ਅਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਮ੍

ਅਬਧ੍ਯਂ ਯਸ਼੍ਚ ਬਧ੍ਨਾਤਿ ਬਧ੍ਯਂ ਯਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਮੁਞ੍ਚਤਿ । ਅਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵ੍ਯਵਹਾਰਞ੍ਚ ਸ ਦਾਪ੍ਯੋ ਦਮਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।। ੨੫੮.

ਜੋ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਣ ਯੋਗ ਨਾ ਹੋਣ 'ਤੇ ਬੰਨ੍ਹੇ, ਜਾਂ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਛੱਡੇ, ਜਾਂ ਬਿਨਾ ਅਧਿਕਾਰ ਮਾਮਲਾ ਚਲਾਏ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਜੁਰਮਾਨਾ ਦੇਵੇ।

ਮਾਨੇਨ ਤੁਲਯਾ ਵਾਪਿ ਯੋਂऽਸ਼ਮष੍ਟਮਕਂ ਹਰੇਤ੍ । ਦ੍ਵਾਵਿਂਸ਼ਤਿਪਣਾਨ੍ ਦਾਪ੍ਯੋ ਵृਦ੍ਧੌ ਹਾਨੌ ਚ ਕਲ੍ਪਿਤਮ੍ ।। ੨੫੮.

ਜੋ ਤੋਲ ਜਾਂ ਮਾਪ ਨਾਲ ਅੱਠਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਘੱਟ ਲਏ, ਉਹ ਬਾਈ ਦੋ ਪਣਾਂ ਦੀ ਜੁਰਮਾਨਾ ਦੇਵੇ, ਵਾਧਾ ਜਾਂ ਘਟਾਅ ਅਨੁਸਾਰ ਲਗਾਇਆ ਜਾਵੇ।

ਭੇषਜਸ੍ਨੇਹਲਵਣਸ੍ਨੇਗਨ੍ਧਧਾਨ੍ਯਗੁੜਾਦਿषੁ । ਪਣ੍ਯੇषੁ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਿਪਨ੍ ਹੀਨਂ ਪਣਾਨ੍ਦਾਪ੍ਯਸ੍ਤੁ षੋਡਸ਼ ।। ੨੫੮.

ਜੋ ਦਵਾਈ, ਤੇਲ, ਲੂਣ, ਸੁਗੰਧ, ਅਨਾਜ ਜਾਂ ਹੋਰ ਵਸਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਵਟ ਕਰੇ, ਉਹ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਪਣਾਂ ਦੀ ਜੁਰਮਾਨਾ ਦੇਵੇ।

ਸਮ੍ਭੂਯ ਕੁਰ੍ਵ੍ਵਤਾਮਰ੍ਘਂ ਸਬਾਧਂ ਕਾਰੁਸ਼ਿਲ੍ਪਿਨਾਂ । ਅਰ੍ਥਸ੍ਯ ਹ੍ਰਾਸਂ ਵृਦ੍ਧਿਂ ਵਾ ਸਹਸ੍ਰੋ ਦਣ੍ਡ ਉਚ੍ਯਤੇ ।। ੨੫੮.

ਜੇ ਕਾਰੀਗਰ ਜਾਂ ਮਿਸਤਰੀ ਮਿਲ ਕੇ ਕੀਮਤਾਂ ਤੈਅ ਕਰਨ ਜਾਂ ਵਪਾਰ ਰੋਕਣ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੁੱਲ ਘਟ ਜਾਂ ਵਧ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਪਣਾਂ ਦੀ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।

ਰਾਜਨਿ ਸ੍ਥਾਪ੍ਯਤੇ ਯੋऽਰ੍ਥਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਹਂ ਤੇਨ ਵਿਕ੍ਰਯਃ । ਕ੍ਰਯੋ ਵਾ ਨਿਸ੍ਰਵਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵਣਿਜਾਂ ਲਾਭਕृਤ੍ ਸ੍ਮृਤਃ ।। ੨੫੮.

