ਅਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਮ੍

ਵ੍ਯੂਹਂ ਭੇਦਾਵਹਂ ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਤ੍ ਪਰਵ੍ਯੂਹੇषੁ ਚੇਚ੍ਛਯਾ । ਗਜਸ੍ਯ ਪਾਦਰਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਾਸ਼੍ਚਤ੍ਵਾਰਸ੍ਤੁ ਤਥਾ ਦ੍ਵਿਜ ।। ੨੩੬.

ਉਹ ਐਸੀ ਲਾਈਨ ਬਣਾਏ ਜੋ ਜਦੋਂ ਚਾਹੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀ ਲਾਈਨ ਤੋੜ ਸਕੇ; ਅਤੇ, ਹੇ ਦੋਵਾਂ ਵਾਰਾਂ, ਹਾਥੀ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਚਾਰ ਸਿਪਾਹੀ ਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਰਥਸ੍ਯ ਚਾਸ਼੍ਵਾਸ਼੍ਚਤ੍ਵਾਰਃ ਸਮਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਚ ਚਰ੍ਮ੍ਮਿਣਃ । ਧਨ੍ਵਿਨਸ਼੍ਚਰ੍ਮਿਭਿਸ੍ਤੁਲ੍ਯਾਃ ਪੁਰਸ੍ਤਾਚ੍ਚਰ੍ਮ੍ਮਿਣੋ ਰਣੇ ।। ੨੩੬.

ਰਥ ਲਈ ਚਾਰ ਘੋੜੇ ਜੋੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਚਮੜੇ ਵਾਲੇ ਯੋਧੇ ਵੀ; ਤੀਰੰਦਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਚਮੜੇ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਚਮੜੇ ਵਾਲੇ ਅੱਗੇ ਖੜੇ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਵृष੍ਠਤੋ ਧਨ੍ਵਿਨਃ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਧਨ੍ਵਿਨਾਨ੍ਤੁਰਗਾ ਰਥਾਃ । ਰਥਾਨਾਂ ਕੁਞ੍ਜਰਾਃ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਧਾਤਵ੍ਯਾਃ ਪृਥਿਵੀਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ।। ੨੩੬.

ਤੀਰੰਦਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹੋਰ ਤੀਰੰਦਾਜ਼, ਫਿਰ ਘੋੜੇ ਤੇ ਰਥ ਆਉਂਦੇ ਹਨ; ਰਥਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹਾਥੀ ਰੱਖਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਰਾਜਾ ਦਾ ਕੰਮ ਹੈ।

ਪਦਾਤਿਕੁਞ੍ਜਰਾਸ਼੍ਵਨਾਂ ਧਰ੍ਮ੍ਮਕਾਰ੍ਯ੍ਯਂ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ । ਸ਼ੂਰਾਃ ਪ੍ਰਮੁਖਤੋ ਦੇਯਾਃ ਸ੍ਕਨ੍ਧਮਾਤ੍ਰਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ।। ੨੩੬.

ਪੈਦਲ ਸਿਪਾਹੀਆਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਠੀਕ ਤਰਤੀਬ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ; ਬਹਾਦਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖੋ, ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਮੋਢੇ ਹੀ ਵਿਖਾਉਣ।

ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਂ ਭੀਰੁਸਙ੍ਘੇਨ ਸ਼ਤ੍ਰੁਵਿਦ੍ਰਾਵਕਾਰਕਂ । ਦਾਰਯਨ੍ਤਿ ਪੁਰਸ੍ਤਾਤ੍ਤੁ ਨ ਦੇਯਾ ਭੀਰਵਃ ਪੁਰਃ ।। ੨੩੬.

ਡਰਪੋਕਾਂ ਦੀ ਟੋਲੀ ਨਾਲ ਐਸੀ ਲਾਈਨ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਭਜਣ ਉੱਤੇ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦੇਵੇ; ਪਰ ਡਰਪੋਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਅੱਗੇ ਨਾ ਰੱਖੋ।

ਪ੍ਰੋਤ੍ਸਾਹਯਨ੍ਤ੍ਯੇਵ ਰਣੇ ਭੀਰੂਨ੍ ਸ਼ੂਗਃ ਪੁਰਸ੍ਥਿਤਾਃ । ਪ੍ਰਾਂਸ਼ਵਃ ਸ਼ੁਕਨਾਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਯੇ ਚਾਜਿਹ੍ਮੇਕ੍ਸ਼ਣਾ੨ ਨਰਾਃ ।। ੨੩੬.

ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਖੜੇ ਬਹਾਦਰ, ਡਰਪੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਲੰਮੇ, ਚੌੜੇ ਮੋਢਿਆਂ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਟਿਕੀਆਂ ਰਹਿਣ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖੋ।

ਸਂਹਤਭ੍ਰਯੁਗਾਸ਼੍ਚੈਵ ਕ੍ਰੋਧਨਾਃ ਕਲਹਪ੍ਰਿਯਾਃ । ਨਿਤ੍ਯਹृष੍ਟਾਃ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ੂਰਾ ਜ੍ਞੇਯਾਸ਼੍ਯ ਕਾਮਿਨਃ ।। ੨੩੬.

ਜੋ ਮਿਲ ਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਲਦੀ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ, ਲੜਾਈ ਪਸੰਦ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹੀ, ਤੇ ਬਹਾਦਰ—ਇਹੀ ਜੰਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਪ੍ਰਪ੍ਤਿਯੁਦ੍ਧਂ ਗਜਾਨਾਞ੍ਚ ਤੋਯਦਾਨਾਦਿਕਸ਼੍ਚ ਯਤ੍ ।। ੨੩੬.

ਹਾਥੀਆਂ ਲਈ ਜੰਗ ਦੇ ਢੰਗ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਆਦਿਕ ਵੀ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ।

ਆਯੁਧਾਨਯਨਂ ਚੈਵ ਪਤ੍ਤਿਕਰ੍ਮ੍ਮਂ ਵਿਧੀਯਤੇ । ਰਿਪੂਣਾਂ ਭੇਤ੍ਤੁਕਾਮਾਨਾਂ ਸ੍ਵਸੈਨ੍ਯਸ੍ਯ ਤੁ ਰਕ੍ਸ਼ਣਂ ।। ੨੩੬.

ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਹਿਲਚਲ ਅਤੇ ਪੈਦਲ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਵੀ ਨਿਯਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ; ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਤੋੜਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਭੇਦਨਂ ਸਂਹਤਾਨਾਞ੍ਚ ਚਰ੍ਮਿਣਾਂ ਕਰ੍ਮ੍ਮ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਂਤਂ । ਵਿਮੁਖੀਕਰਣਂ ਯੁਦ੍ਧੇ ਧਨ੍ਵਿਨਾਂ ਚ ਤਥੋਚ੍ਯਤੇ ।। ੨੩੬.

ਚਮੜੇ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਨੇੜੀ ਲਾਈਨ ਨੂੰ ਤੋੜਣ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਅਤੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਤੀਰੰਦਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਵੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

ਦੂਰਾਪਸਰਣਂ ਯਾਨਂ ਸੁਹਤਸ੍ਯ ਤਥੋਚ੍ਯਤੇ । ਤ੍ਰਾਸਨਂ ਰਿਪੁਸੈਨ੍ਯਾਨਾਂ ਰਥਕਰ੍ਮ੍ਮ ਤਥੋਚ੍ਯਤੇ ।। ੨੩੬.

ਦੂਰੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਜਾਣਾ ਵਾਹਨਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣਾ ਰਥਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਹੈ।

ਭੇਦਨਂ ਸਂਹਤਾਨਾਞਚ ਭੇਦਾਨਾਮਪਿ ਸਂਹਤਿਃ । ਪ੍ਰਾਕਾਰਤੋਰਣਾਟ੍ਟਾਲਦ੍ਰੁਮਭਙ੍ਗਸ਼੍ਚ ਸਦ੍‌ਗਜੇ ।। ੨੩੬.

ਨੇੜੇ-ਨੇੜੇ ਲਾਈਨਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਨਾ, ਟੁੱਟੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਉਣਾ, ਅਤੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ, ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ, ਮੀਣਾਰਾਂ ਤੇ ਦਰੱਖ਼ਤਾਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰਨਾ ਹਾਥੀਆਂ ਦਾ ਕੰਮ ਹੈ।

ਪਤ੍ਤਿਭੂਰ੍ਵਿषਮਾ ਜ੍ਞੇਯਾ ਰਥਾਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਤਥਾ ਸਭਾ । ਸਕਰ੍ਦ੍ਦਮਾ ਚ ਨਾਗਾਨਾਂ ਯੁਦ੍ਧਭੂਮਿਰੁਦਾਹृਤਾ ।। ੨੩੬.

ਪੈਦਲ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਲਈ ਉਬੜ-ਖਾਬੜ ਜ਼ਮੀਨ, ਰਥਾਂ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਲਈ ਸਮਤਲ ਜਗ੍ਹਾ, ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਲਈ ਚਿਕਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਜੰਗ ਦਾ ਮੈਦਾਨ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਏਵਂ ਵਿਰਚਿਤਵ੍ਯੂਹਃ ਕृਤਪृष੍ਠਦਿਵਾਕਰਃ । ਤਥਾਨੁਲੋਪਸ਼ੁਕ੍ਰਾਰ੍ਕਿਦਿਕ੍ਪਾਲਮृਦੁਮਾਰੁਤਾਃ ।। ੨੩੬.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਉਹਾ ਬਣਾਉਣ ਸਮੇਂ, ਸੂਰਜ ਪਿੱਛੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ। ਵੈਣਸ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ ਵੀ ਰੱਖੇ ਜਾਣ। ਹੌਲੇ ਹੌਲੇ ਹਵਾ ਚੱਲਦੀ ਹੋਵੇ।

ਯੋਧਾਨੁਤ੍ਤੇਜਯੇਤ੍ਸਰ੍ਵ੍ਵਾਨ੍ਨਾਮਗੋਤ੍ਰਾਵਦਾਨਤਃ । ਭੋਗਪ੍ਰਾਪ੍ਤ੍ਯਾ ਚ ਵਿਜਯੇ ਸ੍ਵਰ੍ਗਪ੍ਰਾਪ੍ਤ੍ਯਾ ਮृਤਸ੍ਯ ਚ ।। ੨੩੬.

ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਜਿੱਤਣ 'ਤੇ ਭੋਗ ਮਿਲਣ ਦਾ, ਤੇ ਮਰਨ 'ਤੇ ਸਵਰਗ ਮਿਲਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।

ਜਿਤ੍ਵਾਰੀਨ੍ ਭੋਗਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਃ ਮृਤਸ੍ਯ ਚ ਪਰਾ ਗਤਿਃ । ਨਿष੍ਕृਤਿਃ ਸ੍ਵਾਮਿਪਿਣ੍ਡਸ੍ਯ ਨਾਸ੍ਤਿ ਯੁਦ੍ਧਸਮਾ ਗਤਿਃ ।। ੨੩੬.

ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਭੋਗ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਉੱਚੀ ਗਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਯੋਧੇ ਦੀ ਮੌਤ ਲਈ ਜੰਗ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਕੋਈ ਮੁਆਫੀ ਨਹੀਂ।

ਸ਼ੂਰਾਣਾਂ ਰਕ੍ਤਮਾਯਾਤਿ ਤੇਨ ਪਾਪਨ੍ਤ੍ਯਜਨ੍ਤਿ ਤੇ । ਘਾਤਾਦਿਦੁਃਖਸਹਨਂ ਰਣੇ ਤਤ੍ ਪਰਮਨ੍ਤਪਃ ।। ੨੩੬.

