ਰਾਜਾਭਿषੇਕਮਨ੍ਤ੍ਰੋਕ੍ਤਦੇਵਾਨਾਂ ਹੋਮਕਾਃ ਪृਥਕ੍ । ਪੂਰ੍ਣਾਹੁਤਿਨ੍ਤਤੋ ਦਤ੍ਵਾ ਗੁਰਵੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਦਦੇਤ੍ ।। ੨੬੫.
ਰਾਜਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਲੇਖ ਕੀਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋਮ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਪੂਰੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਦਕਸ਼ਣਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰੋऽਭਿषਿਕ੍ਤੋ ਗੁਰੁਣਾ ਪੁਰਾ ਦੈਤ੍ਯਾਨ੍ ਜਘਾਨ੍ ਹ । ਲਿਕ੍ਪਾਲਸ੍ਨਾਨਙ੍ਕਥਿਤਂ ਸਂਗ੍ਰਾਮਾਦੌ ਜਯਾਦਿਕਂ ।। ੨੬੫.
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਗੁਰੂ ਨੇ ਇੰਦਰ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ; ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਕਥਾ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਯੁੱਧ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਪੁष੍ਕਰ ਉਵਾਚ ਵਿਨਾਯਕੋਪਸृष੍ਟਾਨਾਂ ਸ੍ਨਾਨਂ ਸਰ੍ਵਕਰਂ ਵਦੇ । ਵਿਨਾਯਕਃ ਕਰ੍ਮ੍ਮਵਿਘ੍ਨਸਿਦ੍ਧ੍ਯਰ੍ਥਂ ਵਿਨਿਯੋਜਿਤਃ ।। ੨੬੬.
ਪੁਸ਼ਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਵਿਨਾਇਕ ਦੀ ਪੀੜਾ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਸਭ ਲਈ ਨ੍ਹਾਉਣ ਦਾ ਵਿਧਾਨ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਵਿਨਾਇਕ ਕਰਮ ਦੀ ਸਿਧੀ ਅਤੇ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਗਣਾਨਾਮਾਧਿਪਤ੍ਯੇ ਚ ਕੇਸ਼ਵੇਸ਼ਪਿਤਾਮਹੈਃ । ਸ੍ਵਪ੍ਨੇਵਗਾਹਤੇऽਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਜਲਂ ਮੁਣ੍ਡਾਂਸ਼੍ਚ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ।। ੨੬੬.
ਗਣਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਕੇਸ਼ਵ ਅਤੇ ਪਿਤਾਮਹਾ ਦੇ ਦੁਆਰਾ, ਵਿਨਾਇਕ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਵਾਰੀ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਮੁੰਡੇ ਸਿਰ ਵੇਖਣ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।
ਵਿਨਾਯਕੋਪਸृष੍ਟਸ੍ਤੁ ਕ੍ਰਵ੍ਯਾਦਾਨਧਿਰੋਹਤਿ । ਵ੍ਰਜਮਾਨਸ੍ਤਥਾਤ੍ਮਾਨਂ ਮਨ੍ਯਤੇऽਨੁਗਤਮ੍ਪਰੈਃ ।। ੨੬੬.
ਵਿਨਾਇਕ ਦੀ ਪੀੜਾ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਭੂਤ ਆ ਘੇਰਦੇ ਹਨ; ਜਦੋਂ ਇਨਸਾਨ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹੋਰ ਲੋਕ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।
ਵਿਮਨਾ ਵਿਫਲਾਰਮ੍ਭਃ ਸਂਸੀਦਤ੍ਯਨਿਮਿਤ੍ਤਤਃ । ਕਨ੍ਯਾ ਵਰਂ ਨ ਚਾਪ੍ਨੋਤਿ ਚ ਚਾਪਤ੍ਯਂ ਵਰਾਙ੍ਗਨਾ ।। ੨੬੬.
ਮਨ ਉਦਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕੰਮ ਵਿਅਰਥ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਦੇ ਹਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਵਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਤੇ ਸੋਹਣੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਬੱਚਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਆਚਾਰ੍ਯ੍ਯਤ੍ਵਂ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਿਯਸ਼੍ਚ ਨ ਸ਼ਿष੍ਯੋऽਧ੍ਯਯਨਂ ਲਬੇਤ੍ । ਧਨੀ ਨ ਲਾਭਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਨ ਕृषਿਞ੍ਚ ਕृषੀਬਲਃ ।। ੨੬੬.
ਆਦਿਆਪਕ ਜਾਂ ਸ਼੍ਰੋਤਰੀਆ ਦਾ ਦਰਜਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਪੜਾਈ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ; ਧਨਵਾਨ ਨੂੰ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤੇ ਕਿਸਾਨ ਦੀ ਫਸਲ ਨਹੀਂ ਚੜ੍ਹਦੀ।
ਰਾਜਾ ਰਾਜ੍ਯਂ ਨ ਚਾਪ੍ਨੋਤਿ ਸ੍ਨਪਨਨਤਸ੍ਯ ਕਾਰਯੇਤ੍ । ਹਸ੍ਤਪੁष੍ਯਾਸ਼੍ਵਯੁਕ੍ਸੌਮ੍ਯੇ ਵੈष੍ਣਵੇ ਭਦ੍ਰਪੀਠਕੇ ।। ੨੬੬.
ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ; ਐਸਾ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਭਦਰ ਪੀਠ 'ਤੇ, ਹਸਤ, ਪੁਸ਼ਯ, ਅਸ਼ਵਯੁਕ ਅਤੇ ਸੌਮਯ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਦੀ ਜੋੜ ਵਿਚ, ਵੈਸ਼ਣਵ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਗੌਰਸਰ੍षਪਕਲ੍ਕੇਨ ਸਾਜ੍ਯੇਨੋਤ੍ਸਾਦਿਤਸ੍ਯ ਚ । ਸਰ੍ਵੌषਧੈਃ ਸਰ੍ਵਗਨ੍ਧੈਃ ਪ੍ਰਲਿਪ੍ਤਸ਼ਿਰਸਸ੍ਤਥਾ ।। ੨੬੬.
ਗਾਂ ਦੇ ਘੀ ਅਤੇ ਸਰੋਂ ਦੇ ਪੇਸਟ ਨਾਲ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧੀਆਂ ਨਾਲ ਮਲ ਕੇ, ਸਿਰ ਵੀ ਲਪੇਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਭਿਃ ਕਲਸੈਃ ਸ੍ਨਾਨਨ੍ਤੇषੁ ਸਰ੍ਵੌषਧੀਃ ਕ੍ਸ਼ਿਪੇਤ੍ । ਅਸ਼੍ਵਸ੍ਥਾਨਾਦ੍ਗਜਸ੍ਥਾਨਾਦ੍ਵਲ੍ਮੀਕਾਤ੍ ਸਙ੍ਗਮਾਦ੍ਧ੍ਰਦਾਤ੍ ।। ੨੬੬.
ਨ੍ਹਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਾਰੀਆਂ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਚਾਰ ਘੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਘੋੜਿਆਂ, ਹਾਥੀਆਂ, ਚਿਟੇ, ਸੰਗਮ ਅਤੇ ਝੀਲ ਦੇ ਥਾਂ ਤੋਂ।
ਮृਤ੍ਤਿਕਾਂ ਰੋਜਨਾਙ੍ਗਨ੍ਧਙ੍ਗੁਗ੍ਗੁਲੁਨ੍ਤੇषੁ ਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪੇਤ੍ । ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਂ ਸ਼ਤਧਾਰਮृषਿਭਿਃ ਪਾਵਨਂ ਕृਤਮ੍ ।। ੨੬੬.
ਮਿੱਟੀ, ਰੋਜਨਾ, ਸੁਗੰਧੀ ਤੇ ਗੁਗਗਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਘੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਪਵਿਤ੍ਰ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸੌ ਧਾਰਾਂ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ।
ਤੇਨ ਤ੍ਵਾਮਭਿषਿਞ੍ਚਾਮਿ ਪਾਵਮਾਨ੍ਯਃ ਪੁਨਨ੍ਤੁ ਤੇ । ਭਗਨ੍ਤੇ ਵਰੁਣੋ ਰਾਜਾ ਭਗਂ ਸੂਰ੍ਯ੍ਯੋ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਃ ।। ੨੬੬.