ਰਾਜਾ ਵਲੋਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਜੋ ਮੁੱਲ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਵੇਚਣ ਜਾਂ ਖਰੀਦਣ ਦਾ ਭਾਅ ਹੈ; ਵਪਾਰੀ ਜੋ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲਾਭ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਗਲਤ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਸ੍ਵਦੇਸ਼ਪਣ੍ਯੇ ਤੁ ਸ਼ਤਂ ਵਣਿਗ੍ ਗृਹ੍ਣੀਤ ਪਞ੍ਚਕਂ । ਦਸ਼ਕਂ ਪਾਰਦੇਸ਼੍ਯੇ ਤੁ ਯਃ ਸਦ੍ਯਃ ਕ੍ਰਯਵਿਕ੍ਰਯੀ ।। ੨੫੮.

ਵਪਾਰੀ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਮਾਨ 'ਤੇ ਸੌ ਵਿੱਚੋਂ ਪੰਜ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਮਾਨ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸੌ ਵਿੱਚੋਂ ਦਸ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਤੁਰੰਤ ਖਰੀਦ-ਫਰੋਖਤ ਕਰੀ ਜਾਵੇ।

ਪਣ੍ਯਸ੍ਯੋਪਰਿ ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਵ੍ਯਯਂ ਪਣ੍ਯਸਮੁਦ੍ਭਵਂ । ਅਰ੍ਥੋਂऽਨੁਗ੍ਰਹਕृਤ੍ ਕਾਰ੍ਯ੍ਯਃ ਕ੍ਰੇਤੁਰ੍ਵਿਕ੍ਰੇਤੁਰੇਵ ਚ ।। ੨੫੮.

ਸਮਾਨ ਦੀ ਕੀਮਤ 'ਚ ਉਸਦੇ ਖਰਚੇ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ, ਖਰੀਦਦਾਰ ਤੇ ਵਿਕਰੇਤਾ ਦੋਹਾਂ ਲਈ ਉਚਿਤ ਲਾਭ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਗृਹੀਤਮੂਲ੍ਯਂ ਯਃ ਪਣ੍ਯਂ ਕ੍ਰੇਤੁਰ੍ਨੈਵ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ । ਸੋਦਯਨ੍ਤਸ੍ਯ ਦਾਪ੍ਯੋऽਸੌ ਦਿਗ੍ਲਾਭਂ ਵਾ ਦਿਗਾਗਤੇ ।। ੨੫੮.

ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਪੈਸਾ ਲੈ ਕੇ ਸਮਾਨ ਖਰੀਦਦਾਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਵਿਆਜ ਸਮੇਤ ਪੈਸਾ ਵਾਪਸ ਕਰੇ, ਜਾਂ ਜੇ ਖਰੀਦਦਾਰ ਦੂਜੇ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਦੂਰੀ ਕਾਰਨ ਹੋਈ ਹਾਨੀ ਵੀ ਦੇਵੇ।

ਵਿਕ੍ਰੋਤਮਪਿ ਵਿਕ੍ਰੇਯਂ ਪੂਰ੍ਵੇ ਕ੍ਰੇਤਰ੍ਯ੍ਯਗृਹ੍ਣਤਿ । ਹਾਨਿਸ਼੍ਚੇਤ੍ ਕ੍ਰੇਤृਦੋषੇਣ ਕ੍ਰੇਤੁਰੇਵ ਹਿ ਸਾ ਭਵੇਤ੍ ।। ੨੫੮.

ਜੇ ਪਿਛਲੇ ਖਰੀਦਦਾਰ ਨੇ ਸਮਾਨ ਨਹੀਂ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਮਾਨ ਮੁੜ ਵੇਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਖਰੀਦਦਾਰ ਦੀ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਹਾਨੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਹਾਨੀ ਖਰੀਦਦਾਰ ਦੀ ਹੀ ਹੋਵੇਗੀ।

ਰਾਜਦੈਵੋਪਘਾਤੇਨ ਪਣ੍ਯੇ ਦੋषਮੁਪਾਗਤੇ । ਹਾਨਿਰ੍ਵਿਕ੍ਰੇਤੁਰੇਵਾਸੌ ਯਾਚਿਤਸ੍ਯਾਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਃ ।। ੨੫੮.

