ਅਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਮ੍

ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਦਿਕਸ੍ਯ ਧਰ੍ਮ੍ਮਜ੍ਞ ਤਥਾ ਧਰ੍ਮੋ ਨ ਹੀਯਤੇ । ਯੋ ਨਿਕ੍ਸ਼ੇਪਂ ਘਾਤਯਤਿ ਯਸ਼੍ਚਾਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਯਾਚਤੇ ।। ੨੨੭.

ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਵਸਤ੍ਰ ਆਦਿ ਲਈ ਵੀ ਇਹੀ ਨਿਯਮ ਹੈ; ਧਰਮ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਜੋ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕੀਤੀ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰੇ ਜਾਂ ਜੋ ਨਾ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਈ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰੇ—

ਤਾਵੁਭੌ ਚੌਰਵਚ੍ਛਾਸ੍ਯੌ ਦਣ੍ਡ੍ਯੌ ਵਾ ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਦਮਂ । ਅਜ੍ਞਾਨਾਦ੍ਯਃ ਪੁਮਾਨ੍ ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਤ੍ ਪਰਦ੍ਰਵ੍ਯਸ੍ਯ ਵਿਕ੍ਰਯਂ ।। ੨੨੭.

ਜੋ ਦੋਵੇਂ ਪਰਾਏ ਸਮਾਨ ਚੋਰਾਂ ਵਾਂਗ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ, ਅਤੇ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਦੋਹਾਂ ਵਾਰੀ ਜੁਰਮਾਨਾ ਦੇਣਾ ਪਵੇਗਾ: ਉਹ ਜੋ ਅਣਜਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪਰਾਏ ਸਮਾਨ ਨੂੰ ਵੇਚ ਦੇਵੇ।

ਨਿਰ੍ਦ੍ਦੋषੋ ਜ੍ਞਾਨਪੂਰ੍ਵਨ੍ਤੁ ਚੌਰਵਦ੍ਦਣ੍ਡਮਰ੍ਹਤਿ

ਜੇ ਕੋਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਜਾਣ-ਬੂਝ ਕੇ ਕਰਤੂਤ ਕਰੇ, ਉਹ ਵੀ ਚੋਰ ਵਾਂਗ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ।

ਮੂਲ੍ਯਮਾਦਾਯ ਯਃ ਸ਼ਿਲ੍ਪਂ ਨ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ ਦਣ੍ਡ੍ਯ ਏਵ ਸਃ ।। ੨੨੭.੧੧ ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯਾਪ੍ਰਦਾਤਾਰਂ ਸੁਵਰ੍ਣਂ ਦਣ੍ਡਯੇਨ੍ਨृਪਃ । ਭृਤਿ ਗृਹ੍ਯ ਨ ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਦ੍ਯਃ ਕਰ੍ਮਾष੍ਟੌ ਕृष੍ਣਲਾ ਦਮਃ ।। ੨੨੮.

ਜੋ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਦਾ ਮੁੱਲ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰੇ, ਉਹ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ।

ਅਕਾਲੇ ਤੁ ਤ੍ਯਜਨ੍ ਭृਤ੍ਯਂ ਦਣ੍ਡ੍ਯਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਾਵਦੇਵ ਤੁ । ਕ੍ਰੀਤ੍ਵਾ ਵਿਕ੍ਰੀਯ ਵਾ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ਯਸ੍ਯੇਹਾਨੁਸ਼ਯੋ ਭਵੇਤ੍ ।। ੨੨੮.

ਜੇ ਕੋਈ ਨੌਕਰ ਨੂੰ ਸਮਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਛੱਡ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਉਤਨੀ ਹੀ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ; ਅਤੇ ਜੇ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਖਰੀਦ ਕੇ ਜਾਂ ਵੇਚ ਕੇ ਪੱਛਤਾਵਾ ਕਰੇ—

ਸੋऽਨ੍ਤਰ੍ਦਸ਼ਾਹਾਤ੍ਤਤ੍ਸ੍ਵਾਮੀ ਦਦ੍ਯਾਚ੍ਚੈਵਾਦਦੀਤ ਚ । ਪਰੇਣ ਤੁ ਦਸ਼ਾਹਸ੍ਯ ਨਾਦਦ੍ਯਾਨ੍ਨੈਵ ਦਾਪਯੇਤ੍ ।। ੨੨੮.

