ਅਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਮ੍

ਸੁਰਾਲਯਾਃ ਪਾਲਨੀਯਾਃ ਸ੍ਥਾਪਨੀਯਾਸ਼੍ਚ ਦੇਵਤਾਃ । ਮृਣ੍ਮਯਾਦ੍ਦਾਰੁਜਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਦਾਰੁਜਾਦਿष੍ਟਕਾਮਯਂ ।। ੨੨੨.

ਮੰਦਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਮਿੱਟੀ, ਲੱਕੜ ਜਾਂ ਇੱਟ ਨਾਲ ਬਣੇ ਚਿੱਤਰ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ।

ਐष੍ਟਕਾਚ੍ਛੈਲਜਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਸ਼ੈਲਜਾਤ੍ ਸ੍ਵਰ੍ਣਰਤ੍ਨਜਂ । ਕ੍ਰੀਡਨ੍ ਸੁਰਗृਹਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ ਭੁਕ੍ਤਿਮੁਕ੍ਤਿਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ।। ੨੨੨.

ਇੱਟ ਜਾਂ ਪੱਥਰ ਨਾਲ ਬਣੇ ਚਿੱਤਰ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ; ਪੱਥਰ, ਸੋਨੇ ਜਾਂ ਰਤਨ ਨਾਲ ਬਣੇ ਚਿੱਤਰ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧੀਆ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਮੰਦਰ ਬਣਾਏ, ਉਹ ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਚਿਤ੍ਰ੍ਕृਦ੍ ਗੀਤਵਾਦ੍ਯਾਦਿਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਣੀਯਾਦਿਦਾਨਕृਤ੍ । ਤੈਲਾਜ੍ਯਮਧੁਦੁਗ੍ਧਾਦ੍ਯੈਃ ਸ੍ਨਾਪ੍ਯ ਦੇਵਂ ਦਿਵਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ ।। ੨੨੨.

ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਚਿੱਤਰ, ਗੀਤ-ਵਾਦਨ ਅਤੇ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਤੇਲ, ਘੀ, ਸ਼ਹਦ, ਦੁੱਧ ਆਦਿ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਪੂਜਯੇਤ੍ ਪਾਲਯੇਦ੍ਵਿਪ੍ਰਾਨ੍ ਦ੍ਵਿਜਸ੍ਵਨ੍ਨ ਹਰੇਨ੍ਨृਪਃ । ਸੁਵਰ੍ਣਮੇਕਂ ਗਾਮੇਕਾਂ ਭੂਮੇਰਪ੍ਯੇਕਮਙ੍ਗੁਲਂ ।। ੨੨੨.

ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜੇ ਕੋਈ ਇੱਕ ਸੋਨਾ, ਇੱਕ ਗਾਂ ਜਾਂ ਧਰਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਅੰਗੂਠਾ ਭਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—

ਹਰਨ੍ਨਰਕਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਯਾਵਦਾਹੂਤਸਮ੍ਪ੍ਲਵਂ । ਦੁਰਾਚਾਰਨ੍ਨ ਦ੍ਵਿषੇਚ੍ਚ ਸਰ੍ਵਪਾਪੇष੍ਵਪਿ ਸ੍ਥਿਤਂ ।। ੨੨੨.

ਜੋ ਇਹ ਵਸਤਾਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਖਰੀ ਵਿਨਾਸ਼ ਤੱਕ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਵਸਦਾ ਹੈ। ਮੰਦ ਆਚਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਵੈਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਣ।

ਨੈਵਾਸ੍ਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਬਧਾਤ੍ ਪਾਪਂ ਗੁਰੁਤਰਂ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ । ਅਦੈਵਂ ਦੈਵਤਂ ਕੁਰ੍ਯ੍ਯੁਃ ਕੁਰ੍ਯ੍ਯੁਰ੍ਦ੍ਦੈਵਮਦੈਵਤਂ ।। ੨੨੨.

ਕਦੇ ਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜੋ ਲੋਕ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਅਦੇਵਤਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਅਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਦੇਵਤਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ—

ਬ੍ਰਾਹ੍ਣਣੀ ਰੁਦਤੀ ਹਨ੍ਤਿ ਕੁਲਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਪ੍ਰ੍ਜਾਸ੍ਤਥਾ ।। ੨੨੨.

ਰੋ ਰਹੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਔਰਤ ਪੂਰੇ ਕੁਲ, ਰਾਜ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਸਾਧ੍ਵੀਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਪਾਲਨਞ੍ਚ ਰਾਜਾ ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਚ੍ਚ ਧਾਰ੍ਮਿਕਃ । ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਯਾ ਭਾਵ੍ਯਂ ਗृਹਕਾਰ੍ਯੈਕਦਕ੍ਸ਼ਯਾ ।। ੨੨੨.

