ਯਤ੍ਰਾਧਿਕृਤ੍ਯ ਗਾਯਤ੍ਰੀਂ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤ੍ਯਤੇ ਧਰ੍ਮ੍ਮਵਿਸ੍ਤਰਃ । ਵृਤ੍ਰਾਸੁਰਬਧੋਪੇਤਂ ਤਦ੍ਭਾਗਵਤਮੁਚ੍ਯਤੇ ।। ੨੭੨.
ਜਿੱਥੇ ਗਾਇਤਰੀ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦੀ ਵਿਆਪਕਤਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਤੇ ਅਸੁਰ ਦੇ ਮਾਰਣ ਦੀ ਕਥਾ ਵੀ ਹੈ, ਉਹ ਭਾਗਵਤ ਪੁਰਾਣਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸਾਰਸ੍ਵਤਸ੍ਯ ਕਲ੍ਪਸ੍ਯ ਪ੍ਰੋष੍ਠਪਦ੍ਯਨ੍ਤੁ ਤਦ੍ਦਦੇਤ੍ । ਅष੍ਟਾਦਸ਼ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਹੇਮਸਿਂਹਸਮਨ੍ਵਿਤਂ ।। ੨੭੨.
ਸਾਰਸਵਤ ਕਲਪ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ, ਪ੍ਰੋਸ਼ਠਪਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪੁਰਾਣਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਅਠਾਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰਾਹ ਨਾਰਦੋ ਧਰ੍ਮ੍ਮਾਨ੍ ਵृਹਤ੍ਕਲ੍ਪਾਸ਼੍ਰਿਤਾਨਿਹ । ਪਞ੍ਚਵਿਂਸ਼ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਨਾਰਦੀਯਂ ਤਦੁਚ੍ਯਤੇ ।। ੨੭੨.
ਜਿੱਥੇ ਨਾਰਦ ਨੇ ਵੱਡੇ ਕਲਪ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਧਰਮਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ, ਉਹ ਪਚੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕ ਨਾਰਦ ਪੁਰਾਣਾ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਧੇਨੁਞ੍ਚਾਸ਼੍ਵਿਨੇ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਸਿਦ੍ਧਿਮਾਤ੍ਯਨ੍ਤਿਕੀਂ ਲਭੇਤ੍ । ਯਤ੍ਰਾਧਿਕृਤ੍ਯ ਸ਼ਤ੍ਰੂਨਾਨ੍ਦਰ੍ਮਾਧਰ੍ਮਵਿਚਾਰਣਾ ।। ੨੭੨.
ਜੇ ਕੋਈ ਇਸ ਨੂੰ ਗਾਂ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਬਾਰੇ ਧਰਮ ਤੇ ਅਧਰਮ ਦੀ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕ੍ਯਾਂ ਨਵਸਾਹਸ੍ਰਂ ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯਮਥਾਰ੍ਪਯੇਤ੍ । ਅਗ੍ਨਿਨਾ ਯਦ੍ਵਸ਼ਿष੍ਠਾਯ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਞ੍ਚਾਗ੍ਨੇਯਮੇਵ ਤਤ੍ ।। ੨੭੨.
ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਮਾਰਕੰਡੇ ਪੁਰਾਣਾ ਦੇ ਨੌ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕ ਚੜ੍ਹਾਏ ਜਾਣ; ਜੋ ਅਗਨਿ ਨੇ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, ਉਹੀ ਅਗਨਿ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਭਵਿष੍ਯਂ ਸੂਰ੍ਯ੍ਯਸਮ੍ਭਵਂ । ਭਵਸ੍ਤੁ ਮਨਵੇ ਪ੍ਰਾਹ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ ਪੌष੍ਯਾਂ ਗੁੜਾਦਿਮਤ੍ ।। ੨੭੨.
ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕ ਜੋ ਭਵਿੱਖ ਬਾਰੇ ਹਨ, ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਉਪਜੇ, ਭਵ ਨੇ ਮਨੂ ਨੂੰ ਦੱਸੇ; ਪੌਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਇਜ਼ਤਦਾਰ ਗੁਰੂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਾਵਰ੍ਣਿਨਾ ਨਾਰਦਾਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵੈਵਰ੍ਤ੍ਤਮੀਰਿਤਂ । ਰਥਾਨ੍ਤਰਸ੍ਯ ਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤਮष੍ਟਾਦਸ਼ਸਹਸ੍ਰਕਂ ।। ੨੭੨.
