ਅਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਮ੍

ਆਯੁਸ੍ਤਸ੍ਯ ਚ ਪੁਤ੍ਰੋऽਭੁਤ੍ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਃ ਸੁਥੋਧਨਃ । ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਃ ਪृਥੁਰ੍ਨ੍ਨਾਮ ਵਿਸ਼੍ਵਗਸ਼੍ਵਃ ਪृਥੋਃ ਸੁਤਃ ।। ੨੭੩.

ਆਯੁਸ਼ ਪ੍ਰਿਥੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੁਥੋਧਨ। ਸੁਥੋਧਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਿਥੁ, ਤੇ ਪ੍ਰਿਥੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਿਸ਼ਵਗਸ਼ਵ ਸੀ।

ਸ਼੍ਰਾਵਨ੍ਤਾਦ੍ ਵृਹਦਸ਼੍ਵੋऽਭੂਤ ਕੁਬਲਾਸ਼੍ਵਸ੍ਤਤੋ ਨृਪਃ । ਧੁਨ੍ਧੁਮਾਰਤ੍ਵਮਗਮਦ੍‌ਧੁਨ੍ਧੋਰ੍ਨ੍ਨਾਮ੍ਨਾ ਚ ਵੈ ਪੁਰਾ ।। ੨੭੩.

ਸ਼ਰਾਵੰਤ ਤੋਂ ਵ੍ਰਹਦਸ਼ਵ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਤੋਂ ਕੁਬਲਾਸ਼ਵ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਰਾਜਾ ਧੁੰਧੁਮਾਰ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਧੁੰਧੁ ਸੀ।

ਧੁਨ੍ਧੁਮਾਰਾਸ੍ਤ੍ਰਯੋ ਭੂਪਾ ਦृੜ੍ਹਾਸ਼੍ਵੋ ਦਣ੍ਡ ਏਵ ਚ । ਕਪਿਲੋऽਥ ਦृੜ੍ਹਾਸ਼੍ਵਾਤ੍ਤੁ ਹਰ੍ਯ੍ਯਸ਼੍ਵਸ਼੍ਚ ਚਪ੍ਰਮੋਦਕਃ ।। ੨੭੩.

ਧੁੰਧੁਮਾਰ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਸਨ: ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਾਸ਼ਵ, ਡੰਡ ਤੇ ਕਪਿਲ। ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਾਸ਼ਵ ਤੋਂ ਹਰਿਆਸ਼ਵ ਤੇ ਪ੍ਰਮੋਦਕ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।

ਹਰ੍ਯਸ਼੍ਵਾਚ੍ਚ ਨਿਕੁਮ੍ਭੋऽਭੂਤ੍ ਸਂਹਤਾਸ਼੍ਵੋ ਨਿਕੁਮ੍ਭਤਃ । ਅਕृਸ਼ਾਸ਼੍ਵਸ਼੍ਚ ਸਂਹਤਾਸ਼੍ਵਸੁਤਾਵੁਭੌ ।। ੨੭੩.

ਹਰਿਆਸ਼ਵ ਤੋਂ ਨਿਕੁੰਭ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਨਿਕੁੰਭ ਤੋਂ ਸੰਘਤਾਸ਼ਵ, ਤੇ ਸੰਘਤਾਸ਼ਵ ਤੋਂ ਅਕ੍ਰਿਸ਼ਾਸ਼ਵ ਤੇ ਸੰਘਤਾਸ਼ਵ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ।

ਯੁਵਨਾਸ਼੍ਵੋ ਰਣਾਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਮਾਨ੍ਧਾਤਾ ਯੁਵਨਾਸ਼੍ਵਤਃ । ਮਾਨ੍ਧਾਤੁਃ ਪੁਰੁਕੁਤ੍ਸੋऽਭੂਨ੍ਮੁਚੁਕੁਨ੍ਦੋ ਦ੍ਵਿਤੀਯਕਃ ।। ੨੭੩.

ਰਣਾਸ਼ਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਯੁਵਨਾਸ਼ਵ ਸੀ। ਯੁਵਨਾਸ਼ਵ ਤੋਂ ਮਾਂਧਾਤਾ, ਮਾਂਧਾਤਾ ਤੋਂ ਪੁਰੁਕੁਤਸ ਤੇ ਦੂਜਾ ਪੁੱਤਰ ਮੁਚੁਕੁੰਦ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।

ਪੁਰੁਕੁਤ੍ਸਾਦਸਸ੍ਯੁਸ਼੍ਚ ਸਮ੍ਭੂਤੋ ਨਰ੍ਮਦਾਭਵਃ । ਸਮ੍ਭੂਤਸ੍ਯ ਸੁਧਨ੍ਵਾऽਭੂਤ੍ਤ੍ਰਿਧਨ੍ਵਾਥ ਸੁਧਨ੍ਵਨਃ ।। ੨੭੩.

