ਅਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਮ੍

ਅਵਨਿष੍ਠੀਵਤੋ ਦਰ੍ਪਾਦ੍‌ ਦ੍ਵਾਵੋष੍ਠੌ ਛੇਦਯੇਨ੍ਨृਪਃ । ਅਪਮੂਤ੍ਰਯਤੋ ਮੇਢ੍ਰਮਪਸ਼ਬ੍ਦਯਤੋ ਗੁਦਂ ।। ੨੨੭.

ਜੇ ਕੋਈ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਥੂਕ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਉਸ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਹੋਠ ਕੱਟ ਦੇਵੇ; ਜੇ ਕੋਈ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ਾਬ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਲਿੰਗ ਕੱਟਿਆ ਜਾਵੇ; ਜੇ ਕੋਈ ਗਲਤ ਬੋਲ ਬੋਲਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਮੂਹਾ ਕੱਟਿਆ ਜਾਵੇ।

ਉਤ੍ਕृष੍ਟਾਸਨਸਂਸ੍ਥਸ੍ਯ ਨੀਚਸ੍ਯਾਧੋਨਿਕृਨ੍ਤਨਂ । ਯੋ ਯਦਙ੍ਗਂ ਚ ਰੁਜਯੇਤ੍ਤਦਙ੍ਗਨ੍ਤਸ੍ਯ ਕਰ੍ਤ੍ਤਯੇਤ੍ ।। ੨੨੭.

ਜੇ ਕੋਈ ਨੀਚ ਉੱਚੀ ਕੁर्सੀ 'ਤੇ ਬੈਠ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਠ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਕੱਟਿਆ ਜਾਵੇ; ਅਤੇ ਜਿਸ ਅੰਗ ਨਾਲ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਅੰਗ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਅਰ੍ਦ੍ਧਪਾਦਕਰਾਃ ਕਾਰ੍ਯਾ ਗੋਗਜਾਸ਼੍ਵੋष੍ਟ੍ਰਘਾਤਕਾਃ । ਵृਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤੁ ਵਿਫਲਂ ਕृਤ੍ਤ੍ਵਾ ਸੁਵਰ੍ਣ ਦਣ੍ਡਮਰ੍ਹਤਿ ।। ੨੨੭.

ਜੋ ਗਾਂ, ਹਾਥੀ, ਘੋੜਾ ਜਾਂ ਉਠ ਮਾਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅੱਧੇ ਪੈਰ ਤੇ ਹੱਥ ਕੱਟੇ ਜਾਣ; ਅਤੇ ਜੋ ਫਲ ਰਹਿਤ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰੇ, ਉਹ ਸੋਨਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਦੇਵੇ।

ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਦਾਪ੍ਯੇਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇ ਪਥਿ ਸੀਮ੍ਨਿ ਜਲਾਸ਼ਯੇ । ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਿ ਯੋ ਹਰੇਦ੍ਯਸ੍ਯ ਜ੍ਞਾਨਤੋऽਜ੍ਞਾਨਤੋऽਪਿ ਵਾ ।। ੨੨੭.

ਜੇ ਕੋਈ ਰਸਤੇ, ਹੱਦ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਥਾਂ 'ਤੇ ਚੀਜ਼ ਚੋਰੀ ਜਾਂ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦੋ ਗੁਣਾ ਮੁੱਲ ਦੇਣਾ ਪਵੇ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਜਾਣ ਕੇ ਕਰੇ ਜਾਂ ਅਣਜਾਣੇ।

ਸ ਸਸ੍ਯੋਤ੍ਪਾਦ੍ਯ ਤੁष੍ਟਿਨ੍ਤੁ ਰਾਜ੍ਞੇ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਤਤੋ ਦਮਂ । ਯਸ੍ਤੁ ਰਜ੍ਜੁਂ ਘਟਂ ਕੂਪਾਦ੍ਧਰੇਚ੍ਛਿਨ੍ਦ੍ਯਾਚ੍ਚ ਤਾਂ ਪ੍ਰਪਾਂ ।। ੨੨੭.

