ਅਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਮ੍

ਵृਕ੍ਸ਼ਾਣਆਂ ਯਜ੍ਞਿਯਾਨਾਨ੍ਤੁ ਸਮਿਧਃ ਪ੍ਰਥਮਂ ਹਵਿਃ । ਆਜ੍ਯਞ੍ਚ ਵ੍ਰੀਹਯਸ਼੍ਚੈਵ ਤਥਾ ਵੈ ਗੌਰਸਰ੍षਪਾਃ ।। ੨੬੧.

ਯਜਨ ਲਈ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਲੱਕੜ, ਪਹਿਲਾ ਹਵਨ; ਘੀ, ਚੌਲ, ਗਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਸਾਰੋਂ ਦਾ ਦਾਣਾ ਵੀ।

ਅਕ੍ਸ਼ਤਾਨਿ ਤਿਲਾਸ਼੍ਚੈਵ ਦਧਿਕ੍ਸ਼ੀਰੇ ਚ ਭਾਰ੍ਗਵ । ਦਰ੍ਭਾਸ੍ਤਥੈਵ ਦੂਰ੍ਵਾਸ਼੍ਚ ਵਿਲ੍ਵਾਨਿ ਕਮਲਾਨਿ ਚ ।। ੨੬੧.

ਅਖੰਡ ਅਨਾਜ, ਤਿਲ, ਦਹੀਂ ਤੇ ਦੁੱਧ, ਭਾਰਗਵ ਜੀ, ਦਰਭਾ ਘਾਸ, ਦੂਰਵਾ, ਬੇਲ ਫਲ ਅਤੇ ਕਮਲ ਵੀ।

ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਪੁष੍ਟਿਕਰਾਣ੍ਯਾਹੁਰ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣ੍ਯੇਤਾਨਿ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ । ਤੈਲਙ੍ਕਣਾਨਿ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞ ਰਾਜਿਕਾ ਰੁਧਿਰਂ ਵਿषਂ ।। ੨੬੧.

ਇਹ ਸਾਰੇ ਪਦਾਰਥ ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਤੇਲ ਦੀ ਪੀਠ, ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਕਾਲੀ ਰਾਈ, ਲਹੂ ਅਤੇ ਜ਼ਹਿਰ।

ਸਮਿਧਃ ਕਣ੍ਟਕੋਪੇਤਾ ਅਭਿਚਾਰੇषੁ ਯੋਜਯੇਤ੍ । ਆਰ੍षਂ ਵੈ ਦੈਵਤਂ ਛਨ੍ਦੋ ਬਿਨ੍ਯੋਗਜ੍ਞ ਆਚਰੇਤ੍ ।। ੨੬੧.

ਕਾਂਟਿਆਂ ਵਾਲੀ ਲੱਕੜ ਅਭਿਚਾਰ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਰਿਸ਼ੀ, ਦੇਵਤਾ ਤੇ ਛੰਦ ਨੂੰ ਜਾਣੇ।

ਪੁष੍ਕਰ ਉਵਾਚ ਸ਼੍ਰੀਸੂਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਤਿਵੇਦਞ੍ਚ ਕ੍ਸ਼ੇਯਂ ਲਕ੍ਸ਼ਅਮੀਵਿਵਰ੍ਦ੍ਧਨਂ । ਹਿਰਣ੍ਯਵਰ੍ਣਾ ਹਰਿਣੀਮृਚਃ ਪਞ੍ਚਦਸ਼ ਸ਼੍ਰਿਯਃ ।। ੨੬੩.

ਪੁਸ਼ਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਸ਼੍ਰੀਸੂਕਤ' ਹਰ ਵੇਦ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਲਕਸ਼ਮੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ; 'ਸੋਨੇ ਵਾਲੀ, ਪੀਲੀ' ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੰਦਰਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਦੀਆਂ ਰਿਕਾਂ ਹਨ।

ਰਥੇष੍ਵਕ੍ਸ਼ੇषੁ ਵਾਜੇਤਿ ਚਤਸ੍ਰੋ ਯਜੁषਿ ਸ਼੍ਰਿਯਃ । ਸ੍ਰਾਵਨ੍ਤੀਯਂ ਤਥਾ ਸਾਮ ਸ਼੍ਰੀਸੂਕ੍ਤਂ ਸਾਮਵੇਦਕੇ ।। ੨੬੩.

ਯਜੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਰਥਾਂ ਦੇ ਅਕਸਾਂ 'ਤੇ ਚਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਦੇ ਭਜਨ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਾਮਵੇਦ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰੀਸੂਕਤ ਨੂੰ ਸ੍ਰਾਵੰਤੀਆਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰਿਯਂ ਧਾਤਰ੍ਮਯਿ ਧੇਹਿ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਮਾਥਰ੍ਵਣੇ ਤਥਾ । ਸ਼੍ਰੀਸੂਕ੍ਤਂ ਯੋ ਜਪੇਦ੍‌ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਹਤ੍ਵਾ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵੈ ਭਵੇਤ੍ ।। ੨੬੩.

ਅਥਰਵਵੇਦ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਹੈ: 'ਹੇ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਸ਼੍ਰੀ ਵਸਾ।' ਜੋ ਮਨ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੀਸੂਕਤ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਪਦ੍ਮਾਨਿ ਚਾਥ ਵਿਲ੍ਵਾਨਿ ਹੁਤ੍ਵਾਜ੍ਯਂ ਵਾ ਲਿਲਾਨ੍ ਸ਼੍ਰਿਯਃ । ਏਕਨ੍ਤੁ ਪੌਰੁषਂ ਸੂਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਤਿਵੇਦਨ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵਦਂ ।। ੨੬੩.

ਕਮਲ, ਬੈਲ ਪੱਤੇ ਜਾਂ ਘੀ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰੀ ਦੀਆਂ ਬਰਕਤਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਰ ਵੇਦ ਵਿੱਚ ਪੁਰੁਸ਼ਸੂਕਤ ਦਾ ਪਾਠ ਸਦਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਸੂਕ੍ਤੇਨ ਦਦ੍ਯਾਨ੍ਨਿष੍ਪਾਪੋ ਹ੍ਯੇਕੈਕਯਾ੧ ਜਲਾਞ੍ਜਲਿਂ । ਸ੍ਨਾਤ ਏਕੈਕਯਾ ਪੁष੍ਪਂ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਦ੍ਦਤ੍ਵਾਘਹਾ ਭਵੇਤ੍ ।। ੨੬੩.

ਹਰ ਸੂਕਤ ਨਾਲ ਇਕ ਮਿਠੀ ਜਲ ਦੀ ਅੰਜਲੀ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਹਰ ਸੂਕਤ ਨਾਲ ਇਕ ਫੁੱਲ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਅਪਰਾਧ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ੍ਨਾਤ ਏਕੈਕਯਾ ਦਤ੍ਵਾ ਫਲਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਸਰ੍ਵਕਾਮਭਾਕ੍ । ਮਹਾਪਾਪੋਪਪਾਪਾਨ੍ਤੋ ਭਵੇਜ੍ਜਪ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਪੈਰੁषਂ ।। ੨੬੩.

ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਹਰ ਸੂਕਤ ਨਾਲ ਭੇਟ ਦੇਣ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀਆਂ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪੁਰੁਸ਼ਸੂਕਤ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਤੇ ਛੋਟੇ ਪਾਪ ਵੀ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਕृਚ੍ਛ੍ਰੈਰ੍ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧੋ ਜਪ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾऽਥ ਸਰ੍ਵਭਾਕ੍ । ਅष੍ਟਾਦਸ਼ਭ੍ਯਃ ਸਾਨ੍ਤਿਭ੍ਯਸ੍ਤਿਸ੍ਰੋऽਨ੍ਯਾਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਯੋ ਵਰਾਃ ।। ੨੬੩.

ਤਪ ਕਰਕੇ, ਜਾਪ, ਆਹੁਤੀ ਤੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਪੂਰੀਆਂ ਬਰਕਤਾਂ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਅਠਾਰਾਂ ਸ਼ਾਂਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਸ਼ਾਂਤੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਅਮृਤਾ ਚਾਭ੍ਯਾ ਸੌਮ੍ਯਾ ਸਰ੍ਵ੍ਵੋਤ੍ਪਾਤਵਿਮਰ੍ਦ੍ਦਨਾਃ । ਅਮृਤਾ ਸਰ੍ਵਦੈਵਤ੍ਯਾ ਅਭ੍ਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦੈਵਤਾ ।। ੨੬੩.

ਅਮ੍ਰਿਤਾ ਤੇ ਅਭਿਆ ਸ਼ਾਂਤੀਆਂ ਨਰਮ ਹਨ ਤੇ ਸਭ ਉਪਦਰਵਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਮ੍ਰਿਤਾ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਹੈ, ਅਭਿਆ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇਵਤਾ ਲਈ ਹੈ।

ਸੌਮ੍ਯਾ ਚ ਸਰ੍ਵਦੈਵਤ੍ਯਾ ਏਕਾ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸਰ੍ਵ੍ਵਕਾਮਦਾ । ਅਭਯਾਯਾਮਣਿਃ ਕਾਰ੍ਯ੍ਯੋ ਵਰੁਣਸ੍ਯ ਭृਗੂਤ੍ਤਮ ।। ੨੬੩.

ਸੌਮਿਆ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਅਭਯਾ ਮਣੀ ਵਰੁਣ ਦੇ ਲਈ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਭ੍ਰਿਗੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ।

ਸ਼ਤਕਾਣ੍ਡੋऽਮृਤਾਯਾਸ਼੍ਚ ਸੌਮ੍ਯਾਯਾਃ ਸ਼ਙ੍ਖਜੋ ਮਣਿਃ । ਤਦ੍ਦੈਵਤ੍ਯਾਸ੍ਤਥਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਃ ਸਿਦ੍ਧੌ ਸ੍ਯਾਨ੍ਮਣਿਬਨ੍ਧਨਂ ।। ੨੬੩.

ਅਮ੍ਰਿਤਾ ਲਈ ਸ਼ਤਕਾਂਡਾ ਮਣੀ ਹੈ, ਤੇ ਸੌਮਿਆ ਲਈ ਸ਼ੰਖ ਤੋਂ ਜਣੀ ਮਣੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਹਨ, ਤੇ ਮਣੀ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਬੰਨ੍ਹਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਦਿਵ੍ਯਾਨ੍ਤਰੀਕ੍ਸ਼ਭੌਮਾਦਿਸਮੁਤ੍ਪਾਤਾਰ੍ਦਨਾਇਮਾਃ । ਦ੍ਵਿਵ੍ਯਾਨ੍ਤਰੀਕ੍ਸ਼ਭੌਮਨ੍ਤੁ ਅਦ੍ਭੁਤਂ ਤ੍ਰਿਵਿਧਂ ਸ਼੍ਰृਣੁ ।। ੨੬੩.

ਇਹ ਸ਼ਾਂਤੀਆਂ ਅਕਾਸ਼, ਵਾਤਾਵਰਣ ਤੇ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਉਪਜਣ ਵਾਲੇ ਉਪਦਰਵਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਹਨ। ਤੂੰ ਤਿੰਨ ਤਰਾਂ ਦੇ ਅਚੰਭਿਆਂ — ਅਕਾਸ਼ੀ, ਵਾਤਾਵਰਣੀ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ — ਸੁਣ।

ਗ੍ਰਹਰ੍ਕ੍ਸ਼ਵੈਕृਤਂ ਦਿਵ੍ਯਮਾਨ੍ਤਰੀਕ੍ਸ਼ਨ੍ਨਿਬੋਧ ਮੇ । ਉਲ੍ਕਾਪਾਤਸ਼੍ਚ ਦਿਗ੍ਦਾਹਃ ਪਰਿਵੇਸ਼ਸ੍ਤਥੈਵ ਚ ।। ੨੬੩.

ਗ੍ਰਹਾਂ ਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਕਾਸ਼ੀ ਉਲਟ-ਪੁਲਟਾਂ, ਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀਆਂ — ਜਿਵੇਂ ਉਲਕਾ ਪਾਤ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਸੜਨ, ਤੇ ਪਰਦੇ — ਬਾਰੇ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਸੁਣ।

ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਨਗਰਞ੍ਚੈਵ ਵृष੍ਟਿਸ਼੍ਚ ਵਿਕृਤਾ ਚ ਯਾ । ਚਰਸ੍ਥਿਰਭਵਂ ਭੂਮੌ ਭੂਕਮ੍ਪਮਪਿ ਭੂਮਿਜਂ ।। ੨੬੩.

ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣਾ, ਅਜੀਬ ਮੀਂਹ ਪੈਣਾ, ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਵਿਲੱਖਣ ਹੋਵੇ; ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਚਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਜਾਂ ਥਿਰ ਘਟਨਾਵਾਂ, ਤੇ ਭੂਕੰਪ ਵੀ ਜੋ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਉਪਜਦੇ ਹਨ।

ਸਪ੍ਤਾਹਾਭ੍ਯਨ੍ਤਰੇ ਵष੍ਟਾਵਦ੍ਭੁਤਂ ਨਿष੍ਫਲਂ ਭਵੇਤ੍ । ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਂ ਵਿਨਾ ਤ੍ਰਿਭਿਰ੍ਵਰ੍षੈਰਦ੍ਭੁਤਂ ਭਯਕृਦ੍ਭਵੇਤ੍ ।। ੨੬੩.

