ਅਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਮ੍

ਸਪ੍ਤਰ੍षਿਭਿਃ ਪਰਿਵृਤੋ ਨਿਸ਼ਾਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੀਂ ਚਰਿष੍ਯਸਿ। ਉਪਸ੍ਥਿਤਸ੍ਯ ਮੇ ਸ਼੍ਰृਙ੍ਗੇ ਨਿਬਧ੍ਨੀਹਿ ਮਹਾਹਿਨਾ

'ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ, ਤੂੰ ਬ੍ਰਹਮੀ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰਾ ਕਰੇਗਾ। ਜਦ ਮੈਂ ਆਵਾਂ, ਨਾਵ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਸਿੰਗ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਸੱਪ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਲੈ।'

ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾਨ੍ਤਰ੍ਦृਧੇ ਮਤ੍ਸ੍ਯੋ ਮਨੁਃ ਕਾਲਪ੍ਰਤੀਕ੍ਸ਼ਕਃ । ਸ੍ਥਿਤਃ ਸਮੁਦ੍ਰ ਉਦ੍ਵੇਲੇ ਨਾਵਮਾਰੁਰੁਹੇ ਤਦਾ

ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਮਛਲੀ ਅੰਤर्धਾਨ ਹੋ ਗਈ। ਮਨੂ ਸਮਾਂ ਆਉਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਜਦ ਸਮੁੰਦਰ ਉਫਣਿਆ, ਉਹ ਨਾਵ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ।

ਏਕਸ਼੍ਰृਙ੍ਗਧਰੋ ਮਤ੍ਸ੍ਯੋ ਹੈਮੋ ਨਿਯੁਤਯੋਜਨਃ। ਨਾਲਮ੍ਬਬਨ੍ਧ ਤਚ੍ਛृਙ੍ਗੇ ਮਤ੍ਸ੍ਯਾਖ੍ਯਂ ਚ ਪੁਰਾਣਕਮ੍

ਮਛਲੀ ਇੱਕ ਸਿੰਗ ਵਾਲੀ, ਸੋਨੇ ਦੀ, ਲੱਖਾਂ ਯੋਜਨ ਵੱਡੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਸਿੰਗ ਨੂੰ ਰੱਸੀ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਮਛਲੀ ਪੁਰਾਣਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ।

ਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵ ਮਤ੍ਸ੍ਯਾਤ੍ਪਾਪਘ੍ਨਂ ਸਂਸ੍ਤੁਵਨ੍ ਸ੍ਤੁਤਿਭਿਸ਼੍ਚ ਤਮ੍ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਵੇਦਪ੍ਰਹਰ੍ਤ੍ਤਾਰਂ ਹਯਗ੍ਰੀਵਞ੍ਚ ਦਾਨਵਮ੍

ਮਨੂ ਨੇ ਮਛਲੀ ਤੋਂ, ਜੋ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਿਆਂ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਹਯਗ੍ਰੀਵ ਦਾਨਵ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਵੇਦ ਚੁਰਾ ਲਏ ਸਨ।

ਅਵਧੀਦ੍ ਵੇਦਮਨ੍ਤ੍ਨਾਦ੍ਯਾਨ੍ ਪਾਲਯਾਮਾਸ ਕੇਸ਼ਵਃ। ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਕਲ੍ਪੇऽਥ ਬਾਰਾਹੇ ਕੂਰ੍ਮ੍ਮਰੂਪੋऽਭਵਦ੍ਧਰਿਃ

ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਵੇਦ ਚੁਰਣ ਵਾਲੇ ਦਾਨਵ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਨਵੇਂ ਕਲਪ ਆਉਣ 'ਤੇ, ਹਰੀ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸੂਰ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕਛੂਆ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਿਆ।

ਅਗ੍ਨਿਰੁਵਾਚ ਅਵਤਾਰਂ ਵਰਾਹਸ੍ਯ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇऽਹਂ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਹਿਰਣ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ੋऽਸੁਰੇਸ਼ੋऽਭੂਦ੍ ਦੇਵਾਨ੍ ਜਿਤ੍ਵਾ ਦਿਵਿ ਸ੍ਥਿਤਃ

ਅਗਨਿ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਵਾਰਾਹ ਦੇ ਆਵਤਾਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼, ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਸਰਪੰਚ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।

ਦੇਵੈਰ੍ਗਤ੍ਵਾ ਸ੍ਤੁਤੋ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਯਜ੍ਞਰੂਪੋ ਵਰਾਹਕਃ । ਅਭੂਤ੍ ਤਂ ਦਾਨਵਂ ਹਤ੍ਵਾ ਦੈਤ੍ਯੈਃ ਸਾਕਞ੍ਚ ਕਣ੍ਟਕਮ੍

ਦੇਵਤੇ ਉਸ ਕੋਲ ਗਏ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਯਜਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵਾਰਾਹ ਬਣਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦਾਨਵ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੀ ਮੁਸੀਬਤ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।

ਧਰ੍ਮਦੇਵਾਦਿਰਕ੍ਸ਼ਾਕृਤਂ ਤਤਃ ਸੋऽਨ੍ਤਰ੍ਦ੍ਦਧੇ ਹਰਿਃ। ਹਿਰਣ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਵੈ ਭ੍ਰਾਤਾ ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁਸ੍ਤਥਾ

ਧਰਮ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਕੇ, ਹਰੀ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਲੁਕ ਗਿਆ। ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ ਦਾ ਭਰਾ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ਿਪੁ ਸੀ।

ਜਿਤਦੇਵਯਜ੍ਞਭਾਗਃ ਸਰ੍ਵਦੇਵਾਧਿਕਾਰਕृਤ੍। ਨਾਰਸਿਂਹਵਪੁਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਂ ਜਘਾਨ ਸੁਰੈਃ ਸਹ

ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਯਜਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਥਿਆ ਲਿਆ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ 'ਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਨਰਸਿੰਘ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।

ਸ੍ਵਪਦਸ੍ਥਾਨ੍ ਸੁਰਾਂਸ਼੍ਚਕ੍ਰੇ ਨਾਰਸਿਂਹਃ ਸੁਰੈਃ ਸ੍ਤੁਤਃ। ਦੇਵਾਸੁਰੇ ਪੁਰਾ ਯੁਦ੍ਧੇ ਬਲਿਪ੍ਰਭृਤਿਭਿਃ ਸੁਰਾਃ

ਨਰਸਿੰਘ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਕਾਰੀ ਹੋਇਆ, ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਸਲੀ ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਪਹੁੰਚਾਇਆ। ਪੁਰਾਣੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ, ਬਲੀ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ।

ਜਿਤਾਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਤ੍ਪਰਿਭ੍ਰਪ੍ਟਾ ਹਰਿਂ ਵੈ ਸ਼ਰਣਂ ਗਤਾਃ। ਸੁਰਾਣਾਮਮਯਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਅਦਿਤ੍ਯਾ ਕਸ਼੍ਯਪੇਨ ਚ

ਹਾਰ ਕੇ, ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ, ਦੇਵਤੇ ਹਰੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਆਏ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਖਾਤਰ, ਅਦਿਤੀ ਤੇ ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਇਆ ਰਹਿਤ ਸਰੀਰ ਦਿੱਤਾ।

ਸ੍ਤੁਤੋऽਸੌ ਵਾਮਨੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਹ੍ਯਦਿਤ੍ਯਾਂ ਸ ਕ੍ਰਤੁਂ ਯਯੌ। ਬਲੇਃ ਸ਼੍ਰੀਯਜਮਾਨਸ੍ਯ, ਰਾਜਦ੍ਵਾਰੇऽਗृਣਾਤ੍ ਸ਼੍ਰੁਤਿਮ੍

ਉਹਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਕਾਰੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਵਾਮਨ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅਦਿਤੀ ਦੇ ਯਜਨ 'ਤੇ ਗਿਆ। ਰਾਜਾ ਬਲੀ, ਜੋ ਯਜਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਸ਼੍ਰੁਤੀ ਪੜ੍ਹੀ।

ਵੇਦਾਨ੍ ਪਠਨ੍ਤਂ ਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਾਮਨਂ ਵਰਦੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਨਿਵਾਰਿਤੋऽਪਿ ਸ਼ੁਕ੍ਰੇਣ ਬਲਿਰ੍ਬ੍ਰੂਹਿ ਯਦਿਚ੍ਛਸਿ

ਵਾਮਨ ਨੂੰ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹਦੇ ਸੁਣ ਕੇ, ਬਲੀ, ਜੋ ਵਰ ਦਿੰਦਾ ਸੀ, ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਨੇ ਰੋਕਿਆ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਬਲੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਜੋ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਦੱਸ।'

ਤ੍ਤਤ੍ਤੇऽਹਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਦਾਸ੍ਯਾਮਿ,ਵਾਮਨੋ ਬਲਿਮਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਪਦਤ੍ਰਯਂ ਹਿ ਗੁਰ੍ਵਰ੍ਥਂ ਦੇਹਿ ਦਾਸ੍ਯੇ ਤਮਬ੍ਰਵੀਤ੍

ਵਾਮਨ ਨੇ ਬਲੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਜੋ ਤੂੰ ਮੰਗੇਗਾ, ਮੈਂ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਖਾਤਰ, ਮੈਨੂੰ ਤਿੰਨ ਪਗ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ।' ਬਲੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਦੇਵਾਂਗਾ।'

ਤੋਯੇ ਤੁ ਪਤਿਤੇ ਹਸ੍ਤੇ ਵਾਮਨੋऽਭੂਦਵਾਮਨਃ। ਭੂਰ੍ਲੋਕਂ ਸ ਭੁਵਰ੍ਲੋਕਂ ਸ੍ਵਰ੍ਲੇਕਞ੍ਚ ਪਦਤ੍ਰਯਮ੍

ਜਦ ਪਾਣੀ ਹੱਥ 'ਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ, ਵਾਮਨ ਛੋਟਾ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਤਿੰਨ ਪਗਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਧਰਤੀ, ਭੂਵਰ ਅਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਲੈ ਲਿਆ।

ਚਕ੍ਰੇ ਬਲਿਞ੍ਚ ਸੁਤਲਂ ਤਚ੍ਛਕ੍ਰਾਯ ਦਦੌ ਹਰਿਃ। ਸ਼ਕ੍ਰੋ ਦੇਵੈਰ੍ਹਰਿਂ ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਭੁਵਨੇਸ਼ਃ ਸੁਖੀਂ ਤ੍ਵਭੂਤ੍

ਉਸ ਨੇ ਬਲੀ ਨੂੰ ਸੁਤਲ ਲੋਕ 'ਚ ਭੇਜਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਸਥਾਨ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਹਰੀ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦਾ ਸੁਖੀ ਮਾਲਕ ਬਣ ਗਿਆ।

ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਪਰਸ਼ੁਰਾਮਸ੍ਯ ਚਾਵਤਾਰਂ ਸ਼੍ਰृਣੁ ਦ੍ਵਿਜ। ਉਦ੍ਵਤਾਨ੍ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਨ੍ ਮਤ੍ਵਾ ਭੂਭਾਰਹਾਣਾਯ ਸਃ

ਮੈਂ ਪਰਸ਼ੁਰਾਮ ਦੇ ਆਵਤਾਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਸੁਣੋ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲਏ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਅਹੰਕਾਰੀ ਵੇਖਿਆ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਆਇਆ।

ਅਵਤੀਰ੍ਣੋ ਹਰਿਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤ੍ਯੈ ਦੇਵਵਿਪ੍ਰਾਦਿਪਾਲਕਃ। ਜਮਦਗ੍ਨੇ ਰੇਣੁਕਾਯਾਂ ਭਾਰ੍ਗਵਃ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਪਾਰਗਃ

ਹਰੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਆਇਆ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ। ਜਮਦਗਨੀ ਤੇ ਰੇਣੁਕਾ ਦੇ ਘਰ ਭਾਰਗਵ ਰੂਪ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲਿਆ, ਜੋ ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ।

ਦਤ੍ਤਾਤ੍ਰੇਯਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਵੀਰ੍ਯੋ ਨृਪਸ੍ਤ੍ਵਭੂਤ੍। ਸਹਸ੍ਤ੍ਰਬਾਹੁਃ ਸਰ੍ਵੋਰ੍ਵੀਪਤਿਃ ਸ ਮृਗਯਾਂ ਗਤਃ

ਦੱਤਾਤ੍ਰੇਯ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਕਾਰਤਵੀਰਿਆ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਦਾ ਮਾਲਕ। ਉਹ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲਈ ਗਿਆ।

ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤੋ ਨਿਮਨ੍ਤ੍ਰਿਤੋऽਰਣ੍ਯੇ ਮੁਨਿਨਾ ਜਮਦਗ੍ਨਿਨਾ। ਕਾਮਧੇਨੁਪ੍ਰਭਾਵੇਣ ਭੋਜਿਤਃ ਸਬਲੋ ਨृਪਃ

ਥੱਕ ਕੇ, ਜਮਦਗਨੀ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ। ਕਾਮਧੇਨੂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਮਿਲਿਆ।

ਅਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਤ੍ ਕਾਮਧੇਨੁਂ ਯਦਾ ਸ ਨ ਦਦੌ ਤਦਾ। ਹृਤਵਾਨਥ ਰਾਮੇਣ ਸ਼ਿਰਸ਼੍ਛਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਪਾਤਿਤਃ

ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਕਾਮਧੇਨੂ ਮੰਗੀ ਅਤੇ ਨਾ ਮਿਲੀ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਸੀਸ ਵੱਢ ਕੇ ਢਾਹ ਦਿੱਤਾ।

ਯੁਦ੍ਧੇ ਪਰਸ਼ੁਨਾ ਰਾਜਾ ਧੇਨੁਃ ਸ੍ਵਾਸ਼੍ਰਮਮਾਯਯੌ । ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਵੀਰ੍ਯਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਜਮਦਗ੍ਨਿਰ੍ਨਿਪਾਤਿਤਃ

ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਰਾਮ ਨੇ ਕੁਲ੍ਹਾੜੀ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਧੇਨੂ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ। ਪਰ ਕਾਰਤਵੀਰਿਆ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਜਮਦਗਨੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।

ਰਾਮੇ ਵਨਂ ਗਤੇ ਵੈਰਾਦਥ ਰਾਮਃ ਸਮਾਗਤਃ। ਪਿਤਰਂ ਨਿਹਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪਿਤृਨਾਸ਼ਾਭਿਮਰ੍षਿਤਃ

ਜਦ ਰਾਮ ਜੰਗਲ ਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਵੈਰ ਵਜ੍ਹਾ ਰਾਮ ਵਾਪਸ ਆਇਆ। ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਮਰਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਗ੍ਰਸਤ ਹੋ ਗਿਆ।

ਤ੍ਰਿਃ ਸਪ੍ਤਕृਤ੍ਵਃ ਪृਥਿਵੀਂ ਨਿਃਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਾਮਕਰੋਦ੍ਵਿਭੁਃ। ਕੁਰੁਸ਼੍ਰੇਤ੍ਰੇ ਪਞ੍ਚ ਕੁਣ੍ਡਾਨ੍ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਨ੍ਤਰ੍ਪ੍ਯ ਵੈ ਪਿਤृਨ੍

ਤਾਕਤਵਾਨ ਨੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਸੱਤ-ਸੱਤ ਵਾਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਤਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਕੀਤਾ। ਕੁਰੁਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਯਗਨ ਕੂੰਡ ਬਣਾਕੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਰੀਤ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕੀਤਾ।

ਕਾਸ਼੍ਯਪਾਯ ਮਹੀਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰੇ ਪਰ੍ਵਤੇ ਸ੍ਥਿਤਃ। ਕੂਰ੍ਮ੍ਮਸ੍ਯ ਚ ਵਰਾਹਸ੍ਯ ਨृਸਿਂਹਸ੍ਯ ਚ ਵਾਮਨਮ੍

ਕਾਸ਼ਿਆਪ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਿੰਦਰ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਟਿਕ ਗਿਆ। ਕੂਰਮ, ਵਾਰਾਹ, ਨਰਸਿੰਘ ਤੇ ਵਾਮਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਹਨ।

ਅਵਤਾਰਂ ਚ ਰਾਮਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਯਾਤਿ ਦਿਵਂ ਨਰਃ

ਰਾਮ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਅਗ੍ਨਿਰੁਵਾਚ ਰਾਮਾਯਣਮਹਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਨਾਰਦੇਨੋਦਿਤਂ ਪੁਰਾ। ਵਾਲ੍ਮੀਕਯੇ ਯਥਾ ਤਦ੍ਵਤ੍ ਪਠਿਤਂ ਭੁਕ੍ਤਿਮੁਕ੍ਤਿਦਮ੍

ਅਗਨਿ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਰਾਮਾਯਣ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਰਦ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਤੇ ਵਾਲਮੀਕਿ ਨੇ ਪੜ੍ਹਿਆ। ਇਹ ਕਥਾ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੋਵੇਂ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।

ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਵਿष੍ਣੁਨਾਭ੍ਯਵ੍ਜਜੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਮਰੀਚਿਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਸੁਤਃ। ਮਰੀਚੇਃ ਕਸ਼੍ਯਪਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸੂਰ੍ਯੋ ਵੈਵਸ੍ਵਤੋ ਮਨੁਃ

ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਵਿਸ਼ਨੁ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜਨਮਿਆ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਰੀਚਿ ਸੀ। ਮਰੀਚਿ ਤੋਂ ਕਾਸ਼ਿਆਪ, ਕਾਸ਼ਿਆਪ ਤੋਂ ਸੂਰਜ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਵੈਵਸਵਤ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਨੁ ਹੋਇਆ।

ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਥੇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਂਸ਼ੇ ਕਕੁਤ੍ਸ੍ਥਕਃ। ਕਕੁਤ੍ਸ੍ਥਸ੍ਯ ਰਘੁਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦਜੋ ਦਸ਼ਰਥਸ੍ਤਤਃ

ਫਿਰ ਉਸ ਤੋਂ ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਕੁਤਸਥ, ਕਕੁਤਸਥ ਤੋਂ ਰਘੁ, ਰਘੁ ਤੋਂ ਅਜਾ, ਤੇ ਅਜਾ ਤੋਂ ਦਸ਼ਰਥ।