ਪੁਰੁਕੁਤਸ ਤੋਂ ਤ੍ਰਸਦਸ੍ਯੁ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਨਰਮਦਾ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ। ਤ੍ਰਸਦਸ੍ਯੁ ਤੋਂ ਸੁਧਨਵਾ, ਤੇ ਸੁਧਨਵਾ ਤੋਂ ਤ੍ਰਿਧਨਵਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।

ਤ੍ਰਿਧਨ੍ਵਨਸ੍ਤੁ ਤਰੁਣਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤਃ ਸੁਤਃ । ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤਾਤ੍ਸਤ੍ਯਰਥੋ ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਤਤ੍‌ ਸੁਤਃ ।। ੨੭੩.

ਤ੍ਰਿਧਨਵਾ ਤੋਂ ਤਰੁਣ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤ। ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤ ਤੋਂ ਸਤ੍ਯਰਥ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਸੀ।

ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਦ੍ਰੋਹਿਤਾਸ਼੍ਵੋ ਰੋਹਿਤਾਸ਼੍ਵਾਦ੍‌ਵृਕੋऽਭਵਤ੍ । ਵृਕਾਦ੍ਵਾਹੁਸ਼੍ਚ ਵਾਹੋਸ਼੍ਚ ਸਗਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਚ ਪ੍ਰਿਯਾ ।। ੨੭੩.

ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਤੋਂ ਰੋਹਿਤਾਸ਼ਵ, ਰੋਹਿਤਾਸ਼ਵ ਤੋਂ ਵ੍ਰਿਕ, ਵ੍ਰਿਕ ਤੋਂ ਵਾਹੁ, ਤੇ ਵਾਹੁ ਤੋਂ ਸਗਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਸਗਰ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਪ੍ਰਭਾ ਸੀ।

ਪ੍ਰਬਾ षष੍ਟਿਸਹਸ੍ਰਾਣਾਂ ਸੁਤਾਨਾਂ ਜਨਨੀ ਹ੍ਯऽਭੂਤ੍ । ਤੁष੍ਟਾਦੌਰ੍ਵਾਨ੍ਨृਪਾਦੇਕਂ ਭਾਨੁਮਤ੍ਯਸਮਞ੍ਜਸਮ੍ ।। ੨੭੩.

ਪ੍ਰਭਾ ਸਠ ਸਹਿ ਸ੍ਰਾ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਬਣੀ। ਤੁਸ਼ਟਾ ਤੇ ਔਰਵਾ ਤੋਂ ਭਾਨੁਮਤੀ ਨੇ ਅਸਮੰਜਸ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਜੰਮਿਆ।

ਖਨਨ੍ਤਃ ਪृਥਿਵੀਂ ਦਗ੍ਧਾ ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਬਹੁਸਾਗਰਾਃ । ਅਸਮਞ੍ਜਸੋਂऽਸ਼ੁਮਾਂਸ਼੍ਚ ਦਿਲੀਪੋਂऽਸ਼ੁਮਤੋऽਭਵਤ੍ ।। ੨੭੩.

ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਧਰਤੀ ਖੋਦੀ, ਪਰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ। ਅਸਮੰਜਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅੰਸ਼ੁਮਾਨ ਸੀ, ਤੇ ਅੰਸ਼ੁਮਾਨ ਤੋਂ ਦਿਲੀਪ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।

ਭਗੀਰਥੋ ਦਿਲੀਪਾਤ੍ਤੁ ਯੇਨ ਗਙ੍ਗਾਵਤਾਰਿਤਾ । ਭਗੀਰਥਾਤ੍ਤੁ ਨਾਭਾਗੋ ਨਾਭਾਗਾਦਮ੍ਬਰੀषਕਃ ।। ੨੭੩.

ਦਿਲੀਪ ਤੋਂ ਭਗੀਰਥ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਲਿਆਇਆ। ਭਗੀਰਥ ਤੋਂ ਨਾਭਾਗ, ਤੇ ਨਾਭਾਗ ਤੋਂ ਅੰਬਰੀਸ਼ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।

ਸਿਨ੍ਧੁਦ੍ਵੀਪੋऽਮ੍ਬਰੀषਾਤ੍ਤੁ ਸ਼੍ਰੁਤਾਯੁਸ੍ਤਤ੍ਸੁਤਃ ਸ੍ਮृਤਃ । ਸ਼੍ਰੁਤਾਯੋਰ੍ऋਤਪਰ੍ਣੋऽਭੂਤ੍ਤਸ੍ਯ ਕਲ੍ਮਾषਪਾਦਕਃ ।। ੨੭੩.

ਅੰਬਰੀਸ਼ ਤੋਂ ਸਿੰਧੁਦਵੀਪ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼੍ਰੁਤਾਯੁ। ਸ਼੍ਰੁਤਾਯੁ ਤੋਂ ਰਿਤਪਰਨ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਕਲਮਾਸ਼ਪਾਦ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।

ਕਲ੍ਮਾषਾਙ੍‌ਘ੍ਰੇਃ ਸਰ੍ਵ੍ਵਕਰ੍ਮ੍ਮਾ ਹ੍ਯਨਰਣ੍ਯਸ੍ਤਤੋऽਭਵਤ੍ । ਅਨਰਣ੍ਯਾਤ੍ਤੁ ਨਿਘ੍ਨੋऽਥ ਅਨਮਿਤ੍ਰਸ੍ਤਤੋ ਰਘੁਃ ।। ੨੭੩.

ਕਲਮਾਸ਼ਪਾਦ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਲਮਾਸ਼ਾਂਘ੍ਰਿ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੋਂ ਅਨਰਣਯ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਸਭ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਮਾਹਰ ਸੀ। ਅਨਰਣਯ ਤੋਂ ਨਿਘਨ, ਨਿਘਨ ਤੋਂ ਅਨਮਿਤ੍ਰ, ਤੇ ਫਿਰ ਰਘੁ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।

ਰਘੋਰਭੂਦ੍ਦਿਲੀਪਸ੍ਤੁ ਦਿਲੀਪਾਚ੍ਚਾਪ੍ਯਜੋ ਨृਪਃ । ਦੀਰ੍ਘਵਾਹੁਰਜਾਤ੍ ਕਾਲਸ੍ਤ੍ਵਜਾਪਾਲਸ੍ਤਤੋऽਭਵਤ੍ ।। ੨੭੩.

ਰਘੁ ਤੋਂ ਦਿਲੀਪ, ਦਿਲੀਪ ਤੋਂ ਰਾਜਾ ਅਜ। ਅਜ ਤੋਂ ਦੀਰਘਵਾਹੁ, ਉਸ ਤੋਂ ਕਾਲ, ਤੇ ਕਾਲ ਤੋਂ ਅਜਾਪਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।

ਤਥਾ ਦਸ਼ਰਥੋ ਜਾਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਚਤੁष੍ਟਯਮ੍ । ਨਾਰਾਯਣਾਤ੍ਮਕਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਰਾਮਸ੍ਤਸ੍ਯਾਗ੍ਰਜੋऽਭਵਤ੍ ।। ੨੭੩.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਸ਼ਰਥ ਜੰਮਿਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਉਹ ਸਭ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਰੂਪ ਸਨ, ਤੇ ਰਾਮ ਉਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।

ਰਾਵਣਾਨ੍ਤਕਰੋ ਰਾਜਾ ਹ੍ਯਯੋਧ੍ਯਾਯਾਂ ਰਘੂਤ੍ਤਮਃ । ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਰ੍ਯਸ੍ਯ ਚਰਿਤਂ ਚਕ੍ਰੇ ਤਨ੍ਨਾਰਦਸ਼੍ਰਵਾਤ੍ ।। ੨੭੩.

ਅਯੋਧਿਆ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਜੋ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵਾਲਮੀਕਿ ਨੇ ਨਾਰਦ ਤੋਂ ਸੁਣ ਕੇ ਲਿਖੀ।

ਰਾਮਪੁਤ੍ਰੌ ਕੁਸ਼ਲਵੌ ਸੀਤਾਯਾਂ ਕੁਲਵਰ੍ਦ੍ਧਨੌ । ਅਤਿਥਿਸ਼੍ਚ ਕੁਸ਼ਾਜ੍ਜਜ੍ਞੇ ਨਿषਧਸ੍ਤਸ੍ਯ ਚਾਤ੍ਮਜਃ ।। ੨੭੩.

ਰਾਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕੁਸ਼ ਤੇ ਲਵ, ਜੋ ਸੀਤਾ ਤੋਂ ਜਨਮੇ, ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਕੁਸ਼ ਤੋਂ ਅਤਿਥਿ ਜਨਮਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਿਸ਼ਧ ਹੋਇਆ।

ਨਿषਧਾਤ੍ਤੁ ਨਲੋ ਜਜ੍ਞੇ ਨਭੋऽਜਾਯਤ ਵੈ ਨਲਾਤ੍ । ਨਭਸਃ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕੋऽਭੂਤ੍ ਸੁਧਨ੍ਵਾ ਚ ਤਤੋऽਭਵਤ੍ ।। ੨੭੩.

ਨਿਸ਼ਧ ਤੋਂ ਨਲ ਜਨਮਿਆ, ਨਲ ਤੋਂ ਨਭ ਹੋਇਆ। ਨਭ ਤੋਂ ਪੁੰਡਰੀਕ ਜਨਮਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਸੁਧਨਵਨ ਹੋਇਆ।

ਸੁਧਨ੍ਵਨੋ ਦੇਵਾਨੀਕੋ ਹ੍ਯਹੀਨਾਸ਼੍ਵਸ਼੍ਚ ਤੁਤ੍ਸੁਤਃ । ਅਹੀਨਾਸ਼੍ਵਾਤ੍ ਸਹਸ੍ਰਾਸ਼੍ਵਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਲੋਕਸ੍ਤਤੋऽਭਵਤ੍ ।। ੨੭੩.

ਸੁਧਨਵਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਦੇਵਾਨੀਕ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਅਹੀਨਾਸ਼ਵ ਜਨਮਿਆ। ਅਹੀਨਾਸ਼ਵ ਤੋਂ ਸਹਸਰਾਸ਼ਵ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਫਿਰ ਚੰਦ੍ਰਾਵਲੋਕ ਜਨਮਿਆ।

ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਵਲੋਕਤਸ੍ਤਾਰਾਪੀੜੋऽਸ੍ਮਾਚ੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਪਰ੍ਵਤਃ । ਚਨ੍ਦ੍ਰਗਿਰੇਰ੍ਭਾਨੁਰਥਃ ਸ਼੍ਰੁਤਾਯੁਸ੍ਤਸ੍ਯ ਚਾਤ੍ਮਜਃ ੨੭੩.

ਚੰਦ੍ਰਾਵਲੋਕ ਤੋਂ ਤਾਰਾਪੀਰ ਜਨਮਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਚੰਦ੍ਰਪਰਵਤ। ਚੰਦ੍ਰਗਿਰਿ ਤੋਂ ਭਾਨੁਰਥ ਜਨਮਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼੍ਰੁਤਾਯੁ ਹੋਇਆ।

ਅਗ੍ਨਿਰੁਵਾਚ ਸੋਮਵਂਸ਼ਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਪਠਿਤਂ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਵਿष੍ਣੁਨਾਭ੍ਯਬ੍ਜਜੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪੁਤ੍ਰੋऽਤ੍ਰਿਰਤ੍ਰਿਤਃ ॥ ੨੭੪.

ਅਗਨਿ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੁਣ ਮੈਂ ਸੋਮ ਵੰਸ਼ ਬਿਆਨ ਕਰਾਂਗਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਤ੍ਰਿ ਸੀ, ਤੇ ਅਤ੍ਰਿ ਤੋਂ ਸੋਮ ਜਨਮਿਆ।

ਸੋਮਸ਼੍ਚਕ੍ਰੇ ਰਾਜਸੂਯਂ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਦਕ੍ਸ਼ਇਣਆਨ੍ਦਦੌ । ਸਮਾਪ੍ਤੇऽਵਭृਥੇ ਸੋਮਂ ਤਦ੍ਰੂਪਾਲੋਕਨੇਚ੍ਛਵਃ ॥ ੨੭੪.

ਸੋਮ ਨੇ ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨ ਕੀਤਾ ਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ। ਜਦ ਅਵਭ੍ਰਿਤ ਸਨਾਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਹ ਜੋ ਸੋਮ ਨੂੰ ਉਸ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ—

ਕਾਮਵਾਣਾਭਿਤਪ੍ਤਾਙ੍ਗ੍ਯੋ ਨਰਦੇਵ੍ਯਃ ਸਿषੇਵਿਰੇ । ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰ੍ਨ੍ਨਾਰਾਯਣਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਿਨੀਵਾਲੀ ਚ ਕਰ੍ਦ੍ਦਮਮ੍ ॥ ੨੭੪.

ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਰਾਣੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਭੜਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲੱਗੀਆਂ। ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੇ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਸਿਨੀਵਾਲੀ ਨੇ ਕਰਦਮ ਨੂੰ।

ਦ੍ਯੁਤਿਂ ਵਿਭਾਵਸੁਨ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁष੍ਟਿਰ੍ਧਾਤਾਰਮਵ੍ਯਯਮ੍ । ਪ੍ਰਭਾ ਪ੍ਰਭਾਕਰਨ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਹਵਿष੍ਮਨ੍ਤਂ ਕੁਹੂਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ ॥ ੨੭੪.

ਪੁਸ਼ਟੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਛੱਡ ਕੇ ਧਾਤਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਪ੍ਰਭਾ ਨੇ ਪ੍ਰਭਾਕਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਕੁਹੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਹਵਿਸ਼ਮੰਤ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।

ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਰ੍ਜਯਨ੍ਤਮ੍ਭਰ੍ਤ੍ਤਾਰਂ ਵਸੁਰ੍ਮ੍ਮਾਰੀਚਕਸ਼੍ਯਪਮ੍ । ਧृਤਿਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪਤਿਂ ਨਨ੍ਦੀਂ ਸੋਮਮੇਵਾਭਜਤ੍ਤਦਾ ॥ ੨੭੪.

ਕੀਰਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਜਯੰਤ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਵਸੁ ਨੇ ਮਾਰੀਚ ਕਸ਼ਯਪ ਨੂੰ, ਤੇ ਧ੍ਰਿਤੀ ਨੇ ਨੰਦੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸੋਮ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕੀਤੀ।

ਸ੍ਵਕੀਯਾ ਇਵ ਸੋਮੋऽਪਿ ਕਾਮਯਾਮਾਸ ਤਾਸ੍ਤਦਾ । ਏਵਂ ਕृਤਾਪਚਾਰਸ੍ਯ ਤਾਸਾਂ ਭਰ੍ਤ੍ਤृਗਣਸ੍ਤਦਾ ॥ ੨੭੪.

ਸੋਮ ਨੇ ਵੀ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਉਸ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਹੋਣ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਹ ਪਾਪ ਕੀਤਾ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਤੀਆਂ—

ਨ ਸ਼ਸ਼ਾਕਾਪਚਾਰਾਯ ਸ਼ਾਪੈਃ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਦਿਭਿਃ ਪੁਨਃ । ਸਪ੍ਤਲੋਕੈਕਨਾਥਤ੍ਵਮਵਾਪ੍ਤਸ੍ਤਪਸਾ ਹ੍ਯੁਤ ॥ ੨੭੪.

ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਤਾਂ ਸ਼ਾਪਾਂ ਨਾਲ, ਨਾ ਹੀ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਸਕੇ। ਸੋਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ ਸੱਤ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਇਕੌਤਾ ਰਾਜ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ।

ਵਿਵਭ੍ਰਾਮ ਮਤਿਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਿਨਯਾਦਨਯਾ ਹਤਾ । ਬृਹਸ੍ਪਤੇਃ ਸ ਵੈ ਭਾਰ੍ਯ੍ਯਾਂ ਤਾਰਾਂ ਨਾਮ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀਮ੍ ॥ ੨੭੪.

ਉਸ ਦੀ ਮੱਤ, ਵਿਨਯ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ, ਭਟਕ ਗਈ ਤੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਤਨੀ ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਲੈ ਗਿਆ।

ਜਹਾਰ ਤਰਸਾ ਸੋਮੋ ਹ੍ਯਵਮਨ੍ਯਾਙ੍ਗਿਰਃਸੁਤਮ੍ । ਤਤਸ੍ਤਦ੍‌ਯੁਦ੍ਧਮਭਵਤ੍ ਪ੍ਰਖ੍ਯਾਤਂ ਤਾਕਾਮਯਮ੍ ॥ ੨੭੪.

ਸੋਮ ਨੇ ਅੰਗਿਰਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਉਗਰਤਾ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਕੇ ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਜਬਰਦਸਤੀ ਲੈ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਤਾਰਾ ਲਈ ਵੱਡਾ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ।