਂ ਆਜੀਵਕਾ ਦਾ।

ਤ੍ਰੈਪੁਰਸ਼੍ਚਾਨ੍ਧਕਬਧੋ ਨਵਮੋ ਵृਤ੍ਰਘਾਤਕਃ । ਜਿਤੋ ਹਾਲਾਹਲਸ਼੍ਚਾਥ ਘੋਰਃ ਕੋਲਾਹਲੋ ਰਣਃ ।। ੨੭੬.

ਤ੍ਰੈਪੁਰਾ ਦਾ ਯੁੱਧ, ਅੰਧਕਾ ਦਾ ਵਧ, ਨਵਾਂ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦਾ ਵਧ। ਹਾਲਾਹਲ ਦੀ ਹਾਰ, ਤੇ ਫਿਰ ਡਰਾਉਣਾ ਕੋਲਾਹਲ ਦਾ ਯੁੱਧ।

ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੋਸ਼੍ਚੋਰੋ ਵਿਦਾਰ੍ਯ੍ਯ ਚ ਨਖੈਃ ਪੁਰਾ । ਨਾਰਸਿਂਹੋ ਦੇਵਪਾਲਃ ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਂ ਕृਤਵਾਨ੍ ਨृਪਮ੍ ।। ੨੭੬.

ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਨਰਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਖਾਂ ਨਾਲ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ਿਪ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਦੇਵਾਸੁਰੇ ਵਾਮਨਸ਼੍ਚ ਛਤਿਤ੍ਵਾ ਬਲਿਮੂਰ੍ਜ੍ਜਤਮ੍ । ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਾਯ ਦਦੌ ਰਾਜ੍ਯਂ ਕਾਸ਼੍ਯਪੋऽਦਿਤਿਸਮ੍ਭਵਃ ।। ੨੭੬.

ਦੇਵਤੇਆਂ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ, ਵਾਮਨ, ਜੋ ਕਸ਼ਯਪ ਤੇ ਅਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਬਲੀ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਮਹਿੰਦਰ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।

ਵਰਾਹਸ੍ਤੁ ਹਿਰਣ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ਂ ਹਤ੍ਵਾ ਦੇਵਾਨਪਾਲਯਤ੍ । ਉਜ੍ਜਹਾਰ ਭੁਵਂ ਮਗ੍ਨਾਂ ਦੇਵਦੇਵੈਰਭਿष੍ਟੁਤਃ ।। ੨੭੬.

ਵਰਾਹ ਨੇ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਸਭ ਦੇਵਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਨੇ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।

ਮਨ੍ਥਾਨਂ ਮਨ੍ਦਰਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਨੇਤ੍ਰਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਵਾਸੁਕਿਮ੍ । ਸੁਰਾਸੁਰੈਸ਼੍ਚ ਮਥਿਤਂ੨ ਦੇਵੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚਾਮृਤਂ ।। ੨੭੬.

ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਮਥਾਣ ਤੇ ਵਾਸੁਕੀ ਨੂੰ ਰੱਸੀ ਬਣਾਕੇ, ਦੇਵਤੇਆਂ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਨੇ ਮਥਣ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮਿਲਿਆ।

ਤਾਰਕਾਮਯਸਙ੍‌ਗ੍ਰਾਮੇ ਤਦਾ ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਪਾਲਿਤਾਃ । ਨਿਵਾਰ੍ਯ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਗੁਰੂਨ੍ ਦੇਵਾਨ੍ ਦਾਨਵਾਨ੍ਸੋਮਵਂਸ਼ਕृਤ੍ ।। ੨੭੬.

ਤਾਰਕਾਮਯ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋਈ; ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਸੋਮ ਵੰਸ਼ ਵਾਲੇ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੇ ਰੋਕ ਲਿਆ।

ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਵਸ਼ਿष੍ਠਾਤ੍ਰਿਕਵਯਸ਼੍ਚ ਰਣੇ ਸੁਰਾਨ੍ । ਅਪਾਲਯਨ੍ਤੇ ਨਿਰ੍ਵ੍ਯਾਰ੍ਯ੍ਯ ਰਗਦ੍ਵੇषਾਦਿਦਾਨਵਾਨ੍ ।। ੨੭੬.

ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ, ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਤੇ ਹੋਰ ਤਿੰਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਰਾਗ ਤੇ ਵੈਰ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ।

ਪृਥ੍ਵੀਰਥੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਯਨ੍ਤੁਰੀਸ਼ਸ੍ਯ ਸ਼ਰਣੋ ਹਰਿਃ । ਦਦਾਹ ਤ੍ਰਿਪੁਰਂ ਦੇਵਪਾਲਕੋ ਦੈਤ੍ਯਮਰ੍ਦਨਃ ।। ੨੭੬.

ਹਰਿ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਨੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਨਗਰ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਿਆਂ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਿਆਂ।

ਗੌਰੀਂ ਜਿਹੀਰ੍षੁਣਾ ਰੁਦ੍ਰਮਨ੍ਧਕੇਨਾਰ੍ਦਿਤਂ ਹਰਿਃ । ਅਨੁਰਕ੍ਤਸ਼੍ਚ ਰੇਵਤ੍ਯਾਂ ਚਕ੍ਰੇਚਾਨ੍ਧਾਸੁਰਾਰ੍ਦਨਮ੍ ।। ੨੭੬.

ਹਰਿ, ਜੋ ਰੇਵਤੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਨੇ ਉਸ ਅੰਨ੍ਹੇ ਦੈਤ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਨੇ ਗੌਰੀ ਨੂੰ ਹਥਿਆਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਰੁਦਰ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਵृਤ੍ਰੇ ਦੇਵਹਰਂ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਦੇਵਧਰ੍ਮ੍ਮਾਨਪਾਲਯਤ੍ ।। ੨੭੬.

ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ।

ਸ਼ਾਲ੍ਵਾਦੀਨ੍ ਦਾਨਵਾਨ੍ ਜਿਤ੍ਵਾ ਹਰਿਃ ਪਰਸ਼ੁਰਾਮਕਃ । ਅਪਾਲਯਤ੍ ਸੁਰਾਦੀਂਸ਼੍ਚ ਦੁष੍ਟਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਂ ਨਿਹਤ੍ਯ ਚ ।। ੨੭੬.

ਹਰਿ, ਜੋ ਪਰਸ਼ੁਰਾਮ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਆਇਆ, ਨੇ ਸ਼ਾਲਵ ਤੇ ਹੋਰ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ ਤੇ ਦੁਸ਼ਟ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕੀਤਾ।

ਹਾਲਾਹਲਂ ਵਿषਂ ਦੈਤ੍ਯਂ ਨਿਰਾਕृਤ੍ਯ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਾਤ੍ । ਭਯਂ ਨਿਰ੍ਣਾਸ਼ਯਾਮਾਸ ਦੇਵਾਨਾਂ ਮਧੁਸੂਦਨਃ ।। ੨੭੬.

ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੇ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਤੋਂ ਹਾਲਾਹਲ ਵਿਸ਼ ਤੇ ਦੈਤ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਡਰ ਮਿਟਾ ਦਿੱਤਾ।

ਹਾਲਾਹਲਂ ਵਿषਂ ਯਸ਼੍ਚ ਦੈਤ੍ਯਃ ਕੋਲਾਹਲੋ ਜਿਤਃ । ਪਾਲਿਤਾਸ਼੍ਚ ਸੁਰਾਃ ਸਰ੍ਵ੍ਵੇ ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਧਮ੍ਮਪਾਲਨਾਤ੍ ।। ੨੭੬.

ਕੋਲਾਹਲ ਨਾਮਕ ਦੈਤ ਤੇ ਹਾਲਾਹਲ ਵਿਸ਼ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਿਆਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ।

ਦੇਵਾਸੁਰੇ ਰਣੇ ਯਸ਼੍ਚ ਦੈਤ੍ਯਃ ਕੋਲਾਹਲੋ ਜਿਤਃ । ਪਾਲਿਤਾਸ਼੍ਚ ਸੁਰਾਃ ਸਰ੍ਵ੍ਵੇ ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਧਰ੍ਮ੍ਮਪਾਲਨਾਤ੍ ।। ੨੭੬.

ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ, ਕੋਲਾਹਲ ਦੈਤ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਿਆਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ।

ਰਾਜਾਨੋ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਮੁਨਯੋ ਦੇਵਤਾ ਹਰਿਃ । ਯਦੁਕ੍ਤਂ ਯਚ੍ਛ ਨੈਵੋਕ੍ਤਮਵਤਾਰਾ ਹਰੇਰਿਮੇ ।। ੨੭੬.

ਰਾਜੇ, ਰਾਜਪੁੱਤਰ, ਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਦੇਵਤੇ—ਜੋ ਕੁਝ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਜਾਂ ਨਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਹਰਿ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਹਨ।