ਅਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਮ੍

ਤੇਨ ਤ੍ਵਾਮਭਿषਿਞ੍ਚਾਮਿ ਪਾਵਮਾਨ੍ਯਃ ਪੁਨਨ੍ਤੁ ਤੇ । ਭਗਨ੍ਤੇ ਵਰੁਣੋ ਰਾਜਾ ਭਗਂ ਸੂਰ੍ਯ੍ਯੋ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਃ ।। ੨੬੬.

ਇਸ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਪਵਿਤ੍ਰ ਪਾਣੀ ਤੈਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰੇ। ਵਰਨ ਰਾਜਾ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਤੈਨੂੰ ਭਾਗ ਦਿੰ।

ਭਗਮਿਨ੍ਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਵਾਯੁਸ਼੍ਚ ਭਗਂ ਸਪ੍ਤਰ੍षਯੋ ਦਦੁਃ । ਯਕ੍ਤੇ ਕੇਸ਼ੇषੁ ਦੌਰ੍ਭਾਗ੍ਯਂ ਸੀਮਨ੍ਤੇ ਯਚ੍ਚ ਮੂਰ੍ਦ੍ਧਨਿ ।। ੨੬੬.

ਇੰਦਰ, ਵਾਯੂ ਅਤੇ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ ਤੈਨੂੰ ਭਾਗ ਦਿੰ। ਵਾਲਾਂ, ਸੀਂਮਤ ਅਤੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਜੋ ਅਭਾਗ ਹੈ—

ਲਲਾਟੇ ਕਰ੍ਣਯੋਰਕ੍ਸ਼੍ਣੋਰਾਪਸ੍ਤਦ੍‌ਘ੍ਨਨ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵਦਾ । ਦਰ੍ਭਪਿਞ੍ਜਲਿਮਾਦਾਯ ਵਾਮਹਸ੍ਤੇ ਤਤੋ ਗੁਰੁਃ ।। ੨੬੬.

ਮੱਥੇ, ਕੰਨਾਂ ਤੇ ਅੱਖਾਂ 'ਤੇ—ਪਾਣੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਹ ਅਭਾਗ ਦੂਰ ਕਰੇ। ਵਾਮ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਦਰਭਾ ਘਾਹ ਲੈ ਕੇ, ਗੁਰੂ ਫਿਰ—

ਸ੍ਨਾਤਸ੍ਯ ਸਾਰ੍षਪਨ੍ਤੈਲਂ ਸ਼੍ਰੁਵੇਣੌਡੁਮ੍ਬਰੇਣ ਚ । ਜੁਹੁਯਾਨ੍ਮੂਰ੍ਦ੍ਧਨਿ ਕੁਸ਼ਾਨ੍ ਸਵ੍ਯੇਨ ਪਰਿਗृਹਾਯ ਚ ।। ੨੬੬.

ਨ੍ਹਾਏ ਹੋਏ ਲਈ, ਉਡੁੰਬਰ ਦੀ ਕਟੋਰੀ ਨਾਲ ਸਰੋਂ ਦਾ ਤੇਲ ਚੜ੍ਹਾਏ; ਸਿਰ 'ਤੇ ਪਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ, ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਹ ਫੜੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ।

ਮਿਤਸ਼੍ਚ ਸਮ੍ਮਿਤਸ਼੍ਚੈਵ ਤਥਾ ਸ਼ਾਲਕਕਣ੍ਟਕੌ । ਕੁष੍ਮਾਣ੍ਡੋ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਏਤੈਃ ਸ੍ਵਾਹਾਸਮਨ੍ਵਿਤੈਃ ।। ੨੬੬.

ਮਿਤ, ਸਮਿਤ, ਸ਼ਾਲਕ, ਕੰਟਕ, ਕੁਸ਼ਮਾਂਡ ਤੇ ਰਾਜਪੁਤਰ—ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਵਾਹਾ ਉਚਾਰਨ ਕਰਕੇ।

ਨਾਮਭਿਰ੍ਬਲਿਮਨ੍ਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਨਮਸ੍ਕਾਰਸਮਨ੍ਵਿਤੈਃ । ਦਦ੍ਯਾਚ੍ਚਤੁष੍ਪਥੇ ਸ਼ੂਰ੍ਪੇ ਕੁਸ਼ਾਨਾਸ੍ਤੀਰ੍ਯ੍ਯ ਸਰ੍ਵ੍ਵਤਃ ।। ੨੬੬.

ਨਾਮਾਂ, ਭੇਟਾਂ ਅਤੇ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਸਲਾਮੀ ਦੇਣ ਦੇ ਸਮੇਤ, ਚੌਰਾਹੇ 'ਤੇ ਸ਼ੂਰਪੇ ਉੱਤੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਕੁਸ਼ ਘਾਸ ਵਿਛਾ ਕੇ ਭੇਟ ਪੇਸ਼ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਕृਤਾਕृਤਾਂਸ੍ਤਣ੍ਡੁਲਾਂਸ਼੍ਚ ਪਲਲੌਦਨਮੇਵ ਚ । ਮਤ੍ਸ੍ਯਾਨ੍ਪਙ੍ਕਾਂਸ੍ਤਥੈਵਾਮਾਨ੍ ਪੁष੍ਪਂ ਚਿਤ੍ਰਂ ਸੁਰਾਂ ਤ੍ਰਿਧਾ ।। ੨੬੬.

ਪਕਿਆ ਅਤੇ ਨਾ ਪਕਿਆ ਚੌਲ, ਪਜਾ, ਮੱਛੀਆਂ, ਮਿੱਟੀ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲ, ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਾਬ ਭੇਟ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਮੁਲਕਂ ਪੂਰਿਕਾਂ ਪੂਪਾਂਸ੍ਤਥੈਵੈਣ੍ਡਵਿਕਾਸ੍ਰਜਃ । ਦਧ੍ਯਨ੍ਨਂ ਪਾਯਸਂ ਪਿष੍ਟਂ ਮੋਦਕਂ ਗੁੜਮਰ੍ਪਯੇਤ੍ ।। ੨੬੬.

ਮੂਲੀ, ਪੂਰੀਆਂ, ਮਿੱਠੇ ਪੂਪ, ਮਿੱਠੀਆਂ ਵਸਤਾਂ, ਦਹੀਂ-ਚੌਲ, ਖੀਰ, ਪੀਠੇ ਦੀਆਂ ਵਸਤਾਂ, ਮੋਦਕ, ਤੇ ਗੁੜ ਭੇਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਵਿਨਾਯਕਸ੍ਯ ਜਨਨੀਮੁਪਤਿष੍ਠੇਤ੍ਤਤੋऽਮ੍ਬਿਕਾਂ । ਦੂਰ੍ਵ੍ਵਾਸਰ੍षਪਪੁष੍ਪਾਣਾਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾਰ੍ਘ੍ਯਂ ਪੂਰ੍ਣਮਞ੍ਜਲਿਂ ।। ੨੬੬.

ਵਿਨਾਇਕ ਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਅੰਬਿਕਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਦੂਰਵਾ ਘਾਸ, ਸਰੋਂ ਦੇ ਬੀਜ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰਨ ਅੰਜਲੀ ਅਰਘ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਰੂਪਂ ਦੇਹਿ ਯਸ਼ੋ ਦੇਹਿ ਸੌਭਾਗ੍ਯਂ ਸੁਭਗੇ ਮਮ । ਪੁਤ੍ਰਂ ਦੇਹਿ ਧਨਂ ਦੇਹਿ ਸਰ੍ਵ੍ਵਾਨ੍ ਕਾਮਾਂਸ਼੍ਚ ਦੇਹਿ ਮੇ ।। ੨੬੬.

ਹੇ ਸੁਭਾਗਾ, ਮੈਨੂੰ ਸੋਹਣਾਪਣ, ਇਜ਼ਤ, ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਦੇ; ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਤਰ, ਧਨ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਮਨ ਚਾਹੇ ਦਿਲਾਸੇ ਪੂਰੇ ਕਰ।

ਭੋਜਯੇਦ੍‌ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਵਸ੍ਤ੍ਰਯੁਗ੍ਮਂ ਗੁਰੋਰਪਿ । ਵਿਨਾਯਕਂ ਗ੍ਰਹਾਨ੍ਪ੍ਰਾਰ੍ਚ੍ਯ ਸ਼੍ਰਿਯਂ ਕਰ੍ਮ੍ਮਫਲਂ ਲਭੇਤ੍ ।। ੨੬੬.

ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾ ਕੇ, ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਵੀ ਜੋੜੇ ਕਪੜੇ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਵਿਨਾਇਕ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਅਤੇ ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਪੁष੍ਕਰ ਉਵਾਚ ਸ੍ਨਾਨਂ ਮਾਹੇਸ਼੍ਰਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਰਾਜਾਦੇਰ੍ਜਯਵਰ੍ਦ੍ਧਨਮ੍ । ਦਾਨਵੇਨ੍ਦ੍ਰਾਯ ਬਲਯੇ ਯਜ੍ਜਗਾਦੋਸ਼ਨਾਃ ਪੁਰਾ ।। ੨੬੭.

ਪੁਸ਼ਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਮਾਹੇਸ਼ਰ ਸਨਾਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਵਿਧੀ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ਼ਨਸ ਨੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਬਲੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਪਞ੍ਚਾਮृਤੈਸ੍ਤੁ ਸਂਸ੍ਨਾਪ੍ਯ ਪੂਜਯੇਚ੍ਛੂਲਪਾਣਿਨਂ । ਸ੍ਨਾਨਾਨ੍ਯਨ੍ਯਾਨਿ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸਰ੍ਵਦਾ ਵਿਜਯਾਯ ਤੇ ।। ੨੬੭.

ਪੰਜ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾਂ ਨਾਲ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਧਾਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਹੋਰ ਸਨਾਨ ਦੀਆਂ ਵਿਧੀਆਂ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਜਿੱਤ ਲਈ ਦੱਸਾਂਗਾ।

ਸ੍ਨਾਨਂ ਘृਤੇਨ ਕਥਿਤਮਾਯੁष੍ਯਵਰ੍ਦ੍ਧਨਂ ਪਰਮ੍ । ਗੋਮਯੇਨ ਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਗੋਮੂਤ੍ਰੇਣਾਘਮਰ੍ਦ੍ਦਨਮ੍ ।। ੨੬੭.

ਘੀ ਨਾਲ ਸਨਾਨ ਕਰਨਾ ਉਮਰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਗੋ-ਮੈ ਨਾਲ ਲਕਸ਼ਮੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਗੋ-ਮੂਤਰ ਨਾਲ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਕ੍ਸ਼ੀਰੇਣ ਬਲਬੁਦ੍ਧਿਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ਦਧ੍ਨਾ ਲਕ੍ਸ਼ਅਮੀਵਿਵਰ੍ਦ੍ਧਨਂ । ਕੁਸ਼ੋਦਕੇਨ ਪਾਪਾਨ੍ਤਃ ਵਞ੍ਚਗਵ੍ਯੇਨ ਸਰ੍ਵਭਾਕ੍ ।। ੨੬੭.

ਦੂਧ ਨਾਲ ਤਾਕਤ ਤੇ ਅਕਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਦਹੀਂ ਨਾਲ ਲਕਸ਼ਮੀ ਵਧਦੀ ਹੈ; ਕੁਸ਼ ਘਾਸ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪਾਪ ਮੁਕਦੇ ਹਨ; ਗੋ-ਪੰਜ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ਤਮੂਲੇਨ ਸਰ੍ਵਾਪ੍ਤਿਰ੍ਗੋਸ਼੍ਰृਙ੍ਗੋਦਕਤੋऽਰ੍ਘਜਿਤ੍ । ਪਲਾਸ਼ਵਿਲ੍ਵਕਮਲਕੁਸ਼ਸ੍ਨਾਨਨ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵ੍ਵਦਂ ।। ੨੬੭.

ਸ਼ਤਮੂਲ ਦੀਆਂ ਜੜਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਗਾਂ ਦੇ ਸਿੰਗ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਦੁਸ਼ਮਣ ਜਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਪਲਾਸ਼, ਬਿਲਵਾ, ਕਮਲ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ ਨਾਲ ਸਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਵਚਾ ਹਰਿਦ੍ਰੇ ਦ੍ਵੇ ਮੁਸ੍ਤਂ ਸ੍ਨਾਨਂ ਰਕ੍ਸ਼ੋਹਣਂ ਪਰਂ । ਆਯੁष੍ਯਞ੍ਚ ਯਸ਼ਸ੍ਯਞ੍ਚ ਧਰ੍ਮ੍ਮਮੇਧਾਵਿਵਰ੍ਦ੍ਧਨਮ੍ ।। ੨੬੮.

ਵਚਾ, ਦੋ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਹਲਦੀ ਅਤੇ ਮੁਸਤਾਂ ਨਾਲ ਸਨਾਨ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਰੱਖਿਆ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਮਰ, ਇਜ਼ਤ, ਧਰਮ ਤੇ ਅਕਲ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਹੈਮਾਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚੈਵ ਮਾਙ੍ਗਲ੍ਯਂ ਰੂਪ੍ਯਤਾਮ੍ਰੋਦਕੈਸ੍ਤਥਾ । ਰਤ੍ਨੋਦਕੈਸ੍ਤੁ ਵਿਜ੍ਯਃ ਸੌਭਾਗ੍ਯਞ੍ਚ ਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁਣਾ ।। ੨੬੮.

ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਮੰਗਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ ਤਾਮੇ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਵੀ; ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਜਿੱਤ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਅੰਗੂ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਫਲਾਦ੍ਬਿਸ਼੍ਚ ਤਥਾਰੋਗ੍ਯਂ ਧਾਤ੍ਰ੍ਯਦ੍ਭਿਃ ਪਰਮਾਂ ਸ਼੍ਰਿਯਮ੍ । ਤਿਲਸਿਦ੍ਧਾਰ੍ਥਕੈਰ੍ਲ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਃ ਸੌਭਾਗ੍ਯਞ੍ਚ ਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁਣਾ ।। ੨੬੮.

ਫਲਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਸਿਹਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਧਾਤਰੀ ਦੇ ਫਲਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਵਧੀਆ ਲਕਸ਼ਮੀ; ਤਿਲ ਅਤੇ ਸਰੋਂ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਨਾਲ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਅੰਗੂ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਪਦ੍ਮੋਤ੍ਪਲਕਦਮ੍ਬੈਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਰੀਰ੍ਬਲਂ ਬਲਾਦ੍ਰੁਮੋਦਕੈਃ । ਵਿष੍ਣੁਪਾਦੋਦਕਸ੍ਨਾਨਂ ਸਰ੍ਵਸ੍ਨਾਨੇਭ੍ਯ ਉਤ੍ਤਮਮ੍ ।। ੨੬੮.

ਕਮਲ, ਉਤਪਲ ਅਤੇ ਕਦੰਬ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਬਲਾ ਦੇ ਰੁੱਖ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਤਾਕਤ; ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਸਨਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ।

ਏਕਾਕੀ ਏਕਕਾਮਾਯੇਤ੍ਯੇਕੋਰ੍ਕਂ੧ ਵਿਧਿਵਚ੍ਚਰੇਤ੍ । ਅਕ੍ਰਨ੍ਦਯਤਿ ਸੂਕ੍ਤੇਨ ਪ੍ਰਬਧ੍ਨੀਯਾਨ੍ਮਣਿਂ ਕਰੇ ।। ੨੬੮.

ਜੋ ਇਕੱਲਾ ਹੈ, ਇਕੱਲੇਪਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਮ ਕਰੇ; ਅਕ੍ਰੰਦਯਤੀ ਸੁਕਤ ਨਾਲ ਹੱਥ 'ਤੇ ਮਣੀ ਬੰਨ੍ਹੇ।

ਕੁष੍ਠਪਾਠਾ ਵਚਾ ਸ਼ੁਣ੍ਠੀ ਸ਼ਙ੍ਖਲੋਹਾਦਿਕੋ ਮਣਿਃ । ਸਰ੍ਵ੍ਵੇषਾਮੇਵ ਕਾਮਾਨਾਮੀਸ਼੍ਵਰੋ ਭਗਵਾਨ੍ ਹਰਿਃ ।। ੨੬੮.

ਕੁਸ਼ਠ, ਪਾਠਾ, ਵਚਾ, ਸੁੰਠ ਅਤੇ ਸ਼ੰਖ ਲੋਹਾ ਦੇ ਮਣੀ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਹਨ; ਭਗਵਾਨ ਹਰੀ ਸਭ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ।

ਤਸ੍ਯ ਸਂਪੂਜਨਾਦੇਵ ਸਰ੍ਵ੍ਵਾਨ੍ਕਾਮਾਨ੍ਸਮਸ਼੍ਨੁਤੇ । ਸ੍ਨਾਪਯਿਤ੍ਵਾ ਘृਤਕ੍ਸ਼ੀਰੈਃ ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਚ ਪਿਤ੍ਤਹਾ ।। ੨੬੮.

ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਘੀ ਤੇ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਾ ਕੇ, ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਪਿੱਤ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਪਞ੍ਚਮੁਦ੍‌ਗਬਲਿਨ੍ਦਤ੍ਵਾ ਅਤਿਸਾਰਾਤ੍ ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ । ਪਞ੍ਚਗਵ੍ਯੇਨ ਸਂਸ੍ਨਾਪ੍ਯ ਵਾਤਵ੍ਯਾਧਿਂ ਵਿਨਾਸ਼ਯੇਤ੍ ।। ੨੬੮.

ਪੰਜ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਮੁਦਗ ਦਾਲਾਂ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਦਸਤ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਗਾਂ ਦੇ ਪੰਜ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਾ ਕੇ ਵਾਤ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਦ੍ਵਿਸ੍ਰੇਹਸ੍ਨਪਨਾਤ੍ ਸ਼੍ਲੇष੍ਮਰੋਗਹਾ ਚਾਤਿਪੂਜਯਾ । ਘृਤਂ ਤੈਲਂ ਤਥਾ ਕ੍ਸ਼ੌਦ੍ਰਂ ਸ੍ਨਾਨਨ੍ਤੁ ਤ੍ਰਿਰਸਂ ਪਰਂ ।। ੨੬੮.

ਦੋ ਵਾਰੀ ਤੇਲ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕਫ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੂਜਾ ਨਾਲ; ਘੀ, ਤੇਲ ਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਰਸਾਂ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਸ੍ਨਾਨਂ ਘृਤਾਮ੍ਬੁ ਦ੍ਵਿਸ੍ਨੇਹਂ ਸਮਲਂ ਘृਤਤੈਲਕਮ੍ । ਕ੍ਸ਼ੌਦ੍ਰਮਿਕ੍ਸ਼ੁਰਸਂ ਕ੍ਸ਼ੀਰਂ ਸ੍ਨਾਨਂ ਤ੍ਰਿਮਧੁਰਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ ।। ੨੬੮.

ਘੀ-ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਤੇਲ ਨਾਲ, ਘੀ ਤੇ ਤੇਲ, ਸ਼ਹਿਦ, ਗੰਨੇ ਦਾ ਰਸ ਤੇ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਤਿੰਨ ਮਿੱਠਿਆਂ ਵਾਲਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਘृਤਮਿਕ੍ਸ਼ੁਰਸਂ ਤੈਲਂ ਕ੍ਸ਼ੌਦ੍ਰਞ੍ਚ ਤ੍ਰਿਰਸਂ ਸ਼੍ਰਿਯੇ । ਅਨੁਲੇਪਸ੍ਤ੍ਰਿਸ਼ੁਕ੍ਲਸ੍ਤੁ ਕਰ੍ਪੂਰੋਸ਼ੀਰਚਨ੍ਦਨੈਃ ।। ੨੬੮.

ਘੀ, ਗੰਨੇ ਦਾ ਰਸ, ਤੇਲ ਤੇ ਸ਼ਹਿਦ—ਇਹ ਤਿੰਨ ਰਸ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਲਈ ਹਨ; ਤਿੰਨ ਚਿੱਟੇ ਲੇਪ ਕਪੂਰ, ਖਸ ਤੇ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਬਣਦੇ ਹਨ।

ਚਨ੍ਦਨਾਗੁਰੁਕਰ੍ਪੂਰਮृਗਦਰ੍ਪੈਃ ਸਕੁਙ੍ਕੁਮੈਃ । ਪਞ੍ਚਾਨੁਲੇਪਨਂ ਵਿष੍ਣੋਃ ਸਰ੍ਵਕਾਮਫਲਪ੍ਰਦਂ ।। ੨੬੮.

ਚੰਦਨ, ਅਗਰ, ਕਪੂਰ, ਕਸਤੂਰੀ ਤੇ ਕੇਸਰ—ਇਹ ਪੰਜ ਲੇਪ ਵਿ਷्णੂ ਲਈ ਹਨ ਜੋ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।