ਉਹ ਜੋ ਫਸਲ ਜਾਂ ਲਾਭ ਲੈਵੇ, ਉਹ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦੇਵੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਜੁਰਮਾਨਾ ਭਰੇ; ਜੇ ਕੋਈ ਕੂਏ ਤੋਂ ਰੱਸੀ ਜਾਂ ਘੜਾ ਲੈ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਪਬਲਿਕ ਪਾਣੀ ਦੀ ਰੱਸੀ ਕੱਟ ਦੇਵੇ,

ਸ ਦਣ੍ਡਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਯਾਨ੍‌ਮਾਸਂ ਦਣ੍ਡ੍ਯਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਪ੍ਰਾਣਿਤਾੜਨੇ । ਧਾਨ੍ਯਂ ਦਸ਼ਭ੍ਯਃ ਕੁਮ੍ਭੇਭ੍ਯੋ ਹਰਤੋऽਭ੍ਯਧਿਕਂ ਬਧਃ ।। ੨੨੭.

ਉਹ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਸਜ਼ਾ ਪਾਵੇ; ਜੇ ਉਹ ਕਿਸੇ ਦੀ ਜਾਨ ਨੂੰ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾਏ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਹੋਵੇ; ਜੋ ਦਸ ਘੜਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਨਾਜ ਚੋਰੀ ਕਰੇ, ਉਹ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ।

ਸ਼ੇषੇऽਪ੍ਯੇਕਾਦਸ਼ਗੁਣਂ ਤਸ੍ਯ ਦਣ੍ਡਂ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪਯੇਤ੍ । ਸੁਵਰ੍ਣਰਜਤੀਦੀਨਾਂ ਨृਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਹਰਣੇ ਬਧਃ ।। ੨੨੭.

ਬਾਕੀ ਲਈ, ਜੁਰਮਾਨਾ ਉਸ ਦੇ ਮੁੱਲ ਦਾ ਗਿਆਰਾਂ ਗੁਣਾ ਹੋਵੇ; ਸੋਨਾ, ਚਾਂਦੀ ਜਾਂ ਔਰਤ ਚੋਰੀ ਕਰਨ 'ਤੇ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਹੋਵੇ।

ਯੇਨ ਯੇਨ ਯਥਾਹ੍ਗੇਨ ਸ੍ਤੇਨੋ ਨृषੁ ਵਿਚੇष੍ਟਤੇ । ਤਤ੍ਤਦੇਵ ਹਰੇਦਸ੍ਯ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਦੇਸ਼ਾਯ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ ।। ੨੨੭.

ਚੋਰ ਜਿਸ ਅੰਗ ਨਾਲ ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਕਰਤੂਤ ਕਰੇ, ਰਾਜਾ ਉਸ ਤੋਂ ਉਹੀ ਚੀਜ਼ ਵਾਪਸ ਲਵੇ, ਸਜ਼ਾ ਵਜੋਂ।

ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਃ ਸ਼ਾਕਧਾਨ੍ਯਾਦਿ ਅਲ੍ਪਂ ਗृਹ੍ਣਨ੍ਨ ਦੋषਬਾਕ੍ । ਗੋਦੇਵਾਰ੍ਥਂ ਹਰਂਸ਼੍ਚਾਪਿ ਹਨ੍ਯਾਦ੍ਦੁष੍ਟਂ ਬਧੋਦ੍ਯਤਂ ।। ੨੨੭.

ਜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸਬਜ਼ੀ ਜਾਂ ਅਨਾਜ ਲੈ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ; ਪਰ ਜੇ ਉਹ ਗਾਂ ਜਾਂ ਦੇਵਤਾ ਲਈ ਚੋਰੀ ਕਰੇ ਅਤੇ ਬੁਰਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਗृਹਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਾਪਹਰ੍ਤ੍ਤਾਰਂ ਤਥਾ ਪਤ੍ਨ੍ਯਭਿਗਾਮਿਨਂ । ਅਗ੍ਨਿਨਦਂ ਗਰਦਂ ਹਨ੍ਯਾਤ੍ਤਥਾ ਚਾਭ੍ਯੁਦ੍ਯਤਾਯੁਧਂ ।। ੨੨੭.

ਜੋ ਘਰ ਜਾਂ ਖੇਤ ਚੋਰੀ ਕਰੇ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵੱਲ ਜਾਵੇ, ਜਾਂ ਅੱਗ ਲਗਾਏ, ਜਾਂ ਜ਼ਹਿਰ ਦੇਵੇ, ਜਾਂ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਰਾਜਾ ਗਵਾਭਿਵਾਰਾਦ੍ਯਂ ਹਨ੍ਯਾਚ੍ਚੈਵਾਤਤਾਯਿਨਃ । ਪਰਸ੍ਤ੍ਰਿਯਂ ਨ ਭਾषੇਤ ਪ੍ਰਤਿषਿਦ੍ਧੋ ਵਿਸ਼ੇਨ੍ਨ ਹਿ ।। ੨੨੭.੪੦ ਅਦਣ੍ਡ੍ਯਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਭਵੇਦ੍ਰਾਜ੍ਞਾ ਵਰਯਨ੍ਤੀ ਪਤਿਂ ਸ੍ਵਯਂ। ਉਤ੍ਤਮਾਂ ਸੇਵਮਾਨਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਂ ਜਘਨ੍ਯੋ ਬਧਮਰ੍ਹਤਿ ।। ੨੨੭.

ਰਾਜਾ ਗਾਂ ਚੋਰੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਐਸੇ ਜੁਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵੇ; ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਨਾ ਗੱਲ ਕਰੇ, ਅਤੇ ਜੇ ਮਨਾਹੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਨਾ ਜਾਵੇ।

ਭਰ੍ਤ੍ਤਾਰਂ ਲਙ੍‌ਘਯੇਦ੍ਯਾ ਤਾਂ ਸ਼੍ਵਭਿਃ ਸਙ੍ਘਾਤਯੇਤ੍ ਸ੍ਥਿਰਂ । ਸਵਰ੍ਣਦੂषਿਤਾਂ ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਤ੍ ਪਿਣ੍ਡਮਾਤ੍ਰੋਪਜੀਵਿਨੀਂ ।। ੨੨੭.

ਜੋ ਔਰਤ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰਕੇ ਕੱਢ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਜਾਤ ਦੇ ਮਰਦ ਨਾਲ ਭਟਕ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਭਿਖ ਮੰਗ ਕੇ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਨਾ ਪਵੇ।

ਜ੍ਯਾਯਸਾ ਦੂषਿਤਾ ਨਾਰੀ ਮੁਣ੍ਡਨਂ ਸਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ । ਵੈਸ਼੍ਯਾਗਮੇ ਤੁ ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਸ੍ਯਾਨ੍ਤ੍ਯਜਾਗਮੇ ।। ੨੨੭.

ਜੋ ਔਰਤ ਉੱਚ ਜਾਤੀ ਵਾਲੇ ਨਾਲ ਭਟਕ ਜਾਵੇ, ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਮੁੰਡਿਆ ਜਾਵੇ; ਜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੈਸ਼ ਜਾਂ ਕਸ਼ਤਰੀ ਨੀਚ ਜਾਤੀ ਵਾਲੇ ਨਾਲ ਭਟਕ ਜਾਵੇ,

ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਃ ਪ੍ਰਥਮਂ ਵੈਸ਼੍ਯੋ ਦਣ੍ਡ੍ਯਃ ਸ਼ਦ੍ਰਾਗਮੇ ਭਵੇਤ੍ । ਗੁਹੀਤ੍ਵਾ ਵੇਤਨਂ ਵੇਸ਼੍ਯਾ ਲੋਭਾਦਨ੍ਯਤ੍ਰ ਗਚ੍ਛਤਿ ।। ੨੨੭.

ਕਸ਼ਤਰੀ ਪਹਿਲਾਂ, ਫਿਰ ਵੈਸ਼, ਸ਼ੂਦਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਬਣਾਉਣ 'ਤੇ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਹਨ; ਜੇ ਵੈਸ਼ਿਆ ਆਪਣਾ ਭੁਗਤਾਨ ਲੈ ਕੇ ਲਾਲਚ ਕਰਕੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਜਾਂਦੀ ਹੈ,

ਵੇਤਨਨ੍ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਦਣ੍ਡਞ੍ਚ ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਤਥਾ। ਭਾਰ੍ਯਾ ਪੁਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਦਾਸਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ਿष੍ਯੋ ਭ੍ਰਾਤਾ ਚ ਸੋਦਰਃ ।। ੨੨੭.

ਉਹ ਦੋ ਗੁਣਾ ਭੁਗਤਾਨ ਵਾਪਸ ਕਰੇ ਅਤੇ ਦੋ ਗੁਣਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਦੇਵੇ; ਪਤਨੀ, ਪੁੱਤਰ, ਨੌਕਰ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਤੇ ਭਰਾ,

ਕृਤਾਪਰਾਧਾਸ੍ਤਾਡ੍ਯਾਃ ਸ੍ਯੂ ਰਜ੍ਵਾ ਵੇਣੁਦਲੇਨ ਵਾ । ਪृष੍ਟੇਨ ਮਸ੍ਤਕੇ ਹਨ੍ਯਾਚ੍ਚੌਰਸ੍ਯਾਪ੍ਨੋਤਿ ਕਿਲ੍ਵਿषਂ ।। ੨੨੭.

ਜੇ ਉਹ ਗਲਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੱਸੀ ਜਾਂ ਪਤਲੇ ਡੰਡੇ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇ; ਪਰ ਪਿੱਠ ਜਾਂ ਸਿਰ 'ਤੇ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਚੋਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਪੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਰਕ੍ਸ਼ਾਸ੍ਵਧਿਕृਤੈਰ੍ਯਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਜਾऽਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਵਿਲੁਪ੍ਯਤੇ । ਤੇषਾਂ ਸਰ੍ਵਸ੍ਵਮਾਦਾਯ ਰਾਜਾ ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਨ੍ ਪ੍ਰਵਾਸਨਂ ।। ੨੨੭.

ਜੇ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਲੋਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਰੀ ਜਾਇਦਾਦ ਲੈ ਲਵੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ੋਂ ਕੱਢ ਦੇਵੇ।

ਯੇ ਨਿਯੁਕ੍ਤਾਃ ਸ੍ਵਕਾਰ੍ਯੇषੁਹਨ੍ਯੁਃ ਕਾਰ੍ਯਾਣਿ ਕਰ੍ਮਿਣਾਂ । ਨਿਰ੍ਘृਣਾਃ ਕ੍ਰੂਰਮਨਸਸ੍ਤਾਨ੍ਨਿਃ ਸ੍ਵਾਨ੍ ਕਾਰਯੇਨ੍ਨृਪ ।। ੨੨੭.

ਜੋ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ 'ਚ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਕਠੋਰ ਤੇ ਨਿਰਦਈ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਰਾਜਾ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰੇ।

ਅਮਾਤ੍ਯਃ ਪ੍ਰਾਡ੍‌ਵਿਵਾਕੋ ਵਾ ਯਃ ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਤ੍ ਕਾਰ੍ਯ੍ਯਮਨ੍ਯਥਾ । ਤਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਸ੍ਵਮਾਦਾਯ ਤਂ ਰਾਜਾ ਵਿਪ੍ਰਵਾਸਯੇਤ੍ ।। ੨੨੭.