ਉਸ ਦਾ ਮਾਲਕ ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਉਹ ਚੀਜ਼ ਵਾਪਸ ਕਰ ਸਕਦਾ ਜਾਂ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨਾ ਤਾਂ ਉਹ ਚੀਜ਼ ਵਾਪਸ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਵਾਪਸ ਕਰਵਾਈ ਜਾਵੇ।

ਦਤ੍ਤਾਪ੍ਯਦਤ੍ਤਾ ਸਾ ਸਸ੍ਯ ਰਾਜ੍ਞਾ ਦਣ੍ਡ੍ਯਃ ਸ਼ਤਦ੍ਵਯਂ । ਪ੍ਰਦਾਯ ਕਨ੍ਯਾਂ ਯੋऽਨ੍ਯਸ੍ਮੈ ਪੁਨਸ੍ਤਾਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ ।। ੨੨੭.

ਜੇਕਰ ਕੁੜੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਹਾਲੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਜੇ ਦਾਤਾ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਦੇਵੇ, ਰਾਜਾ ਵਲੋਂ ਦੋ ਸੌ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲਾਇਆ ਜਾਵੇ।

ਦਣ੍ਡਃ ਕਾਰ੍ਯ੍ਯੋ ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਤਸ੍ਯਾਪ੍ਯੁਤ੍ਤਮਸਾਹਸਃ । ਸਤ੍ਯਙ੍‌ਕਾਰੇਣ ਵਾਚਾ ਚ ਯੁਕ੍ਤਂ ਪੁਣ੍ਯਮਸਂਸ਼ਯਂ ।। ੨੨੭.

ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਰਾਜਾ ਵਲੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲਾਇਆ ਜਾਵੇ; ਸੱਚੀ ਨੀਅਤ ਅਤੇ ਬੋਲ ਨਾਲ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਹੈ।

ਲੁਬ੍ਧੋऽਨ੍ਯਤ੍ਰ ਚ ਵਿਕ੍ਰੇਤਾ षਟ੍‌ਸ਼ਤਂ ਦਣ੍ਡਮਰ੍ਹਤਿ । ਦਦ੍ਯਾਰ੍ਦ੍ਧਨੁਂ ਨ ਯਃ ਪਾਲੋ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਭਕ੍ਤਵੇਤਨਂ ।। ੨੨੭.

ਕਿਤੇ ਹੋਰ ਲਾਲਚੀ ਵੇਚਣ ਵਾਲਾ ਛੇ ਸੌ ਜੁਰਮਾਨਾ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ; ਅਤੇ ਜੋ ਗੱਡਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਖਾਣ-ਪਾਣ ਅਤੇ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਲੈ ਕੇ ਵੀ ਅੱਧਾ ਧਨੂ ਨਾ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਗਲਤ ਹੈ।

ਸ ਤੁ ਦਣ੍ਡ੍ਯਃ ਸ਼ਤਂ ਰਾਜ੍ਞਾ ਸੁਵਰ੍ਣਂ ਵਾਪ੍ਯਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾ । ਧਨੁਃਸ਼ਤਂ ਪਰੀਣਾ੍ਹੋ ਗ੍ਰਾਮਸ੍ਯ ਤੁ ਸਮਨ੍ਤਤਃ ।। ੨੨੮.