ਧਰਮਕ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਚੰਗੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਔਰਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ ਰਹੇ, ਘਰ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋਵੇ—

ਸੁਸਂਮ੍ਕृਤੋਪਸ੍ਕਰਯਾ ਵ੍ਯਯੇ ਚਾਮੁਕ੍ਤਹਸ੍ਤਯਾ । ਯਸ੍ਮੈ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਪਿਤਾ ਤ੍ਵੇਨਾਂ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰषੇਤ੍ਤਂ ਪਤਿ ਸਦਾ ।। ੨੨੨.

ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਸਾਮਾਨ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜਾਏ ਹੋਣ, ਤੇ ਹੱਥੋਂ ਫ਼ਜ਼ੂਲ ਖਰਚ ਨਾ ਕਰੇ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਵਿਆਹ ਕਰਕੇ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੇ।

ਮृਤੇ ਭਰ੍ਤ੍ਤਰਿ ਸ੍ਵਰ੍ਯ੍ਯਾਯਾਤ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯੇ ਸ੍ਥਿਤਾਙ੍ਗਨਾ । ਪਰਵੇਸ਼੍ਮਰੁਚਿਰ੍ਨ੍ਨ ਸ੍ਯਾਨ੍ਨ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਕਲਹਸ਼ਾਲਿਨੀ ।। ੨੨੨.

ਜੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤੇ ਔਰਤ ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਰਹੇ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਪਰਾਏ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਨਾ ਰੱਖੇ, ਨਾ ਹੀ ਝਗੜਾਲੂ ਹੋਵੇ।

ਮਣ੍ਡਨਂ ਵਰ੍ਜਯੇਨ੍ਨਾਰੀ ਤਥਾ ਪ੍ਰੋषਿਤਭਰ੍ਤृਕਾ । ਦੇਵਤਾਰਾਧਨਪਰਾ ਤਿष੍ਠੇਦ੍ਭਰ੍ਤ੍ਤृਹਿਤੇ ਰਤਾ ।। ੨੨੨.

ਜਿਸ ਔਰਤ ਦਾ ਪਤੀ ਪਰਦੇਸ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਿੰਗਾਰ ਤੋਂ ਬਚੇ; ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਰਹੇ ਅਤੇ ਪਤੀ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖੇ।

ਧਾਰਯੇਨ੍ਮਙ੍ਗਲਾਰ੍ਥਾਯ ਕਿਞ੍ਚਿਦਾਭਰਣਨ੍ਤਥਾ । ਭਰ੍ਤ੍ਰਾਗ੍ਨਿ ਯਾ ਵਿਸ਼ੇਨ੍ਨਾਰੀ ਸਾਪਿ ਸ੍ਵਰ੍ਗਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ।। ੨੨੨.

ਉਹ ਮੰਗਲ ਲਈ ਕੁਝ ਗਹਿਣਾ ਪਹਿਨੇ; ਜੇ ਔਰਤ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰਿਯਃ ਸਮ੍ਪੂਜਨਙ੍ਕਾਰ੍ਯ੍ਯਂ ਗृਹਸਮ੍ਮਾਰ੍ਜਨਾਦਿਕਂ । ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਂਕਾਤ੍ਤਿਕੇ ਵਿष੍ਣੁਂ ਗਾਂ ਸਵਤ੍ਸਾਂ ਦਦੇਤ੍ਤਥਾ ।। ੨੨੨.

ਸ਼੍ਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਘਰ ਦੀ ਸਫਾਈ ਆਦਿ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਕਾਰਤਿਕ ਦੀ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਵੱਛੇ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਸਪ੍ਤਮ੍ਯਾਂ ਮਾਰ੍ਗਸ਼ੀਰ੍षੇ ਤੁ ਸਿਤੇऽਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਦਿਵਾਕਰਂ ।। ੨੨੨.

ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਦੀ ਸਪਤਮੀ ਨੂੰ, ਚੰਨਣ ਵਾਲੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਪੁष੍ਕਰ ਉਵਾਚ ਗ੍ਰਾਮਸ੍ਯਾਧਿਪਤਿ ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਦ੍ਦਸ਼ਗ੍ਰਾਮਾਧਿਪਂ ਨृਪਃ । ਸ਼ਤਗ੍ਰਾਮਾਧਿਪਞ੍ਚਾਨ੍ਯਂ ਤਥੈਵ ਵਿषਯੇਸ੍ਵਰਂ ।। ੨੨੩.

ਪੁਸ਼ਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦਾ ਮੁਖੀ, ਦਸ ਪਿੰਡਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀ, ਸੌ ਪਿੰਡਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀ ਅਤੇ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਮੁਖੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਤੇषਾਂ ਭੋਗਵਿਭਾਗਸ਼੍ਚ ਭਵੇਤ੍ ਕਰ੍ਮ੍ਮਾਨੁਰੂਪਤਃ । ਨਿਤ੍ਯਮੇਵ ਤਥਾ ਕਾਰ੍ਯ੍ਯਂ ਤੇਤषਾਞ੍ਚਾਰੈਃ ਪਰੀਕ੍ਸ਼ਣਂ ।। ੨੨੩.

ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਅਤੇ ਸੁਖ-ਭੋਗ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵੰਡੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਲਣ-ਚਲਨ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜਾਂਚਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਗ੍ਰਾਮੇ ਦੋषਾਨ੍ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾਨ੍ ਗ੍ਰਾਮੇਸ਼ਃ ਪ੍ਰਸ਼ਮਂ ਨਯੇਤ੍ । ਅਸ਼ਕ੍ਤੋ ਦਸ਼ਪਾਲਸ੍ਯ ਸ ਤੁ ਗਤ੍ਵਾ ਨਿਵੇਦਯੇਤ੍ ।। ੨੨੩.

ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਜਾਂ ਦੋਸ਼ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇ, ਪਿੰਡ ਦਾ ਮੁਖੀ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਲਝਾਏ। ਜੇ ਉਹ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਦਸ ਘਰਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਜਾ ਕੇ ਦੱਸੇ।

ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਪਿ ਦਸ਼ਪਾਲੋऽਪਿ ਤਤ੍ਰ ਯੁਕ੍ਤਿਮੁਪਾਚਰੇਤ੍ । ਵਿਤ੍ਤਾਦ੍ਯਾਪ੍ਨੋਤਿ ਰਾਜਾ ਵੈ ਵਿष੍ਯਾਤ੍ਤੁ ਸੁਰਕ੍ਸ਼ਇਤਾਤ੍ ।। ੨੨੩.

ਦਸ ਘਰਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰੇ। ਰਾਜਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਤੋਂ ਦੌਲਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਹੱਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਉਂ ਹੀ ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਧਨਵਾਨ੍ਧਰ੍ਮ੍ਮਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਧਨਵਾਨ੍ ਕਾਮਮਸ਼੍ਨੁਤੇ । ਉਚ੍ਛਿਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਵਿਨਾ ਹ੍ਯਰ੍ਥੈ੧ ਕ੍ਰਿਯਾ ਗ੍ਰੀष੍ਮੇ ਸਰਿਦ੍ਯਥਾ ।। ੨੨੩.

ਧਨਵਾਨ ਨੂੰ ਧਰਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਧਨਵਾਨ ਆਪਣੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਧਨ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕੰਮ ਰੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਦਰਿਆ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਵਿਸ਼ੇषੋ ਨਾਸ੍ਤਿ ਲੋਕੇषੁ ਪਤਿਤਸ੍ਯਾਧਨਸ੍ਯ ਚ । ਪਤਿਤਾਨ੍ਨ ਤੁ ਗृਹ੍ਣਨ੍ਤਿ ਦਰਿਦ੍ਰੋ ਨ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ ।। ੨੨੩.

ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਗਰੀਬ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ। ਲੋਕ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਤੋਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ, ਅਤੇ ਗਰੀਬ ਕੁਝ ਦਿੰਦੇ ਨਹੀਂ।

ਰਾष੍ਟ੍ਰਪੀਡਾਕਰੋ ਰਾਜਾ ਨਰਕੇ ਵਸਤੇ ਚਿਰਂ ।। ੨੨੩.

ਜੋ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।

ਕਿਂ ਯਜ੍ਞੈਸ੍ਤਪਸਾ ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਜਾ ਯਸ੍ਯ ਨ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾਃ । ਸੁਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾਃ ਪ੍ਰਚਜਾ ਯਸ੍ਯ ਸ੍ਵਰ੍ਗਸ੍ਤਸ੍ਯ ਗृਹੋਪਮਃ ।। ੨੨੩.

ਜਿਸ ਦੀ ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਉਸ ਲਈ ਯਜਨ ਜਾਂ ਤਪਸਿਆ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ? ਜਿਸ ਦੀ ਪ੍ਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਸਵਰਗ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਵਰਗਾ ਹੈ।

ਅਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾਃ ਪ੍ਰ੍ਜਾ ਯਸ੍ਯ ਨਰਕਂ ਤਸ੍ਯ ਮਨ੍ਦਿਰਂ । ਰਾਜਾ षਡ੍‌ਬਾਗਮਾਦਤ੍ਤੇ ਸੁਕृਤਾਦ੍‌ਦੁष੍ਕृਤਾਦਪਿ ।। ੨੨੨.

ਜਿਸ ਦੀ ਪ੍ਰਜਾ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਮਹਲ ਨਰਕ ਵਰਗਾ ਹੈ। ਰਾਜਾ ਚੰਗੇ ਜਾਂ ਮੰਦੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਛੇਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਧਰ੍ਮ੍ਮਾਗਮੋ ਰਕ੍ਸ਼ਣਾਚ੍ਚ ਪਾਪਾਪ੍ਨੋਤ੍ਯਰਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ । ਸੁਭਗਾ ਵਿਟਭੀਤੇਵ ਰਾਜਵਲ੍ਲਭਤਸ੍ਕਰੈਃ ।। ੨੨੨.

ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਨਾਲ ਧਰਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਨਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪਾਪ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਸੁਭਾਗਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਵਿਟਿਆ, ਰਾਜਾ, ਉਸ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਅਤੇ ਚੋਰਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਨਿਧਿਂਦ੍ਵਿਜਾਤ੍ਤਮਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਗृਹ੍ਣੀਯਾਤ੍ਸਕਲਂ ਤਥਾ ।। ੨੨੨.

ਖਜਾਨਾ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਦੁਜਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੈ ਲਵੇ।

ਚਤੁਰ੍ਥਮष੍ਟਮਂ ਭਾਗਂ ਤਥਾ षੋਡਸ਼ਮਂ ਦ੍ਵਿਜਃ । ਵਰ੍ਣਕਮੇਣ ਦਦ੍ਯਾਚ੍ਚ ਨਿਧਿਂ ਪਾਤ੍ਰੇ ਤੁ ਧਰ੍ਮ੍ਮਤਃ ।। ੨੨੨.

ਦੁਜਾ ਚੌਥਾ, ਅੱਠਵਾਂ ਜਾਂ ਸੋਲ੍ਹਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਜਾਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਦੇਵੇ, ਅਤੇ ਖਜਾਨਾ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਯੋਗ ਪਾਤਰ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰੇ।

ਅਨृਤਨ੍ਤੁ ਵਦਨ੍ ਦਣ੍ਡ੍ਯਃ੭ ਸੁਵਿਤ੍ਤਸ੍ਯਾਂਸ਼ਮष੍ਟਮਂ । ਪ੍ਰਣष੍ਟਸ੍ਵਾਮਿਕਮृਕ੍‌ਥਂ ਰਾਜਾ ਤ੍ਰ੍ਯਵ੍ਦਂ ਨਿਧਾਪਯੇਤ੍ ।। ੨੨੨.

ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਆਠਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਦੌਲਤ ਦਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਦੇਵੇ। ਜੇ ਗੁੰਮ ਹੋਏ ਮਾਲਕ ਦਾ ਪਤਾ ਨਾ ਲੱਗੇ, ਰਾਜਾ ਉਸ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਰੱਖੇ।

ਅਰ੍ਵਾਕ੍‌ ਤ੍ਰ੍ਯਬ੍ਦਾਦ੍ਧਰੇਤ੍‌ਸ੍ਵਾਮੀ ਪਰੇਣ ਨृਪਤਿਰ੍ਹਰੇਤ੍ । ਮਮੇਦਮਿਤਿਯਾ ਬ੍ਰੂਯਾਤ੍ ਸੋऽਰ੍ਥਯੁਕ੍ਤੋ ਯਥਾਵਿਧਿ ।। ੨੨੨.

ਜੇ ਮਾਲਕ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਮੰਗੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਾਲ ਲੈ ਲਵੇ; ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਲੈ ਲਵੇ। ਮੰਗਣ ਵਾਲਾ 'ਇਹ ਮੇਰਾ ਹੈ' ਕਹੇ ਅਤੇ ਠੀਕ ਸਬੂਤ ਦੇਵੇ।

ਸਮ੍ਪਾਦ੍ਯ ਰੂਪਸਙ੍ਖ੍ਯਾਦੋਨ੍ ਸ੍ਵਾਮੀ ਤਦ੍‌ ਦ੍ਰਵ੍ਯਮਰ੍ਹਤਿ । ਬਾਲਦਾਯਾਦਿਕਮृਕ੍ਥਂ੮ ਤਾਵਦ੍ਰਾਜਾਨੁਪਾਲਪੇਤ੍ ।। ੨੨੨.

ਮਾਲਕ ਜਦੋਂ ਰੂਪ ਅਤੇ ਗਿਣਤੀ ਦੱਸ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਮਾਲ ਲੈਣ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ। ਨਾਬਾਲਗਾਂ ਜਾਂ ਵਾਰਸਾਂ ਦਾ ਮਾਲ ਰਾਜਾ ਤਦ ਤੱਕ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ।