ਅਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਮ੍

ਗ੍ਰਾਮਾਣਾਂ ਨਗਰਾਣਾਞ੍ਚ ਦੇਸ਼ਾਨਾਮਪਿ ਭਾਰ੍ਗਵ । ਉਪਦ੍ਰੁਤਾਨਾਂ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞ ਵ੍ਯਾਧਿਤਾਨਾਂ ਤਥੈਵ ਚ ।। ੨੬੦.

ਪਿੰਡਾਂ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ, ਭਾਰਗਵ ਜੀ, ਜਿਹੜੇ ਪੀੜਤ ਜਾਂ ਬਿਮਾਰ ਹਨ, ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵੀ—

ਮਰਕੇ ਸਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਰਿਪੁਜੇ ਚ ਤਥਾ ਭਯੇ । ਰੁਦ੍ਰਹੋਮਃ ਪਰਾ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਃ ਪਾਯਸੇਨ ਘृਤੇਨ ਚ ।। ੨੬੦.

ਜਦ ਮੌਤ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਜਾਂ ਡਰ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਰੁਦ੍ਰ ਹੋਮ ਦੂਧ-ਚਾਵਲ ਜਾਂ ਘੀ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਕੁष੍ਮਾਣ੍ਡਘृਤਹੋਮੇਨ ਸਰ੍ਵ੍ਵਾਨ੍ ਪਾਪਾਨ੍ ਵ੍ਯਪੋਹਤਿ । ਸ਼ਕ੍ਤੁਯਾਵਕਭੈਕ੍ਸ਼ਾਸ਼ੀ ਨਕ੍ਤਂ ਮਨੁਜਸਤ੍ਤਮ ।। ੨੬੦.

ਕੁਸਮਾਂਡ ਤੇ ਘੀ ਨਾਲ ਹੋਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜੌ ਦੀ ਖੀਰ ਜਾਂ ਭਿਖ ਮੰਗੀ ਹੋਈ ਰੋਟੀ ਖਾਏ।

ਬਹਿਃਸ੍ਨਾਨਰਤੋ ਮਾਸਾਨ੍ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਯਹਤ੍ਯਯਾ । ਮਧੁਵਾਤੇਤਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਹੋਮਾਦਿਤੋऽਖਿਲਂ ਲਭੇਤ੍ ।। ੨੬੦.

ਬਾਹਰ ਨ੍ਹਾਉਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਲੱਗਾ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; 'ਮਧੁਵਾਤ' ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਹੋਮ ਕਰਨ ਦੁਆਰਾ ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਦਧਿਕ੍ਰਾਵ੍ਣੇਤਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤੁ ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤ੍ਯਸਂਸ਼ਯਂ । ਤਥਾ ਘृਤਵਤੀਤ੍ਯੇਤਦਾਯੁष੍ਯਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਘृਤੇਨ ਤੁ ।। ੨੬੦.

'ਦਧਿਕ੍ਰਾਵਣ' ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਹੋਮ ਕਰਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ; 'ਘ੍ਰਿਤਵਤੀ' ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਘੀ ਦੇ ਹੋਮ ਦੁਆਰਾ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਸ੍ਵਸ੍ਤਿ ਨ ਇਨ੍ਦ੍ਰ ਇਤ੍ਯੇਤਤ੍ਸਰ੍ਵ੍ਵਬਾਧਾਵਿਨਾਸ਼ਨਂ । ਇਹ ਗਾਵਃ ਪ੍ਰਜਾਯਧ੍ਵਮਿਤਿ ਪੁष੍ਟਿਵਿਵਰ੍ਧਨਮ੍ ।। ੨੬੦.

'ਸਵਸਤੀ ਨ ਇੰਦਰ' ਮੰਤ੍ਰ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ-ਕਲੇਸ਼ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; 'ਇਥੇ ਗਾਊ ਵਧਣ' ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿਧੀ ਵਧਦੀ ਹੈ।

ਘृਤਾਹੁਤਿਸਹਸ੍ਰੇਣ ਤਥਾऽਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਵਿਨਾਸ਼ਨਂ । ਸ੍ਰੁਵੇਣ ਦੇਵਸ੍ਯ ਤ੍ਵੇਤਿ ਹੁਤ੍ਵਾਪਾਮਾਰ੍ਗਤਣ੍ਡੁਲਂ ।। ੨੬੦.

ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਰੀ ਘੀ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣ ਨਾਲ ਅਕਾਲੀ ਦੌਲਤ ਜਾਂ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; 'ਦੇਵ ਦੇ' ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਸ੍ਰੂਹ ਨਾਲ ਅਪਾਮਾਰਗ ਚੌਲ ਦੇ ਹੋਮ ਕਰਨ ਨਾਲ—

ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਵਿਕृਤਾਚ੍ਛੀਘ੍ਰਮਭਿਚਾਰਾਨ੍ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਰੁਦ੍ਰ ਪਾਤੁ ਪਲਾਸ਼ਸ੍ਯ ਸਮਿਦ੍ਭਿਃ ਕਨਕਂ ਲਭੇਤ੍ ।। ੨੬੦.

ਮਨੁੱਖ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਅੰਗਤਾ ਤੇ ਜਾਦੂ-ਟੋਨੇ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਰੁਦ੍ਰ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਪਲਾਸ ਦੀ ਲੱਕੜ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣ ਨਾਲ ਸੋਨਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ਿਵੋ ਭਵੇਤ੍ਯਗ੍ਨ੍ਯੁਤ੍ਪਾਤੇ ਵ੍ਰੀਹਿਭਿਰ੍ਜੁਹੁਯਾਨ੍ਨਰਃ । ਯਾਃ ਸੇਨਾ ਇਤਿ ਚੈਤਚ੍ਚ ਤਸ੍ਕਰੇਭ੍ਯੋ ਭਯਾਪਹਮ੍ ।। ੨੬੦.

ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਸਮੇਂ 'ਸ਼ਿਵੋ ਭਵ' ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਚਾਵਲ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; 'ਯਾਹ ਸੇਨਾ' ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਚੋਰਾਂ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਯੋ ਅਸ੍ਮਭ੍ਯਮਰਾਤੀਯਾਦ੍‌ਧੁਤ੍ਵਾ ਕृष੍ਣਤਿਲਾਨ੍ਨਰਃ । ਸਹਸ੍ਰਸ਼ੋऽਭਿਚਾਰਚ੍ਚ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਵਿਕृਤਾਦ੍‌ ਦ੍ਵਿਜ ।। ੨੬੦.

ਜੋ ਸਾਡੇ ਵਿਰੋਧੀ ਹਨ, ਕਾਲਾ ਤਿਲ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਦੇ ਹੋਮ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਰੀ ਜਾਦੂ-ਟੋਨੇ ਤੇ ਵਿਅੰਗਤਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਦੋਵੇਂ ਜਨਮ ਵਾਲੇ।

ਅਨ੍ਨੇਨਾਨ੍ਨਪਤੇਤ੍ਯੇਵਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਚਾਨ੍ਨਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ । ਹਂਸਃ ਸ਼ੁਚਿਃ ਸਦਿਤ੍ਯੇਤਜ੍ਜਪ੍ਤਨ੍ਤੋਯੇऽਘਨਾਸ਼ਨਂ ।। ੨੬੦.

'ਅੰਨ ਨਾਲ ਅੰਨ' ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਅੰਨ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣ ਨਾਲ ਅੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; 'ਹੰਸਾ ਸ਼ੁਚਿ ਸਦਾ' ਮੰਤ੍ਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਚਤ੍ਵਾਰਿ ਸ਼ृਙ੍ਗੇਤ੍ਯੇਤਤ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵ੍ਵਪਾਪਹਰਂ ਜਲੇ । ਦੇਵਾ ਯਜ੍ਞੇਤਿ ਜਪ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ ।। ੨੬੦.

'ਚਤਵਾਰੀ ਸ਼੍ਰਿੰਗ' ਮੰਤ੍ਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; 'ਦੇਵਾ ਯਜਨ' ਮੰਤ੍ਰ ਜਪਣ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਵਿੱਚ ਇੱਜ਼ਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਵਸਨ੍ਤੇਤਿ ਚ ਹੁਤ੍ਵਾਜ੍ਯਂ ਆਦਿਤ੍ਯਾਦ੍ਵਰਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ । ਸੁਪਰ੍ਣੋਸੀਤਿ ਚੇਤ੍ਯਸ੍ਯ ਕਰ੍ਮਵ੍ਯਾਹृਤਿਵਦ੍ਭਵੇਤ੍ ।। ੨੬੦.

'ਵਸੰਤ' ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਘੀ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਵਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; 'ਸੁਪਰਨੋਸੀ' ਮੰਤ੍ਰ ਕਰਮ-ਵਿਆਹਰਤੀ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਨਮਃ ਸ੍ਵਾਹੇਤਿ ਤ੍ਰਿਰ੍ਜ੍ਜਪ੍ਤ੍ਵਾ ਬਨ੍ਧਨਾਨ੍ਮੋਕ੍ਸ਼ਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ । ਅਨ੍ਤਰ੍ਜ੍ਜਲੇ ਤ੍ਰਿਰਾਵਰ੍ਤ੍ਯ ਦ੍ਰੁਪਦਾ ਸਰ੍ਵ੍ਵਪਾਪਮੁਕ੍ ।। ੨੬੦.

'ਨਮਹ ਸਵਾਹਾ' ਮੰਤ੍ਰ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਜਪਣ ਨਾਲ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਘੁੰਮਣ ਨਾਲ, ਦ੍ਰੁਪਦ ਜੀ, ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਗਾਵਃ ਪ੍ਰਜਾਯਧ੍ਵਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰੋਯਂ ਬੁਦ੍ਧਿਵਰ੍ਦ੍ਧਨਃ । ਹੁਤਨ੍ਤੁ ਸਰ੍ਪਿषਾ ਦਧ੍ਨਾ ਪਯਸਾ ਪਾਯਸੇਨ ਵਾ ।। ੨੬੦.

'ਇਥੇ ਗਾਊ ਵਧਣ' ਮੰਤ੍ਰ ਬੁੱਧੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਆਹੁਤੀ ਘੀ, ਦਹੀਂ, ਦੂਧ ਜਾਂ ਦੂਧ-ਚਾਵਲ ਨਾਲ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਸ਼ਤਂ ਯ ਇਤਿ ਚੈਤੇਨ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਰ੍ਣਫਲਾਨਿ ਚ । ਆਰੋਗ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰਿਯਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਜੀਵਤਞ੍ਚ ਚਿਰਨ੍ਤਥਾ ।। ੨੬੦.

‘ਸ਼ਤੰ ਯ’ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਪੱਤਿਆਂ ਤੇ ਫਲਾਂ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਿਹਤ, ਧਨ-ਦੌਲਤ ਤੇ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਓषਧੀਃ ਪ੍ਰਤਿਮੋਦਧ੍ਵਂ ਵਪਨੇ ਲਵਨੇऽਰ੍ਥਕृਤ੍ । ਤਸ੍ਮਾ ਇਤਿ ਚ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਬਨ੍ਧਨਸ੍ਥੋ ਵਿਮੁਚ੍ਯਤੇ । ਯੁਵਾ ਸੁਵਾਸਾ ਇਤ੍ਯੇਵ ਵਾਸਾਂਸ੍ਯਾਪ੍ਨੋਤਿ ਚੋਤ੍ਤਮਮ੍ ।। ੨੬੦.

‘ਓਸ਼ਧੀਆਂ ਪ੍ਰਤਿਮੋਦਧਵੰ’ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਹਲਕਾ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਨਮਕ ਪਾਉਣ ਸਮੇਂ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਧਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ‘ਤਸਮਾ’ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ‘ਯੁਵਾ ਸੁਵਾਸਾ’ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਵਧੀਆ ਕਪੜੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।

ਮੁਞ੍ਚਨ੍ਤੁ ਮਾ ਸ਼ਪਥ੍ਯਾਨਿ ਸਰ੍ਵ੍ਵਾਨ੍ਤਕਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਮਾ ਮਾ ਹਿਂਸੀਸ੍ਤਿਲਾਜ੍ਯੇਨ ਹੁਤਂ ਰਿਪੁਵਿਨਾਸ਼ਨਂ ।। ੨੬੦.

ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਾਪਾਂ ਜੋ ਨਾਸ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਣ; ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਹੋਵੇ—ਤਿਲ ਤੇ ਘੀ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇ ਕੇ, ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵ੍ਵਸਰ੍ਪੇਭ੍ਯੋ ਘृਤੇਨ ਪਾਯਸੇਨ ਤੁ । ਕृਣੁਧ੍ਵਂ ਪਾਜ ਇਤ੍ਯੇਤਦਭਿਚਾਰਵਿਨਾਸ਼ਨਂ ।। ੨੬੦.

ਸਭ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ—ਘੀ ਤੇ ਖੀਰ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇ ਕੇ ‘ਪਾਜਾ’ ਕਰਮ ਕਰੋ; ਇਸ ਨਾਲ ਕਾਲੀ ਜਾਦੂ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਦੂਰ੍ਵ੍ਵਾਕਾਣ੍ਡਾਯੁਤਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਕਾਣ੍ਡਾਤ੍ ਕਾਣ੍ਡੇਤਿ ਮਾਨਵਃ । ਗ੍ਰਾਮੇ ਜਨਪਦੇ ਵਾਪਿ ਮਰਕਨ੍ਤੁ ਸ਼ਮਨ੍ਨਯੇਤ੍ ।। ੨੬੦.

ਦੂਰਵਾ ਘਾਸ ਦੀ ਹਜ਼ਾਰ ਪੱਤੀਆਂ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇ ਕੇ, ‘ਕਾਂਡ ਤੋਂ ਕਾਂਡ’ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਪਿੰਡ ਜਾਂ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਰੀਜ਼ੀ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਰੋਗਾਰ੍ਤ੍ਤੋ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਰੋਗਾਤ੍ ਤਥਾ ਦੁਃਖਾਤ੍ਤੁ ਦੁਃਖਿਤਃ । ਔਡੁਮ੍ਬਰੀਸ਼੍ਚ ਸਮਿਧੋ ਮਧੁਮਾਨ੍ਨੋ ਵਨਸ੍ਪਤਿਃ ।। ੨੬੦.

ਜੋ ਰੋਗੀ ਹੈ, ਉਹ ਰੋਗ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਦੁਖੀ ਮਨੁੱਖ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਆਹੁਤੀ ਲਈ ਔਡੁੰਬਰ ਦੇ ਰੁੱਖ ਦੀ ਲੱਕੜ ਵਰਤੋ, ਜੋ ਮਿੱਠਾ ਫਲ ਵਾਲਾ ਰੁੱਖ ਹੈ।

ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ੋ ਰਾਮ ਧਨਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਮਾਨਵਃ । ਸੌਭਾਗ੍ਯਂ ਮਹਦਾਪ੍ਨੋਤਿ ਵ੍ਯਵਹਾਰੇ ਤਥਾ ਜਯਮ੍ ।। ੨੬੦.

ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਰੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇ ਕੇ, ਰਾਮ ਜੀ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਧਨ, ਵੱਡਾ ਸੁਭਾਗ ਤੇ ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਅਪਾਂ ਗਰ੍ਭਮਿਤਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਦੇਵਂ ਵਰ੍षਾਪਯੇਦ੍‌ਧ੍ਰੁਵਮ੍ । ਅਪਃ ਪਿਬੇਤਿ ਚ ਤਥਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਦਧਿ ਘृਤਂ ਮਧੁ ।। ੨੬੦.

‘ਅਪਾਂ ਗਰਭ’ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਆਹੁਤੀ ਦੇ ਕੇ, ਪੱਕਾ ਮੀਂਹ ਪੈਂਦਾ ਹੈ; ‘ਅਪਹ ਪੀਬ’ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਦਹੀਂ, ਘੀ ਤੇ ਮਿੱਠਾ ਸ਼ਹਦ ਆਹੁਤੀ ਦੇ ਕੇ, ਉਹੀ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਯਤਿ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞ ਮਹਾਵृष੍ਟਿਮਨਨ੍ਤਰਂ । ਨਮਸ੍ਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਇਤ੍ਯੇਤਤ੍ ਸਰ੍ਵ੍ਵੋਪਦ੍ਰਵਨਾਸ਼ਨਂ ।। ੨੬੦.

ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਵੱਡਾ ਮੀਂਹ ਤੁਰੰਤ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ; ‘ਨਮਸਤੇ ਰੁਦ੍ਰ’ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ-ਤਕਲੀਫ਼ਾਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਸਰ੍ਵ੍ਵਸ਼ਾਨ੍ਤਿਕਰਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਮਹਾਪਾਤਕਨਾਸ਼ਨਂ । ਅਧ੍ਯਵੋਚਦਿਤ੍ਯਨੇਨ ਰਕ੍ਸ਼ਣਂ ਵ੍ਯਾਧਿਤਸ੍ਯ ਤੁ ।। ੨੬੦.

ਇਹ ਸਭ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਿਆਉਣ ਤੇ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ‘ਅਧ੍ਯਵੋਚਦ’ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਰੋਗੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਰਿਪੂਣਾਂ ਭਯਦਂ ਯੁਦ੍ਧੇ ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ । ਮਾਨੋ ਮਹਾਨ੍ਤ ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਬਾਲਾਨਾਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਕਾਰਕਂ ।। ੨੬੦.

ਇਹ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ; ‘ਮਾਨੋ ਮਹਾਂਤਾ’ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

ਅਸੌ ਯਸ੍ਤਾਮ੍ਰ ਇਤ੍ਯੇਤਤ੍ ਪਠਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਦਿਵਾਕਰਂ । ਉਪਤਿष੍ਠੇਤ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞ ਸਾਯਂ ਪ੍ਰਾਤਰਤਨ੍ਦ੍ਰਿਤਃ ।। ੨੬੦.

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ‘ਅਸੌ ਯਸਤਾਮ੍ਰ’ ਮੰਤ੍ਰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸਵੇਰੇ ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਸੂਰਜ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ—

ਅਨ੍ਨਮਕ੍ਸ਼ਯਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਦੀਰ੍ਘਮਾਯੁਸ਼੍ਚ ਵਿਨ੍ਦਤਿ । ਪ੍ਰਮੁਞ੍ਚ ਧਨ੍ਵਨ੍ਨਿਤ੍ਯੇਤਤ੍ षਡ੍ਭਿਰਾਯੁਧਮਨ੍ਤ੍ਰਣਂ ।। ੨੬੦.

—ਉਹ ਅਖੂਤ ਅੰਨ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਹਾਸਲ ਕਰਦਾ ਹੈ; ‘ਪ੍ਰਮੁੰਚ ਧਨਵਨ’ ਛੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਵਾਲਾ ਹਥਿਆਰ-ਮੰਤ੍ਰ ਹੈ।

ਰਿਪੂਣਾਂ ਭਯਦਂ ਯੁਦ੍ਧੇ ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ । ਮਾਨੋ ਮਹਾਨ੍ਤ ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਬਾਲਾਨਾਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਕਾਰਕਂ ।। ੨੬੦.

ਇਹ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ; ‘ਮਾਨੋ ਮਹਾਂਤਾ’ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।