ਉਦ੍ਧੂਤਮਵਧੂਤਞ੍ਚ ਸਵ੍ਯਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮੇਵ ਚ । ਅਨਾਲਕ੍ਸ਼ਿਤਵਿਸ੍ਫੋਟੌ ਕਰਾਲੇਨ੍ਦ੍ਰਮਹਾਸਖੌ ।। ੨੫੨.
ਹਿਲਾਉਣਾ, ਝਟਕਣਾ, ਖੱਬੇ ਤੇ ਸੱਜੇ ਵੱਲ ਹਿਲਣਾ, ਅਣਜਾਣ ਧਮਾਕੇ, ਹੱਥੀ ਵਾਂਗ ਵੱਡੇ ਵੱਜ—
ਵਿਕਰਾਲਨਿਪਾਤੌ ਚ ਵਿਭੀषਣਭਯਾਨਕੌ । ਸਮਗ੍ਰਾਰ੍ਦ੍ਧਤੀਯਾਂਸ਼ਪਾਦਪਾਦਾਰ੍ਦ੍ਧਵਾਰਿਜਾਃ ।। ੨੫੨.
ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਵੱਜ, ਪੂਰਾ, ਅੱਧਾ, ਤੀਜਾ ਹਿੱਸਾ, ਤੇ ਕਮਲ-ਆਕਾਰ ਪੈਰ ਰੱਖਣ—
ਪ੍ਰਾਤ੍ਯਾਲੀਢਮਥਾਲੀਢਂ ਵਰਾਹਂ ਲੁਲਿਤਨ੍ਤਥਾ । ਇਤਿ ਦ੍ਵਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤੋ ਜ੍ਞੇਯਾਃ ਖਡ੍ਗਚਰ੍ਮਵਿਧੌ ਰਣੇ ।। ੨੫੨.
ਪਿੱਛੇ ਵੱਲ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਣਾ, ਅੱਗੇ ਵੱਲ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਣਾ, ਸੂਰ ਵਾਂਗ, ਤੇ ਮੋੜਣਾ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤਲਵਾਰ ਤੇ ਢਾਲ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਬੱਤੀ (32) ਤਰੀਕੇ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪਰਵृਤ੍ਤਮਪਾਵृਤ੍ਤਂ ਗृਹੀਤਂ ਲਘੁਸਞ੍ਜ੍ਞਿਤਂ । ਊਦ੍ਰ੍ਧ੍ਵਾਤ੍ ਕ੍ਸ਼ਇਪ੍ਤਮਧਃ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਰਿਤਵਿਧਾਰਿਤਂ ।। ੨੫੨.
ਪਰਤਿਆ ਹੋਇਆ, ਵਾਪਸ ਮੋੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਹਲਕਾ ਹਿਲਣਾ, ਉੱਪਰ ਸੁੱਟਣਾ, ਹੇਠਾਂ ਸੁੱਟਣਾ, ਫੜਨਾ ਤੇ ਰੋਕਣਾ—
ਸ਼੍ਯੇਨਪਾਤਂ ਗਜਪਾਨਂ ਗ੍ਰਾਹਗ੍ਰਾਹ੍ਯਨ੍ਤਥੈਵ ਚ । ਏਵਮੇਕਾਦਸ਼ਵਿਧਾ ਜ੍ਞੇਯਾਃ ਪਾਸ਼ਵਿਧਾ ਰਣਾਃ ।। ੨੫੨.
ਬਾਜ਼ ਵਾਂਗ ਝਪਟਣਾ, ਹੱਥੀ ਵਾਂਗ ਪੀਣਾ, ਤੇ ਮਗਰਮੱਛ ਵਾਂਗ ਫੜਨਾ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਪਾਸ਼ ਦੇ ਗਿਆਰਾਂ ਤਰੀਕੇ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ऋਜ੍ਵਾਯਤਂ ਵਿਸ਼ਾਲਞ੍ਚ ਤਿਰ੍ਯ੍ਯਗ੍ਭ੍ਰਾਮਿਤਮੇਵ ਚ । ਪਞ੍ਚਕਰ੍ਮ ਵਿਨਿਰ੍ਦ੍ਦਿष੍ਟਂ ਵ੍ਯਸ੍ਤੇ ਪਾਸ਼ੇ ਮਹਾਤ੍ਮਭਿਃ ।। ੨੫੨.