ਵੀਰਾਂ ਦਾ ਖੂਨ ਵਗਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਉਹ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਖਮ ਤੇ ਮੌਤ ਦਾ ਦੁੱਖ ਸਹਿਣਾ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤਪस्या ਹੈ।

ਵਰਾਪ੍ਸਰਃ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਯਾਨ੍ਤਿ ਸ਼ੂਰਂ ਰਣੇ ਮृਤਂ । ਸ੍ਵਾਮੀ ਸੁਕृਤਮਾਦਤ੍ਤੇ ਭਗ੍ਨਾਨਾਂ ਵਿਨਿਵਰ੍ਤ੍ਤਿਨਾਂ ।। ੨੩੬.

ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਵੀਰ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਾਜਾ ਹਾਰ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਦਾ ਫਲ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਫਲਂ ਤੇषਾਂ ਤਥਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਪਦੇ ਪਦੇ । ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਹਾਯਾਨ੍ ਯੋ ਗਚ੍ਛੇਦ੍ਦੇਵਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਿਨष੍ਟਯੇ ।। ੨੩੬.

ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਪੈਰ 'ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਦੇਵਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਨਾਸ਼ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਅਸ਼੍ਵਮੇਧਫਲਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਸ਼ੂਰਾਣਾਮਨਿਵਰ੍ਤ੍ਤਿਨਾਂ । ਧਰ੍ਮ੍ਮਨਿष੍ਠੇ ਜਯੋ ਰਾਜ੍ਞਿ ਯੋਦ੍ਧਵ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਸਮਾਃ ਸਮੈਃ ।। ੨੩੬.

ਜੋ ਵੀਰ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਹਟਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਬਰਾਬਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਨਾਲ ਲੜਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਗਜਾਦ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਗਜਾਦ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਨ ਹਨ੍ਤਵ੍ਯਾਃ ਪਲਾਯਿਨਃ । ਨ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਕਾਃ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਾਸ਼੍ਚ ਅਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਃ ਪਤਿਤਾਦਯਃ ।। ੨੩੬.

ਹਾਥੀ ਆਦਿ, ਭੱਜਣ ਵਾਲੇ, ਦਰਸ਼ਕ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ, ਹਥਿਆਰ ਰਹਿਤ, ਤੇ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ — ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ।

ਸ਼ਾਨ੍ਤੇ ਨਿਦ੍ਰਾਭਿਭੂਤੇ ਚ ਅਰ੍ਦ੍ਧੋਤ੍ਤੀਰ੍ਣੇ ਨਦੀਵਨੇ । ਦੁਰ੍ਦ੍ਦਿਨੇ ਕੂਟਯੁਦ੍ਧਾਨਿ ਸ਼ਤ੍ਰੁਨਾਸ਼ਾਰ੍ਥਮਾਚਰੇਤ੍ ।। ੨੩੬.

ਜਦੋਂ ਦੁਸ਼ਮਣ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋਵੇ, ਨੀਂਦ ਵਿਚ ਹੋਵੇ, ਨਦੀ ਜਾਂ ਜੰਗਲ ਅੱਧਾ ਪਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਮਾੜੇ ਮੌਸਮ ਵਿਚ, ਤਦ ਸ਼ਤ੍ਰੂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ ਜੰਗ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਬਾਹੂ ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯ ਵਿਕ੍ਰੋਸ਼ੇਦ੍ਭਗ੍ਨਾ ਭਗ੍ਨਾਃ ਪਰੇ ਇਤਿ। ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਮਿਤ੍ਰਂ ਬਲਂ ਭੂਰਿ ਨਾਯਕੋऽਤ੍ਰ ਨਿਪਾਤਿਤਃ ।। ੨੩੬.

ਬਾਂਹ ਫੜ ਕੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਕਹੋ, 'ਅਸੀਂ ਟੁੱਟ ਗਏ, ਅਸੀਂ ਦੂਜਿਆਂ ਵਲੋਂ ਟੁੱਟ ਗਏ!' ਜੇ ਮਿੱਤਰ ਜਾਂ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਥੇ ਆਗੂ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸੇਨਾਨੀਰ੍ਨਿਹਤਸ਼੍ਚਾਯਂ ਭੂਪਤਿਸ਼੍ਚਾਪਿ ਵਿਪ੍ਲੁਤਃ । ਵਿਦ੍ਰੁਤਾਨਾਨ੍ਤੁ ਯੋਧਾਨਾਂ ਸੁਖਂ ਧਾਤੋ ਵਿਧੀਯਤੇ ।। ੨੩੬.