ਜੇ ਕੋਈ ਮੰਤਰੀ ਜਾਂ ਨਿਆਂ-ਅਧਿਕਾਰੀ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਨਿਯਮਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਉਸ ਦੀ ਸਾਰੀ ਜਾਇਦਾਦ ਲੈ ਲਵੇ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦੇਵੇ।

ਗੁਰੁਤਲ੍ਪੇ ਭਯਃ ਕਾਰ੍ਯ੍ਯਃ ਸੁਰਾਪਾਣੇ ਸੁਰਾਧ੍ਵਜਃ । ਸ੍ਤੇਯੇषੁ ਸ਼੍ਵਪਦਂ ਵਿਦ੍ਯਾਦ੍‌ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਸ਼ਿਰਃ ਪੁਮਾਨ੍ ।। ੨੨੭.

ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਡਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ 'ਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ; ਚੋਰੀ 'ਤੇ ਜਾਨਵਰ ਦੀ ਚਿੰਨ੍ਹ; ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਹੱਤਿਆ 'ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਸਿਰ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਦੀਨ੍ ਘਾਤਯੇਦ੍ਰਾਜਾ ਪਾਪਾਨ੍ ਵਿਪ੍ਰਾਨ੍ ਪ੍ਰਵਾਸਯੇਤ੍ । ਮਹਾਪਾਤਕਿਨਾਂ ਵਿਤ੍ਤਂ ਵਰੁਣਾਯੋਪਪਾਦਯੇਤ੍ ।। ੨੨੭.

ਰਾਜਾ ਪਾਪੀ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵੇ, ਪਰ ਪਾਪੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦੇਵੇ; ਤੇ ਵੱਡੇ ਪਾਪੀਆਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਵਰੁਣ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦੇਵੇ।

ਗ੍ਰਾਮੇष੍ਵਪਿ ਚ ਯੇ ਕੇਚਿਚ੍ਚੌਰਾਣਾਂ ਭਕ੍ਤਦਾਯਕਾਃ । ਭਾਣ੍ਡਾਰ ਕੋषਦਾਸ਼੍ਚੈਵ ਸਰ੍ਵਾਂਸ੍ਤਾਨਪਿ ਘਾਤਯੇਤ੍ ।। ੨੨੭.

ਪਿੰਡਾਂ 'ਚ ਜਿਹੜੇ ਚੋਰਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਜਾਂ ਰਸਦ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਜਾਂ ਖਜਾਨੇ ਦੀ ਰੱਖਵਾਲੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਰਾਜਾ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਦੇਵੇ।

ਰਾष੍ਟ੍ਰੇषੁ ਰਾष੍ਟ੍ਰਾਧਿਕृਤਾਨ੍ ਸਾਮਨ੍ਤਾਨ੍ ਪਾਪਿਨੋਹਰੇਤ੍ । ਸਨ੍ਧਿ ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਯੇ ਚੌਰ੍ਯਂ ਰਾਤ੍ਰੌ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਕਸ੍ਤਰਾਃ ।। ੨੨੭.

ਆਪਣੇ ਰਾਜ 'ਚ, ਰਾਜਾ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਤੇ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦੇਵੇ; ਤੇ ਜਿਹੜੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਚੋਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸੰਧੀ ਕਰ ਕੇ ਵੀ, ਉਹ ਖਾਸ ਪਾਪੀ ਹਨ।

ਤੇषਾਂ ਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਨृਪੋ ਹਸ੍ਤੌ ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣੇ ਸ਼ੂਲੇ ਨਿਵੇਸ਼ਯੇਤ੍ । ਤੜਾਗਦੇਵਤਾਗਾਰਭੇਦਕਾਨ੍ ਘਾਤਯੇਨ੍ਨृਪਃ ।। ੨੨੭.

ਰਾਜਾ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਕੱਟ ਕੇ ਤੇਜ਼ ਸੂਲ 'ਤੇ ਲਟਕਾ ਦੇਵੇ; ਤੇ ਜਿਹੜੇ ਮੰਦਰ ਜਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਤੋੜਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵੇ।

ਸਮੁਤ੍ਸृਜੇਦ੍ਰਾਜਮਾਰ੍ਗੇ ਯਸ੍ਤ੍ਵਮੇਧ੍ਯਮਨਾਪਦਿ । ਸ ਹਿ ਕਾਰ੍षਾਪਣਨ੍ਦਣ੍ਡ੍ਯਸ੍ਤਮਮੇਧ੍ਯਞ੍ਚ ਸ਼ੋਧਯੇਤ੍ ।। ੨੨੭.

ਜੋ ਰਾਜ-ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਬਿਨਾਂ ਲੋੜ ਦੇ ਗੰਦ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਰਸ਼ਾਪਣਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤੇ ਉਹ ਗੰਦ ਸਾਫ ਕਰਵਾਈ ਜਾਵੇ।

ਪ੍ਰਤਿਮਾਸਙ੍‌ਕ੍ਰਮਭਿਦੋ ਦਦ੍ਯੁਃ ਪਞ੍ਚਸ਼ਤਾਨਿ ਤੇ । ਸਮੈਸ਼੍ਚ ਵਿषਮਂ ਯੋ ਵਾ ਚਰਤੇਕ ਮੂਲ੍ਯਤੋऽਪਿ ਵਾ ।। ੨੨੭.

ਜੋ ਮੂਰਤੀਆਂ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਠੇ ਤੋੜਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪੰਜ ਸੌ ਜੁਰਮਾਨਾ ਦੇਣ; ਤੇ ਜੋ ਤੋਲ-ਮਾਪ ਜਾਂ ਕੀਮਤ 'ਚ ਧੋਖਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ।

ਸਮਾਪ੍ਨੁਯਾਨ੍ਨਰਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਦਮਂ ਮਧ੍ਯਮਮੇਵ ਵਾ । ਦ੍ਰਵ੍ਯਮਾਦਾਯ ਵਣਿਜਾਮਨਰ੍ਘੇਣਾਵਰੁਨ੍ਦਤਾਂ ।। ੨੨੭.

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਵਪਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਠੀਕ ਕੀਮਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਮਾਨ ਲੈ ਕੇ ਪਹਿਲਾ ਜਾਂ ਮੱਧਮ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾਵੇ।

ਰਾਜਾ ਪृਥਕ੍‌ ਪृਥਕ੍ ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਦ੍ਦਣ੍ਡਮੁਤ੍ਤਮਸਾਹਸਂ । ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਾਂ ਦੂषਕੋ ਯਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਤਿਚ੍ਛਨ੍ਦਕਵਿਕ੍ਰਯੀ ।। ੨੨੭.

ਰਾਜਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲਾਏ, ਜਿਹੜਾ ਸਮਾਨ 'ਚ ਮਿਲਾਵਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਝੂਠੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਵੇਚਦਾ ਹੈ।

ਮਧ੍ਯਮਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਯਾਦ੍ਦਣ੍ਡਂ ਕੂਟਕਰ੍ਤ੍ਤਾ ਤਥੋਤ੍ਤਮਂ । ਕਲਹਾਪਕृਤਂ ਦੇਯਂ ਦਣ੍ਡਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵਿਗੁਣਸ੍ਤਤਃ ।। ੨੨੭.

ਜੋ ਨਕਲੀ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੱਧਮ ਜੁਰਮਾਨਾ ਮਿਲੇ; ਤੇ ਨਕਲੀ ਨਕਲੀ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਨੂੰ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ; ਤੇ ਜਿਹੜੇ ਝਗੜੇ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਗੁਣਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਮਿਲੇ।