ਅਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਮ੍

ਤਾਮਨ੍ਤਃਪ੍ਰਸਵਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਗਰ੍ਭਂ ਤ੍ਯਜਾਬ੍ਰਵੀਦ੍ਗੁਰੁਃ । ਗਰ੍ਭਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤਃ ਪ੍ਰਦੀਪ੍ਤੋऽਥ ਪ੍ਰਾਹਾਹਂ ਸੋਮਸਮ੍ਭਵਃ ॥ ੨੭੪.

ਜਦ ਉਸ ਨੂੰ ਗਰਭਵਤੀ ਵੇਖਿਆ, ਗੁਰੂ ਨੇ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਗਰਭ ਛੱਡ ਦੇਵੇ। ਛੱਡਿਆ ਹੋਇਆ ਗਰਭ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਸੋਮ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਹਾਂ।'

ਏਵਂ ਸੋਮਾਦ੍‌ ਬੁਧਃ ਪੁਤ੍ਤ੍ਰਃ ਪੁਤ੍ਤ੍ਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪੁਰੂਰਵਾਃ । ਸ੍ਵਰ੍ਗਨ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵੋਰ੍ਵਸ਼ੀ ਸਾ ਤਂ ਵਰਯਾਮਾਸ ਚਾਪ੍ਸਰਾਃ ॥ ੨੭੪.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੋਮ ਤੋਂ ਬੁਧ ਜਨਮਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪੁਰੂਰਵਾਸ ਹੋਇਆ। ਉਰਵਸ਼ੀ ਨੇ ਸਵਰਗ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਤੀ ਚੁਣਿਆ।

ਤਥਾ ਸਹਾਚਰਦ੍ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਵਰ੍षਾਣਿ ਪਞ੍ਚ ਚ । ਪਞ੍ਚ षਟ੍ ਸਪ੍ਤ ਚਾष੍ਟੌ ਚ ਦਸ਼ ਚਾष੍ਟੌ ਮਹਾਮੁਨੇ ॥ ੨੭੪.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਦਸ ਤੇ ਪੰਜ ਸਾਲ, ਫਿਰ ਪੰਜ, ਛੇ, ਸੱਤ, ਅੱਠ, ਦਸ ਤੇ ਅੱਠ ਸਾਲ, ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ, ਸਾਥ ਨਿਭਾਇਆ।

ਏਕੋऽਗ੍ਨਿਰਭਵਤ੍ ਪੂਰ੍ਵ੍ਵਂ ਤੇਨ ਤ੍ਰੇਤਾ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਿਤਾ । ਪੁਰੂਰਵਾ ਯੋਗਸ਼ੀਲੋ ਗਾਨ੍ਧਰ੍ਵ੍ਵਲੋਕਮੀਯਿਵਾਨ੍ ॥ ੨੭੪.

ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੀ ਅੱਗ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਤ੍ਰੈਤਾਂ ਦੀ ਰੀਤ ਚਲਾਈ। ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਲਗਨ ਪੁਰੂਰਵ ਨੇ ਗਾਂਧਰਵਾਂ ਦਾ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

ਆਯੁਰ੍ਦृਢਾਯੁਰਸ਼੍ਵਾਯੁਰ੍ਧਨਾਯੁਰ੍ਧृਤਿਮਾਨ੍ ਵਸੁਃ । ਦਿਵਿਜਾਤਃ ਸ਼ਤਾਯੁਸ਼੍ਚ ਸੁषੁਵੇ ਚੋਰ੍ਵ੍ਵਸ਼ੀ ਨृਪਾਨ੍ ॥ ੨੭੪.