ਸਿੱਧਾ, ਵੱਡਾ, ਤਿਰਛਾ, ਤੇ ਘੁੰਮਣਾ—ਇਹ ਪੰਜ ਤਰੀਕੇ ਮਹਾਨ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਪਾਸ਼ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋਣ 'ਤੇ ਦੱਸੇ ਹਨ।
ਛੇਦਨਂ ਭੇਦਨਂ ਪਾਤੋ ਭ੍ਰਮਣਂ ਸ਼ਯਨਂ ਤਥਾ । ਵਿਕਰ੍ਤ੍ਤਨਂ ਕਰ੍ਤ੍ਤਨ਼ਞ੍ਚ ਚਕ੍ਰਕਰ੍ਮੇਦਮੇਵ ਚ ।। ੨੫੨.
ਕੱਟਣਾ, ਚੀਰਨਾ, ਵੱਜਣਾ, ਘੁੰਮਣਾ, ਲੇਟਣਾ, ਟੁਕੜੇ ਕਰਨਾ, ਚੀਰਨਾ, ਤੇ ਚੱਕਰ ਵਾਲਾ ਤਰੀਕਾ—ਇਹ ਹਨ ਕਰਤਬ।
ਆਸ੍ਫੋਟਃ ਕ੍ਸ਼੍ਵੇਡਨਂ ਭੇਦਸ੍ਤ੍ਰਾਸਾਨ੍ਦੋਲਿਤਕੌ ਤਥਾ । ਸ਼ੂਲਕਰ੍ਮਾਣਿ ਜਾਨੀਹਿ षष੍ਠਮਾਘਾਤਸਞ੍ਜ੍ਞਿਤਂ ।। ੨੫੨.
ਪੈਰ ਪੱਟਣਾ, ਸਿਸਕਾਰ ਕਰਨਾ, ਚੀਰਨਾ, ਡਰਾਉਣਾ, ਝੂਲਣਾ—ਇਹ ਸ਼ੂਲ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਹਨ, ਛੇਵਾਂ ਵੱਜਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਦृष੍ਟਿਘਾਤਂ ਭੁਜਾਘਾਤਂ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਘਾਤਂ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ । ऋਜੁਪਕ੍ਸ਼ੇषੁਣਾ ਪਾਤਂ ਤੋਮਰਸ੍ਯ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਂ ।। ੨੫੨.
ਅੱਖਾਂ 'ਤੇ ਵੱਜਣਾ, ਬਾਂਹਾਂ 'ਤੇ ਵੱਜਣਾ, ਪਾਸੇ 'ਤੇ ਵੱਜਣਾ, ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ; ਸਿੱਧੇ ਪੰਖ ਵਾਲੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਵੱਜਣਾ, ਤੇ ਤੋਮਰ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
ਆਹਤਂ ਵਿਪ੍ਰ ਗੋਮੂਤ੍ਰਪ੍ਰਭੂਤਙ੍ਕਮਲਾਸਨਂ । ਤਤੋਰ੍ਦ੍ਧਗਾਤ੍ਰਂ ਨਮਿਤਂ ਵਾਮਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮੇਵ ਚ ।। ੨੫੨.
ਵੱਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਗੋਮੂਤਰ, ਵੱਧ, ਕਮਲ-ਆਸਨ, ਉੱਪਰ ਚੁੱਕਿਆ ਸਰੀਰ, ਝੁਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਖੱਬਾ ਤੇ ਸੱਜਾ—
ਆਵृਤ੍ਤਞ੍ਚ ਚਪਰਾਵृਤ੍ਤਂ ਪਾਦੋਦ੍ਧਤਮਵਪ੍ਲੁਤਂ । ਹਂਸਮਰ੍ਦ੍ਦਂ ਵਿਮਰ੍ਦਞ੍ਚ੩ ਗਦਾਕਰ੍ਮ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਂ ।। ੨੫੨.
ਮੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਮੋੜਿਆ, ਪੈਰ ਚੁੱਕਿਆ, ਉੱਡਣਾ, ਹੰਸ ਵਾਂਗ ਕੁਚਲਣਾ, ਤੇ ਦਬਾਉਣਾ—ਇਹ ਗਦਾ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਹਨ।
ਕਰਾਲਮਵਘਾਤਞ੍ਚ ਦਂਸ਼ੋਪਪ੍ਲੁਤਮੇਵ ਚ । ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਹਸ੍ਤਂ ਸ੍ਥਿਤਂ ਸ਼ੂਨ੍ਯਂ ਪਰਸ਼ੋਸ੍ਤੁ ਵਿਨਿਰ੍ਦਿਸ਼ੇਤ੍ ।। ੨੫੨.
ਭਿਆਨਕ ਵੱਜ, ਕਟਣ ਵਾਲਾ ਉੱਡਣਾ, ਸੁੱਟਿਆ ਹੱਥ, ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਣਾ, ਖਾਲੀ—ਇਹ ਪਰਸ਼ੂ ਲਈ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ।
ਤਾਡਨਂ ਛੇਦਨਂ ਵਿਪ੍ਰ ਤਥਾ ਚੂਰ੍ਣਨਮੇਵ ਚ । ਮੁਦ੍ਗਰਸ੍ਯ ਤੁ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਤਥਾ ਪ੍ਲਵਨਘਾਤਨਂ ।। ੨੫੨.
ਵੱਜਣਾ, ਕੱਟਣਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੇ ਪੀਸਣਾ—ਇਹ ਮੁਦਗਰ ਦੇ ਕਰਤਬ ਹਨ, ਉੱਡਣਾ ਤੇ ਵੱਜਣਾ ਵੀ।
ਸਂ ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਮਥ ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਗੋਵਿਸਰ੍ਗਂ ਸੁਦੁਰ੍ਦ੍ਧਰਂ । ਭਿਨ੍ਦਿਪਾਲਸ੍ਯ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਲਗੁਡਸ੍ਯ ਚ ਤਾਨ੍ਯਪਿ ।। ੨੫੨.
ਥੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਆਰਾਮ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ, ਗੋ-ਵਿਸਰਜਨ, ਬਹੁਤ ਔਖਾ—ਇਹ ਭਿੰਡੀਪਾਲ ਤੇ ਗੜ੍ਹਾ ਦੇ ਕਰਤਬ ਹਨ।
ਅਨ੍ਤ੍ਯਂ ਮਧ੍ਯਂ ਪਰਾਵृਤ੍ਤਂ ਨਿਦੇਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ । ਵਜ੍ਰਸ੍ਯੈਤਾਨਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਲਗੁਡਸ੍ਯ ਚ ਤਾਨ੍ਯਪਿ ।। ੨੫੨.
ਹੇ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਗਦਾ ਤੇ ਲਗੂੜ ਦੀਆਂ ਕਰਤਾਂ ਵਿਚ ਆਖਰੀ, ਵਿਚਲੀ, ਉਲਟੀ ਤੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਹਰਣਂ ਛੇਦਨਂ ਘਾਤੋ ਬਲੋਦ੍ਧਾਰਣਮਾਯਤਂ । ਕृਪਾਣਕਰ੍ਮ ਨਿਰ੍ਦਿष੍ਟਂ ਪਾਤਨਂ ਸ੍ਫੋਟਨਂ ਤਥਾ ।। ੨੫੨.
