ਅਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਮ੍

ਰਾਜਾ ਗਵਾਭਿਵਾਰਾਦ੍ਯਂ ਹਨ੍ਯਾਚ੍ਚੈਵਾਤਤਾਯਿਨਃ । ਪਰਸ੍ਤ੍ਰਿਯਂ ਨ ਭਾषੇਤ ਪ੍ਰਤਿषਿਦ੍ਧੋ ਵਿਸ਼ੇਨ੍ਨ ਹਿ ।। ੨੨੭.੪੦ ਅਦਣ੍ਡ੍ਯਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਭਵੇਦ੍ਰਾਜ੍ਞਾ ਵਰਯਨ੍ਤੀ ਪਤਿਂ ਸ੍ਵਯਂ। ਉਤ੍ਤਮਾਂ ਸੇਵਮਾਨਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਂ ਜਘਨ੍ਯੋ ਬਧਮਰ੍ਹਤਿ ।। ੨੨੭.

ਰਾਜਾ ਗਾਂ ਚੋਰੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਐਸੇ ਜੁਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵੇ; ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਨਾ ਗੱਲ ਕਰੇ, ਅਤੇ ਜੇ ਮਨਾਹੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਨਾ ਜਾਵੇ।

ਭਰ੍ਤ੍ਤਾਰਂ ਲਙ੍‌ਘਯੇਦ੍ਯਾ ਤਾਂ ਸ਼੍ਵਭਿਃ ਸਙ੍ਘਾਤਯੇਤ੍ ਸ੍ਥਿਰਂ । ਸਵਰ੍ਣਦੂषਿਤਾਂ ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਤ੍ ਪਿਣ੍ਡਮਾਤ੍ਰੋਪਜੀਵਿਨੀਂ ।। ੨੨੭.

ਜੋ ਔਰਤ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰਕੇ ਕੱਢ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਜਾਤ ਦੇ ਮਰਦ ਨਾਲ ਭਟਕ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਭਿਖ ਮੰਗ ਕੇ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਨਾ ਪਵੇ।

ਜ੍ਯਾਯਸਾ ਦੂषਿਤਾ ਨਾਰੀ ਮੁਣ੍ਡਨਂ ਸਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ । ਵੈਸ਼੍ਯਾਗਮੇ ਤੁ ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਸ੍ਯਾਨ੍ਤ੍ਯਜਾਗਮੇ ।। ੨੨੭.

ਜੋ ਔਰਤ ਉੱਚ ਜਾਤੀ ਵਾਲੇ ਨਾਲ ਭਟਕ ਜਾਵੇ, ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਮੁੰਡਿਆ ਜਾਵੇ; ਜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੈਸ਼ ਜਾਂ ਕਸ਼ਤਰੀ ਨੀਚ ਜਾਤੀ ਵਾਲੇ ਨਾਲ ਭਟਕ ਜਾਵੇ,

ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਃ ਪ੍ਰਥਮਂ ਵੈਸ਼੍ਯੋ ਦਣ੍ਡ੍ਯਃ ਸ਼ਦ੍ਰਾਗਮੇ ਭਵੇਤ੍ । ਗੁਹੀਤ੍ਵਾ ਵੇਤਨਂ ਵੇਸ਼੍ਯਾ ਲੋਭਾਦਨ੍ਯਤ੍ਰ ਗਚ੍ਛਤਿ ।। ੨੨੭.

ਕਸ਼ਤਰੀ ਪਹਿਲਾਂ, ਫਿਰ ਵੈਸ਼, ਸ਼ੂਦਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਬਣਾਉਣ 'ਤੇ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਹਨ; ਜੇ ਵੈਸ਼ਿਆ ਆਪਣਾ ਭੁਗਤਾਨ ਲੈ ਕੇ ਲਾਲਚ ਕਰਕੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਜਾਂਦੀ ਹੈ,

ਵੇਤਨਨ੍ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਦਣ੍ਡਞ੍ਚ ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਤਥਾ। ਭਾਰ੍ਯਾ ਪੁਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਦਾਸਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ਿष੍ਯੋ ਭ੍ਰਾਤਾ ਚ ਸੋਦਰਃ ।। ੨੨੭.

ਉਹ ਦੋ ਗੁਣਾ ਭੁਗਤਾਨ ਵਾਪਸ ਕਰੇ ਅਤੇ ਦੋ ਗੁਣਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਦੇਵੇ; ਪਤਨੀ, ਪੁੱਤਰ, ਨੌਕਰ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਤੇ ਭਰਾ,

ਕृਤਾਪਰਾਧਾਸ੍ਤਾਡ੍ਯਾਃ ਸ੍ਯੂ ਰਜ੍ਵਾ ਵੇਣੁਦਲੇਨ ਵਾ । ਪृष੍ਟੇਨ ਮਸ੍ਤਕੇ ਹਨ੍ਯਾਚ੍ਚੌਰਸ੍ਯਾਪ੍ਨੋਤਿ ਕਿਲ੍ਵਿषਂ ।। ੨੨੭.

ਜੇ ਉਹ ਗਲਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੱਸੀ ਜਾਂ ਪਤਲੇ ਡੰਡੇ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇ; ਪਰ ਪਿੱਠ ਜਾਂ ਸਿਰ 'ਤੇ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਚੋਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਪੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਰਕ੍ਸ਼ਾਸ੍ਵਧਿਕृਤੈਰ੍ਯਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਜਾऽਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਵਿਲੁਪ੍ਯਤੇ । ਤੇषਾਂ ਸਰ੍ਵਸ੍ਵਮਾਦਾਯ ਰਾਜਾ ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਨ੍ ਪ੍ਰਵਾਸਨਂ ।। ੨੨੭.

ਜੇ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਲੋਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਰੀ ਜਾਇਦਾਦ ਲੈ ਲਵੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ੋਂ ਕੱਢ ਦੇਵੇ।

ਯੇ ਨਿਯੁਕ੍ਤਾਃ ਸ੍ਵਕਾਰ੍ਯੇषੁਹਨ੍ਯੁਃ ਕਾਰ੍ਯਾਣਿ ਕਰ੍ਮਿਣਾਂ । ਨਿਰ੍ਘृਣਾਃ ਕ੍ਰੂਰਮਨਸਸ੍ਤਾਨ੍ਨਿਃ ਸ੍ਵਾਨ੍ ਕਾਰਯੇਨ੍ਨृਪ ।। ੨੨੭.

ਜੋ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ 'ਚ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਕਠੋਰ ਤੇ ਨਿਰਦਈ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਰਾਜਾ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰੇ।

ਅਮਾਤ੍ਯਃ ਪ੍ਰਾਡ੍‌ਵਿਵਾਕੋ ਵਾ ਯਃ ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਤ੍ ਕਾਰ੍ਯ੍ਯਮਨ੍ਯਥਾ । ਤਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਸ੍ਵਮਾਦਾਯ ਤਂ ਰਾਜਾ ਵਿਪ੍ਰਵਾਸਯੇਤ੍ ।। ੨੨੭.

ਜੇ ਕੋਈ ਮੰਤਰੀ ਜਾਂ ਨਿਆਂ-ਅਧਿਕਾਰੀ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਨਿਯਮਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਉਸ ਦੀ ਸਾਰੀ ਜਾਇਦਾਦ ਲੈ ਲਵੇ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦੇਵੇ।

ਗੁਰੁਤਲ੍ਪੇ ਭਯਃ ਕਾਰ੍ਯ੍ਯਃ ਸੁਰਾਪਾਣੇ ਸੁਰਾਧ੍ਵਜਃ । ਸ੍ਤੇਯੇषੁ ਸ਼੍ਵਪਦਂ ਵਿਦ੍ਯਾਦ੍‌ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਸ਼ਿਰਃ ਪੁਮਾਨ੍ ।। ੨੨੭.

ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਡਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ 'ਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ; ਚੋਰੀ 'ਤੇ ਜਾਨਵਰ ਦੀ ਚਿੰਨ੍ਹ; ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਹੱਤਿਆ 'ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਸਿਰ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਦੀਨ੍ ਘਾਤਯੇਦ੍ਰਾਜਾ ਪਾਪਾਨ੍ ਵਿਪ੍ਰਾਨ੍ ਪ੍ਰਵਾਸਯੇਤ੍ । ਮਹਾਪਾਤਕਿਨਾਂ ਵਿਤ੍ਤਂ ਵਰੁਣਾਯੋਪਪਾਦਯੇਤ੍ ।। ੨੨੭.

ਰਾਜਾ ਪਾਪੀ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵੇ, ਪਰ ਪਾਪੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦੇਵੇ; ਤੇ ਵੱਡੇ ਪਾਪੀਆਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਵਰੁਣ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦੇਵੇ।

ਗ੍ਰਾਮੇष੍ਵਪਿ ਚ ਯੇ ਕੇਚਿਚ੍ਚੌਰਾਣਾਂ ਭਕ੍ਤਦਾਯਕਾਃ । ਭਾਣ੍ਡਾਰ ਕੋषਦਾਸ਼੍ਚੈਵ ਸਰ੍ਵਾਂਸ੍ਤਾਨਪਿ ਘਾਤਯੇਤ੍ ।। ੨੨੭.