ਜੇ ਅਚੰਭਾ ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਨਿਸਫਲ ਰਹੇਗਾ। ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਅਚੰਭਾ ਡਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਦੇਵਤਾਰ੍ਚ੍ਚਾਃ ਪ੍ਰਨृਤ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵੇਪਨ੍ਤੇ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਨ੍ਤਿ ਚ । ਆਰਠਨ੍ਤਿ ਚ ਰੋਦਨ੍ਤਿ ਪ੍ਰਸ੍ਵਿਦ੍ਯਨ੍ਤੇਹਸਨ੍ਤਿ ਚ ।। ੨੬੩.

ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਨੱਚਦੀਆਂ, ਕੰਬਦੀਆਂ, ਚਮਕਦੀਆਂ, ਚੀਕਦੀਆਂ, ਰੋਂਦੀਆਂ, ਪਸੀਨਾ ਕਰਦੀਆਂ ਤੇ ਹੱਸਦੀਆਂ ਹਨ।

ਅਰ੍ਚ੍ਚਾਵਿਕਾਰੋਪਸ਼ਮੋऽਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਜਾਪਤੇਃ । ਅਨਗ੍ਨਿਰ੍ਦੀਪ੍ਯਤੇ ਯਤ੍ਰ ਰਾष੍ਟ੍ਰੇ ਚ ਭृਸ਼ਨਿਸ੍ਵਨਂ ।। ੨੬੩.

ਮੂਰਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਉਲਟ-ਪੁਲਟਾਂ ਦਾ ਨਿਵਾਰਣ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਤੇ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਅੱਗ ਨਹੀਂ ਬਲਦੀ, ਤੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਨ ਦੀਪ੍ਯਤੇ ਚੇਨ੍ਧਨਵਾਂਸ੍ਤਦ੍ਰਾष੍ਟ੍ਰਂ ਪੀਡ੍ਯਤੇ ਨृਪੈਃ । ਅਗ੍ਨਿਵੈਕृਤ੍ਯਸ਼ਮਨਮਗ੍ਨਿਮਨ੍ਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਭਾਰ੍ਗਵ ।। ੨੬੩.

ਜਿੱਥੇ ਲੱਕੜੀ ਅੱਗ ਨਹੀਂ ਫੜਦੀ, ਉਹ ਰਾਜ ਨਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੀੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਗ ਦੀ ਉਲਟ-ਪੁਲਟ ਦਾ ਇਲਾਜ, ਹੇ ਭਾਰਗਵ, ਅੱਗ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਅਕਾਲੇ ਫਲਿਤਾ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਃ ਕ੍ਸ਼ੀਰਂ ਰਕ੍ਤਂ ਸ੍ਰਵਨ੍ਤਿ ਚ । ਵृਕ੍ਸ਼ੋਤ੍ਪਾਤਪ੍ਰਸ਼ਮਨਂ ਸ਼ਿਵਂ ਪੂਜ੍ਯ ਚ ਕਾਰਯੇਤ੍ ।। ੨੬੩.

ਜਦੋਂ ਰੁੱਖ ਅਣਸਮੇਂ ਫਲ ਲਾਉਣ, ਤੇ ਦੂਧ ਲਹੂ ਵਾਂਗ ਵਹੇ, ਤਾਂ ਐਸੀਆਂ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਉਪਦਰਵਾਂ ਦਾ ਨਿਵਾਰਣ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਸ਼ੁਭ ਪੂਜਾ ਕਰਵਾ ਕੇ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਅਤਿਵृष੍ਟਿਰਨਾਵृष੍ਟਿਰ੍ਦੁਰ੍ਭਿਕ੍ਸ਼ਾਯੋਭਯਂ ਮਤਂ । ਅਨृਤੌ ਤ੍ਰਿਦਿਨਾਰਬ੍ਘਵृष੍ਟਿਰ੍ਜ੍ਞੇਯਾ ਭਯਾਯ ਹਿ ।। ੨੬੩.

ਵਧੇਰੇ ਮੀਂਹ, ਸੁੱਕਾ ਤੇ ਅਕਾਲ — ਦੋਵੇਂ ਉਪਦਰਵ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਅਣਸਮੇਂ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਮੀਂਹ ਪਏ, ਤਾਂ ਇਹ ਡਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਵृष੍ਟਿਵੈਕृਤ੍ਯਨਾਸ਼ਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਪਰ੍ਜਨ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਵਰ੍ਕਪੂਜਨਾਤ੍ । ਨਗਰਾਦਪਸਰ੍ਪਨ੍ਤੇ ਸਮੀਪਮੁਪਯਾਨ੍ਤਿ ਚ ।। ੨੬੩.

ਵਰਖਾ ਵਿਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਗੜਬੜ ਪਰਜਨਯ, ਇੰਦਰ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਲੋਕ ਸ਼ਹਿਰ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ ਹੋਣ, ਉਹ ਮੁੜ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਨੇੜਲੇ ਲੋਕ ਵੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

ਨਦ੍ਯੋ ਹ੍ਰਦਪ੍ਰਸ਼੍ਰਵਣਾ ਵਿਰਸਾਸ਼੍ਚ ਭਵਨ੍ਤਿ ਚ । ਸਲਿਲਾਸ਼ਯਵੈਕृਤ੍ਯੇ ਜਪ੍ਤਵ੍ਯੋ ਵਾਰੁਣੋ ਮਨੁਃ ।। ੨੬੩.

ਨਦੀਆਂ, ਝੀਲਾਂ ਤੇ ਚਸ਼ਮੇ ਸੁਆਦਹੀਣ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਜਦੋਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗੜਬੜ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਵਾਰੁਣ ਮੰਤ੍ਰ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਅਕਾਲਪ੍ਰਸਵਾ ਨਾਰ੍ਯ੍ਯਃ ਕਾਲਤੋ ਵਾਪ੍ਰਜਾਸ੍ਤਥਾ । ਵਿਕृਤਪ੍ਰਸਵਾਸ਼੍ਚੈਵ ਯੁਗ੍ਮਪ੍ਰਸਵਨਾਦਿਕਂ ।। ੨੬੩.

ਜਦੋਂ ਔਰਤਾਂ ਅਣਸਮੇਂ ਬੱਚੇ ਜਣਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਾਂ ਸਮੇਂ ਤੇ ਜਣੇ ਹੋਏ ਬੱਚੇ ਅਸਧਾਰਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਵਿਅੰਗ ਬੱਚਿਆਂ ਜਾਂ ਜੁੜਵਾਂ ਜਣਮ ਆਦਿ ਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਪ੍ਰਸਵਵੈਕृਤ੍ਯੇ ਸ੍ਤ੍ਰੀਵਿਪ੍ਰਾਦਿ ਪ੍ਰਪੂਜਯੇਤ੍ । ਵੜਵਾ ਹਸ੍ਤਿਨੀ ਗੌਰ੍ਵਾ ਯਦਿ ਯੁਗ੍ਮਂ ਪ੍ਰਸੂਯਤੇ ।। ੨੬੩.

ਜਦੋਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਜਣਮ ਵਿੱਚ ਗੜਬੜ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਔਰਤਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਜੇ ਘੋੜੀ, ਹਥਣੀ ਜਾਂ ਗਾਂ ਜੁੜਵਾਂ ਬੱਚੇ ਜਣੇ।

ਵਿਜਾਤ੍ਯਂ ਵਿਕृਤਂ ਵਾਪਿ षਡ੍‌ਭਿਰ੍ਮਾਸੈਰ੍ਮ੍ਰਿਯੇਤ੍ ਵੈ । ਵਿਕृਤਂ ਵਾ ਪ੍ਰਸੂਯਨ੍ਤੇ ਪਰਚਕ੍ਰਭਯਂ ਭਵੇਤ੍ ।। ੨੬੩.

ਜੇ ਬੱਚਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਜਾਤ ਦਾ ਜਾਂ ਵਿਅੰਗ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜੇ ਵਿਅੰਗ ਬੱਚੇ ਜਣੇ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਫੌਜਾਂ ਦਾ ਖਤਰਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਹੋਮਃ ਪ੍ਰਸੂਤਿਵੈਕृਤ੍ਯੇ ਜਪੋ ਵਿਪ੍ਰਾਦਿਪੂਜਨਂ । ਯਾਨਿ ਯਾਨਾਨ੍ਯਯੁਕ੍ਤਾਨਿ ਯੁਕ੍ਤਾਨਿ ਨ ਵਹਨ੍ਤਿ ਚ ।। ੨੬੩.

ਜਣਮ ਵਿੱਚ ਗੜਬੜ ਹੋਣ ਤੇ ਹੋਮ, ਮੰਤ੍ਰ ਜਾਪ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਦਿ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਜੋ ਜੋੜੇ ਅਣਮਿਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਠੀਕ ਬੱਚੇ ਨਹੀਂ ਜਣਦੇ।