ਫੜਨਾ, ਕੱਟਣਾ, ਮਾਰਨਾ, ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਉਠਾਉਣਾ ਤੇ ਲੰਬਾ ਕਰਨਾ — ਇਹ ਤਲਵਾਰ ਦੀਆਂ ਕਰਤਾਂ ਹਨ, ਨਾਲ ਹੀ ਢਾਹੁਣਾ ਤੇ ਕੁੱਟਣਾ ਵੀ।
ਤ੍ਰਾਸਨਂ ਰਕ੍ਸ਼ਣਂ ਘਾਤੋ ਬਲੋਦ੍ਧਰਣਮਾਯਤਮ੍ । ਕ੍ਸ਼ੇਪਣੀਕਰ੍ਮ ਨਿਰ੍ਦਿष੍ਟਂ ਯਨ੍ਤ੍ਰਕਰ੍ਮੈਤਦੇਵ ਤੁ ।। ੨੫੨.
ਡਰਾਉਣਾ, ਰੱਖਿਆ ਕਰਨਾ, ਮਾਰਨਾ, ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਉਠਾਉਣਾ ਤੇ ਲੰਬਾ ਕਰਨਾ — ਇਹ ਤੀਰ-ਕਮਾਨ ਦੀਆਂ ਕਰਤਾਂ ਹਨ, ਤੇ ਯੰਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਰਤਾਂ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਹਨ।
ਸਨ੍ਤ੍ਯਾਗਮਵਦਂਸ਼ਸ਼੍ਚ ਵਰਾਹੋਦ੍ਧੂਤਕਂ ਤਥਾ । ਹਸ੍ਤਾਵਹਸ੍ਤਮਾਲੀਨਮੇਕਹਸ੍ਤਾਵਹਸ੍ਤਕੇ ।। ੨੫੨.
ਛੱਡਣਾ, ਕੱਟਣਾ, ਸੂਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਲਟਣਾ; ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਚੁੱਕਣਾ, ਤੇ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਫੜਨਾ।
ਦ੍ਵਿਹਸ੍ਤਵਾਹੁਪਾਸ਼ੇ ਚ ਕਟਿਰੇਚਿਤਕੋਦ੍ਗਤੇ । ਉਰੋਲਲਾਟਘਾਤੇ ਚ ਭੁਜਾਵਿਧਮਨਨ੍ਤਥਾ ।। ੨੫੨.
ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਤੇ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਣਾ, ਕਮਰ ਉੱਤੇ ਚੁੱਕਣਾ, ਛਾਤੀ ਤੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਮਾਰਨਾ, ਤੇ ਬਾਂਹਾਂ ਨੂੰ ਮੋੜਨਾ।
ਦ੍ਵਿਹਸ੍ਤਵਾਹੁਪਾਸ਼ੇ ਚ ਕਟਿਰੇਚਿਕਕੋਦ੍ਗਤੇ । ਗਾਤ੍ਰਸਂਸ਼੍ਲੇषਣਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਤਥਾ ਗਾਤ੍ਰਵਿਪਰ੍ਯ੍ਯਯਃ ।। ੨੫੨.
ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਤੇ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਣਾ, ਕਮਰ ਉੱਤੇ ਚੁੱਕਣਾ, ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਹੌਲੇ ਨਾਲ ਲਗਾਉਣਾ, ਤੇ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਉਲਟ-ਪਲਟ।
ਊਦ੍ਰ੍ਧ੍ਵਪ੍ਰ੍ਹਾਰਂ ਘਾਤਞ੍ਚ ਗੋਮੂਤ੍ਰਂ ਸਵ੍ਯਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ । ਪਾਰਕਨ੍ਤਾਰਕਂ ਦਣ੍ਡਂ੪ ਕਰਵੀਰਨ੍ਧਮਾਕੁਲਂ ।। ੨੫੨.
ਉੱਤੇ ਵੱਲ ਮਾਰਨਾ, ਮਾਰਨਾ, ਗੋਮੂਤਰ ਦੀ ਮੋੜ, ਖੱਬੇ ਤੇ ਸੱਜੇ, ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਪਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਡੰਡਾ, ਤੇ ਕਰਵੀਰ ਡੰਡਾ ਜੋ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਗੁੰਝਲ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦੇਵੇ।
ਤਿਰ੍ਯ੍ਯਗ੍ਬਨ੍ਧਮਪਾਮਾਰ੍ਗਂ੫ ਭੀਮਵੇਗਂ ਸੁਦਰ੍ਸ਼ਨਂ । ਸਿਂਹਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਗਜਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਗਰ੍ਦ੍ਦਭਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤਮੇਵ ਚ ।। ੨੫੨.
ਅੱਡੇ ਵੱਲ ਬੰਨ੍ਹਣਾ, ਅਪਾਮਾਰਗ ਵਿਧੀ, ਭਿਆਨਕ ਜ਼ੋਰ, ਸੁਦਰਸ਼ਨ, ਸਿੰਘ ਦੀ ਛਾਲ, ਹਾਥੀ ਦੀ ਛਾਲ, ਤੇ ਗਧੇ ਦੀ ਛਾਲ ਵੀ।
ਗਦਾਕਰ੍ਮਾਣਿ ਜਾਨੀਯਾਨ੍ਨਿਯੁਦ੍ਧਸ੍ਯਾਥ ਕਰ੍ਮ ਚ । ਆਕਰ੍षਣਂ ਵਿਕषਞ੍ਚ ਬਾਹੂਨਾਂ ਮੂਲਮੇਵ ਚ ।। ੨੫੨.
ਗਦਾ ਦੀਆਂ ਕਰਤਾਂ ਤੇ ਕੁਸ਼ਤੀ ਦੀਆਂ ਵਿਧੀਆਂ ਜਾਣ ਲੈਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ: ਖਿੱਚਣਾ, ਮੋੜਨਾ, ਤੇ ਬਾਂਹਾਂ ਦੀ ਜੜ।
ਗ੍ਰੀਵਾਵਿਪਰਿਵਰ੍ਤ੍ਤਞ੍ਚ ਪृष੍ਠਭਙ੍ਗਂ ਸੁਦਾਰੁਣਂ । ਪਰ੍ਯ੍ਯਾਸਨਵਿਪਰ੍ਯ੍ਯਾਸੌ ਪਸ਼ੁਮਾਰਮਜਾਵਿਕਂ ।। ੨੫੨.
ਗਰਦਨ ਨੂੰ ਉਲਟਣਾ, ਪਿੱਠ ਨੂੰ ਤੋੜਨਾ ਜੋ ਬਹੁਤ ਡਰਾਉਣੀ ਹੈ, ਉਲਟ-ਪਲਟ ਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਉਲਟ-ਪਲਟ, ਤੇ ਭੇਡ-ਬਕਰੀ ਦੀ ਕਤਲ।
ਪਾਦਪ੍ਰਹਾਰਮਾਸ੍ਫੋਟਂ ਕਕਟਿਰੇਚਿਤਕਨ੍ਤਥਾ । ਗਾਤ੍ਰਸ਼੍ਲੇषਂ ਸ੍ਕਨ੍ਧਗਤਂ ਮਹੀਵ੍ਯਾਜਨਮੇਵ ਚ ।। ੨੫੨.
ਪੈਰ ਨਾਲ ਮਾਰਨਾ, ਕੁੱਟਣਾ, ਕਮਰ ਉੱਤੇ ਚੁੱਕਣਾ, ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਲਗਾਉਣਾ, ਮੋਢੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਨਾ, ਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰਨਾ।
ਉਰੋਲਲਾਟਘਾਤਞ੍ਚ ਵਿਸ੍ਪष੍ਟਕਰਣਨ੍ਤਥਾ । ਉਦ੍ਧੂਤਮਵਧੂਤਞ੍ਚ ਤਿਰ੍ਯ੍ਯਙ੍ਮਾਰ੍ਗਗਤਂ ਤਥਾ ।। ੨੫੨.