ਪਿੰਡਾਂ 'ਚ ਜਿਹੜੇ ਚੋਰਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਜਾਂ ਰਸਦ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਜਾਂ ਖਜਾਨੇ ਦੀ ਰੱਖਵਾਲੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਰਾਜਾ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਦੇਵੇ।

ਰਾष੍ਟ੍ਰੇषੁ ਰਾष੍ਟ੍ਰਾਧਿਕृਤਾਨ੍ ਸਾਮਨ੍ਤਾਨ੍ ਪਾਪਿਨੋਹਰੇਤ੍ । ਸਨ੍ਧਿ ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਯੇ ਚੌਰ੍ਯਂ ਰਾਤ੍ਰੌ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਕਸ੍ਤਰਾਃ ।। ੨੨੭.

ਆਪਣੇ ਰਾਜ 'ਚ, ਰਾਜਾ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਤੇ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦੇਵੇ; ਤੇ ਜਿਹੜੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਚੋਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸੰਧੀ ਕਰ ਕੇ ਵੀ, ਉਹ ਖਾਸ ਪਾਪੀ ਹਨ।

ਤੇषਾਂ ਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਨृਪੋ ਹਸ੍ਤੌ ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣੇ ਸ਼ੂਲੇ ਨਿਵੇਸ਼ਯੇਤ੍ । ਤੜਾਗਦੇਵਤਾਗਾਰਭੇਦਕਾਨ੍ ਘਾਤਯੇਨ੍ਨृਪਃ ।। ੨੨੭.

ਰਾਜਾ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਕੱਟ ਕੇ ਤੇਜ਼ ਸੂਲ 'ਤੇ ਲਟਕਾ ਦੇਵੇ; ਤੇ ਜਿਹੜੇ ਮੰਦਰ ਜਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਤੋੜਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵੇ।

ਸਮੁਤ੍ਸृਜੇਦ੍ਰਾਜਮਾਰ੍ਗੇ ਯਸ੍ਤ੍ਵਮੇਧ੍ਯਮਨਾਪਦਿ । ਸ ਹਿ ਕਾਰ੍षਾਪਣਨ੍ਦਣ੍ਡ੍ਯਸ੍ਤਮਮੇਧ੍ਯਞ੍ਚ ਸ਼ੋਧਯੇਤ੍ ।। ੨੨੭.

ਜੋ ਰਾਜ-ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਬਿਨਾਂ ਲੋੜ ਦੇ ਗੰਦ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਰਸ਼ਾਪਣਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤੇ ਉਹ ਗੰਦ ਸਾਫ ਕਰਵਾਈ ਜਾਵੇ।

ਪ੍ਰਤਿਮਾਸਙ੍‌ਕ੍ਰਮਭਿਦੋ ਦਦ੍ਯੁਃ ਪਞ੍ਚਸ਼ਤਾਨਿ ਤੇ । ਸਮੈਸ਼੍ਚ ਵਿषਮਂ ਯੋ ਵਾ ਚਰਤੇਕ ਮੂਲ੍ਯਤੋऽਪਿ ਵਾ ।। ੨੨੭.

ਜੋ ਮੂਰਤੀਆਂ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਠੇ ਤੋੜਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪੰਜ ਸੌ ਜੁਰਮਾਨਾ ਦੇਣ; ਤੇ ਜੋ ਤੋਲ-ਮਾਪ ਜਾਂ ਕੀਮਤ 'ਚ ਧੋਖਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ।

ਸਮਾਪ੍ਨੁਯਾਨ੍ਨਰਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਦਮਂ ਮਧ੍ਯਮਮੇਵ ਵਾ । ਦ੍ਰਵ੍ਯਮਾਦਾਯ ਵਣਿਜਾਮਨਰ੍ਘੇਣਾਵਰੁਨ੍ਦਤਾਂ ।। ੨੨੭.

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਵਪਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਠੀਕ ਕੀਮਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਮਾਨ ਲੈ ਕੇ ਪਹਿਲਾ ਜਾਂ ਮੱਧਮ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾਵੇ।

ਰਾਜਾ ਪृਥਕ੍‌ ਪृਥਕ੍ ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਦ੍ਦਣ੍ਡਮੁਤ੍ਤਮਸਾਹਸਂ । ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਾਂ ਦੂषਕੋ ਯਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਤਿਚ੍ਛਨ੍ਦਕਵਿਕ੍ਰਯੀ ।। ੨੨੭.

ਰਾਜਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲਾਏ, ਜਿਹੜਾ ਸਮਾਨ 'ਚ ਮਿਲਾਵਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਝੂਠੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਵੇਚਦਾ ਹੈ।

ਮਧ੍ਯਮਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਯਾਦ੍ਦਣ੍ਡਂ ਕੂਟਕਰ੍ਤ੍ਤਾ ਤਥੋਤ੍ਤਮਂ । ਕਲਹਾਪਕृਤਂ ਦੇਯਂ ਦਣ੍ਡਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵਿਗੁਣਸ੍ਤਤਃ ।। ੨੨੭.

ਜੋ ਨਕਲੀ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੱਧਮ ਜੁਰਮਾਨਾ ਮਿਲੇ; ਤੇ ਨਕਲੀ ਨਕਲੀ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਨੂੰ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ; ਤੇ ਜਿਹੜੇ ਝਗੜੇ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਗੁਣਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਮਿਲੇ।

ਅਭਕ੍ਸ਼੍ਯਭਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਵਿਪ੍ਰੇ ਵਾ ਸ਼ੂਦ੍ਰੇ ਵਾ ਕृष੍ਣਲੋ ਦਮਃ । ਲੁਲਾਸ਼ਾਸਨਕਰ੍ਤ੍ਤਾ ਚ ਕੂਟਕृਨ੍ਨਾਸ਼ਕਸ੍ਯ ਚ ।। ੨੨੭.

ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਾਂ ਸ਼ੂਦਰ ਦੁਆਰਾ ਮਨਾਹੀ ਕੀਤੇ ਭੋਜਨ ਖਾਣ 'ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਲ ਜੁਰਮਾਨਾ ਹੋਵੇ; ਤੇ ਝੂਠਾ ਹੁਕਮ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਜਾਂ ਨਕਲੀ ਸਮਾਨ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ 'ਤੇ ਵੀ।

ਏਭਿਸ਼੍ਚ ਵ੍ਯਵਹਰ੍ਤ੍ਤਾਂ ਯਃ ਸ ਦਾਪ੍ਯੋ ਦਮਮੁਤ੍ਤਮਂ । ਵਿषਾਗ੍ਨਿਦਾਂ ਪਤਿਗੁਰੁਵਿਪ੍ਰਾਪਤ੍ਯਪ੍ਰਮਾਪਿਣੀਂ ।। ੨੨੭.

ਜੋ ਇਹਨਾਂ ਤਰੀਕਿਆਂ 'ਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲਾਇਆ ਜਾਵੇ; ਤੇ ਜਿਹੜਾ ਜ਼ਹਿਰ, ਅੱਗ ਜਾਂ ਪਤੀ, ਗੁਰੂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਾਂ ਬੱਚੇ ਦੀ ਮੌਤ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ।

ਵਿਕਰ੍ਣਕਰਨਾਸੌष੍ਠੀਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਗੋਭਿਃ ਪ੍ਰਵਾਸਯੇਤ੍ । ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਵੇਸ਼੍ਮਗ੍ਰਾਮਵਨਵਿਦਾਰਕਾਸ੍ਤਥਾ ਨਰਾਃ ।। ੨੨੭.

ਕੰਨ, ਨੱਕ ਜਾਂ ਉਂਗਲਾਂ ਕੱਟਣ 'ਤੇ, ਗਾਂਵਾਂ ਸਮੇਤ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦੇਵੇ; ਤੇ ਜਿਹੜੇ ਖੇਤ, ਘਰ, ਪਿੰਡ ਜਾਂ ਜੰਗਲ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ।

ਰਾਜਪਤ੍ਨ੍ਯਭਿਗਾਮੀ ਚ ਦਗ੍ਧਵ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਕਟਾਗ੍ਨਿਨਾ । ਊਨਂ ਵਾਪ੍ਯਧਿਕਂ ਵਾਪਿ ਲਿਖੇਦ੍ਯੋ ਰਾਜਸ਼ਾਸਨਂ ।। ੨੨੭.

ਰਾਜਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਚਿਤਾ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸਾੜਿਆ ਜਾਵੇ; ਤੇ ਜੋ ਰਾਜਾ ਦਾ ਹੁਕਮ ਘੱਟ ਜਾਂ ਵੱਧ ਲਿਖਦਾ ਹੈ।

ਪਾਰਜਾਯਿਕਚੌਰੌ ਚ ਮੁਞ੍ਚਤੋ ਮਣ੍ਡ ਉਤ੍ਤਮਃ । ਰਾਜਯਾਨਾਸਨਾਰੋਢ੍‌ਰ੍ਦਣ੍ਡ ਉਤ੍ਤਮਸਾਹਸਃ ।। ੨੨੭.

ਜੋ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਚੋਰ ਨੂੰ ਛੱਡਦਾ ਹੈ, ਉਸ 'ਤੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲਾਇਆ ਜਾਵੇ; ਤੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਰਥ ਜਾਂ ਆਸਨ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਨ 'ਤੇ ਵੀ।

ਯੋ ਮਨ੍ਯੇਤਾਜਿਤੋऽਸ੍ਮੀਤਿ ਨ੍ਯਾਯੇਨਾਪਿ ਪਰਾਜਿਤਃ । ਤਮਾਯਾਨ੍ਤਂ ਪਰਾਜਿਤ੍ਯ੬ ਦਣ੍ਡਯੇਦ੍‌ ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਦਮਂ ।। ੨੨੭.

ਜੋ ਨਿਆਂ ਨਾਲ ਹਾਰ ਕੇ ਵੀ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਕਿ 'ਮੈਂ ਹਾਰਿਆ ਨਹੀਂ', ਤੇ ਮੁੜ ਕੇ ਝਗੜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੋ ਗੁਣਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।

ਆਹ੍ਵਾਨਕਾਰੀ ਬਧ੍ਯਃ ਸ੍ਯਾਦਨਾਹੂਤਮਥਾਹ੍ਵਯਨ੍ । ਦਾਣ੍ਡਿਕਸ੍ਯ ਚ ਯੋ ਹਸ੍ਤਾਦਭਿਮੁਕ੍ਤਃ ਪਲਾਯਤੇ ।। ੨੨੭.

ਜੋ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਲੜਾਈ ਲਈ ਪੁਕਾਰਦਾ ਹੈ, ਉਹਨੂੰ ਬਾਂਧਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਬਿਨਾਂ ਬੁਲਾਏ ਲੜਾਈ ਲਈ ਆਵਾਜ਼ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਬਾਂਧਣ ਯੋਗ ਹੈ। ਅਤੇ ਜੇ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਛੱਡ ਕੇ ਭੱਜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਬਾਂਧਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਪੁष੍ਕਰ ਉਵਾਚ ਯਦਾ ਮਨ੍ਯੇਤ ਨृਪਤਿਰਾਕ੍ਰਨ੍ਦੇਨ ਬਲੀਯਸਾ । ਪਾਰ੍ष੍ਣਿਗ੍ਰਾਹੋऽਭਿਭੂਤੋ ਮੇ ਤਦਾ ਯਾਤ੍ਰਾਂ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍ ।। ੨੨੮.

ਪੁਸ਼ਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਉੱਚੀ ਚੀਖ-ਚਿਲ੍ਹਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਹ ਮੰਨ ਲਵੇ ਕਿ ਵੈਰੀ ਨੇ ਪਿੱਠ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰੇ।

ਪੁष੍ਟਾ ਯੋਧਾ ਭृਤਾ ਭृਤ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਭੂਤਞ੍ਚ ਬਲਂ ਮਮ । ਮੂਲਰਕ੍ਸ਼ਾਸਮਰ੍ਥੋऽਸ੍ਮਿ ਤੈਰ੍ਗਤ੍ਵਾ੧ ਸ਼ਿਵਿਰੇ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ ।। ੨੨੮.

ਮੇਰੇ ਯੋਧੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹਨ, ਮੇਰੇ ਨੌਕਰ ਤਨਖਾਹ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਮੇਰੀ ਫੌਜ ਵੱਡੀ ਹੈ; ਮੈਂ ਅੱਡੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹਾਂ। ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾ ਕੇ, ਸ਼ਿਵਿਰ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ਤ੍ਰੋਰ੍ਵਾ ਵ੍ਯਸਨੇ ਯਾਯਾਤ੍ ਦੈਵਾਦ੍ਯੈਃ ਪੀਡਿਤਂ ਪਰਂ । ਭੂਕਮ੍ਪੋ ਯਾਨ੍ਦਿਸ਼ਂ ਯਾਤਿ ਯਾਞ੍ਚ ਕੇਤੁਰ੍ਵ੍ਯਦੂषਯਤ੍ ।। ੨੨੮.

ਜਦੋਂ ਵੈਰੀ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿਚ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਅਸਮਾਨੀ ਮਾਰ ਜਾਂ ਦੁਖ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹੋਵੇ, ਜਦੋਂ ਭੂਚਾਲ ਆਵੇ, ਜਾਂ ਝੰਡਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਅਸ਼ੁਭ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਅੱਗੇ ਵਧਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।