ਇਸ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਪਵਿਤ੍ਰ ਪਾਣੀ ਤੈਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰੇ। ਵਰਨ ਰਾਜਾ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਤੈਨੂੰ ਭਾਗ ਦਿੰ।
ਭਗਮਿਨ੍ਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਵਾਯੁਸ਼੍ਚ ਭਗਂ ਸਪ੍ਤਰ੍षਯੋ ਦਦੁਃ । ਯਕ੍ਤੇ ਕੇਸ਼ੇषੁ ਦੌਰ੍ਭਾਗ੍ਯਂ ਸੀਮਨ੍ਤੇ ਯਚ੍ਚ ਮੂਰ੍ਦ੍ਧਨਿ ।। ੨੬੬.
ਇੰਦਰ, ਵਾਯੂ ਅਤੇ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ ਤੈਨੂੰ ਭਾਗ ਦਿੰ। ਵਾਲਾਂ, ਸੀਂਮਤ ਅਤੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਜੋ ਅਭਾਗ ਹੈ—
ਲਲਾਟੇ ਕਰ੍ਣਯੋਰਕ੍ਸ਼੍ਣੋਰਾਪਸ੍ਤਦ੍ਘ੍ਨਨ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵਦਾ । ਦਰ੍ਭਪਿਞ੍ਜਲਿਮਾਦਾਯ ਵਾਮਹਸ੍ਤੇ ਤਤੋ ਗੁਰੁਃ ।। ੨੬੬.
ਮੱਥੇ, ਕੰਨਾਂ ਤੇ ਅੱਖਾਂ 'ਤੇ—ਪਾਣੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਹ ਅਭਾਗ ਦੂਰ ਕਰੇ। ਵਾਮ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਦਰਭਾ ਘਾਹ ਲੈ ਕੇ, ਗੁਰੂ ਫਿਰ—
ਸ੍ਨਾਤਸ੍ਯ ਸਾਰ੍षਪਨ੍ਤੈਲਂ ਸ਼੍ਰੁਵੇਣੌਡੁਮ੍ਬਰੇਣ ਚ । ਜੁਹੁਯਾਨ੍ਮੂਰ੍ਦ੍ਧਨਿ ਕੁਸ਼ਾਨ੍ ਸਵ੍ਯੇਨ ਪਰਿਗृਹਾਯ ਚ ।। ੨੬੬.
ਨ੍ਹਾਏ ਹੋਏ ਲਈ, ਉਡੁੰਬਰ ਦੀ ਕਟੋਰੀ ਨਾਲ ਸਰੋਂ ਦਾ ਤੇਲ ਚੜ੍ਹਾਏ; ਸਿਰ 'ਤੇ ਪਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ, ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਹ ਫੜੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ।
ਮਿਤਸ਼੍ਚ ਸਮ੍ਮਿਤਸ਼੍ਚੈਵ ਤਥਾ ਸ਼ਾਲਕਕਣ੍ਟਕੌ । ਕੁष੍ਮਾਣ੍ਡੋ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਏਤੈਃ ਸ੍ਵਾਹਾਸਮਨ੍ਵਿਤੈਃ ।। ੨੬੬.
ਮਿਤ, ਸਮਿਤ, ਸ਼ਾਲਕ, ਕੰਟਕ, ਕੁਸ਼ਮਾਂਡ ਤੇ ਰਾਜਪੁਤਰ—ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਵਾਹਾ ਉਚਾਰਨ ਕਰਕੇ।
ਨਾਮਭਿਰ੍ਬਲਿਮਨ੍ਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਨਮਸ੍ਕਾਰਸਮਨ੍ਵਿਤੈਃ । ਦਦ੍ਯਾਚ੍ਚਤੁष੍ਪਥੇ ਸ਼ੂਰ੍ਪੇ ਕੁਸ਼ਾਨਾਸ੍ਤੀਰ੍ਯ੍ਯ ਸਰ੍ਵ੍ਵਤਃ ।। ੨੬੬.
ਨਾਮਾਂ, ਭੇਟਾਂ ਅਤੇ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਸਲਾਮੀ ਦੇਣ ਦੇ ਸਮੇਤ, ਚੌਰਾਹੇ 'ਤੇ ਸ਼ੂਰਪੇ ਉੱਤੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਕੁਸ਼ ਘਾਸ ਵਿਛਾ ਕੇ ਭੇਟ ਪੇਸ਼ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਕृਤਾਕृਤਾਂਸ੍ਤਣ੍ਡੁਲਾਂਸ਼੍ਚ ਪਲਲੌਦਨਮੇਵ ਚ । ਮਤ੍ਸ੍ਯਾਨ੍ਪਙ੍ਕਾਂਸ੍ਤਥੈਵਾਮਾਨ੍ ਪੁष੍ਪਂ ਚਿਤ੍ਰਂ ਸੁਰਾਂ ਤ੍ਰਿਧਾ ।। ੨੬੬.
ਪਕਿਆ ਅਤੇ ਨਾ ਪਕਿਆ ਚੌਲ, ਪਜਾ, ਮੱਛੀਆਂ, ਮਿੱਟੀ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲ, ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਾਬ ਭੇਟ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਮੁਲਕਂ ਪੂਰਿਕਾਂ ਪੂਪਾਂਸ੍ਤਥੈਵੈਣ੍ਡਵਿਕਾਸ੍ਰਜਃ । ਦਧ੍ਯਨ੍ਨਂ ਪਾਯਸਂ ਪਿष੍ਟਂ ਮੋਦਕਂ ਗੁੜਮਰ੍ਪਯੇਤ੍ ।। ੨੬੬.
ਮੂਲੀ, ਪੂਰੀਆਂ, ਮਿੱਠੇ ਪੂਪ, ਮਿੱਠੀਆਂ ਵਸਤਾਂ, ਦਹੀਂ-ਚੌਲ, ਖੀਰ, ਪੀਠੇ ਦੀਆਂ ਵਸਤਾਂ, ਮੋਦਕ, ਤੇ ਗੁੜ ਭੇਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਿਨਾਯਕਸ੍ਯ ਜਨਨੀਮੁਪਤਿष੍ਠੇਤ੍ਤਤੋऽਮ੍ਬਿਕਾਂ । ਦੂਰ੍ਵ੍ਵਾਸਰ੍षਪਪੁष੍ਪਾਣਾਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾਰ੍ਘ੍ਯਂ ਪੂਰ੍ਣਮਞ੍ਜਲਿਂ ।। ੨੬੬.
ਵਿਨਾਇਕ ਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਅੰਬਿਕਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਦੂਰਵਾ ਘਾਸ, ਸਰੋਂ ਦੇ ਬੀਜ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰਨ ਅੰਜਲੀ ਅਰਘ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਰੂਪਂ ਦੇਹਿ ਯਸ਼ੋ ਦੇਹਿ ਸੌਭਾਗ੍ਯਂ ਸੁਭਗੇ ਮਮ । ਪੁਤ੍ਰਂ ਦੇਹਿ ਧਨਂ ਦੇਹਿ ਸਰ੍ਵ੍ਵਾਨ੍ ਕਾਮਾਂਸ਼੍ਚ ਦੇਹਿ ਮੇ ।। ੨੬੬.
ਹੇ ਸੁਭਾਗਾ, ਮੈਨੂੰ ਸੋਹਣਾਪਣ, ਇਜ਼ਤ, ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਦੇ; ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਤਰ, ਧਨ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਮਨ ਚਾਹੇ ਦਿਲਾਸੇ ਪੂਰੇ ਕਰ।
ਭੋਜਯੇਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਵਸ੍ਤ੍ਰਯੁਗ੍ਮਂ ਗੁਰੋਰਪਿ । ਵਿਨਾਯਕਂ ਗ੍ਰਹਾਨ੍ਪ੍ਰਾਰ੍ਚ੍ਯ ਸ਼੍ਰਿਯਂ ਕਰ੍ਮ੍ਮਫਲਂ ਲਭੇਤ੍ ।। ੨੬੬.
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾ ਕੇ, ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਵੀ ਜੋੜੇ ਕਪੜੇ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਵਿਨਾਇਕ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਅਤੇ ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਪੁष੍ਕਰ ਉਵਾਚ ਸ੍ਨਾਨਂ ਮਾਹੇਸ਼੍ਰਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਰਾਜਾਦੇਰ੍ਜਯਵਰ੍ਦ੍ਧਨਮ੍ । ਦਾਨਵੇਨ੍ਦ੍ਰਾਯ ਬਲਯੇ ਯਜ੍ਜਗਾਦੋਸ਼ਨਾਃ ਪੁਰਾ ।। ੨੬੭.
ਪੁਸ਼ਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਮਾਹੇਸ਼ਰ ਸਨਾਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਵਿਧੀ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ਼ਨਸ ਨੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਬਲੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
ਪਞ੍ਚਾਮृਤੈਸ੍ਤੁ ਸਂਸ੍ਨਾਪ੍ਯ ਪੂਜਯੇਚ੍ਛੂਲਪਾਣਿਨਂ । ਸ੍ਨਾਨਾਨ੍ਯਨ੍ਯਾਨਿ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸਰ੍ਵਦਾ ਵਿਜਯਾਯ ਤੇ ।। ੨੬੭.
ਪੰਜ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾਂ ਨਾਲ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਧਾਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਹੋਰ ਸਨਾਨ ਦੀਆਂ ਵਿਧੀਆਂ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਜਿੱਤ ਲਈ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਸ੍ਨਾਨਂ ਘृਤੇਨ ਕਥਿਤਮਾਯੁष੍ਯਵਰ੍ਦ੍ਧਨਂ ਪਰਮ੍ । ਗੋਮਯੇਨ ਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਗੋਮੂਤ੍ਰੇਣਾਘਮਰ੍ਦ੍ਦਨਮ੍ ।। ੨੬੭.
ਘੀ ਨਾਲ ਸਨਾਨ ਕਰਨਾ ਉਮਰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਗੋ-ਮੈ ਨਾਲ ਲਕਸ਼ਮੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਗੋ-ਮੂਤਰ ਨਾਲ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਕ੍ਸ਼ੀਰੇਣ ਬਲਬੁਦ੍ਧਿਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ਦਧ੍ਨਾ ਲਕ੍ਸ਼ਅਮੀਵਿਵਰ੍ਦ੍ਧਨਂ । ਕੁਸ਼ੋਦਕੇਨ ਪਾਪਾਨ੍ਤਃ ਵਞ੍ਚਗਵ੍ਯੇਨ ਸਰ੍ਵਭਾਕ੍ ।। ੨੬੭.
ਦੂਧ ਨਾਲ ਤਾਕਤ ਤੇ ਅਕਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਦਹੀਂ ਨਾਲ ਲਕਸ਼ਮੀ ਵਧਦੀ ਹੈ; ਕੁਸ਼ ਘਾਸ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪਾਪ ਮੁਕਦੇ ਹਨ; ਗੋ-ਪੰਜ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਤਮੂਲੇਨ ਸਰ੍ਵਾਪ੍ਤਿਰ੍ਗੋਸ਼੍ਰृਙ੍ਗੋਦਕਤੋऽਰ੍ਘਜਿਤ੍ । ਪਲਾਸ਼ਵਿਲ੍ਵਕਮਲਕੁਸ਼ਸ੍ਨਾਨਨ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵ੍ਵਦਂ ।। ੨੬੭.
ਸ਼ਤਮੂਲ ਦੀਆਂ ਜੜਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਗਾਂ ਦੇ ਸਿੰਗ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਦੁਸ਼ਮਣ ਜਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਪਲਾਸ਼, ਬਿਲਵਾ, ਕਮਲ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ ਨਾਲ ਸਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਵਚਾ ਹਰਿਦ੍ਰੇ ਦ੍ਵੇ ਮੁਸ੍ਤਂ ਸ੍ਨਾਨਂ ਰਕ੍ਸ਼ੋਹਣਂ ਪਰਂ । ਆਯੁष੍ਯਞ੍ਚ ਯਸ਼ਸ੍ਯਞ੍ਚ ਧਰ੍ਮ੍ਮਮੇਧਾਵਿਵਰ੍ਦ੍ਧਨਮ੍ ।। ੨੬੮.
ਵਚਾ, ਦੋ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਹਲਦੀ ਅਤੇ ਮੁਸਤਾਂ ਨਾਲ ਸਨਾਨ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਰੱਖਿਆ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਮਰ, ਇਜ਼ਤ, ਧਰਮ ਤੇ ਅਕਲ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਹੈਮਾਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚੈਵ ਮਾਙ੍ਗਲ੍ਯਂ ਰੂਪ੍ਯਤਾਮ੍ਰੋਦਕੈਸ੍ਤਥਾ । ਰਤ੍ਨੋਦਕੈਸ੍ਤੁ ਵਿਜ੍ਯਃ ਸੌਭਾਗ੍ਯਞ੍ਚ ਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁਣਾ ।। ੨੬੮.
ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਮੰਗਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ ਤਾਮੇ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਵੀ; ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਜਿੱਤ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਅੰਗੂ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਬਾਸ੍ਕਰੇऽਨੁਦਿਤੇ ਪੀਠੇ ਪ੍ਰਾਤਃ ਸਂਸ੍ਨਾਪਯੇਦ੍ ਘਟੈਃ । ੴ ਨਮੋ ਭਗਵਤੇ ਰੁਦ੍ਰਾਯ ਚ ਬਲਾਯ ਚ ਪਾਣ੍ਡਰੋਚਿਤਭਸ੍ਮਾਨੁਲਿਪ੍ਤਗਾਯਾਯ । ਤਦ੍ਯਥਾ ਜਯ ਜਯ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਸ਼ਤ੍ਰੂਨ੍ ਮੂਕਯ ਕਲਹਵਿਗ੍ਰਹਵਿਵਾਦੇषੁ ਭਞ੍ਜਯ । ੴ ਮਥ ਮਥ ਸਰ੍ਵ੍ਵਪਥਿਕਾਨ੍ ਯੋਸੌ ਯੁਗਾਨ੍ਤਕਾਲੇ ਦਿਧਕ੍ਸ਼ਤਿ ਇਮਾਂ ਪੂਜਾਂ ਰੌਦ੍ਰਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਃ ਸਹਸ੍ਤ੍ਰਾਂਸ਼ੁਃ ਸ਼ੁਕ੍ਲਃ ਸ ਤੇ ਰਕ੍ਸ਼ਤੁ ਜੀਵਤਂ । ਸਮ੍ਬਰ੍ਤ੍ਤਕਾਗ੍ਨਿਤੁਲ੍ਯਸ਼੍ਚ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਨ੍ਤਕਰਃ ਸ਼ਿਵਃ । ਸਰ੍ਵਦੇਵਮਯਃ ਸੋਪਿ ਤਵ ਰਕ੍ਸ਼ਤੁ ਜੀਵਿਤਂ ਲਿਖਿ ਲਿਖਿ ਖਿਲਿ ਸ੍ਵਾਹਾ ੨੬੭.
ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਅਸਨ ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਘੜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਵੇਰੇ ਸਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹਨਾ: 'ਓਮ, ਭਗਵਾਨ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ, ਬਲਾ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਚਿੱਟੀ ਭਸਮ ਲਗੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਨਮਸਕਾਰ; ਜਿੱਤ ਹੋਵੇ, ਜਿੱਤ ਹੋਵੇ! ਸਾਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਚੁੱਪ ਕਰ, ਝਗੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜ; ਓਮ, ਰਸ ਰਸ ਸਾਰੇ ਰਾਹ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ; ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਾਲਾ, ਜੋ ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਸਾੜਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਪੂਜਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਜੀਵਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ। ਸ਼ਿਵ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅੰਤ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਨਾਸਕ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸਰੂਪ, ਤੇਰੀ ਜਿੰਦ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ। ਲਿਖ ਲਿਖ, ਮੋਹਰ ਲਾ, ਸਵਾਹਾ।'