ਜੇ ਰਾਜ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਅਣਹੋਣੀ ਕਾਰਨ ਸਮਾਨ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਹਾਨੀ ਵਿਕਰੇਤਾ ਦੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਪਰ ਜੇ ਸਮਾਨ ਮੰਗਵਾਇਆ ਗਿਆ ਤੇ ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ।

ਅਨ੍ਯਹਸ੍ਤੇ ਚ ਵਿਕ੍ਰੀਤਂ ਦੁष੍ਟਂ ਵਾ ਦੁष੍ਟਵਦ੍ਯਦਿ । ਵਿਕ੍ਰੀਨੀਤੇ ਦਮਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤਨ੍ਮੂਲ੍ਯਾਦਦ੍ਵਿਗੁਣੋ ਭਵੇਤ੍ ।। ੨੫੮.

ਜੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਵੇਚਿਆ ਸਮਾਨ ਖਰਾਬ ਨਿਕਲੇ ਜਾਂ ਖਰਾਬ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵਿਕਰੇਤਾ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਕੀਮਤ ਦਾ ਦੋ ਗੁਣਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਦੇਣਾ ਪਵੇਗਾ।

ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਵृਦ੍ਧਿਞ੍ਚ ਬਣਿਜਾਪਣ੍ਯਾਨਾਮਵਿਜਾਨਤਾ । ਕ੍ਰੀਤ੍ਵਾ ਨਾਨੁਸ਼ਯਃ ਕਾਰ੍ਯ੍ਯਃ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ षਡ੍‌ਭਾਗਦਣ੍ਡਭਾਕ੍ ।। ੨੫੮.

ਜੇ ਕੋਈ ਵਪਾਰੀ ਤੋਂ ਸਮਾਨ ਖਰੀਦ ਕੇ ਉਸਦੀ ਘਟ ਜਾਂ ਵਧ ਜਾਣ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਾ ਰੱਖੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਨਾ ਲਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਪਰ ਜੇ ਜਾਣ-ਬੁਝ ਕੇ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਛੇਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਭਰਨਾ ਪਵੇ।

ਸਮਵਾਯੇਨ ਵਣਿਜਾਂ ਲਾਭਾਰ੍ਥਂ ਕਰ੍ਮ ਕੁਰ੍ਵਤਾਂ । ਲਾਭਾਲਾਭੌ ਯਥਾ ਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਯਥਾ ਵਾ ਸਂਵਿਦਾ ਕृਤੌ ।। ੨੫੮.

ਜਦੋਂ ਵਪਾਰੀ ਮਿਲ ਕੇ ਲਾਭ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਲਾਭ ਤੇ ਹਾਨੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੂੰਜੀ ਜਾਂ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਵੰਡੇ ਜਾਣ।

ਪ੍ਰਤਿਪਿਦ੍ਧਮਨਾਦਿष੍ਟਂ ਪ੍ਰਮਾਦਾਦ੍ਯਚ੍ਚ ਨਾਸ਼ਿਤਂ । ਸ ਤਦ੍ਦਦ੍ਯਾਦ੍ ਵਿਪ੍ਲਵਾਚ੍ਚ ਰਕ੍ਸ਼ਇਤਾਦ੍ਦਸਮਾਂਸ਼ਭਾਕ੍ ।। ੨੫੮.

ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸੌਂਪਿਆ ਸਮਾਨ ਉਸਦੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਨਾਲ ਬਿਨਾ ਹੁਕਮ ਦੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਪੂਰੀ ਕੀਮਤ ਦੇਵੇ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਅਣਹੋਣੀ ਕਾਰਨ ਨਸ਼ਟ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਦਸਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਦੇਵੇ।

ਅਰ੍ਥਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਏਪਣਾਦ੍ਵਿਂਸ਼ਂ ਭਾਗਂ ਸ਼ੁਲ੍ਕਂ ਨृਪੋ ਹਰੇਤ੍ । ਵ੍ਯਾਸਿਦ੍ਧਂ ਰਾਜਯੋਗ੍ਯਞ੍ਚ ਵਿਕ੍ਰੀਤਂ ਰਾਜਗਾਮਿ ਤਤ੍ ।। ੨੫੮.

ਘੋਸ਼ਿਤ ਲਾਭ 'ਚੋਂ ਰਾਜਾ ਵੀਹਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਟੈਕਸ ਵਜੋਂ ਲਵੇ। ਜੇ ਸਮਾਨ ਰਾਜ ਲਈ ਮਨਾਹੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਰਾਜ ਲਈ ਯੋਗ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੇਚਣ 'ਤੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਜਾਵੇ।

ਮਿਤ੍ਥ੍ਯਾ ਵਦਨ੍ ਪਰੀਮਾਣਂ ਸ਼ੁਲ੍ਕਸ੍ਥਾਨਾਦਪਕ੍ਰਮਮ੍ । ਦਾਪ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵष੍ਟਗੁਣਂ ਯਸ਼੍ਚ ਸਵ੍ਯਾਜਕ੍ਰਯਵਿਕ੍ਰਯੀ ।। ੨੫੮.

ਜੇ ਕੋਈ ਝੂਠੀ ਮਾਪ-ਤੋਲ ਦੇਵੇ, ਟੈਕਸ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਬਚੇ ਜਾਂ ਧੋਖੇ ਨਾਲ ਖਰੀਦ-ਫਰੋਖਤ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਅਠ ਗੁਣਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਭਰਨਾ ਪਵੇ।

ਦੇਸ਼ਾਨ੍ਤਰਗਤੇ ਪ੍ਰੇਤੇ ਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਦਾਯਾਦਬਾਨ੍ਧਵਾਃ । ਜ੍ਞਾਤਯੋ ਵਾ ਹਰੇਯੁਸ੍ਤਦਾਗਤਾਸ੍ਤੈਰ੍ਵਿਨਾ ਨृਪਃ ।। ੨੫੯.

ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਰ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਵਾਰਸ ਜਾਂ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਲੈਣ। ਜੇ ਕੋਈ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਲਵੇ।

ਜਿਹ੍ਮਂ ਤ੍ਯਜੇਯੁਰ੍ਨਿਰ੍ਲੋਭਮਸ਼ਕ੍ਤੋऽਨ੍ਯੇਨ ਕਾਰਯੇਤ੍ । ਅਨੇਨ ਵਿਧਿਰਾਖ੍ਯਾਤ ऋਤ੍ਵਿਕ੍ਕਰ੍षਕਕਰ੍ਮਿਣਾਂ ।। ੨੫੯.

ਉਹ ਲੋਕ ਲਾਲਚ ਛੱਡ ਕੇ ਠੱਗੀ ਤੋਂ ਬਚਣ। ਜੇ ਆਪ ਨਾ ਕਰ ਸਕਣ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕਰਵਾਉਣ। ਇਹ ਨਿਯਮ ਪੂਜਾਰੀ, ਕਿਸਾਨ ਤੇ ਮਜਦੂਰਾਂ ਲਈ ਹੈ।

ਗ੍ਰਾਹਕੈਰ੍ਗृਹ੍ਯਤੇ ਚੌਰੋ ਲੋਪ੍ਤ੍ਰੇਣਾਥ ਪਦੇਨ ਵਾ । ਪੂਰ੍ਵਕਰ੍ਮਾਪਰਾਧੀ ਵਾ ਤਥੈਵਾਸ਼ੁਦ੍ਧਵਾਸਕਃ ।। ੨੫੮.

ਚੋਰ ਨੂੰ ਖਰੀਦਦਾਰਾਂ ਵਲੋਂ, ਕਸਾਈ ਜਾਂ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਪੁਰਾਣੇ ਜੁਰਮਾਂ ਜਾਂ ਗੰਦੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨਣ ਕਾਰਨ ਫੜਿਆ ਜਾਵੇ।

ਅਨ੍ਯੇਪਿ ਸ਼ਙ੍ਕਯਾ ਗ੍ਰਾਹ੍ਯ ਜਾਤਿਨਾਮਾਦਿਨਿਹ੍ਨਵੈਃ । ਦ੍ਯੂਤਸ੍ਤ੍ਰੀਪਾਨਸ਼ਕ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ੁष੍ਕਭਿਨ੍ਨਮੁਖਸ੍ਵਰਾਃ ।। ੨੫੮.