ਛਾਤੀ ਤੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਮਾਰਨਾ, ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਨਾ, ਉੱਤੇ ਸੁੱਟਣਾ ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਹਿਲਾਉਣਾ, ਤੇ ਅੱਡੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚੱਲਣਾ।
ਗਜਸ੍ਕਨ੍ਧਮਵਕ੍ਸ਼ੇਪਮਪਰਾਙ੍ਮੁਖਮੇਵ ਚ । ਦੇਵਮਾਰ੍ਗਮਧੋਮਾਰ੍ਗਮਮਾਰ੍ਗਗਮਨਾਕੁਲਂ ।। ੨੫੨.
ਹਾਥੀ ਦੇ ਮੋਢੇ ਤੋਂ ਸੁੱਟਣਾ, ਪਿੱਠ ਮੋੜਨਾ, ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਰਸਤਾ, ਹੇਠਾਂ ਵਾਲਾ ਰਸਤਾ, ਤੇ ਗਲਤ ਰਸਤੇ 'ਚ ਭਟਕਣਾ।
ਯष੍ਟਿਘਾਤਮਵਕ੍ਸ਼ੇਪੋ ਵਸੁਧਾਦਾਰਣਨ੍ਤਥਾ । ਜਾਨੁਬਨ੍ਧਂ ਭੁਜਾਬਨ੍ਧਂ ਗਾਤ੍ਰਬਨ੍ਧਂ ਸੁਦਾਰੁਣਂ ।। ੨੫੨.
ਡੰਡੇ ਨਾਲ ਮਾਰਨਾ, ਹੇਠਾਂ ਸੁੱਟਣਾ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉਖੇੜਨਾ, ਗੋਡਿਆਂ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਣਾ, ਬਾਂਹਾਂ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਣਾ, ਤੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਣਾ ਜੋ ਬਹੁਤ ਡਰਾਉਣੀ ਹੈ।
ਵਿਪृष੍ਠਂ ਸੋਦਕਂ ਸ਼ੁਭ੍ਰਂ ਭੁਜਾਵੇष੍ਟਿਤਮੇਵ ਚ । ਸਨ੍ਨਦ੍ਧੈਃ ਸਂਯੁਗੇ ਭਾਵ੍ਯਂ ਸਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੈਸ੍ਤੈਰ੍ਗਜਾਦਿਭਿਃ ।। ੨੫੨.
ਪਿੱਠ ਤੋਂ ਮਾਰਨਾ, ਪਾਣੀ ਨਾਲ, ਚਮਕਦਾਰ, ਤੇ ਬਾਂਹਾਂ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਣਾ; ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਹਥਿਆਰ ਤੇ ਕਵਚ ਨਾਲ ਹਾਥੀ ਆਦਿ ਵਲੋਂ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵਰਾਙ੍ਕੁਸ਼ਧਰੌ ਚੋਭੌ ਏਕੋ ਗ੍ਰੀਵਾਗਤੋऽਪਰਃ । ਸ੍ਕਨ੍ਧਗੌ ਦ੍ਵੌ ਚ ਧਾਨੁष੍ਕੌ ਦ੍ਵੌ ਚ ਖਡ੍ਗਧਰੌਗਜੇ ।। ੨੫੨.
ਵਧੀਆ ਅੰਕੁਸ਼ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਦੋ, ਇੱਕ ਗਰਦਨ ਉੱਤੇ, ਦੋ ਮੋਢਿਆਂ ਉੱਤੇ, ਦੋ ਧਨੁਧਾਰੀ, ਤੇ ਦੋ ਤਲਵਾਰ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਹਾਥੀ ਉੱਤੇ।