ਉਰਵਸ਼ੀ ਤੋਂ ਆਯੁ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਾਯੁ, ਅਸ਼ਵਾਯੁ, ਧਨਾਯੁ, ਧ੍ਰਿਤਿਮਾਨ, ਵਸੁ, ਦਿਵਿਜਾਤ ਅਤੇ ਸ਼ਤਾਯੁ — ਇਹ ਰਾਜੇ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਹਰ ਇੱਕ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਤੇ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਸੀ।

ਆਯੁषੋ ਨਹੁषਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਵृਦ੍ਧਸ਼ਰ੍ਮ੍ਮਾ ਰਜਿਸ੍ਤਥਾ । ਦਰ੍ਭੋ ਵਿਪਾਪ੍ਮਾ ਪਞ੍ਚਾਗਨ੍ਯਂ ਰਜੇਃ ਪੁਤ੍ਰਸ਼ਤਂ ਹ੍ਯਭੂਤ੍ ॥ ੨੭੪.

ਆਯੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਹੁਸ਼ ਸੀ; ਵ੍ਰਿਧਸ਼ਰਮ ਅਤੇ ਰਜੀ ਵੀ; ਦਰਭਾ, ਵਿਪਾਪਮਾ ਅਤੇ ਪੰਚਾਗਨਿਆ — ਰਜੀ ਦੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ।

ਰਾਜੇਯਾ ਇਤਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤਾ ਵਿष੍ਣੁਦਤ੍ਤਵਰੋ ਰਜਿਃ । ਦੇਵਾਸੁਰੇ ਰਣੇ ਦੈਤ੍ਯਾਨਬਧੀਤ੍ ਸੁਰਯਾਚਿਤਃ ॥ ੨੭੪.

ਇਹ ਰਾਜੇ ਰਾਜੇਆ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਰਜੀ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮੰਗ 'ਤੇ, ਦੇਵ-ਅਸੁਰ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।

ਗਤਾਯੇਨ੍ਦ੍ਰਾਯ ਪੁਤ੍ਰਤ੍ਵਂ ਦਤ੍ਵਾ ਰਾਜ੍ਯਂ ਦਿਵਙ੍ਗਤਃ । ਰਜੇਃ ਪੁਤ੍ਰੈਰ੍ਹृਤਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ਯਾਥ ਸੁਦੁਰ੍ਮ੍ਮਨਾਃ ॥ ੨੭੪.

ਰਜੀ ਨੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਬਣਾਕੇ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਆਪ ਸਵਰਗ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਰਜੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਮੰਦ ਮਨ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਦਾ ਰਾਜ ਲੈ ਲਿਆ।

ਗ੍ਰਹਸ਼ਾਨ੍ਤ੍ਯਾਦਿਵਿਧਿਨਾ ਗੁਰੁਰਿਨ੍ਦ੍ਰਾਯ ਤਦ੍ਦਦੌ । ਮੋਹਯਿਤ੍ਵਾ ਰਜਿਸੁਤਾਨਾਸਂਸ੍ਤੇ ਨਿਜਧਰ੍ਮ੍ਮਗਾਃ ॥ ੨੭੪.

ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਆਦਿ ਵਿਧੀਆਂ ਨਾਲ ਗੁਰੂ ਨੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਰਾਜ ਵਾਪਸ ਦਿੱਤਾ, ਰਜੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਭਟਕਾ ਕੇ, ਜੋ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਛੱਡ ਗਏ।

ਨਹੁषਸ੍ਯ ਸੁਤਾਃ ਸਪ੍ਤ ਯਤਿਰ੍ਯ੍ਯਯਾਤਿਰੁਤ੍ਤਮਃ । ਉਦ੍ਭਵਃ ਪਞ੍ਚਕਸ਼੍ਚੈਵ ਸ਼ਰ੍ਯ੍ਯਾਤਿਮੇਘਪਾਲਕੌ ॥ ੨੭੪.

ਨਹੁਸ਼ ਦੇ ਸੱਤ ਪੁੱਤਰ ਸਨ: ਯਤੀ, ਉੱਤਮ ਯਯਾਤੀ, ਉਦਭਵ, ਪੰਚਕ, ਸ਼ਰਯਾਤੀ ਅਤੇ ਮੇਘਪਾਲਕ।

ਯਤਿਃ ਕੁਮਾਰਭਾਵੇऽਪਿ ਵਿष੍ਣੁਂ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਹਰਿਂ ਗਤਃ । ਦੇਵਯਾਨੀ ਸੁਕ੍ਰਕਨ੍ਯਾ ਯਯਾਤੇਃ ਪਤ੍ਨ੍ਯऽਭੂਤ੍ਤਦਾ ॥ ੨੭੪.

ਯਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ ਤੇ ਹਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਸੁਕ੍ਰ ਦੀ ਧੀ ਦੇਵਯਾਨੀ, ਯਯਾਤੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣੀ।

ਵृषਪਰ੍ਵ੍ਵਜਾ ਸਰ੍ਮ੍ਮਿष੍ਠਾ ਯਯਾਤੇਃ ਪਞ੍ਚ ਤਤ੍ਸੁਤਾਃ । ਯਦੁਞ੍ਚ ਤੁਰ੍ਵ੍ਵਸੁਞ੍ਚੈਵ ਦੇਵਯਾਨੀ ਵ੍ਯਜਾਯਤ ॥ ੨੭੪.

ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਨ ਦੀ ਧੀ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨੇ ਯਯਾਤੀ ਨੂੰ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰ ਦਿੱਤੇ। ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੇ ਯਦੁ ਤੇ ਤੁਰਵਸੁ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।

ਦ੍ਰੁਹ੍ਯਞ੍ਚਾਨੂਞ੍ਚ ਪੂਰੁਞ੍ਚ ਸ਼ਰ੍ਮ੍ਮਿष੍ਠਾ ਵਾਰ੍षਪਰ੍ਵ੍ਵਣੀ । ਯਦੁਃ ਪੂਰੁਸ਼੍ਚਾਭਵਤਾਨ੍ਤੇषਾਂ ਵਂਸ਼ਵਿਵਰ੍ਦ੍ਧਨੌ ॥ ੨੭੪.

ਦ੍ਰੁਹਯੁ, ਅਨੁ ਤੇ ਪੂਰੁ, ਇਹ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਨ ਦੀ ਧੀ, ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਯਦੁ ਤੇ ਪੂਰੁ ਆਪਣੀ ਵੰਸ਼ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਬਣੇ।

ਅਗ੍ਨਿਰੁਵਾਚ ਯਦੋਰਾਸਨ੍‌ਪਞ੍ਚ ਪੁਤ੍ਰਾ ਜ੍ਯੇष੍ਠਸ੍ਤੇषੁ ਸਹਸ੍ਰਜਿਤ੍ । ਨੀਲਾਞ੍ਜਿਕੋ ਰਧੁਃ ਕ੍ਰੋष੍ਟੁਃ ਸ਼ਤਜਿਚ੍ਚ ਸਹਸ੍ਰਜਿਤ੍ ।। ੨੭੫.

ਅਗਨਿ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਯਦੁ ਦੇ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਾਹਸਰਜਿਤ ਸੀ। ਨੀਲਾਂਜਿਕ, ਰਧੁ, ਕ੍ਰੋਸ਼ਟੁ ਤੇ ਸ਼ਤਾਜਿਤ — ਇਹ ਸਾਹਸਰਜਿਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ।

ਸ਼ਤਜਿਦ੍ਧੈਹਯੋ ਰੇਣੁਹਯੋ ਹਯ ਇਤਿ ਤ੍ਰਯਃ । ਧਰ੍ਮ੍ਮਨੇਤ੍ਰੋ ਹੈਹਯਸ੍ਯ ਧਰ੍ਮ੍ਮਨੇਤ੍ਰਸ੍ਯ ਸਂਹਨਃ ।। ੨੭੫.

ਸ਼ਤਾਜਿਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹੈਹਯ, ਰੇਣੁਹਯ ਤੇ ਹਯ — ਇਹ ਤਿੰਨ ਸਨ। ਹੈਹਯ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਧਰਮਨੇਤਰ ਸੀ, ਤੇ ਧਰਮਨੇਤਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੰਹਨ।

ਮਹਿਮਾ ਸਂਹਨਸ੍ਯਾਸੀਨ੍ਮਹਿਮ੍ਨੋ ਭਦ੍ਰਸੇਨਕਃ । ਭਦ੍ਰਸੇਨਾਦ੍ ਦੁਰ੍ਗਮੋऽਭੂਦ੍‌ਦੁਰ੍ਗਭਾਤ੍ਕਨਕੋऽਭਵਤ੍ ।। ੨੭੫.

ਸੰਹਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਹਿਮਾ ਸੀ; ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਭਦ੍ਰਸੇਨਕ; ਭਦ੍ਰਸੇਨ ਤੋਂ ਦੁਰਗਮ, ਤੇ ਦੁਰਗਮ ਤੋਂ ਕਨਕ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।

ਕਨਕਾਤ੍ ਕृਤਵੀਰ੍ਯ੍ਯਸ੍ਤੁ ਕृਤਾਗ੍ਨਿਃ ਕਰਵੀਰਕਃ । ਕृਤੌਜਾਸ਼੍ਚ ਚਚਤੁਰ੍ਥੋऽਭੂਤ੍ ਕृਤਵੀਰ੍ਯ੍ਯਾਤ੍ਤੁ ਸੋऽਰ੍ਜੁਨਃ ।। ੨੭੫.

ਕਨਕ ਤੋਂ ਕ੍ਰਤਵੀਰਯ, ਫਿਰ ਕ੍ਰਤਾਗਨੀ, ਕਰਵੀਰਕ ਤੇ ਚੌਥਾ ਕ੍ਰਤੋਜਾ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਕ੍ਰਤਵੀਰਯ ਤੋਂ ਸੋ ਅਰਜੁਨ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।

ਦਤ੍ਤੋऽਰ੍ਜ੍ਜੁਨਾਯ ਤਪਤੇ ਸਪ੍ਤਦ੍ਵੀਪਮਹੀਸ਼ਤਾਮ੍ । ਦਦੌ ਬਾਹੁਸਹਸ੍ਰਞ੍ਚ ਅਜੇਯਤ੍ਵਂ ਰਣੇऽਰਿਣਾ ।। ੨੭੫.

ਦੱਤ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਸੱਤ ਦਵੀਪਾਂ ਦੀ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜ, ਹਜ਼ਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਜੈਯਤਾ ਦਿੱਤੀ।

ਅਧਰ੍ਮ੍ਮੈ ਵਰ੍ਤ੍ਤ ਮਾਨਸ੍ਯ ਵਿष੍ਣੁਹਸ੍ਤਾਨ੍ਮृਤਿਰ੍ਧ੍ਰੁ ਬਾ । ਦਸ਼ ਯਜ੍ਞਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਸੋऽਰ੍ਜ੍ਜੁਨਃ ਕृਤਵਾਨ੍ਤृਪਃ ।। ੨੭੫.

ਅਧਰਮ ਵਾਲੇ ਚਲਣ ਕਰਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੋਈ। ਰਾਜਾ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਯਜਨ ਕੀਤੇ।

ਅਨष੍ਟਦ੍ਰਵ੍ਯਤਾ ਰਾष੍ਟ੍ਰੇ ਤਸ੍ਯ ਸਂਸ੍ਮਰਣਾਦਭੂਤ੍ । ਨ ਨੂਨਂ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਵੀਰ੍ਯ੍ਯਸ੍ਯ ਗਤਿਂ ਯਾਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵੈ ਨृਪਾਃ ।। ੨੭੫.

ਉਸ ਦੀ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਦੌਲਤ ਦੀ ਘਾਟ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ, ਕੋਈ ਰਾਜਾ ਕਾਰਤਵੀਰਯ ਦੀ ਵਧੀਕ ਅਵਸਥਾ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕੇਗਾ।

ਯਜ੍ਞੈਰ੍ਦ੍ਦਾਨੈਸ੍ਤਪੋਭਿਸ਼੍ਚ ਵਿਕ੍ਰਮੇਣ ਸ਼੍ਰੁਤੇਨ ਚ । ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਵੀਰ੍ਯਸ੍ਯ ਚ ਸ਼ਤਂ ਪੁਤ੍ਤ੍ਰਾਣਾਂ ਪਞ੍ਚ ਵੈ ਪਰਾਃ ।। ੨੭੫.

ਯਜਨਾਂ, ਦਾਨ, ਤਪ, ਸ਼ੌਰ, ਤੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ — ਕਾਰਤਵੀਰਯ ਦੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪੰਜ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਨ।

ਸੂਰਸੇਨਸ਼੍ਚ ਸੂਰਸ਼੍ਚ ਧृष੍ਟੋਕ੍ਤਃ ਕृष੍ਣ ਏਵ ਚ । ਜਯਧ੍ਵਜਸ਼੍ਚ ਨਾਮਾਸੀਦਾਵਨ੍ਤ੍ਯੋ ਨृਪਤਿਰ੍ਮਹਾਨ੍ ।। ੨੭੫.

ਸੂਰਸੇਨ, ਸੂਰਾ, ਧ੍ਰਿਸ਼ਟੋਕਤਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਤੇ ਜਯਧਵਜ — ਇਹ ਆਖਰੀ ਵੱਡੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸਨ।

ਜਯਧ੍ਵਜਾਤ੍ਤਾਲਜਙ੍ਘਸ੍ਤਾਲਜਙ੍ਘਾਤ੍ਤਤਃ ਸੁਤਾਃ । ਹੈਹਯਾਨਾਂ ਕੁਲਾਃ ਪਞ੍ਚ ਭੋਜਾਸ਼੍ਚਾਵਨ੍ਤਯਸ੍ਤਥਾ ।। ੨੭੫.

ਜਯਧਵਜ ਤੋਂ ਤਾਲਜੰਘਾ ਹੋਇਆ, ਤਾਲਜੰਘਾ ਤੋਂ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ; ਹਿਹਯਾ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਪੰਜ ਘਰਾਣੇ ਬਣੇ, ਅਤੇ ਭੋਜ ਤੇ ਅਵੰਤਿ ਵੀ।

ਵੀਤਿਹੋਤ੍ਰਾਃ ਸ੍ਵਯਂ ਜਾਤਾਃ ਸ਼ੌਣ੍ਡਿਕੇਯਾਸ੍ਤਥੈਵ ਚ । ਵੀਤਿਹੋਤ੍ਰਾਦਨਨ੍ਤੋऽਭੂਦਨਨ੍ਤਾਦ੍‌ਦੁਰ੍ਜ੍ਜਯੋ ਨृਪਃ ।। ੨੭੫.

ਵੀਤਿਹੋਤ੍ਰ ਅਤੇ ਸ਼ੌਣਡੀਕੇਆ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਨਮ ਲਏ; ਵੀਤਿਹੋਤ੍ਰ ਤੋਂ ਅਨੰਤ ਹੋਇਆ, ਅਨੰਤ ਤੋਂ ਰਾਜਾ ਦੁਰਜਯਾ।

ਕ੍ਰੋष੍ਟੋਰ੍ਵ੍ਵਂਸ਼ਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼ਅਯਾਮਿ ਯਤ੍ਰ ਜਾਤੋ ਹਰਿਃਸ੍ਵਯਮ੍ । ਕ੍ਰੋष੍ਟੋਸ੍ਤੁ ਵृਜਿਨੀਵਾਂਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਾਹਾऽਭੂਦ੍‌ਵृਜਿਨੀਵਤਃ ।। ੨੭੫.

ਹੁਣ ਮੈਂ ਕ੍ਰੋਸ਼ਟੁ ਦਾ ਵੰਸ਼ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਰਿ ਆਪ ਜਨਮਿਆ; ਕ੍ਰੋਸ਼ਟੁ ਤੋਂ ਵ੍ਰਜਿਨੀਵਾਨ, ਵ੍ਰਜਿਨੀਵਾਨ ਤੋਂ ਸ੍ਵਾਹਾ ਹੋਈ।

ਸ੍ਵਾਹਾਪੁਤ੍ਰੋ ਰੁषਦ੍‌ਗੁਸ਼੍ਚ ਤਸ੍ਯ ਚਿਤ੍ਰਸ੍ਥਃ ਸੁਤਃ । ਸ਼ਸ਼ਵਿਨ੍ਦੁਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਰਥਾਚ੍ਚਕ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤੀ ਹਰੌ ਰਤਃ ।। ੨੭੫.

ਸ੍ਵਾਹਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰੁਸ਼ਦਗੁ ਸੀ, ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਚਿਤ੍ਰਸਥ; ਸ਼ਸ਼ਵਿੰਦੁ, ਚਿਤ੍ਰਰਥ ਅਤੇ ਚਕ੍ਰਵਤੀ ਜੋ ਹਰਿ ਵਿਚ ਲਗਨ ਵਾਲਾ ਸੀ।

ਸ਼ਸ਼ਵਿਨ੍ਦੋਸ਼੍ਚ ਪੁਤ੍ਤ੍ਰਾਣਾਂ ਸ਼ਤਾਨਾਮਭਵਚ੍ਛਤਮ੍ । ਧੀਮਤਾਂ ਚਾਰੁਰੂਪਾਣਾਂ ਭੂਰਿਦ੍ਰਵਿਣਤੇਜਸਾਮ੍ ।। ੨੭੫.

ਸ਼ਸ਼ਵਿੰਦੁ ਦੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਜੋ ਸਿਆਣੇ, ਸੋਹਣੇ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਧਨ ਤੇ ਜੋਸ਼ ਵਾਲੇ ਸਨ।

ਪृਥੁਸ਼੍ਰਵਾਃ ਪ੍ਰਧਾਨੋऽਭੂਤ੍ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਤ੍ਰਃ ਸੁਯਜ੍ਞਕਃ । ਸੁਯਜ੍ਞਸ੍ਯੋਸ਼ਨਾਃ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤਿਤਿਕ੍ਸ਼ੁਰੁਸ਼ਨਃ ਸੁਤਃ ।। ੨੭੫.

ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪ੍ਰਥੁਸ਼ਰਵਾ ਮੁੱਖ ਸੀ; ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੁਯਜਨਕਾ, ਸੁਯਜਨਕਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਉਸ਼ਨਾ, ਉਸ਼ਨਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਤਿਤਿਕਸ਼ੁ।

ਤਿਤਿਕ੍ਸ਼ੋਸ੍ਤੁ ਮਰੁਤ੍ਤੋऽਭੂਤ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕਮ੍ਬਲਵਰ੍ਹਿषਃ । ਪਞ੍ਚਾਸ਼ਦ੍ਰੁਕ੍ਮਕਵਚਾਦ੍ਰੁਕ੍ਮੇषੁਃ ਪृਥੁਰੁਕ੍ਮਕਃ ।। ੨੭੫.

ਤਿਤਿਕਸ਼ੁ ਤੋਂ ਮਰੁਤ ਹੋਇਆ, ਮਰੁਤ ਤੋਂ ਕੰਬਲਵਰਹਿਸ਼; ਪੰਜਾਹ ਸੁਨੇਹਰੀ ਕਵਚ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ, ਰੁਕਮੇਸ਼ੁ ਅਤੇ ਪ੍ਰਥੁਰੁਕਮਕਾ।