ਹੋਰ ਲੋਕ ਵੀ ਸ਼ੱਕ 'ਤੇ ਫੜੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਜਾਤ ਜਾਂ ਨਾਮ ਛੁਪਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਜੂਆਰੀ, ਸ਼ਰਾਬੀ, ਸੁੱਕੇ ਜਾਂ ਟੁੱਟੇ ਸੁਰ ਵਾਲੇ।

ਪਰਦ੍ਰਵ੍ਯਗृਹਾਣਾਞ੍ਚ ਪृਚ੍ਛਕਾ ਗੂੜ੍ਹਚਾਰਿਣਃ । ਨਿਰਾਯਾ ਵ੍ਯਯਵਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਵਿਨष੍ਟਦ੍ਰਵ੍ਯਵਿਕ੍ਰਯਾਃ ।। ੨੫੮.

ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਜਾਂਦੇ, ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕਰਦੇ, ਘਰ-ਘਰ ਘੁੰਮਦੇ, ਬਿਨਾ ਉਦੇਸ਼ ਘੁੰਮਦੇ, ਵਧ ਖਰਚ ਕਰਦੇ ਜਾਂ ਗੁਆਚੀ ਹੋਈ ਚੀਜ਼ ਵੇਚਦੇ।

ਗृਹੀਤਃ ਸ਼ਙ੍ਕਯਾ ਚੌਰ੍ਯ੍ਯੇਨਾਮ੍ਨਾਨਞ੍ਚੇਦ੍ਵਿਸ਼ੋਧਯੇਤ੍ । ਦਾਪਯਿਤ੍ਵਾ ਹृਤਂ ਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਚੋਰਦਣ੍ਡੇਨ ਦਣ੍ਡਯੇਤ੍ ।। ੨੫੮.

ਜੇ ਚੋਰੀ ਦੇ ਸ਼ੱਕ 'ਤੇ ਕੋਈ ਫੜਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਚਾਈ ਦੀ ਕਸਮ ਦੇ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰੇ। ਜੇ ਦੋਸ਼ੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਚੋਰੀ ਕੀਤੀ ਚੀਜ਼ ਵਾਪਸ ਕਰੇ ਤੇ ਚੋਰਾਂ ਵਾਲਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਭਰੇ।

ਚੌਰਂ ਪ੍ਰਦਾਪ੍ਯਾਪਹृਤਂ ਘਾਤਯੇਦ੍ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਬਧੈਃ । ਸਚਿਹ੍ਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਰਾष੍ਟ੍ਰਾਦ੍ਵਿਪ੍ਰਵਾਸਯੇਤ੍ ।। ੨੫੮.

ਚੋਰ ਨੂੰ ਚੋਰੀ ਕੀਤੀ ਚੀਜ਼ ਵਾਪਸ ਕਰਵਾਈ ਜਾਵੇ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ। ਜੇ ਚੋਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਨਿਕਾਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।

ਘਾਤਿਤੇऽਪਹृਤੇ ਦੋषੋ ਗ੍ਰਾਮਭਰ੍ਤ੍ਤੁਰਮਿਰ੍ਗਤੇ । ਮ੍ਵਸੀਮ੍ਨਿ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਗ੍ਰਾਮਸ੍ਤੁ ਪਦਂ ਵਾ ਯਤ੍ਰ ਗਚ੍ਛਤਿ ।। ੨੫੮.

ਜੇ ਕਿਸੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਕਤਲ ਜਾਂ ਚੋਰੀ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਮੁਖੀ ਮੌਜੂਦ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਦੋਸ਼ ਉਸ ਉੱਤੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਉਹ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂ ਜਿਸ ਥਾਂ ਇਹ ਘਟਨਾ ਹੋਈ, ਉਥੇ ਜੁਰਮਾਨਾ ਦੇਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਪਞ੍ਚਗ੍ਰਾਮੀ ਵਹਿਃ ਕ੍ਰੋਸ਼ਾਦ੍ਦਸ਼ਗ੍ਰਾਮ੍ਯऽਥ ਵਾ ਪੁਨਃ । ਵਨ੍ਦਿਗ੍ਰਾਹਾਂਸ੍ਤਥਾ ਵਾਜਿਕਞ੍ਜਰਾਣਾਞ੍ਚ ਹਾਰਿਣਃ ।। ੨੫੮.

ਪੰਜ ਪਿੰਡਾਂ ਜਾਂ ਦਸ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰਲੇ ਲੋਕ, ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਫੜਨ ਵਾਲੇ, ਘੋੜੇ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਹਿਰਣ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ—

ਪ੍ਰਸਹ੍ਯ ਘਾਤਿਸ਼੍ਚੈਵ ਸ਼ੂਲਮਾਰੋਪਯੇਨ੍ਨਰਾਨ੍ । ਉਤ੍ਕ੍ਸ਼ੇਪਕਗ੍ਰਨ੍ਥਿਭੇਦੌ ਕਰਸਨ੍ਦਂਸ਼ਹੀਤਕੌ ।। ੨੫੮.

ਜੋ ਜਬਰ ਨਾਲ ਕਤਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੂਲੀ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸੁੱਟਦੇ ਜਾਂ ਜੋੜ ਤੋੜਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਹੱਥ ਪੰਜੇ ਨਾਲ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ—

ਕਾਰ੍ਯ੍ਯੌ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾਪਰਾਧੇ ਕਰਪਾਦੈਕਹੀਨਕੌ । ਭਕ੍ਤਾਵਕਾਸ਼ਾਗ੍ਨ੍ਯੁਦਕਮਨ੍ਤ੍ਰੋਪਕਰਣਵ੍ਯਯਾਨ੍ ।। ੨੫੮.

ਦੂਜੀ ਵਾਰੀ ਜੁਰਮ ਕਰਨ 'ਤੇ, ਇੱਕ ਹੱਥ ਜਾਂ ਇੱਕ ਪੈਰ ਕੱਟਣ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਹੈ। ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਰਹਿਣ, ਅੱਗ, ਪਾਣੀ, ਮੰਤਰ ਅਤੇ ਸਮੱਗਰੀਆਂ ਦਾ ਖਰਚ ਵੀ ਦੇਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਚੌਰਸ੍ਯ ਹਨ੍ਤੁਰ੍ਵਾ ਜਾਨਤੋ ਦਮ ਉਤ੍ਤਮਃ । ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਵਪਾਤੇ ਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਪਾਤਨੇ ਚੋਤ੍ਤਮੋ ਦਮਃ ।। ੨੫੮.

ਚੋਰ ਜਾਂ ਕਤਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ, ਜੇ ਇਹ ਗੱਲ ਪਤਾ ਹੋਵੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਗਰਭ ਗਿਰਾਉਣ ਜਾਂ ਗਰਭਪਾਤ ਕਰਾਉਣ 'ਤੇ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਜ਼ਾ ਹੈ।

ਉਤ੍ਤਮੋ ਵਾऽਧਮੋ ਵਾਪਿ ਪੁਰੁषਸ੍ਤ੍ਰੀਪ੍ਰਮਾਪਣੇ । ਸ਼ਿਲਾਂ ਬਦ੍‌ਧ੍ਬਾ ਕ੍ਸ਼ਿਪੇਦਪ੍ਸੁ ਨਰਘ੍ਨੀਂ ਵਿषਦਾਂ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਂ ।। ੨੫੮.

ਚਾਹੇ ਆਦਮੀ ਉੱਚਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਹੇਠਾਂ, ਜੇ ਉਹ ਆਦਮੀ ਜਾਂ ਔਰਤ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਔਰਤ ਨੂੰ ਪੱਥਰ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਜਿਹੜੀ ਕਤਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਜਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ ਹੋਵੇ, ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਸੁੱਟ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।