ਸੈਨਾਪਤੀ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਰਾਜਾ ਵੀ ਹਾਰ ਗਿਆ। ਭੱਜਣ ਵਾਲੇ ਯੋਧਿਆਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵਾਪਸੀ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਧੂਪਸ਼੍ਚ ਦੇਯਾ ਧਰ੍ਮ੍ਮਜ੍ਞ ਤਥਾ ਚ ਪਰਮੋਹਨਾਃ । ਪਤਾਕਾਸ਼੍ਚੈਵ ਸਮ੍ਭਾਰੋ ਵਾਦਿਤ੍ਰਾਣਾਂ ਭਯਾਵਹਃ ।। ੨੩੬.

ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਧੂਪ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਮੋਹਣ ਵਾਲੇ ਮੰਤ੍ਰ ਵੀ। ਝੰਡੇ ਤੇ ਵਾਜਾ-ਗੁਆਂਡੀਆਂ ਦਾ ਸਾਮਾਨ, ਜੋ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ।

ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਵਿਜਯਂ ਯੁਦ੍ਧੇ ਦੇਵਾਨ੍ਵਿਪ੍ਰਾਂਸ਼੍ਚ ਸਂਯਜੇਤ੍ । ਰਤ੍ਨਾਨਿ ਰਾਜਗਾਮੀਨਿ ਅਮਾਤ੍ਯੇਨ ਕृਤੇ ਰਣੇ ।। ੨੩੬.

ਜੰਗ ਵਿਚ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੇਟ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ। ਜੰਗ ਵਿਚ ਮਿਲੇ ਰਤਨ ਤੇ ਰਾਜਸੀ ਖਜ਼ਾਨਾ ਮੰਤਰੀ ਵੰਡੇ।

ਤਸ੍ਯ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋ ਨ ਕਸ੍ਯਾਪਿ ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਾਸ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਪਰਸ੍ਯ ਚ । ਸ਼ਤ੍ਰੁਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਰਣੇ ਮੁਕ੍ਤਂ ਪੁਤ੍ਰਵਤ੍ ਪਰਿਪਾਲਯੇਤ੍ ।। ੨੩੬.

ਹਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਜਾਂ ਜਿੱਤਿਆ ਹੋਇਆ ਕਿਸੇ ਦੀ ਵੀ عورتਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ। ਜੰਗ ਵਿਚ ਦੁਸ਼ਮਣ ਫੜ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਪੁਨਸ੍ਤੇਨ ਨ ਯੋਦ੍ਧਵ੍ਯਂ ਦੇਸ਼ਾਚਾਰਾਦਿ ਪਾਲਯੇਤ੍ । ਤਤਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਪੁਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਧ੍ਰੁਵੇ ਭੇ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ੇਦ੍ ਗृਹਂ ।। ੨੩੬.

ਉਸ ਨਾਲ ਮੁੜ ਜੰਗ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਿਵਾਜਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੀ। ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਨਗਰੀ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਪੱਕਾ ਘਰ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਜਾਵੇ।

ਪੁष੍ਕਰ ਉਵਾਚ ਰਾਜ੍ਯਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸ੍ਥਿਰਤ੍ਵਾਯ ਯਥੇਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਪੁਰਾ ਸ਼੍ਰਿਯਃ । ਸ੍ਤੁਤਿਃ ਕृਤਾ ਤਥਾ ਰਾਜਾ ਜਯਾਰ੍ਥਂ ਸ੍ਤੁਤਿਮਾਚਰੇਤ੍ ।। ੨੩੭.

ਪੁਸ਼ਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਰਾਜ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਟਿਕਾਉਣ ਲਈ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਈ ਸਤੁਤੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।