ਉਹ ਰਾਜਾ ਵਲੋਂ ਇੱਕ ਸੌ ਜਾਂ ਸੋਨੇ ਦਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੈ ਜੇ ਰੱਖਿਆ ਨਾ ਕਰੇ; ਪਿੰਡ ਦੀ ਹੱਦ ਹਰ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਸੌ ਧਨੂ ਦੀ ਮਾਪ ਹੈ।

ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਤ੍ਰਿਗੁਣਂ ਵਾਪਿ ਨਗਰਸ੍ਯ ਚ ਕਲ੍ਪਯੇਤ੍ । ਵृਤਿ ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵੀਤ ਯਾਮੁष੍ਟ੍ਰੋ ਨਾਵਲੋਕਯੇਤ੍ ।। ੨੨੭.

ਸ਼ਹਿਰ ਲਈ, ਉਹ ਦੋਹਾਂ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਵਧਾ ਕੇ ਰੱਖੇ; ਪਰ ਉਥੇ, ਉਠਾਂ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਫਲ-ਫਸਲ ਦੀ ਜਾਂਚ ਨਾ ਕਰੇ।

ਤਤ੍ਰਾਪਰਿਵृਤੇ ਧਾਨ੍ਯੇ ਹਿਂਸਿਤੇ ਨੈਵ ਦਣ੍ਡਨਂ । ਗृਹਨ੍ਤਡਾਗਮਾਰਾਮਂ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਵਾ ਭੀषਯਾ ਹਰਨ੍ ।। ੨੨੭.

ਜੇ ਬਿਨਾ ਰੱਖਿਆ ਵਾਲੇ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਅਨਾਜ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਸਜ਼ਾ ਨਹੀਂ; ਪਰ ਜੋ ਡਰ-ਧਮਕੀ ਨਾਲ ਘਰ, ਬਾਗ ਜਾਂ ਖੇਤ ਲੈ ਲਵੇ—

ਸ਼ਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਦਣ੍ਡ੍ਯਃ ਸ੍ਯਾਦਜ੍ਞਾਨਾਦ੍‌ਦ੍ਵਿਸ਼ਤੋਦਮਃ । ਮਰ੍ਯਾਦਾਭੇਦਕਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਦਣ੍ਡ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਥਮਸਾਹਸਂ ।। ੨੨੭.

ਉਹ ਪੰਜ ਸੌ ਜੁਰਮਾਨਾ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੈ, ਜਾਂ ਅਣਜਾਣੀ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸੌ; ਹੱਦਾਂ ਤੋੜਣ ਵਾਲੇ ਸਭ ਪਹਿਲੀ ਦਰਜੇ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ।

ਸ਼ਤਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਾਕ੍ਰੁਸ਼੍ਯ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੋ ਦਣ੍ਡਮਰ੍ਹਤਿ । ਵੈਸ਼੍ਯਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵਿਸ਼ਤਂ ਰਾਮ ਸ਼ੂਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਬਧਮਰ੍ਹਤਿ ।। ੨੨੭.

ਜੇ ਕੋਈ ਖ਼ਤਰੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਗਾਲੀ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਇੱਕ ਸੌ ਜੁਰਮਾਨਾ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੈ; ਵੈਸ਼ ਦੋ ਸੌ, ਹੇ ਰਾਮਾ, ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਨੂੰ ਸਰੀਰਕ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲੇ।

ਪਞ੍ਚਾਸ਼ਦ੍‌ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਦਣ੍ਡ੍ਯਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਸ੍ਯਾਭਿਸ਼ਂਸਨੇ । ਵੈਸ਼੍ਯੇ ਵਾਪ੍ਯਰ੍ਦ੍ਧਪਞ੍ਚਾਸ਼ਚ੍ਛੂਦ੍ਰੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਕੋ ਦਮਃ ।। ੨੨੭.

ਜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਖ਼ਤਰੀ ਨੂੰ ਗਾਲੀ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਪੰਜਾਹ ਜੁਰਮਾਨਾ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੈ; ਵੈਸ਼ ਲਈ ਪੰਜਾਹ ਦਾ ਅੱਧਾ, ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਲਈ ਬਾਰਾਂ ਜੁਰਮਾਨਾ।

ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਸ੍ਯਾਪ੍ਨੁਯਾਦ੍ਵੈਸ਼੍ਯਃ ਸਾਹਸਂ ਪੂਰ੍ਵਮੇਵ ਤੁ । ਸ਼ੂਦ੍ਰਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਮਾਕ੍ਰੁਸ਼੍ਯ ਜਿਹ੍ਵਾਚ੍ਛੇਦਨਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ।। ੨੨੮.

ਵੈਸ਼ ਜੋ ਖ਼ਤਰੀ ਨੂੰ ਗਾਲੀ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਦਰਜੇ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ; ਪਰ ਸ਼ੂਦਰ ਜੇ ਖ਼ਤਰੀ ਨੂੰ ਗਾਲੀ ਦੇਵੇ, ਉਸ ਦੀ ਜੀਭ ਕੱਟੀ ਜਾਵੇ।

ਧਰ੍ਮੋਪਦੇਸ਼ਂ ਵਿਪ੍ਰਾਣਾਂ ਸ਼ੂਦ੍ਰਃ ਕੁਰ੍ਵਂਸ਼੍ਚ ਦਣ੍ਡਭਾਕ੍ । ਸ਼੍ਰੁਤਦੇਸ਼ਾਦਿਵਿਤਥੀ ਦਾਪ੍ਯੋ ਦ੍ਵਿਗੁਣਸਾਹਸਂ ।। ੨੨੭.

ਜੇ ਸ਼ੂਦਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ; ਜੋ ਸੁਣੀ ਜਾਂ ਵੇਖੀ ਗੱਲ ਝੂਠੀ ਦੱਸੇ, ਉਹ ਦੋਹਾਂ ਵਾਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਦੇਵੇ।

ਉਤ੍ਤਮਃ ਸਾਹਸਸ੍ਤਸ੍ਯ ਯਃ ਪਾਪੈਰੁਤ੍ਤਮਾਨ੍ ਕ੍ਸ਼ਿਪੇਤ੍ । ਪ੍ਰਮਾਦਾਦ੍ਯੈਰ੍ਮਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਦਣ੍ਡਾਰ੍ਦ੍ਧਮਰ੍ਹਤਿ ।। ੨੨੭.

ਜੋ ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੰਦ ਬੋਲ ਕੇ ਬਦਨਾਮ ਕਰੇ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੈ; ਪਰ ਜੇ ਇਹ ਗਲਤੀ ਜਾਂ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਅੱਧਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਦੇਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਕਿਹਾ।

ਮਾਤਰਂ ਪਿਤਰਂ ਜ੍ਯੇष੍ਠਂ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਸ਼੍ਵਸ਼ੁਰਂ ਗੁਰੁਂ । ਆਕ੍ਸ਼ਾਰਯਞ੍ਛਤਂ ਦਣ੍ਡ੍ਯਃ ਪਨ੍ਥਾਨਂ ਚਾਦਦਦ੍‌ਗੁਰੋਃ ।। ੨੨੭.

ਜੋ ਮਾਂ, ਪਿਤਾ, ਵੱਡਾ ਭਰਾ, ਸਸੁਰ ਜਾਂ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਗਾਲੀ ਦੇਵੇ, ਜਾਂ ਗੁਰੂ ਦਾ ਰਾਹ ਲੈ ਲਵੇ, ਉਹ ਇੱਕ ਸੌ ਜੁਰਮਾਨਾ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੈ।

ਅਨ੍ਤ੍ਯਜਾਤਿਰ੍ਦ੍ਵਿਜਾਤਿਨ੍ਤੁ ਯੇਨਾਙ੍ਗੇਨਾਪਰਾਧ੍ਨੁਯਾਤ੍ । ਤਦੇਵਚ੍ਛੇਦਯੇਤ੍ਤਸ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮੇਵਾਵਿਚਾਰਯਨ੍ ।। ੨੨੭.

ਜੇ ਕੋਈ ਨੀਚ ਜਾਤ ਜਾਂ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਕਿਸੇ ਅੰਗ ਨਾਲ ਗਲਤੀ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਉਸੇ ਅੰਗ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਕੱਟ ਦੇਵੇ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਵਿਚਾਰ ਦੇ।

ਅਵਨਿष੍ਠੀਵਤੋ ਦਰ੍ਪਾਦ੍‌ ਦ੍ਵਾਵੋष੍ਠੌ ਛੇਦਯੇਨ੍ਨृਪਃ । ਅਪਮੂਤ੍ਰਯਤੋ ਮੇਢ੍ਰਮਪਸ਼ਬ੍ਦਯਤੋ ਗੁਦਂ ।। ੨੨੭.

ਜੇ ਕੋਈ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਥੂਕ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਉਸ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਹੋਠ ਕੱਟ ਦੇਵੇ; ਜੇ ਕੋਈ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ਾਬ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਲਿੰਗ ਕੱਟਿਆ ਜਾਵੇ; ਜੇ ਕੋਈ ਗਲਤ ਬੋਲ ਬੋਲਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਮੂਹਾ ਕੱਟਿਆ ਜਾਵੇ।

ਉਤ੍ਕृष੍ਟਾਸਨਸਂਸ੍ਥਸ੍ਯ ਨੀਚਸ੍ਯਾਧੋਨਿਕृਨ੍ਤਨਂ । ਯੋ ਯਦਙ੍ਗਂ ਚ ਰੁਜਯੇਤ੍ਤਦਙ੍ਗਨ੍ਤਸ੍ਯ ਕਰ੍ਤ੍ਤਯੇਤ੍ ।। ੨੨੭.

ਜੇ ਕੋਈ ਨੀਚ ਉੱਚੀ ਕੁर्सੀ 'ਤੇ ਬੈਠ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਠ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਕੱਟਿਆ ਜਾਵੇ; ਅਤੇ ਜਿਸ ਅੰਗ ਨਾਲ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਅੰਗ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਅਰ੍ਦ੍ਧਪਾਦਕਰਾਃ ਕਾਰ੍ਯਾ ਗੋਗਜਾਸ਼੍ਵੋष੍ਟ੍ਰਘਾਤਕਾਃ । ਵृਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤੁ ਵਿਫਲਂ ਕृਤ੍ਤ੍ਵਾ ਸੁਵਰ੍ਣ ਦਣ੍ਡਮਰ੍ਹਤਿ ।। ੨੨੭.

ਜੋ ਗਾਂ, ਹਾਥੀ, ਘੋੜਾ ਜਾਂ ਉਠ ਮਾਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅੱਧੇ ਪੈਰ ਤੇ ਹੱਥ ਕੱਟੇ ਜਾਣ; ਅਤੇ ਜੋ ਫਲ ਰਹਿਤ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰੇ, ਉਹ ਸੋਨਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਦੇਵੇ।

ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਦਾਪ੍ਯੇਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇ ਪਥਿ ਸੀਮ੍ਨਿ ਜਲਾਸ਼ਯੇ । ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਿ ਯੋ ਹਰੇਦ੍ਯਸ੍ਯ ਜ੍ਞਾਨਤੋऽਜ੍ਞਾਨਤੋऽਪਿ ਵਾ ।। ੨੨੭.

ਜੇ ਕੋਈ ਰਸਤੇ, ਹੱਦ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਥਾਂ 'ਤੇ ਚੀਜ਼ ਚੋਰੀ ਜਾਂ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦੋ ਗੁਣਾ ਮੁੱਲ ਦੇਣਾ ਪਵੇ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਜਾਣ ਕੇ ਕਰੇ ਜਾਂ ਅਣਜਾਣੇ।

ਸ ਸਸ੍ਯੋਤ੍ਪਾਦ੍ਯ ਤੁष੍ਟਿਨ੍ਤੁ ਰਾਜ੍ਞੇ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਤਤੋ ਦਮਂ । ਯਸ੍ਤੁ ਰਜ੍ਜੁਂ ਘਟਂ ਕੂਪਾਦ੍ਧਰੇਚ੍ਛਿਨ੍ਦ੍ਯਾਚ੍ਚ ਤਾਂ ਪ੍ਰਪਾਂ ।। ੨੨੭.

ਉਹ ਜੋ ਫਸਲ ਜਾਂ ਲਾਭ ਲੈਵੇ, ਉਹ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦੇਵੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਜੁਰਮਾਨਾ ਭਰੇ; ਜੇ ਕੋਈ ਕੂਏ ਤੋਂ ਰੱਸੀ ਜਾਂ ਘੜਾ ਲੈ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਪਬਲਿਕ ਪਾਣੀ ਦੀ ਰੱਸੀ ਕੱਟ ਦੇਵੇ,

ਸ ਦਣ੍ਡਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਯਾਨ੍‌ਮਾਸਂ ਦਣ੍ਡ੍ਯਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਪ੍ਰਾਣਿਤਾੜਨੇ । ਧਾਨ੍ਯਂ ਦਸ਼ਭ੍ਯਃ ਕੁਮ੍ਭੇਭ੍ਯੋ ਹਰਤੋऽਭ੍ਯਧਿਕਂ ਬਧਃ ।। ੨੨੭.

ਉਹ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਸਜ਼ਾ ਪਾਵੇ; ਜੇ ਉਹ ਕਿਸੇ ਦੀ ਜਾਨ ਨੂੰ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾਏ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਹੋਵੇ; ਜੋ ਦਸ ਘੜਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਨਾਜ ਚੋਰੀ ਕਰੇ, ਉਹ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ।

ਸ਼ੇषੇऽਪ੍ਯੇਕਾਦਸ਼ਗੁਣਂ ਤਸ੍ਯ ਦਣ੍ਡਂ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪਯੇਤ੍ । ਸੁਵਰ੍ਣਰਜਤੀਦੀਨਾਂ ਨृਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਹਰਣੇ ਬਧਃ ।। ੨੨੭.

ਬਾਕੀ ਲਈ, ਜੁਰਮਾਨਾ ਉਸ ਦੇ ਮੁੱਲ ਦਾ ਗਿਆਰਾਂ ਗੁਣਾ ਹੋਵੇ; ਸੋਨਾ, ਚਾਂਦੀ ਜਾਂ ਔਰਤ ਚੋਰੀ ਕਰਨ 'ਤੇ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਹੋਵੇ।

ਯੇਨ ਯੇਨ ਯਥਾਹ੍ਗੇਨ ਸ੍ਤੇਨੋ ਨृषੁ ਵਿਚੇष੍ਟਤੇ । ਤਤ੍ਤਦੇਵ ਹਰੇਦਸ੍ਯ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਦੇਸ਼ਾਯ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ ।। ੨੨੭.

ਚੋਰ ਜਿਸ ਅੰਗ ਨਾਲ ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਕਰਤੂਤ ਕਰੇ, ਰਾਜਾ ਉਸ ਤੋਂ ਉਹੀ ਚੀਜ਼ ਵਾਪਸ ਲਵੇ, ਸਜ਼ਾ ਵਜੋਂ।

ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਃ ਸ਼ਾਕਧਾਨ੍ਯਾਦਿ ਅਲ੍ਪਂ ਗृਹ੍ਣਨ੍ਨ ਦੋषਬਾਕ੍ । ਗੋਦੇਵਾਰ੍ਥਂ ਹਰਂਸ਼੍ਚਾਪਿ ਹਨ੍ਯਾਦ੍ਦੁष੍ਟਂ ਬਧੋਦ੍ਯਤਂ ।। ੨੨੭.

ਜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸਬਜ਼ੀ ਜਾਂ ਅਨਾਜ ਲੈ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ; ਪਰ ਜੇ ਉਹ ਗਾਂ ਜਾਂ ਦੇਵਤਾ ਲਈ ਚੋਰੀ ਕਰੇ ਅਤੇ ਬੁਰਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।