ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮ ਹਰਿਰੂਪਂ ਹਿ ਪਠਤਾਂ ਸ਼੍ਰृਣ੍ਵਤਾਂ ਨृਣਾਂ ।। ੨੭੨.
ਜੋ ਪੜ੍ਹਦੇ ਜਾਂ ਸੁਣਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਹਰੀ, ਜੋ ਸਭ ਦਾ ਆਤਮ ਰੂਪ ਹੈ, ਸੱਚਮੁਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਰਾਜ੍ਯਰ੍ਥਿਨਾਂ ਰਾਜ੍ਯਦਞ੍ਚ ਧਰ੍ਮ੍ਮਦਂ ਧਰ੍ਮਕਾਮਿਨਾਮ੍ ।। ੨੭੨.
ਜੋ ਰਾਜ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਧਰਮ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਰ੍ਥਿਨਾ ਸ੍ਵਰ੍ਗਦਞ੍ਚ ਪੁਤ੍ਰਦਂ ਪੁਤ੍ਰਕਾਮਿਨਾਂ । ਗਵਾਦਿਕਾਮਿਨਾਙ੍ਗੋਦਂ ਗ੍ਰਾਮਦਂ ਗ੍ਰਾਮਕਾਮਿਨਾਂ ।। ੨੭੨.
ਜੋ ਸਵਰਗ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਗਾਂ ਆਦਿ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਪਿੰਡ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕਾਮਾਰ੍ਥਿਨਾਂ ਕਾਮਦਞ੍ਚ ਸਰ੍ਵਸੌਭਾਗ੍ਯਸਮ੍ਪਦਮ੍ । ਗੁਣਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਪ੍ਰਦਂ ਨॄਣਾਂ ਜਯਦਞ੍ਜਯਕਾਮਿਨਾਮ੍ ।। ੨੭੨.
ਜੋ ਇੱਛਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਛਾ ਤੇ ਸਭ ਸੁਭਾਗ ਤੇ ਧਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਗੁਣ ਤੇ ਕੀਰਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਜਿੱਤ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੇਪ੍ਸੂਨਾਂ ਸਰ੍ਵਦਨ੍ਤੁ ਮੁਕ੍ਤਿਦਂ ਮੁਕ੍ਤਿਕਾਮਿਨਾਂ । ਪਾਪਘ੍ਨਂ ਪਾਪਾਕਰ੍ਤॄਣਾਮਾਗ੍ਨੇਯਂ ਹਿ ਪੁਰਾਣਕਮ੍ ।। ੨੭੨.
ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਪਾਪ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ, ਅਗਨਿ ਪੁਰਾਣਾ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪੁष੍ਕਰ ਉਵਾਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾਭਿਹਿਤਂ ਪੂਰ੍ਵ੍ਵਂ ਯਾਵਨ੍ਮਾਨ੍ਨਂ ਮਰੀਚਯੇ । ਲਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਦ੍ਧਾਰ੍ਦ੍ਧਨ੍ਤੁ ਤਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਂ ਲਿਖਿਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਪ੍ਰਦਾਪ੍ਯੇਤ੍ ।। ੨੭੨.
ਪੁਸ਼ਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਮਰੀਚੀ ਨੂੰ ਆਹਾਰ ਦੀ ਮਾਤਰ ਤੱਕ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਲੱਖ ਦੇ ਅੱਧੇ ਹਿੱਸੇ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਾਹਮ ਪੁਰਾਣਾ ਲਿਖ ਕੇ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵੈਸ਼ਾਖ੍ਯਾਮ੍ਪੌਰ੍ਣਮਾਸ੍ਯਾਞ੍ਚ ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਰ੍ਥੀ ਜਲਧੇਨੁਮਤ੍ । ਪਾਦ੍ਮਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਸਾਹਸ੍ਰਂ ਜ੍ਯੇष੍ਠੇ ਦਦ੍ਯਾਚ੍ਚ ਧੇਨੁਮਤ੍ ।। ੨੭੨.
ਵੈਸ਼ਾਖ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਪੂਰਨਿਮਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਵਰਗ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਦਮ ਪੁਰਾਣਾ, ਜੋ ਬਾਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਹੈ, ਦੁੱਧ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਸਮੇਤ ਦੇਵੇ; ਜੇਠ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਗਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਦੇਵੇ।
ਵਰਾਹਕਲ੍ਪਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤਮਧਿਕृਤ੍ਯ ਪਰਾਸ਼ਰਃ । ਤ੍ਰਯੋਵਿਂਸ਼ਤਿਸਾਹਸ੍ਰਂ ਵੈष੍ਣਵਂ ਪ੍ਰਾਹ ਚਾਰ੍ਪਯੇਤ੍ ।। ੨੭੨.
ਵਰਾਹ ਕਲਪ ਦੀ ਕਥਾ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ, ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਤੇਈ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਨੁ ਪੁਰਾਣਾ ਬਣਾਇਆ, ਤੇ ਇਹ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਜਲਧੇਨੁਮਦਾਪਾਢ੍ਯਾਂ ਵਿष੍ਣੋਃ ਪਦਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ । ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਵਾਯਵੀਯਂ ਹਰਿਪ੍ਰਿਯਂ ।। ੨੭੨.
ਇਹ ਪੁਰਾਣਾ, ਧਨਵਾਨ ਗਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਦੇਣ ਨਾਲ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਦਾ ਧਾਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਵਾਯਵੀ ਪੁਰਾਣਾ, ਜੋ ਹਰੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਵੇਤਕਲ੍ਪਪ੍ਰਸਙ੍ਗੇਨ ਘਰ੍ਮ੍ਮਾਨ੍ ਵਾਯੁਰਿਹਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਦਦ੍ਯਾਲ੍ਲਿਖਿਤ੍ਵਾ ਤਦ੍ਵਿਪ੍ਰੇ ਸ਼੍ਰਾਵਣ੍ਯਾਂ ਗੁੜਧੇਨੁਮਤ੍ ।। ੨੭੨.
ਸ਼੍ਵੇਤ ਕਲਪ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ, ਵਾਯੂ ਨੇ ਘਰਮਾ ਪੁਰਾਣਾ ਉਚਾਰਿਆ; ਇਸ ਨੂੰ ਲਿਖ ਕੇ, ਸ਼ਰਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਵਧੀਆ ਗਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਵਿਦਵਾਨ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰਾਧਿਕृਤ੍ਯ ਗਾਯਤ੍ਰੀਂ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤ੍ਯਤੇ ਧਰ੍ਮ੍ਮਵਿਸ੍ਤਰਃ । ਵृਤ੍ਰਾਸੁਰਬਧੋਪੇਤਂ ਤਦ੍ਭਾਗਵਤਮੁਚ੍ਯਤੇ ।। ੨੭੨.
ਜਿੱਥੇ ਗਾਇਤਰੀ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦੀ ਵਿਆਪਕਤਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਤੇ ਅਸੁਰ ਦੇ ਮਾਰਣ ਦੀ ਕਥਾ ਵੀ ਹੈ, ਉਹ ਭਾਗਵਤ ਪੁਰਾਣਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸਾਰਸ੍ਵਤਸ੍ਯ ਕਲ੍ਪਸ੍ਯ ਪ੍ਰੋष੍ਠਪਦ੍ਯਨ੍ਤੁ ਤਦ੍ਦਦੇਤ੍ । ਅष੍ਟਾਦਸ਼ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਹੇਮਸਿਂਹਸਮਨ੍ਵਿਤਂ ।। ੨੭੨.
ਸਾਰਸਵਤ ਕਲਪ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ, ਪ੍ਰੋਸ਼ਠਪਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪੁਰਾਣਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਅਠਾਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰਾਹ ਨਾਰਦੋ ਧਰ੍ਮ੍ਮਾਨ੍ ਵृਹਤ੍ਕਲ੍ਪਾਸ਼੍ਰਿਤਾਨਿਹ । ਪਞ੍ਚਵਿਂਸ਼ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਨਾਰਦੀਯਂ ਤਦੁਚ੍ਯਤੇ ।। ੨੭੨.
ਜਿੱਥੇ ਨਾਰਦ ਨੇ ਵੱਡੇ ਕਲਪ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਧਰਮਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ, ਉਹ ਪਚੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕ ਨਾਰਦ ਪੁਰਾਣਾ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਧੇਨੁਞ੍ਚਾਸ਼੍ਵਿਨੇ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਸਿਦ੍ਧਿਮਾਤ੍ਯਨ੍ਤਿਕੀਂ ਲਭੇਤ੍ । ਯਤ੍ਰਾਧਿਕृਤ੍ਯ ਸ਼ਤ੍ਰੂਨਾਨ੍ਦਰ੍ਮਾਧਰ੍ਮਵਿਚਾਰਣਾ ।। ੨੭੨.
ਜੇ ਕੋਈ ਇਸ ਨੂੰ ਗਾਂ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਬਾਰੇ ਧਰਮ ਤੇ ਅਧਰਮ ਦੀ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕ੍ਯਾਂ ਨਵਸਾਹਸ੍ਰਂ ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯਮਥਾਰ੍ਪਯੇਤ੍ । ਅਗ੍ਨਿਨਾ ਯਦ੍ਵਸ਼ਿष੍ਠਾਯ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਞ੍ਚਾਗ੍ਨੇਯਮੇਵ ਤਤ੍ ।। ੨੭੨.
ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਮਾਰਕੰਡੇ ਪੁਰਾਣਾ ਦੇ ਨੌ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕ ਚੜ੍ਹਾਏ ਜਾਣ; ਜੋ ਅਗਨਿ ਨੇ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, ਉਹੀ ਅਗਨਿ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਭਵਿष੍ਯਂ ਸੂਰ੍ਯ੍ਯਸਮ੍ਭਵਂ । ਭਵਸ੍ਤੁ ਮਨਵੇ ਪ੍ਰਾਹ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ ਪੌष੍ਯਾਂ ਗੁੜਾਦਿਮਤ੍ ।। ੨੭੨.
ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕ ਜੋ ਭਵਿੱਖ ਬਾਰੇ ਹਨ, ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਉਪਜੇ, ਭਵ ਨੇ ਮਨੂ ਨੂੰ ਦੱਸੇ; ਪੌਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਇਜ਼ਤਦਾਰ ਗੁਰੂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਾਵਰ੍ਣਿਨਾ ਨਾਰਦਾਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵੈਵਰ੍ਤ੍ਤਮੀਰਿਤਂ । ਰਥਾਨ੍ਤਰਸ੍ਯ ਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤਮष੍ਟਾਦਸ਼ਸਹਸ੍ਰਕਂ ।। ੨੭੨.
ਸਾਵਰਨਿ ਨੇ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਵੈਵਰਤ ਪੁਰਾਣਾ ਦੱਸਿਆ, ਰਥਾਂਤਰ ਦੀ ਕਥਾ, ਜੋ ਅਠਾਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਮਾਘ੍ਯਾਨ੍ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਵਰਾਹਸ੍ਯ ਚਰਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵੈਵਰ੍ਤ੍ਤਮੀਰਿਤਂ । ਰਥਾਨ੍ਤਰਸ੍ਯ ਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤਮष੍ਟਾਦਸ਼ਸਹਸ੍ਰਕਂ ।। ੨੭੨.
ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਵਰਾਹਾ ਦੀ ਕਥਾ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਵੈਵਰਤ ਵਿੱਚ ਆਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਰਥਾਂਤਰ ਦੀ ਕਥਾ, ਅਠਾਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ, ਦਿੱਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਆਗ੍ਯੇਯਕਲ੍ਪੇ ਲਲ੍ਲਿਙ੍ਗਮੇਕਾਦਸ਼ਸਹਸ੍ਰਕਮ੍ । ਤਦ੍ਦਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਵਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਫਾਲ੍ਗੁਨ੍ਯਾਂ ਤਿਲਧੇਨੁਮਤ੍ ।। ੨੭੨.
ਅਗਨਿ ਕਲਪ ਵਿੱਚ, ਲਿੰਗ ਪੁਰਾਣਾ ਗਿਆਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਦੇਣ ਨਾਲ, ਫਾਲਗੁਨ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਤਿਲ ਅਤੇ ਗਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਦ੍ਦਸ਼ਸ਼ਹਸ੍ਰਾਣਿ ਵਾਰਾਹਂ ਵਿष੍ਣੁਣੇਰਿਤਮ੍ । ਭੂਯੌ ਵਰਾਹਚਰਿਤਂ ਮਾਨਵਸ੍ਯ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਿਤਃ ।। ੨੭੨.
ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲਾ ਵਰਾਹਾ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਮਨੂ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਵਰਾਹਾ ਦੀ ਕਥਾ।
ਸਹੇਮਗਰੁੜਞ੍ਚੈਤ੍ਰ੍ਯਾਂ ਪਦਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਵੈष੍ਣਵਮ੍ । ਚਤੁਰਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰਂ ਸ੍ਕਾਨ੍ਦਂ ਸ੍ਕਨ੍ਦੇਰਿਤਂ ਮਹਤ੍ ।। ੨੭੨.
ਚੈਤ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਰੁੜ ਨਾਲ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਧਾਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਸਕੰਦ ਪੁਰਾਣਾ, ਜੋ ਸਕੰਦ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ਚੁਰਾਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਹੈ।
ਅਧਿਕृਤ੍ਯ ਸਧਰ੍ਮ੍ਮਾਂਸ਼੍ਚ ਕਲ੍ਪੇ ਤਤ੍ਪੁਰੁषੇऽਰ੍ਪਯੇਤ੍। ਵਾਮਨਂ ਦਸ਼ਸਾਹਸ੍ਰਂ ਧੌਮਕਲ੍ਪੇ ਹਰੇਃ ਕਥਾ ।। ੨੭੨.
ਧਰਮਵਾਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਕਲਪ ਵਿੱਚ ਤਤਪੁਰੁਸ਼ ਪੁਰਾਣਾ ਚੜ੍ਹਾਓ; ਵਾਮਨ ਪੁਰਾਣਾ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਧੌਮ ਕਲਪ ਵਿੱਚ ਹਰੀ ਦੀ ਕਥਾ।
ਦਦ੍ਯਾਤ੍ ਸ਼ਰਦਿ ਵਿषੁਵੇ ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਾਦਿਨਿਵੋਧਨਮ੍ । ਕੂਰ੍ਮਞਅਚਾष੍ਟਸਹਸ੍ਰਞ੍ਚ ਕੂਰ੍ਮੋਕ੍ਤਞ੍ਚ ਰਸਾਤਲੇ ।। ੨੭੨.
ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਦੇ ਵਿਸ਼ੁਵ ਤੇ, ਧਰਮ, ਅਰਥ ਆਦਿ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ; ਅਤੇ ਕੂਰਮ ਪੁਰਾਣਾ, ਅੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ, ਜੋ ਕੂਰਮ ਨੇ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਪ੍ਰਸਙ੍ਗੇਨ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਤਦ੍ਧੇਮਕੂਰ੍ਮਵਤ੍ । ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਮਾਤ੍ਸ੍ਯਂ ਕਲ੍ਪਾਦਿਤੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।। ੨੭੨.
ਇੰਦਰਦਯੁਮਨ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਕੂਰਮ ਨਾਲ, ਇਹ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ; ਤੇਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲਾ ਮਤਸਯ ਪੁਰਾਣਾ, ਜੋ ਕਲਪ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ।
ਮਤ੍ਸ੍ਯੋ ਹਿ ਮਨਵੇ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਵਿषੁਵੇ ਹੇਮਮਤ੍ਸ੍ਯਵਤ੍ । ਗਾਰੁੜਞ੍ਚਾष੍ਟਸਾਹਸ੍ਰਂ ਵਿष੍ਣੂਕ੍ਤਨ੍ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼ਕਲ੍ਪਕੇ ।। ੨੭੨.
ਮਤਸਯ ਪੁਰਾਣਾ ਮਨੂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੁਵ ਤੇ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਮਤਸਯ ਦੇ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ; ਅਤੇ ਗਰੁੜ ਪੁਰਾਣਾ, ਅੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਤਾਰਕਸ਼ ਕਲਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ।
ਵਿਸ਼੍ਵਾਣ੍ਡਾਦ੍ਗਰੁੜੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਤਦ੍ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਧੇਮਹਂਸਵਤ੍ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮਧਿਕृਤ੍ਯਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ਤੁ ।। ੨੭੨.
ਵਿਸ਼ਵਾਂਡ ਤੋਂ ਗਰੁੜ ਦੀ ਉਤਪਤੀ, ਇਹ ਸੋਨੇ ਦੇ ਹੰਸ ਨਾਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ; ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਦੱਸੀ।
ਵਾਚਕਂ ਪੂਜਯੇਦਾਦੌ ਭੋਜਯੇਤ੍ ਪਾਯਸੈਰ੍ਦ੍ਵਿਜਾਨ੍ । ਗੋਭੂਗ੍ਰਾਮਸੁਵਰ੍ਣਾਦਿ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਪਰ੍ਵਣਿ ਪਰ੍ਵਣਿ ।। ੨੭੨.
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਚਕ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਖੀਰ ਖਵਾਉਣੀ; ਹਰ ਤਿਉਹਾਰ ਤੇ ਗਾਂ, ਜਮੀਨ, ਪਿੰਡ, ਸੋਨਾ ਆਦਿ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।
ਸਮਾਪ੍ਤੇ ਬਾਰਤੇ ਵਿਪ੍ਰਂ ਸਂਹਿਤਾਪੁਸ੍ਤਕਾਨ੍ਯਜੇਤ੍ । ਸ਼ੁਭੇ ਦੇਸ਼ੇ ਨਿਵੇਸ਼੍ਯਾਥ ਕ੍ਸ਼ੌਮਵਸ੍ਤ੍ਰਾਦਿਨਾਵृਤਾਨ੍ ।। ੨੭੨.
ਸਮਾਪਤੀ ਤੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ, ਅਤੇ ਸੰਹਿਤਾ ਦੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਚੜ੍ਹਾਉਣੀਆਂ; ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਥਾਂ ਤੇ, ਕਪੜੇ ਆਦਿ ਨਾਲ ਲਪੇਟ ਕੇ ਰੱਖਣਾ।
ਨਰਨਾਰਾਯਣਔ ਪੂਜ੍ਯੌ ਪੁਸ੍ਤਕਾਃ ਕੁਸੁਮਾਦਿਭਿਃ । ਗੋऽਨ੍ਨਭੂਹੇਮ ਦਤ੍ਵਾਥ ਭੋਜਯਿਤ੍ਵਾ ਕ੍ਸ਼ਮਾਪਯੇਤ੍ ।। ੨੭੨.
ਨਰ ਅਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ, ਅਤੇ ਪੁਸਤਕਾਂ ਨੂੰ ਫੁੱਲ ਆਦਿ ਨਾਲ ਸਜਾਉਣਾ; ਗਾਂ, ਅੰਨ, ਜਮੀਨ, ਸੋਨਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭੋਜਨ ਕਰਵਾ ਕੇ, ਮਾਫੀ ਮੰਗਣੀ।
ਮਹਾਦਾਨਾਨਿ ਦੇਯਾਨਿ ਰਤ੍ਨਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ । ਮਾਸਕੌ ਦ੍ਵੌ ਤ੍ਰਯਸ਼੍ਚੈਵ ਮਾਸੇ ਮਾਸੇ ਪ੍ਰਦਾਪਯੇਤ੍ ।। ੨੭੨.
ਵੱਡੇ ਦਾਨ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਤਨ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ; ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਜੋੜੇ ਵੰਡੇ ਜਾਣ।