ਸਾਵਰਨਿ ਨੇ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਵੈਵਰਤ ਪੁਰਾਣਾ ਦੱਸਿਆ, ਰਥਾਂਤਰ ਦੀ ਕਥਾ, ਜੋ ਅਠਾਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਮਾਘ੍ਯਾਨ੍ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਵਰਾਹਸ੍ਯ ਚਰਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵੈਵਰ੍ਤ੍ਤਮੀਰਿਤਂ । ਰਥਾਨ੍ਤਰਸ੍ਯ ਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤਮष੍ਟਾਦਸ਼ਸਹਸ੍ਰਕਂ ।। ੨੭੨.
ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਵਰਾਹਾ ਦੀ ਕਥਾ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਵੈਵਰਤ ਵਿੱਚ ਆਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਰਥਾਂਤਰ ਦੀ ਕਥਾ, ਅਠਾਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ, ਦਿੱਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਆਗ੍ਯੇਯਕਲ੍ਪੇ ਲਲ੍ਲਿਙ੍ਗਮੇਕਾਦਸ਼ਸਹਸ੍ਰਕਮ੍ । ਤਦ੍ਦਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਵਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਫਾਲ੍ਗੁਨ੍ਯਾਂ ਤਿਲਧੇਨੁਮਤ੍ ।। ੨੭੨.
ਅਗਨਿ ਕਲਪ ਵਿੱਚ, ਲਿੰਗ ਪੁਰਾਣਾ ਗਿਆਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਦੇਣ ਨਾਲ, ਫਾਲਗੁਨ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਤਿਲ ਅਤੇ ਗਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਦ੍ਦਸ਼ਸ਼ਹਸ੍ਰਾਣਿ ਵਾਰਾਹਂ ਵਿष੍ਣੁਣੇਰਿਤਮ੍ । ਭੂਯੌ ਵਰਾਹਚਰਿਤਂ ਮਾਨਵਸ੍ਯ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਿਤਃ ।। ੨੭੨.
ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲਾ ਵਰਾਹਾ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਮਨੂ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਵਰਾਹਾ ਦੀ ਕਥਾ।
ਸਹੇਮਗਰੁੜਞ੍ਚੈਤ੍ਰ੍ਯਾਂ ਪਦਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਵੈष੍ਣਵਮ੍ । ਚਤੁਰਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰਂ ਸ੍ਕਾਨ੍ਦਂ ਸ੍ਕਨ੍ਦੇਰਿਤਂ ਮਹਤ੍ ।। ੨੭੨.
ਚੈਤ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਰੁੜ ਨਾਲ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਧਾਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਸਕੰਦ ਪੁਰਾਣਾ, ਜੋ ਸਕੰਦ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ਚੁਰਾਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਹੈ।
ਅਧਿਕृਤ੍ਯ ਸਧਰ੍ਮ੍ਮਾਂਸ਼੍ਚ ਕਲ੍ਪੇ ਤਤ੍ਪੁਰੁषੇऽਰ੍ਪਯੇਤ੍। ਵਾਮਨਂ ਦਸ਼ਸਾਹਸ੍ਰਂ ਧੌਮਕਲ੍ਪੇ ਹਰੇਃ ਕਥਾ ।। ੨੭੨.
ਧਰਮਵਾਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਕਲਪ ਵਿੱਚ ਤਤਪੁਰੁਸ਼ ਪੁਰਾਣਾ ਚੜ੍ਹਾਓ; ਵਾਮਨ ਪੁਰਾਣਾ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਧੌਮ ਕਲਪ ਵਿੱਚ ਹਰੀ ਦੀ ਕਥਾ।
ਦਦ੍ਯਾਤ੍ ਸ਼ਰਦਿ ਵਿषੁਵੇ ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਾਦਿਨਿਵੋਧਨਮ੍ । ਕੂਰ੍ਮਞਅਚਾष੍ਟਸਹਸ੍ਰਞ੍ਚ ਕੂਰ੍ਮੋਕ੍ਤਞ੍ਚ ਰਸਾਤਲੇ ।। ੨੭੨.
ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਦੇ ਵਿਸ਼ੁਵ ਤੇ, ਧਰਮ, ਅਰਥ ਆਦਿ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ; ਅਤੇ ਕੂਰਮ ਪੁਰਾਣਾ, ਅੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ, ਜੋ ਕੂਰਮ ਨੇ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਪ੍ਰਸਙ੍ਗੇਨ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਤਦ੍ਧੇਮਕੂਰ੍ਮਵਤ੍ । ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਮਾਤ੍ਸ੍ਯਂ ਕਲ੍ਪਾਦਿਤੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।। ੨੭੨.
ਇੰਦਰਦਯੁਮਨ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਕੂਰਮ ਨਾਲ, ਇਹ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ; ਤੇਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲਾ ਮਤਸਯ ਪੁਰਾਣਾ, ਜੋ ਕਲਪ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ।
ਮਤ੍ਸ੍ਯੋ ਹਿ ਮਨਵੇ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਵਿषੁਵੇ ਹੇਮਮਤ੍ਸ੍ਯਵਤ੍ । ਗਾਰੁੜਞ੍ਚਾष੍ਟਸਾਹਸ੍ਰਂ ਵਿष੍ਣੂਕ੍ਤਨ੍ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼ਕਲ੍ਪਕੇ ।। ੨੭੨.
ਮਤਸਯ ਪੁਰਾਣਾ ਮਨੂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੁਵ ਤੇ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਮਤਸਯ ਦੇ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ; ਅਤੇ ਗਰੁੜ ਪੁਰਾਣਾ, ਅੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਤਾਰਕਸ਼ ਕਲਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ।
ਵਿਸ਼੍ਵਾਣ੍ਡਾਦ੍ਗਰੁੜੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਤਦ੍ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਧੇਮਹਂਸਵਤ੍ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮਧਿਕृਤ੍ਯਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ਤੁ ।। ੨੭੨.
ਵਿਸ਼ਵਾਂਡ ਤੋਂ ਗਰੁੜ ਦੀ ਉਤਪਤੀ, ਇਹ ਸੋਨੇ ਦੇ ਹੰਸ ਨਾਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ; ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਦੱਸੀ।
ਵਾਚਕਂ ਪੂਜਯੇਦਾਦੌ ਭੋਜਯੇਤ੍ ਪਾਯਸੈਰ੍ਦ੍ਵਿਜਾਨ੍ । ਗੋਭੂਗ੍ਰਾਮਸੁਵਰ੍ਣਾਦਿ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਪਰ੍ਵਣਿ ਪਰ੍ਵਣਿ ।। ੨੭੨.
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਚਕ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਖੀਰ ਖਵਾਉਣੀ; ਹਰ ਤਿਉਹਾਰ ਤੇ ਗਾਂ, ਜਮੀਨ, ਪਿੰਡ, ਸੋਨਾ ਆਦਿ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।
ਸਮਾਪ੍ਤੇ ਬਾਰਤੇ ਵਿਪ੍ਰਂ ਸਂਹਿਤਾਪੁਸ੍ਤਕਾਨ੍ਯਜੇਤ੍ । ਸ਼ੁਭੇ ਦੇਸ਼ੇ ਨਿਵੇਸ਼੍ਯਾਥ ਕ੍ਸ਼ੌਮਵਸ੍ਤ੍ਰਾਦਿਨਾਵृਤਾਨ੍ ।। ੨੭੨.
ਸਮਾਪਤੀ ਤੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ, ਅਤੇ ਸੰਹਿਤਾ ਦੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਚੜ੍ਹਾਉਣੀਆਂ; ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਥਾਂ ਤੇ, ਕਪੜੇ ਆਦਿ ਨਾਲ ਲਪੇਟ ਕੇ ਰੱਖਣਾ।
ਨਰਨਾਰਾਯਣਔ ਪੂਜ੍ਯੌ ਪੁਸ੍ਤਕਾਃ ਕੁਸੁਮਾਦਿਭਿਃ । ਗੋऽਨ੍ਨਭੂਹੇਮ ਦਤ੍ਵਾਥ ਭੋਜਯਿਤ੍ਵਾ ਕ੍ਸ਼ਮਾਪਯੇਤ੍ ।। ੨੭੨.
ਨਰ ਅਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ, ਅਤੇ ਪੁਸਤਕਾਂ ਨੂੰ ਫੁੱਲ ਆਦਿ ਨਾਲ ਸਜਾਉਣਾ; ਗਾਂ, ਅੰਨ, ਜਮੀਨ, ਸੋਨਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭੋਜਨ ਕਰਵਾ ਕੇ, ਮਾਫੀ ਮੰਗਣੀ।
ਮਹਾਦਾਨਾਨਿ ਦੇਯਾਨਿ ਰਤ੍ਨਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ । ਮਾਸਕੌ ਦ੍ਵੌ ਤ੍ਰਯਸ਼੍ਚੈਵ ਮਾਸੇ ਮਾਸੇ ਪ੍ਰਦਾਪਯੇਤ੍ ।। ੨੭੨.
ਵੱਡੇ ਦਾਨ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਤਨ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ; ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਜੋੜੇ ਵੰਡੇ ਜਾਣ।
ਅਯਨਾਦੌ ਸ਼੍ਰਵਕਸ੍ਯ ਦਾਨਮਾਦੌ ਵਿਧੀਯਤੇ । ਸ਼੍ਰੀਤृਭਿਃ ਸਕਲੈਃ ਕਾਰ੍ਯ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰਾਵਕੇ ਪੂਜਨਂ ਦ੍ਵਿਜ ।। ੨੭੨.
ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ ਭਗਤ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣ ਦੀ ਹਦਾਇਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਭਗਤ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸਾਰੇ ਪਾਠ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ।
ਇਤਿਹਾਸਪੁਰਾਣਾਨਾਂ ਪੁਸ੍ਤਕਾਨਿ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ । ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾਯੁਰਾਰੋਗ੍ਯਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਮੋਕ੍ਸ਼ਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ।। ੨੭੨.
ਜੋ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਲੰਮੀ ਉਮਰ, ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ, ਸਵਰਗ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਗ੍ਨਿਰੁਵਾਚ ਸੂਰ੍ਯ੍ਯਵਂਸ਼ਂ ਸੋਮਵਂਸ਼ਂ ਰਾਜ੍ਞਾਂ ਵਂਸ਼ਂ ਵਦਾਮਿ ਤੇ । ਹਰੇਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਪਦ੍ਮਗੋऽਭੂਨ੍ਮਰੀਚਿਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾਃ ਸੁਤਃ ।। ੨੭੩.
ਅਗਨਿ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੂਰਜ ਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਚੰਦ ਵੰਸ਼, ਰਾਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀਆਂ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਹਰੀ, ਕਮਲ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਮਰੀਚੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।
ਮਰੀਚੇਃ ਕਸ਼੍ਯਪਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵਿਵਸ੍ਵਾਂਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪਤ੍ਨ੍ਯਪਿ । ਸਂਜ੍ਞਾ ਰਾਜ੍ਞੀ ਪ੍ਰਭਾ ਤਿਸ੍ਰੋ ਰਾਜ੍ਞੀ ਰੈਵਤਪੁਤ੍ਰਿਕਾ ।। ੨੭੩.
ਮਰੀਚੀ ਤੋਂ ਕਸ਼ਯਪ, ਫਿਰ ਉਸ ਤੋਂ ਵਿਵਸਵਾਨ ਹੋਇਆ; ਵਿਵਸਵਾਨ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਸੰਜਨਾ, ਰਾਜਨੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾ ਸਨ—ਇਹ ਤਿੰਨ ਰਾਣੀਆਂ ਰੈਵਤ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਸਨ।
ਰੇਵਨ੍ਤਂ ਸੁषੁਵੇ ਪੁਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਭਾਤਞ੍ਚ ਚਪ੍ਰਭਾ ਰਵੇਃ । ਤ੍ਵਾष੍ਟ੍ਰੀ ਸਂਜ੍ਞਾ ਮਨੁਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਯਮਲੌ ਯਮੁਨਾਂ ਯਮਮ੍ ।। ੨੭੩.
ਪ੍ਰਭਾ ਨੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਰੇਵੰਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਤਾ ਪੁੱਤਰ ਦਿੱਤੇ; ਤਵਸ਼ਤਰੀ ਸੰਜਨਾ ਨੇ ਮਨੁ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਯਮ ਨੂੰ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਜੁੜਵੇਂ ਬੱਚੇ ਦਿੱਤੇ।
ਛਾਯਾ ਸਂਜ੍ਞਾ ਚ ਸਾਵਰ੍ਣਿਂ ਮਨੁਂ ਵੈਵਸ੍ਵਤਂ ਸੁਤਮ੍ । ਸ਼ਨਿਞ੍ਚਿ ਤਪਤੀਂ ਵਿष੍ਟਿਂ ਸਂਜ੍ਞਾਯਾਞ੍ਚਾਸ਼੍ਵਿਨੌ ਪੁਨਃ ।। ੨੭੩.
ਛਾਇਆ ਅਤੇ ਸੰਜਨਾ ਨੇ ਸਾਵਰਨੀ ਮਨੁ ਅਤੇ ਵੈਵਸਵਤ ਮਨੁ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ; ਸ਼ਨੀ, ਤਪਤੀ, ਵਿਟੀ ਅਤੇ ਸੰਜਨਾ ਤੋਂ ਦੁਬਾਰਾ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਦੋ ਭੈਣਾਂ।
ਮਨੋਰ੍ਵੈਵਸ੍ਵਤਸ੍ਯਾਸਨ੍ ਪੁਤ੍ਰਾ ਵੇ ਨ ਚ ਤਤ੍ਸਮਾਃ । ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਸ਼੍ਚੈਵ ਨਾਭਾਗੋ ਧृष੍ਟਃ ਸ਼ਰ੍ਯ੍ਯਾਤਿਰੇਵ ਚ ।। ੨੭੩.
ਵੈਵਸਵਤ ਮਨੁ ਦੇ ਬਹੁਤ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਪਰ ਕੋਈ ਵੀ ਉਸ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਸੀ: ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ, ਨਾਭਾਗ, ਧ੍ਰਿਸ਼ਟ ਅਤੇ ਸ਼ਰਯਾਤੀ ਵੀ।
ਨਰਿष੍ਯਨ੍ਤਸ੍ਤਥਾ ਪ੍ਰਾਂਸ਼ੁਰ੍ਨਾਭਾਗਾਦਿष੍ਟਸਤ੍ਤਮਾਃ । ਕਰੁषਸ਼੍ਚ ਪੂषਧ੍ਰਸ਼੍ਚ ਅਯੋਧ੍ਯਾਯਾਂ ਮਹਾਬਲਾਃ ।। ੨੭੩.
ਨਰਿਸ਼ਯੰਤ, ਪ੍ਰਾਂਸ਼ੁ, ਨਾਭਾਗ ਅਤੇ ਇਸ਼ਟ—ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਜੀਵ ਸਨ; ਕਰੁਸ਼ ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਧਰ, ਅਯੋਧਿਆ ਦੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਨ।
ਕਨ੍ਯੇਲਾ ਚ ਮਨੋਰਾਸੀਦ੍ਬੁਧਾਤ੍ਤਸ੍ਯਾਂ ਪੁਰੂਰਵਾਃ । ਪੁਰੂਰਵਸਮੁਤ੍ਪਾਦ੍ਯ ਸੇਲਾ ਸੁਦ੍ਯੁਮ੍ਨਤਾਙ੍ਗਤਾ ।। ੨੭੩.
ਮਨੁ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਇਲਾ ਸੀ; ਉਸ ਨੇ ਬੁਧ ਤੋਂ ਪੁਰੂਰਵਸ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਪੁਰੂਰਵਸ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਲਾ ਸੁਦਯੁਮਨਾ ਬਣ ਗਈ।
ਸੁਦ੍ਯੁਮ੍ਨਾਦੁਤ੍ਕਲਗਯੌ ਵਿਨਤਾਸ਼੍ਵਸ੍ਤ੍ਰਯੋ ਨृਪਾਃ । ਉਤ੍ਕਲਸ੍ਯੋਤ੍ਕਲਂ ਰਾष੍ਟ੍ਰ ਵਿਨਤਾਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਪਸ਼੍ਚਿਮਾ ।। ੨੭੩.
ਸੁਦਯੁਮਨਾ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਰਾਜੇ ਹੋਏ: ਉਤਕਲ, ਗਯਾ ਅਤੇ ਵਿਨਤਾਅਸ਼ਵ। ਉਤਕਲ ਦਾ ਰਾਜ ਉਤਕਲ ਸੀ; ਵਿਨਤਾਅਸ਼ਵ ਦਾ ਰਾਜ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਸੀ।